Bölümler 39Şu an: Bölüm XVI
- 1 Önsöz651 kelime
- 2 I. Bölüm1.377 kelime
- 3 Iı. Bölüm1.998 kelime
- 4 Iıı. Bölüm2.281 kelime
- 5 Bölüm IV4.028 kelime
- 6 Beşinci Bölüm3.499 kelime
- 7 Bölüm VI2.002 kelime
- 8 Bölüm VII2.508 kelime
- 9 Bölüm VIII2.106 kelime
- 10 Bölüm IX2.229 kelime
- 11 Bölüm X2.980 kelime
- 12 On Birinci Bölüm4.501 kelime
- 13 Bölüm XII2.928 kelime
- 14 Xııı. Bölüm2.905 kelime
- 15 Bölüm XIV3.515 kelime
- 16 Bölüm XV3.487 kelime
- 17 Bölüm XVI2.704 kelime · Okuduğun bölüm
- 18 Bölüm XVII5.614 kelime
- 19 On Sekizinci Bölüm4.205 kelime
- 20 Xıx. Bölüm2.549 kelime
- 21 Bölüm XX4.150 kelime
- 22 Xxı. Bölüm6.077 kelime
- 23 Xxıı. Bölüm1.976 kelime
- 24 Xxııı. Bölüm2.788 kelime
- 25 Bölüm XXIV4.874 kelime
- 26 Xxv. Bölüm3.482 kelime
- 27 Xxvı. Bölüm3.105 kelime
- 28 Xxvıı. Bölüm7.684 kelime
- 29 Bölüm XXVIII4.844 kelime
- 30 Xxıx. Bölüm3.186 kelime
- 31 Otuzuncu Bölüm2.680 kelime
- 32 Xxxı. Bölüm2.175 kelime
- 33 Xxxıı. Bölüm3.338 kelime
- 34 Otuz Üçüncü Bölüm3.414 kelime
- 35 Bölüm XXXIV6.532 kelime
- 36 Xxxv. Bölüm3.023 kelime
- 37 Bölüm XXXVI2.722 kelime
- 38 Bölüm XXXVII5.243 kelime
- 39 Otuz Sekizinci Bölüm — Son1.249 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
BÖLÜM XVI
Uykusuz gecenin ardından gelen gün Bay Rochester’ı hem görmek istiyor hem de görmekten korkuyordum: sesini yeniden duymak istiyor, ama gözleriyle karşılaşmaktan çekiniyordum. Sabahın ilk saatlerinde bir an gelip beni ziyaret edeceğini bekledim. Okul odasına sık sık gelmezdi ama ara sıra birkaç dakikalığına uğrardı; o gün de mutlaka geleceğini düşünüyordum.
Ama sabah her zamanki gibi geçti; Adèle’in derslerinin sessiz akışını hiçbir şey bozmadı. Yalnızca kahvaltıdan kısa süre sonra Bay Rochester’ın odası civarında bir telaş, Bayan Fairfax’in, Leah’nın, aşçının—yani John’un karısının—hatta John’un kendi gür sesini duydum. “Efendi yatağında yanmamış, ne büyük nimet!” “Gece mum yakmak her zaman tehlikelidir.” “Su testisini akıl edip alması ne büyük bir lütuf!” “Kimseyi uyandırmamasına şaşarım!” “Kütüphane kanepesinde uyuduğuna göre umarım soğuk almaz!” gibi sözler duyuluyordu.
Uzun uzun konuşmaların ardından ovma ve ortalığı düzeltme sesleri geldi. Akşam yemeği için aşağı inerken odanın önünden geçtim; açık kapıdan içeri bakınca her şeyin yeniden düzene sokulduğunu gördüm. Yalnızca yatağın perdeleri çıkarılmıştı. Leah pencere girintisinde ayakta durmuş, dumanın buğulandırdığı camları siliyordu. Olan biten hakkında ne söylendiğini öğrenmek istediğimden ona seslenmek üzereydim; ama yaklaşınca odada ikinci birini gördüm: yatağın yanındaki sandalyede oturan bir kadın, yeni perdelere halka dikiyordu. Bu kadın Grace Poole’dan başkası değildi.
