Bölümler 39Şu an: Otuz Sekizinci Bölüm — Son
- 1 Önsöz651 kelime
- 2 I. Bölüm1.377 kelime
- 3 Iı. Bölüm1.998 kelime
- 4 Iıı. Bölüm2.281 kelime
- 5 Bölüm IV4.028 kelime
- 6 Beşinci Bölüm3.499 kelime
- 7 Bölüm VI2.002 kelime
- 8 Bölüm VII2.508 kelime
- 9 Bölüm VIII2.106 kelime
- 10 Bölüm IX2.229 kelime
- 11 Bölüm X2.980 kelime
- 12 On Birinci Bölüm4.501 kelime
- 13 Bölüm XII2.928 kelime
- 14 Xııı. Bölüm2.905 kelime
- 15 Bölüm XIV3.515 kelime
- 16 Bölüm XV3.487 kelime
- 17 Bölüm XVI2.704 kelime
- 18 Bölüm XVII5.614 kelime
- 19 On Sekizinci Bölüm4.205 kelime
- 20 Xıx. Bölüm2.549 kelime
- 21 Bölüm XX4.150 kelime
- 22 Xxı. Bölüm6.077 kelime
- 23 Xxıı. Bölüm1.976 kelime
- 24 Xxııı. Bölüm2.788 kelime
- 25 Bölüm XXIV4.874 kelime
- 26 Xxv. Bölüm3.482 kelime
- 27 Xxvı. Bölüm3.105 kelime
- 28 Xxvıı. Bölüm7.684 kelime
- 29 Bölüm XXVIII4.844 kelime
- 30 Xxıx. Bölüm3.186 kelime
- 31 Otuzuncu Bölüm2.680 kelime
- 32 Xxxı. Bölüm2.175 kelime
- 33 Xxxıı. Bölüm3.338 kelime
- 34 Otuz Üçüncü Bölüm3.414 kelime
- 35 Bölüm XXXIV6.532 kelime
- 36 Xxxv. Bölüm3.023 kelime
- 37 Bölüm XXXVI2.722 kelime
- 38 Bölüm XXXVII5.243 kelime
- 39 Otuz Sekizinci Bölüm — Son1.249 kelime · Okuduğun bölüm
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
OTUZ SEKİZİNCİ BÖLÜM — SON
Okur, onunla evlendim. Sade bir düğün yaptık; törende yalnızca o, ben, papaz ve kilise yazmanı vardık. Kiliseden dönünce malikânenin mutfağına girdim. Mary yemeği pişiriyor, John bıçakları temizliyordu. Şöyle dedim:
“Mary, bu sabah Bay Rochester’la evlendim.” Kahya ile kocası, olağanüstü bir haberi insanın kulağını delecek tiz bir çığlık ya da ardından şaşkınlık dolu söz seli gelmesi tehlikesi olmadan her zaman güvenle paylaşabileceği, ağırbaşlı ve sakin insanlardandı. Mary başını kaldırıp bana baktı; ateşte kızaran iki tavuğu yağladığı kepçe yaklaşık üç dakika havada asılı kaldı. John da aynı süre boyunca bıçakları parlatmayı bıraktı. Ama Mary yeniden kızarmış tavuğun üzerine eğilip yalnızca şunu söyledi:
“Öyle mi Bayan? Hay Allah!”
Biraz sonra ekledi: “Efendiyle dışarı çıktığınızı gördüm ama evlenmek için kiliseye gittiğinizi bilmiyordum.” Sonra tavuğu yağlamayı sürdürdü. Ona dönünce John’un kulaklarına kadar sırıtmakta olduğunu gördüm.
“Mary’ye böyle olacağını söylemiştim,” dedi. “Bay Edward’ın ne yapacağını biliyordum” (John yaşlı bir hizmetçiydi; efendisini ailenin küçük oğluyken tanımıştı, bu yüzden ona sık sık Hıristiyan adıyla seslenirdi). “Bay Edward’ın ne yapacağını biliyordum; hem fazla beklemeyeceğinden emindim. Bildiğim kadarıyla doğru olanı yaptı. Mutluluklar Bayan!” dedi ve kibarca kâkülünü çekti.
“Teşekkür ederim John. Bay Rochester, Mary’yle sana bunu vermemi söyledi.” Elime geçen beş sterlinlik banknotu ona uzattım. Daha fazlasını duymayı beklemeden mutfaktan çıktım. Bir süre sonra o özel yerin kapısının önünden geçerken şu sözleri duydum:
“Belki ona büyük hanımların hepsinden daha iyi bakar.” Ardından, “En güzellerinden biri olmayabilir ama çirkin de değil; hem çok iyi huylu. Efendisinin gözünde de pek güzel, bunu herkes görebilir.”
