Bölümler 34Şu an: Elhamra’nın Gülü Efsanesi
- 1 Elhamra88 kelime
- 2 Sunuş2.111 kelime
- 3 Yolculuk7.175 kelime
- 4 Elhamra Sarayı2.755 kelime
- 5 Önemli Görüşmeler.—yazar, Boabdıl’in Tahtına Geçiyor1.574 kelime
- 6 Elhamra’nın Sakinleri1.016 kelime
- 7 Elçiler Salonu1.139 kelime
- 8 Gizemli Odalar1.932 kelime
- 9 Comares Kulesi’nden Panorama1.457 kelime
- 10 Balkon1.378 kelime
- 11 Duvarcının Macerası784 kelime
- 12 Aslanlı Avlu1.465 kelime
- 13 Boabdil’den Kalan İzler912 kelime
- 14 Rüzgârgülü Evi475 kelime
- 15 Arap Müneccimin Efsanesi4.178 kelime
- 16 Elhamra’yı Ziyaret Edenler878 kelime
- 17 Generalife376 kelime
- 18 Prens Ahmed Al Kamel Efsanesi; — Ya da — Aşkın Hacısı7.123 kelime
- 19 Tepelerde Bir Gezinti1.984 kelime
- 20 Mağribi’nin Mirası Efsanesi4.924 kelime
- 21 İnfantalar Kulesi329 kelime
- 22 Üç Güzel Prensesin Efsanesi5.106 kelime
- 23 Elhamra’nın Gülü Efsanesi3.533 kelime · Okuduğun bölüm
- 24 Gazi441 kelime
- 25 Vali ve Noter1.435 kelime
- 26 Vali Manco ve Asker3.755 kelime
- 27 Elhamra’da Bir Şenlik1.076 kelime
- 28 İki Sağduyulu Heykelin Efsanesi4.107 kelime
- 29 Alcántara Büyük Üstadı’nın Haçlı Seferi1.739 kelime
- 30 Diploma Peşinde Bir Sefer726 kelime
- 31 Büyülenmiş Asker Efsanesi2.682 kelime
- 32 Yazarın Granada’ya Vedası678 kelime
- 33 Dipnotlar137 kelime
- 34 Macmıllan’ın — Popüler Yazarların — Eserlerinden Oluşan — Üç Şilin Altı Pens’lik — Kitaplığı4.515 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
ELHAMRA’NIN GÜLÜ EFSANESİ
Granada’nın Mağribiler tarafından teslim edilmesinden sonra bu güzel şehir, İspanyol hükümdarlarının sık sık ve severek kaldığı bir yer oldu. Derken art arda gelen depremlerle çeşitli evler yıkıldı, eski Müslüman kuleleri temellerinden sarsıldı ve hükümdarlar korkuya kapılıp şehirden ayrıldı.
Ardından uzun, çok uzun yıllar geçti; Granada kraliyet konuklarını nadiren ağırladı. Soyluların sarayları sessizce kapalı kaldı; Elhamra ise ihmal edilmiş bahçelerinin ortasında, yüzüstü bırakılmış bir güzel gibi kederli bir yalnızlığa gömüldü. Bir zamanlar üç güzel Mağribi prensesin yaşadığı İnfantalar Kulesi de bu genel ıssızlıktan payını aldı. Örümcek yaldızlı kubbenin bir ucundan ötekine ağını ördü; Zayda, Zorayda ve Zorahayda’nın varlığıyla şenlenmiş odalara yarasalarla baykuşlar yuvalandı. Kulenin ihmal edilmesinde komşuların bazı batıl inançlarının da payı olabilir. O kulede can veren genç Zorahayda’nın ruhunun, ay ışığında salondaki çeşmenin yanında otururken ya da surların çevresinde inlerken sık sık görüldüğü söylenirdi. Vadiden geçen yolcular, gece yarısı onun gümüş lavtasının ezgilerini duyarmış.