Her zamanki gibi ağırbaşlı ve suskun görünüyordu; kahverengi kumaş elbisesi, kareli önlüğü, beyaz mendili ve başlığı üzerindeydi. Bütün dikkati işindeydi; aklı da bütünüyle yaptığı işe dalmış görünüyordu. Sert alnında ve sıradan yüz hatlarında, cinayete kalkışmış, kurbanı dün gece peşinden inine kadar gelmiş ve (benim inandığıma göre) işlemek istediği suçla onu yüzleştirmiş bir kadının yüzünde görülmesini bekleyeceğiniz solgunluk ya da yılgınlığın hiçbiri yoktu. Şaşkınlıktan donakalmıştım. Ben hâlâ ona bakarken gözlerini kaldırdı. İrkilmedi, yüzünün rengi değişmedi; ne suçluluk bilinci ne de yakalanma korkusu belirten bir şey vardı. Her zamanki hissiz ve kısa tavrıyla, “Günaydın, Bayan,” dedi. Sonra yeni bir halka ve biraz daha şerit alıp dikişine devam etti.
“Onu bir yoklayayım,” diye düşündüm. “Böylesine taş gibi bir soğukkanlılık akıl alır gibi değil.”
“Günaydın Grace,” dedim. “Burada bir şey mi oldu? Az önce bütün hizmetçilerin bir arada konuştuğunu duyar gibi oldum.”
“Efendi dün gece yatağında kitap okuyormuş; mumu yanarken uyuyakalmış, perdeler de tutuşmuş. Neyse ki yatak örtüleri ya da ahşap aksam tutuşmadan uyanmış ve ibrikteki suyla alevleri söndürmeyi başarmış.”
“Tuhaf bir olay!” dedim alçak sesle. Sonra gözlerimi ona dikerek, “Bay Rochester kimseyi uyandırmamış mı? Kımıldadığını duyan olmamış mı?” diye sordum.
Gözlerini yeniden bana kaldırdı; bu kez bakışlarında bir farkındalık belirtisi vardı. Beni kuşkuyla süzer gibi oldu, sonra yanıtladı:
“Hizmetçiler, bilirsiniz Bayan, o kadar uzakta yatıyor ki duymuş olmaları pek olası değil. Bayan Fairfax’in odasıyla sizinki efendinin odasına en yakın yerler; ama Bayan Fairfax hiçbir şey duymadığını söyledi. İnsan yaşlanınca ağır uyuyor. Bir an durdu, sonra yapmacık bir kayıtsızlıkla, ama yine de belirgin ve anlamlı bir ses tonuyla ekledi: “Ama siz gençsiniz Bayan; hem de hafif uyursunuz diye tahmin ederim. Belki bir ses duymuşsunuzdur?”
“Duydum,” dedim sesimi alçaltıp. Camları silmeyi sürdüren Leah beni duyamazdı. “Önce Pilot sandım; ama Pilot gülemez. Bir kahkaha duyduğumdan eminim, hem de tuhaf bir kahkahaydı.”
Yeni bir iğne iplik aldı, ipliği dikkatle mumladı ve eli titremeden iğneye geçirdi. Sonra tam bir soğukkanlılıkla şöyle dedi:
“Efendi böyle bir tehlikedeyken gülmüş olması pek akla yatkın değil, Bayan. Rüya görmüş olmalısınız.”
“Rüya görmüyordum,” dedim; küstahça sakinliği beni öfkelendirmiş, sesim ısınmıştı. Yine bana baktı; aynı inceleyici, ne olup bittiğinin farkında olan bakışla.
“Güldüğünü duyduğunuzu efendiye söylediniz mi?” diye sordu.
“Bu sabah onunla konuşma fırsatım olmadı.”
“Kapınızı açıp galeriye bakmayı düşünmediniz mi?” diye sordu.
Beni çapraz sorguya çekiyor, fark ettirmeden benden bilgi almaya çalışıyordu. Suçunu bildiğimi ya da ondan kuşkulandığımı anlarsa bana kötü oyunlarından birini oynayabileceği aklıma geldi; tetikte olmamın doğru olacağını düşündüm.
“Tam tersine,” dedim, “kapımın sürgüsünü çektim.”
“Yatağa girmeden önce her gece kapınızı sürgüleme alışkanlığınız yok mu yani?”