Moor House’a ve Cambridge’e hemen mektup yazıp ne yaptığımı bildirdim; neden böyle davrandığımı da bütünüyle açıkladım. Diana ile Mary bu adımı hiçbir çekince duymadan onayladı. Diana, balayını atlatmam için bana biraz zaman tanıyacağını, sonra gelip beni göreceğini bildirdi.
Mektubunu ona okuyunca Bay Rochester, “O zamana kadar beklemese iyi olur Jane,” dedi. “Beklerse çok geç kalacak; çünkü balayımız ömrümüz boyunca ışıldayacak, ışığı ancak senin ya da benim mezarımızın üstünde sönecek.”
St. John’un bu haberi nasıl karşıladığını bilmiyorum; evlendiğimi bildirdiğim mektuba hiç cevap vermedi. Yine de altı ay sonra bana yazdı; mektubunda Bay Rochester’ın adından ya da evliliğimden söz etmedi. Sakin, çok ciddi ama nazik bir mektuptu. O zamandan beri düzenli, ama sık olmayan bir yazışmayı sürdürdü. Mutlu olduğumu umuyor; dünyada Tanrı’sız yaşayan, yalnızca dünyevi şeyleri düşünen kişilerden olmadığımı diliyor.
Okur, küçük Adèle’yi büsbütün unutmadın, değil mi? Ben unutmadım; kısa süre sonra Bay Rochester’dan izin alıp onu yerleştirdiği okulda görmeye gittim. Beni yeniden görünce duyduğu çılgın sevinç beni çok duygulandırdı. Solgun ve zayıf görünüyordu; mutlu olmadığını söyledi. Okulun kurallarını fazla katı, ders programını da yaşı için fazla ağır buldum; onu yanıma aldım. Yeniden mürebbiyesi olmayı düşünüyordum ama kısa sürede bunun olanaksız olduğunu gördüm; artık zamanımı ve ilgimi başka biri gerektiriyordu—kocamın bunların hepsine ihtiyacı vardı. Bu yüzden daha yumuşak bir eğitim sistemi uygulayan, sık sık ziyaret edebileceğim ve zaman zaman eve getirebileceğim kadar yakında bir okul aradım. Rahatına katkı sağlayabilecek hiçbir şeyden yoksun kalmamasına özen gösterdim. Yeni yuvasına kısa sürede alıştı, orada çok mutlu oldu ve derslerinde iyi ilerledi. Büyüdükçe, sağlam bir İngilizce eğitimi Fransız terbiyesinin eksiklerini büyük ölçüde giderdi. Okuldan ayrıldığında onu hoş ve uyumlu bir arkadaş olarak buldum: uysal, iyi huylu ve ilkeli. Bana ve aileme gösterdiği minnettar ilgiyle, ona yapabildiğim küçük iyiliklerin karşılığını çoktan fazlasıyla verdi.
Öyküm sona yaklaşıyor. Evlilik yaşamına dair deneyimimden bir söz, anlatımda en sık adı geçen kişilerin yazgılarına kısa bir bakış; sonra sözümü bitireceğim.
On yıldır evliyim. Yeryüzünde en çok sevdiğim kişi için ve onunla birlikte bütünüyle yaşamanın ne demek olduğunu biliyorum. Kendimi dilin anlatabileceğinden de öte, sonsuzca bahtiyar hissediyorum; çünkü ben kocamın yaşamıyım, o da benim. Hiçbir kadın eşine bana olduğundan daha yakın olmamıştır; kemiğinin kemiği, etinin eti olan birine bundan daha mutlak biçimde bağlanamaz. Edward’ımla birlikte olmaktan hiç yorulmam; o da benimle olmaktan, ayrı göğüslerimizde atan kalplerimizin nabzından yorulmadığımız kadar az yorulur. Bu yüzden hep birlikteyiz. Birlikte olmak bize hem yalnızlıktaki kadar özgür hem de kalabalıktaki kadar neşeli gelir. Sanırım bütün gün konuşuruz; birbirimizle konuşmak, düşüncelerimizi daha canlı ve sesli biçimde dile getirmekten ibarettir. Bütün güvenimi ona verdim, o da bütün güvenini bana verdi; karakterlerimiz birbirine tam uyuyor, sonuç kusursuz bir uyum.
Birliğimizin ilk iki yılında Bay Rochester kör kaldı. Belki de bu durum bizi birbirimize böylesine yaklaştırıp sımsıkı bağlamıştı; çünkü o zaman da, şimdi de onun gözü oldum; bugün hâlâ sağ koluyum. Kelimenin tam anlamıyla, sık sık söylediği gibi, gözünün nuruydum. Doğayı, kitapları benim aracılığımla gördü. Onun adına kırlara, ağaçlara, kasabalara, nehirlere, bulutlara, güneş ışınlarına, çevremizdeki manzaraya ve havaya bakmaktan; ışığın artık gözüne basamadığı izleri sesimle kulağına taşımaktan hiç yorulmadım. Ona kitap okumaktan, istediği yere götürmekten, istediği şeyleri yapmaktan hiç usanmadım. Hizmetlerim, hüzünlü yanına rağmen, dopdolu ve en ince türden bir mutluluk veriyordu; çünkü bunları acı verici bir utanç ya da yıpratıcı bir aşağılanma duymadan kabul ediyordu. Beni öylesine içten seviyordu ki hizmetimden yararlanmaktan çekinmiyordu; onu böyle gözetmenin benim en tatlı dileklerimi gerçekleştirmek olduğunu da biliyordu.