Nihayet Granada şehri kraliyet konuklarını bir kez daha ağırladı. Herkes bilir ki İspanya tahtında hüküm süren ilk Bourbon, V. Filip’tir. Herkes, ikinci evliliğinde Parma’nın güzel prensesi Elizabetta’yı, yani Isabella’yı aldığını da bilir. Herkesin bildiği gibi, böyle bir rastlantılar zinciri sonucunda Fransız bir prensle İtalyan bir prenses İspanya tahtında yan yana oturmuştu. Bu seçkin çiftin ziyareti için Elhamra olabilecek en kısa sürede onarıldı ve donatıldı. Kraliyet maiyetinin gelişi, yakın zamanda terk edilmiş sarayın bütün görünümünü değiştirdi. Davul ve borazanların gürültüsü, caddelerle dış avludaki at nalı sesleri, barbakanlarla surlardaki silah parıltısı ve bayrak gösterileri kalenin eski savaşçı görkemini yeniden canlandırdı. Ne var ki kraliyet sarayının içinde daha yumuşak bir hava hâkimdi. Ön odalarda saygılı saraylıların hışırdayan giysileri, temkinli adımları ve alçak sesli konuşmaları; bahçelerde ağırdan alan sayfalarla nedimeler; açık pencerelerden süzülüp gelen müzik sesleri duyuluyordu.
Hükümdarların maiyetindekiler arasında, kraliçenin gözdesi Ruyz de Alarcon adında bir sayfa da vardı. Kraliçenin gözdesi olduğunu söylemek, onun övgüsünü dile getirmek için yeterdi; çünkü vakur Elizabetta’nın maiyetindeki herkes zarafeti, güzelliği ve yetenekleriyle seçilmişti. Henüz on sekizine basmıştı; ince, çevik yapılı ve genç bir Antinous kadar zarifti. Kraliçeye karşı bütünüyle saygılı ve hürmetliydi; ama içten içe yaramaz bir delikanlıydı. Saray çevresindeki hanımların el üstünde tuttuğu bu genç, yaşına göre kadınların huylarını iyi bilirdi.
Bu aylak sayfa bir sabah, Elhamra arazisine yukarıdan bakan Generalife koruluklarında dolaşıyordu. Eğlenmek için kraliçenin gözde bir akdoğanını yanına almıştı. Dolaşırken bir çalılıktan havalanan bir kuş gördü; şahinin başlığını çıkarıp uçmasına izin verdi. Şahin göğe yükseldi, avına doğru hamle yaptı ama onu ıskaladı ve sayfanın çağrılarına aldırmadan uzaklara süzüldü. Sayfa, başıboş kuşun değişken uçuşunu gözleriyle izledi; sonunda Elhamra’nın dış duvarında, kraliyet kalesiyle Generalife arazisini ayıran yarıntının kıyısındaki ücra bir kulenin surlarına konduğunu gördü. Bu kule, «Prensesler Kulesi»ydi.
Sayfa yarıntıya inip kuleye yaklaştı ama kulenin vadiye açılan bir girişi yoktu; yüksekliği de tırmanma girişimlerini boşa çıkaracak kadar fazlaydı. Bu yüzden kalenin kapılarından birini arayıp geniş bir yay çizerek surların iç tarafına bakan kule cephesine ulaştı.
Kulenin önünde, üzerine mersin dalları sarkan bir kamış çitle çevrili küçük bir bahçe vardı. Sayfa küçük kapıyı açıp çiçek tarhları ve gül çalılıkları arasından kapıya ilerledi. Kapı kapalı ve sürgülüydü. Kapıdaki bir aralıktan içeri göz attı. İçeride işlemeli duvarları, zarif mermer sütunları ve çevresi çiçeklerle donatılmış kaymaktaşından bir çeşmesi olan küçük bir Mağribi salonu vardı. Ortada, içinde öten bir kuş bulunan yaldızlı bir kafes asılıydı. Altında, bir sandalyenin üzerinde, ipek makaralarıyla kadın işlerine ait başka eşyaların arasında kaplumbağa kabuğu desenli bir kedi yatıyordu; kurdelelerle süslü bir gitar da çeşmeye yaslanmıştı.
Ruyz de Alarcon, ücra ve kendi sandığına göre terk edilmiş bir kulede kadın zevkinin ve zarafetinin izlerini görünce şaşırdı. Bunlar ona Elhamra’da anlatılan büyülü salon öykülerini hatırlattı; kaplumbağa kabuğu desenli kedi de büyülenmiş bir prenses olabilirdi.
Kapıyı usulca çaldı. Yukarıdaki küçük bir pencereden güzel bir yüz göründü, ama hemen geri çekildi. Kapının açılmasını umarak bekledi; boşuna bekledi. İçeriden ayak sesi gelmiyordu; her yer sessizdi. Duyuları onu yanıltmış mıydı, yoksa bu güzel görüntü kulenin perisi miydi? Kapıyı yeniden, bu kez daha yüksek sesle çaldı. Biraz sonra ışıl ışıl yüz yine göründü; bu kez karşısında on beş yaşlarında, taze yüzlü bir genç kız vardı.