“Şeytan! Planlarını ona göre kurmak için alışkanlıklarımı öğrenmek istiyor!” Öfkem yine tedbirin önüne geçti. Keskin bir sesle yanıtladım: “Şimdiye dek sürgüyü çoğu zaman çekmeden bıraktım; gerekli olduğunu düşünmemiştim. Thornfield Hall’da korkulacak bir tehlike ya da rahatsızlık olduğunu bilmiyordum. Ama bundan böyle”—sözlerimin altını özellikle çizdim—“yatağa girmeden önce kapıyı güvenli biçimde kapatmaya özen göstereceğim.”
“Öyle yapmanız akıllıca olur,” diye yanıtladı. “Burası bildiğim en sakin yerlerden biri. Ev olduğu zamandan beri malikaneye hırsız girdiğini hiç duymadım; oysa eşya dolabında yüzlerce sterlin değerinde tabak çanak olduğu herkesçe bilinir. Görüyorsunuz, böylesine büyük bir evde çok az hizmetçi var; çünkü efendi burada pek yaşamamış. Geldiğinde de bekâr olduğundan pek hizmete ihtiyaç duymaz. Ama ben her zaman tedbirli davranmayı yeğlerim: kapı hemen sürgüleniverir; insanla ortalıkta dolaşabilecek kötülükler arasına bir sürgü çekmek iyidir. Bayan, her şeyi Takdiriilahi’ye bırakmaktan yana olan çok kişi var; ama ben derim ki Takdiriilahi, gereken araçları kullanmaktan bizi alıkoymaz, onları akıllıca kullandığımızda da çoğu kez kutsar.” Konuşmasını burada bitirdi; onun için uzun bir söylevdi, üstelik bir Quaker kadar ağırbaşlı bir tavırla söylemişti.
Aşçı içeri girdiğinde hâlâ hayretler içindeydim; bana mucizevi gelen soğukkanlılığı ve anlaşılmaz ikiyüzlülüğü karşısında nutkum tutulmuştu.
Aşçı Grace’e dönerek, “Bayan Poole, hizmetçilerin yemeği birazdan hazır olacak. Aşağı gelir misiniz?” dedi.
“Hayır; bir pint porter birasıyla biraz pudingi tepsiye koy, ben yukarı çıkarırım.”
“Et de alır mısınız?”
“Bir lokmacık ve biraz peynir, o kadar.”
“Sago da?”
“Şimdilik kalsın. Çay saatinden önce aşağı inerim; kendim yaparım.”
Aşçı sonra bana dönüp Bayan Fairfax’in beni beklediğini söyledi; ben de çıktım.
Akşam yemeğinde Bayan Fairfax’in perde yangınıyla ilgili anlattıklarını neredeyse hiç duymadım; aklım Grace Poole’un esrarengiz kişiliğini çözmeye, daha da çok Thornfield’daki konumunun bilmecesi üzerinde düşünmeye ve o sabah neden gözaltına alınmadığını, en azından efendisinin hizmetinden çıkarılmadığını sorgulamaya dalmıştı. Dün gece onun suçlu olduğuna inandığını neredeyse açıkça ilan etmişti; onu suçlamaktan alıkoyan gizemli neden neydi? Neden bana da susmamı tembihlemişti? Tuhaf bir durumdu: gözü pek, öç alıcı ve mağrur bir beyefendi, en aşağılık hizmetkârlarından birinin nasıl olur da eline düşerdi? Öyle ki kadın canına kastettiğinde bile, bu girişimi açıkça onun yüzüne vurmaya, bir yana, onu bunun için cezalandırmaya bile cesaret edememişti.