İki yılın sonunda bir sabah, onun dikte ettiği bir mektubu yazıyordum. Yanıma gelip eğildi ve, “Jane, boynunda pırıl pırıl bir takı mı var?” diye sordu.
Altın bir saat zincirim vardı; “Evet,” diye cevap verdim.
“Üzerinde açık mavi bir elbise mi var?”
Bir de üzerinde açık mavi bir elbise mi var?
Üzerimde vardı. O zaman, bir süredir gözlerinden birini örten bulanıklığın azalmaya başladığını sandığını, artık bundan emin olduğunu söyledi.
O ve ben Londra’ya gittik. Tanınmış bir göz doktoruna danıştı; sonunda tek gözünün görme yetisini geri kazandı. Artık çok net göremiyor; fazla okuyup yazamıyor ama elinden tutulmadan yolunu bulabiliyor. Gökyüzü artık onun için boş bir sayfa, yeryüzü de bir hiçlik değil. İlk çocuğu kollarına verildiğinde, oğlanın bir zamanlar kendisininki gibi iri, parlak ve siyah gözleri olduğunu görebildi. O gün, Tanrı’nın hükmü merhametle yumuşattığını bir kez daha, yüreği dolu olarak kabul etti.
Edward’ımla ben mutluyuz; en sevdiklerimizin de mutlu olması mutluluğumuzu artırıyor. Diana ve Mary Rivers evlendi; her yıl dönüşümlü olarak onlar bizi görmeye gelir, biz de onları görmeye gideriz. Diana’nın kocası donanmada kaptan; yiğit bir subay ve iyi bir adam. Mary’ninki bir din adamı, erkek kardeşinin üniversiteden arkadaşı; birikimi ve ilkeleriyle bu evliliğe layık. Hem Kaptan Fitzjames hem de Bay Wharton eşlerini seviyor, onlar da kocalarını seviyor.
St. John Rivers’a gelince, İngiltere’den ayrılıp Hindistan’a gitti. Kendisi için çizdiği yola girdi ve hâlâ o yolda ilerliyor. Kayaların ve tehlikelerin arasında çalışan daha kararlı, daha yorulmak bilmez bir öncü hiç olmadı. Sağlam, sadık ve kendini adamış; enerji, gayret ve doğrulukla halkı için çalışıyor. Onların çetin ilerleme yolunu açıyor; önlerine çıkan inanç ve kast önyargılarını bir dev gibi biçip indiriyor. Sert olabilir, çok şey isteyebilir, hâlâ hırslı olabilir; ama onunki, hacı kafilesini Apollyon’un saldırısından koruyan yiğit Greatheart’ın sertliğidir. Onun talepkârlığı, yalnızca Mesih adına konuşan ve ‘Ardımdan gelmek isteyen, kendini inkâr etsin, çarmıhını yüklenip beni izlesin’ diyen havarinin talepkârlığıdır. Onun hırsı, yeryüzünden kurtarılanlar arasında ön saflarda yer edinmeyi amaçlayan yüce ruhun hırsıdır: Tanrı’nın tahtının önünde kusursuz duran, Kuzu’nun son büyük zaferlerini paylaşan, çağrılmış, seçilmiş ve sadık olanların arasına katılmayı amaçlar.
St. John evli değil; artık asla evlenmeyecek. Şimdiye dek çalışmaya kendi gücü yetti; çalışmasının sonu da yaklaşıyor: görkemli güneşi batmaya hazırlanıyor. Ondan aldığım son mektup gözlerimden insanca yaşlar akıttı, ama yüreğimi ilahi bir sevinçle doldurdu: kesin ödülünü, solmayacak tacını bekliyordu. Bir yabancının elinden çıkacak bir sonraki mektubun, iyi ve sadık hizmetkârın sonunda Efendisinin sevincine çağrıldığını bana bildireceğini biliyorum. Peki, bunun için neden ağlayalım? Ölüm korkusu St. John’un son saatini karartmayacak: zihni berrak, yüreği yılmaz, umudu kesin, inancı sarsılmaz olacak. Kendi sözleri bunun güvencesi—
“Efendim,” diyor, “beni önceden uyardı. Her gün daha açık bir biçimde, ‘Şüphesiz tez geliyorum!’ diye bildiriyor; ben de her saat daha büyük bir özlemle, ‘Amin; öyleyse gel, Rab İsa!’ diye karşılık veriyorum.”
Bölüm etkileşimi