Sayfa hemen tüylü şapkasını çıkardı ve şahini için kuleye çıkmasına izin verilmesi ricasını en nazik sözlerle dile getirdi.
«Kapıyı açmaya cesaret edemem, Senyor,» diye karşılık verdi genç kız, kızararak. «Teyzem yasakladı.»
«Güzel kız, yalvarırım; bu kraliçenin gözde şahini. Onsuz saraya dönmeye cesaret edemem.»
«Öyleyse sarayın beyefendilerinden misiniz?»
«Öyleyim, güzel kız; ama bu şahini kaybedersem kraliçenin gözünden düşer, görevimi yitiririm.»
«Santa Maria! Teyzem özellikle sarayın beyefendilerine karşı kapıyı sürgülememi tembihledi.»
«Herhalde kötü beyefendilere karşıdır bu; ben onlardan değilim. Yalnızca bu küçük ricayı geri çevirirsen mahvolacak, işi gücü elinden gidecek zararsız bir sayfayım.»
Genç kızın yüreği sayfanın sıkıntısına dayanamadı. Böylesine küçük bir iyilik yapılmadı diye onun mahvolması ne yazık olurdu. Hem teyzesi, düşüncesiz genç kızları avlamak için hep pusuda bekleyen bir tür yamyam gibi tarif ettiği o tehlikeli yaratıklardan biri olamazdı. Sayfa nazik ve alçakgönüllüydü; şapkasını elinde tutarak öyle yalvarırcasına duruyor, öyle hoş görünüyordu ki.
Kurnaz sayfa, savunmanın gevşemeye başladığını gördü ve öyle dokunaklı sözlerle yalvarışlarını artırdı ki hiçbir genç kız ona karşı koyamazdı. Kızaran genç kule bekçisi aşağı inip titreyen eliyle kapıyı açtı. Sayfa, pencerede yüzünü bir an görür görmez büyülenmişti; şimdi karşısında boydan boya belirince kendinden geçti.
Endülüs korsajı ve özenle dikilmiş basquiña eteği, henüz kadınlığa adım atmak üzere olan bedeninin dolgun ama narin hatlarını ortaya çıkarıyordu. Parlak saçları alnında kusursuz bir düzgünlükle ayrılmış, ülkenin her yerinde görülen âdete uygun olarak taze koparılmış bir gülle süslenmişti. Tenine güney güneşinin ateşi sinmişti; bu da yanaklarındaki taze pembeliğe zenginlik, yumuşak bakışlarına daha fazla parlaklık katıyordu.
Ruyz de Alarcon bunların hepsini tek bakışta gördü; oyalanmak ona yakışmazdı. Yalnızca teşekkürlerini mırıldandı, sonra şahininin peşinden döner merdiveni çevikçe tırmandı.
Başıboş kuşu yumruğunun üzerine konmuş halde çok geçmeden geri döndü. Bu sırada genç kız salondaki çeşmenin yanına oturmuş ipek sarıyordu; telaşından makara elinden düşüverdi. Sayfa hemen eğilip makarayı aldı, sonra zarifçe tek dizinin üstüne çöküp kıza uzattı. Fakat almak için uzanan eli kavrayıp kraliçesinin güzel eline bastığından bile daha ateşli ve daha içten bir öpücük kondurdu.
«Ave Maria, Senyor!» diye haykırdı genç kız. Böyle bir selamı daha önce hiç almamıştı; şaşkınlıkla utancı iç içe geçince yüzü daha da kızardı.
Alçakgönüllü sayfa binlerce kez özür diledi ve bunun sarayda en derin hayranlık ve saygıyı göstermenin yolu olduğunu söyleyerek onu temin etti.
Öfkelendiyse bile öfkesi kolayca yatıştı; ama telaşı ve mahcubiyeti sürdü. Gözleri yaptığı işe dönük, gittikçe daha fazla kızararak oturuyor, sarmaya çalıştığı ipeği birbirine dolaştırıyordu.
Kurnaz sayfa karşı saftaki şaşkınlığı gördü ve bundan yararlanmak istedi; ama söyleyeceği güzel sözler dudaklarında kaldı. Kur yapma çabaları beceriksiz ve etkisizdi. Saraydaki en bilgili, deneyimli hanımlar arasında böylesine zarafetle ve küstahça boy göstermiş olan usta sayfa, on beş yaşında sade bir genç kızın karşısında şaşkınlığa düşüp utandığını görünce kendi de hayrete kapıldı.