Grace genç ve güzel olsaydı, Bay Rochester’ı onun hatırına ihtiyat ya da korkudan daha yumuşak duyguların etkilediğini düşünmeye kapılabilirdim; ama çirkin yüzlü ve olgun görünümlü haliyle bu düşünce akla yatkın değildi. “Yine de,” diye düşündüm, “o da bir zamanlar gençti; gençliği efendisinin gençliğiyle aynı döneme denk gelmiş olmalı. Bayan Fairfax bir keresinde burada uzun yıllar yaşadığını söylemişti. Güzel olmuş olabileceğini sanmıyorum; ama bilebildiğim kadarıyla, kişisel güzellikten yoksunluğunu telafi edecek bir özgünlüğü ve güçlü bir karakteri olabilir. Bay Rochester kararlı ve aykırı olanı seven biri; Grace de en azından aykırı. Ya geçmişteki bir hevesi—onunki gibi tez canlı ve dikbaşlı bir mizaca pekâlâ yakışacak bir kaprisi—onu kadının eline düşürdüyse? Ya kadın şimdi, onun kendi düşüncesizliğinin sonucu olan gizli bir nüfuzla davranışlarını yönetiyor, o da bu nüfuzdan sıyrılamıyor ve onu görmezden gelmeye cesaret edemiyorsa?” Ama bu varsayıma varınca Bayan Poole’un köşeli, basık bedenini, çirkin, kuru, hatta kaba yüzünü zihnimde öylesine açık gördüm ki, “Hayır, imkânsız! Tahminim doğru olamaz,” diye düşündüm. Yine de, insanın yüreğinin derinliklerinde konuşan gizli ses şöyle fısıldadı: “Sen de güzel değilsin; belki Bay Rochester seni beğeniyordur. Her halükârda, çoğu zaman öyleymiş gibi hissettin; dün gece de… sözlerini hatırla, bakışını hatırla, sesini hatırla!”
Hepsini çok iyi hatırlıyordum; sözleri, bakışı ve ses tonu o anda canlı biçimde yeniden gözümün önüne geldi. Şimdi okul odasındaydım; Adèle resim çiziyordu, ben de yanına eğilip kalemini yönlendiriyordum. Birden irkilmiş gibi başını kaldırdı.
“Neyiniz var, matmazel?” dedi. “Parmaklarınız yaprak gibi titriyor, yanaklarınız da kızarmış: hem de kiraz gibi!”
“Eğildiğim için sıcak bastı, Adèle!” Çizimine devam etti; ben de düşüncelerime.
Grace Poole hakkında kurduğum iğrenç düşünceyi aklımdan hızla uzaklaştırdım; bu düşünce beni tiksindirmişti. Kendimi onunla karşılaştırdım ve birbirimizden farklı olduğumuzu gördüm. Bessie Leaven bana tam bir hanımefendi olduğumu söylemişti; doğru söylemişti, ben bir hanımefendiydim. Üstelik Bessie beni gördüğünden beri çok daha iyi görünüyordum; daha renkli, daha dolgun, daha canlı ve daha neşeliydim, çünkü umutlarım daha parlak, sevinçlerim daha büyüktü.
“Akşam yaklaşıyor,” dedim pencereye bakarak. “Bugün evde Bay Rochester’ın ne sesini duydum ne de ayak seslerini; ama gece olmadan onu mutlaka görürüm. Sabah karşılaşmaktan çekinmiştim; şimdi ise bunu istiyorum, çünkü beklentim uzun süredir boşa çıktığından sabırsızlanmaya başladı.”
Alacakaranlık çöktüğünde ve Adèle, Sophie’yle çocuk odasında oynamak üzere yanımdan ayrıldığında, onunla karşılaşmayı gerçekten çok istiyordum. Aşağıda zilin çalmasını bekledim; Leah’nın bir haberle yukarı çıkmasını bekledim; bazen Bay Rochester’ın ayak seslerini duyduğumu sanıyor, kapının açılıp onu içeri almasını umarak kapıya dönüyordum. Kapı kapalı kaldı; pencereden içeri yalnızca karanlık doldu. Yine de saat geç değildi; sık sık yedide ya da sekizde beni çağırtırdı, oysa henüz altıydı. Ona söyleyecek bunca şeyim varken bu akşam bütünüyle hayal kırıklığına uğramayacaktım elbet! Grace Poole konusunu yeniden açıp ne cevap vereceğini duymak istiyordum; dün geceki korkunç saldırıyı gerçekten onun yaptığını düşünüp düşünmediğini ve öyleyse neden kötülüğünü gizlediğini açıkça sormak istiyordum. Merakımın onu kızdırması pek umurumda değildi; onu sırayla kızdırıp yatıştırmanın verdiği zevki biliyordum; en çok hoşlandığım şeylerden biriydi bu. Sağlam bir sezgi beni hep fazla ileri gitmekten alıkoyardı: kışkırtmanın sınırını asla aşmaz, tam kıyısında hünerimi denemekten hoşlanırdım. Konumumun gerektirdiği her saygı kuralına, her inceliğe bağlı kalarak onunla çekinmeden, sıkılmadan tartışabiliyordum; bu hem ona hem bana uygundu.
Sonunda merdivenlerden bir ayak sesi geldi. Leah göründü; ama yalnızca çayın Bayan Fairfax’in odasında hazır olduğunu haber vermek için. Ben de oraya gittim; en azından aşağı inebildiğime seviniyordum, çünkü bunun beni Bay Rochester’a yaklaştırdığını sanıyordum.
Yanına gelince iyi kadın, “Çayınızı içmek istiyorsunuzdur,” dedi. “Akşam yemeğinde pek az yediniz. Bugün iyi olmadığınızdan korkuyorum,” diye sürdürdü. “Yüzünüz kızarmış, ateşiniz var gibi.”
“Yok, gayet iyiyim! Kendimi hiç bu kadar iyi hissetmemiştim.”
“Öyleyse iştahınız yerinde olsun da bunu kanıtlayın; ben şu iğne işini bitirirken çaydanlığı doldurur musunuz?” İşini bitirince kalkıp perdeyi indirdi. Gün ışığından olabildiğince yararlanmak için sanırım o zamana kadar açık tutmuştu; oysa alacakaranlık hızla koyu karanlığa dönüşüyordu.
Camdan dışarı bakarak, “Bu gece hava açık,” dedi, “ama yıldızlar görünmüyor. Bay Rochester’ın yolculuğu için genel olarak elverişli bir gündü.”
“Yolculuk mu? Bay Rochester bir yere mi gitti? Evde olmadığını bilmiyordum.”
“Ah, kahvaltısını eder etmez yola çıktı! Millcote’un on mil ötesindeki Bay Eshton’ın konağı Leas’e gitti. Sanırım orada epey kalabalık bir davet var; Lord Ingram, Sir George Lynn, Albay Dent ve başkaları.”
“Bu gece dönmesini bekliyor musunuz?”
“Hayır, yarın da dönmez. Bir hafta, belki daha uzun kalması çok olası. Böyle seçkin, modaya düşkün insanlar bir araya gelince zarafet ve eğlenceyle çevrili, hoşlarına gidecek her şeyle donatılmış olurlar; ayrılmak için acele etmezler. Böyle davetlerde beylerin de aranması olağandır; Bay Rochester toplum içinde o kadar yetenekli ve canlıdır ki herkesin sevgilisi olduğunu sanıyorum. Hanımlar ona çok düşkündür; görünüşünün onları özellikle etkileyeceğini düşünmezsiniz belki ama yetenekleri ve becerisi, belki de serveti ve soylu kanı, görünüşündeki ufak kusurları telafi ediyordur.”
“Leas’te hanımlar da var mı?”
“Bayan Eshton ve üç kızı var; hepsi de gerçekten çok zarif genç hanımlar. Bir de soylu Bayan Blanche ve Mary Ingram var; sanırım çok güzeller. Blanche’ı altı ya da yedi yıl önce, on sekiz yaşındayken görmüştüm. Bay Rochester’ın verdiği bir Noel balosu ve daveti için buraya gelmişti. O gün yemek odasını görmeliydiniz: ne zengin döşenmiş, ne parlak aydınlatılmıştı! Sanırım elli kadar hanım ve bey vardı; hepsi de yöredeki en seçkin ailelerden. Bayan Ingram gecenin güzeli sayılıyordu.”
“Onu gördüğünüzü söylüyorsunuz, Bayan Fairfax; nasıldı?”
“Evet, gördüm. Yemek odasının kapıları ardına kadar açılmıştı; Noel olduğu için hizmetkârların salonda toplanıp hanımların şarkılarını ve çaldıklarını dinlemelerine izin verilmişti. Bay Rochester benim de içeri gelmemi istedi; sessiz bir köşeye oturup onları seyrettim. Daha görkemli bir manzara görmedim. Hanımlar muhteşem giyinmişti; çoğu, en azından genç olanların çoğu, güzeldi. Ama Bayan Ingram kesinlikle hepsinin kraliçesiydi.”
“Peki, nasıldı?”
“Uzun boylu, göğsü biçimli, omuzları eğimli; boynu uzun ve zarifti. Teni zeytin rengiydi; koyu ve duru bir yüzü, soylu hatları vardı. Gözleri Bay Rochester’ınkine benziyordu: iri, kara ve mücevherleri kadar parlak. Saçları da öyle güzeldi ki! Kuzgun karası saçlarını pek yakışan bir biçimde toplamıştı; arkada kalın örgülerden bir taç, önde ise gördüğüm en uzun, en parlak bukleler vardı. Bembeyaz giyinmişti; omzundan göğsüne çapraz inen kehribar rengi bir şal yana bağlanmış, püsküllü uçları dizlerinin altına kadar sarkmıştı. Saçında da kehribar renginde bir çiçek vardı; buklelerinin zifiri karasıyla güzel bir karşıtlık oluşturuyordu.”
“Elbette herkes ona hayrandı?”
“Evet, hem de güzelliğine olduğu kadar yeteneklerine de. Şarkı söyleyen hanımlardan biriydi; bir bey piyanoda ona eşlik etti. Bay Rochester’la birlikte düet söylediler.”
“Bay Rochester mı? Şarkı söyleyebildiğini bilmiyordum.”
“Ah, bas sesi çok güzel, müzik zevki de mükemmeldir.”
“Peki Bayan Ingram’ın sesi nasıldı?”
“Çok dolgun ve güçlüydü; öyle güzel şarkı söylüyordu ki dinlemek insana zevk veriyordu. Sonra piyano çaldı. Müzikten pek anlamam ama Bay Rochester anlar; çalma tekniğinin olağanüstü iyi olduğunu söylediğini duydum.”
“Bu güzel ve yetenekli hanım henüz evlenmemiş, öyle mi?”
“Anlaşılan evlenmemiş. Ne onun ne de kız kardeşinin büyük bir serveti olduğunu sanıyorum. Yaşlı Lord Ingram’ın topraklarının çoğu miras yoluyla devredilecek şekilde bağlıydı; neredeyse her şey büyük oğluna kaldı.”
“Ama merak ediyorum, varlıklı bir asilzade ya da bey neden ona gönlünü kaptırmamış? Örneğin Bay Rochester. Zengin, değil mi?”
“Ah, evet. Ama aralarında epey yaş farkı var: Bay Rochester neredeyse kırkında, oysa Bayan Ingram daha yirmi beşinde.”
“Ne olmuş? Her gün bundan daha uyumsuz evlilikler yapılıyor.”
“Doğru; yine de Bay Rochester’ın böyle bir şeyi aklından geçireceğini pek sanmam. Ama hiçbir şey yemiyorsunuz; çaya başladığınızdan beri neredeyse ağzınıza bir şey koymadınız.”
“Hayır, yemek yiyemeyecek kadar susadım. Bir fincan daha alabilir miyim?”
Bay Rochester ile güzel Blanche’ın evlenme olasılığını yeniden konuşmaya hazırlanıyordum ki Adèle içeri girdi ve sohbet başka bir konuya yöneldi.
Yeniden yalnız kalınca edindiğim bilgileri gözden geçirdim; yüreğime bakıp düşünce ve duygularımı yokladım, hayal gücünün uçsuz bucaksız, izsiz yollarında dolaşmış olanları sıkı bir iradeyle yeniden sağduyunun güvenli ağılına döndürmeye çalıştım.
Kendi mahkememde yargılanıyordum. Bellek, dünden beri beslediğim umutların, dileklerin ve duyguların, yaklaşık iki haftadır kendimi kaptırdığım genel ruh hâlinin kanıtlarını sunmuştu. Akıl da öne çıkıp kendi sakin tavrıyla süssüz, yalın gerçeği anlatmış; gerçeği geri çevirip düşsel olana çılgınca sarıldığımı göstermişti. Bunun üzerine şu hükmü verdim:
Jane Eyre’den daha büyük bir budalanın hiç yaşamadığına; kendini tatlı yalanlarla doyurup zehri nektar sanarak yutan daha hayalperest bir sersemin bulunmadığına.
“Sen,” dedim, “Bay Rochester’ın gözdesi mi? Onu etkileme gücüne sahip misin? Onun için herhangi bir bakımdan önemli misin? Defol! Budalalığın midemi bulandırıyor. Bir de arada bir gördüğün ilgi belirtilerinden zevk aldın; soylu bir aileden gelen, dünyayı tanıyan bir beyin bakıma muhtaç, toy bir kıza gösterdiği, ne olduğu belirsiz işaretlerden. Nasıl cüret ettin? Zavallı, aptal av! Kişisel çıkarın bile aklını başına getirmedi mi? Bu sabah dün gecenin kısa sahnesini kendi kendine yineledin, değil mi? Yüzünü kapat ve utan! Gözlerini övdü, öyle mi? Kör köpek yavrusu! Şu bulanık göz kapaklarını aç da kendi lanet olası budalalığına bak! Bir kadının, onunla evlenmesi asla mümkün olmayan üstünün iltifatlarından zevk alması kimseye iyilik getirmez. Karşılık görmeyen ve bilinmeyen gizli bir aşkın içinde yanıp onu besleyen hayatı tüketmesine izin vermek bütün kadınlar için deliliktir; aşk keşfedilip karşılık bulursa da insanı bir yanılsama ışığı gibi, çıkışı olmayan çamurlu yabanlara sürükler.”
“Öyleyse hükmünü dinle, Jane Eyre: Yarın aynayı önüne koy ve kendi resmini tebeşirle, hiçbir kusurunu yumuşatmadan, olduğu gibi çiz. Sert bir çizgiyi atlama, göze batan hiçbir düzensizliği düzeltme. Altına da şunu yaz: ‘Bir mürebbiyenin portresi: çevresiz, yoksul ve çirkin.’”
“Sonra düzgün bir fildişi parçası al—resim kutunda hazır duranlardan biri var—paletini çıkar, en taze, en güzel, en duru renklerini karıştır; en ince deve tüyü fırçalarını seç. Hayal edebileceğin en güzel yüzü dikkatle çiz; Bayan Fairfax’in Blanche Ingram tarifine göre en yumuşak tonları ve en zarif çizgileri kullanarak boya. Kuzgun karası bukleleri, doğulu gözleri unutma. Ne? Model olarak yine Bay Rochester’ı mı düşünüyorsun! Düzen! Zırlamak yok! Duygusallık yok! Pişmanlık yok! Yalnızca sağduyuya ve kararlılığa izin vereceğim. Yüce ama uyumlu yüz hatlarını, Yunan heykellerini andıran boyun ve göğsü hatırla; yuvarlak, göz kamaştıran kolu ve zarif eli görünür kıl. Ne elmas yüzüğü ne altın bileziği atla. Kıyafetini olduğu gibi resmet: ince dantelini, ışıldayan satenini, zarif şalını ve altın gülünü. Adını da ‘Blanche, soylu ve yetenekli bir hanımefendi’ koy.”
“Bundan böyle Bay Rochester’ın seni beğendiğini düşünmeye her kalkışında bu iki resmi çıkarıp karşılaştır. Şöyle de: ‘Bay Rochester isterse o soylu hanımın sevgisini kazanabilir; böyleyken bu yoksul ve önemsiz halk kızına ciddi ciddi kafa yorması akla yatkın mı?’”
“Bunu yapacağım,” diye karar verdim. Bu kararı verince sakinleştim ve uykuya daldım.
Sözümü tuttum. Bir iki saat kendi portremi pastel boyayla çizmem için yetti; on beş gün bile geçmeden hayalimdeki Blanche Ingram’ın fildişi minyatürünü tamamlamıştım. Yeterince güzel bir yüz olmuştu; tebeşirle çizdiğim gerçek yüzümle karşılaştırınca aradaki fark, kendime hâkimiyetimin isteyebileceği kadar büyüktü. Bu uğraş bana yaradı: aklımı ve ellerimi meşgul etmiş, yüreğime silinmez biçimde kazımak istediğim yeni düşünceleri güçlendirip sağlamlaştırmıştı.
Çok geçmeden, duygularımı boyun eğmeye zorladığım bu sağlıklı disiplin için kendimi kutlamamı gerektirecek bir neden çıktı. Bu sayede sonraki olaylarla ölçülü bir sükûnet içinde karşılaşabildim; hazırlıksız yakalansaydım, muhtemelen dışarıdan bile bu sükûneti koruyamazdım.
Bölüm etkileşimi