Aslında saf genç kızı, kendi alçakgönüllülüğü ve masumiyeti, gözetleyici teyzesinin koyduğu sürgülerden ve demir parmaklıklardan daha iyi koruyordu. Yine de ilk aşk fısıltılarına hangi kadın yüreği dayanabilir? Genç kız, bütün saflığına rağmen, sayfanın kekeleye kekeleye söyleyemediği her şeyi içgüdüsel olarak anlamıştı. İlk kez, ayaklarının dibinde bir âşık görünce yüreği çarpıverdi; hele böyle bir âşık!
Sayfanın çekingenliği sahiciydi ama kısa sürdü. Olağan rahatlığına ve özgüvenine kavuşmaya başlamıştı ki uzaktan tiz bir ses duyuldu.
«Teyzem ayinden dönüyor!» diye korkuyla haykırdı genç kız. «Rica ederim, Senyor, gidin.»
«Saçındaki gülü bana hatıra olarak vermeden gitmem.»
Genç kız kuzgun siyahı saçlarındaki gülü aceleyle çözdü. «Al,» diye haykırdı, telaş ve utançla. «Ama ne olur git.»
Sayfa gülü aldı; aynı anda onu veren güzel eli öpücüklere boğdu. Çiçeği şapkasına taktı, şahini yumruğunun üzerine aldı ve bahçeden hızla uzaklaştı; yumuşak huylu Jacinta’nın yüreğini de beraberinde götürüyordu.
Gözetleyici teyze kuleye vardığında yeğeninin telaşını ve salondaki karışıklık havasını fark etti; ama bir açıklama sözü yetti: «Bir akdoğan avının peşinden salona uçtu.»
«Aman Tanrım! Bir şahinin kuleye uçtuğunu düşünsenize! Böylesine küstah bir kuş görülmüş müdür? Kafesteki kuş bile güvende değil artık!»
Gözetleyici Fredegonda, yaşlı evde kalmış kadınların en temkinlilerinden biriydi. «Karşı cins» dediği şeyden duyduğu korku ve kuşku, uzun bekârlık yılları boyunca gitgide artmıştı. İyi hanımın onların oyunlarına hiç kanmışlığı yoktu; zaten doğa, yüzüne onun sınırlarını aşmayı yasaklayan bir koruma koymuştu. Ama kendileri için korkmaları için en az neden bulunan hanımlar, baştan çıkarıcı komşularını gözetlemeye en hazır olanlardır.
Yeğen, savaşlarda hayatını kaybetmiş bir subayın yetim kızıydı. Manastırda eğitim görmüş, kısa süre önce kutsal sığınağından alınarak teyzesinin doğrudan gözetimine verilmişti. Teyzesinin gölgesi üstüne düşen bu koruması altında, bir dikenli çalının dibinde açan gül gibi, gözlerden uzak solup gidiyordu. Bu benzetme de öyle gelişigüzel yapılmış sayılmazdı; doğrusu, taze ve yeni yeni beliren güzelliği, inzivada yaşarken bile halkın dikkatini çekmişti. Endülüs halkında yaygın olan şiirsel eğilimle, çevre köylüleri ona «Elhamra’nın Gülü» adını takmışlardı.
Tedbirli teyze, saray Granada’da kaldığı sürece baştan çıkarıcı küçük yeğenini gözünü kırpmadan gözetlemeyi sürdürdü ve uyanıklığının işe yaradığını düşünerek kendini avutuyordu. Doğrusu, iyi hanım kimi zaman kulenin altındaki ay ışıklı koruluklardan yükselen gitar tıngırtıları ve aşk şarkılarıyla huzursuz oluyordu; ama yeğenine bu boş çalgıcı seslerine kulaklarını tıkamasını öğütlüyor, bunların karşı cinsin, saf genç kızları çoğu zaman felakete sürükleyen oyunlarından biri olduğunu söylüyordu. Ah, ay ışığında söylenen bir serenadaya karşı, saf bir genç kıza verilen kuru bir öğüdün ne şansı olabilir?
Sonunda Kral Filip, Granada’daki konaklamasını kısa kesip bütün maiyetiyle ansızın yola çıktı. Gözetleyici Fredegonda, kraliyet alayının Adalet Kapısı’ndan çıkıp kente inen geniş caddeye doğru ilerleyişini izledi. Son sancak da gözden kaybolunca, bütün kaygılarının sona erdiğini düşünerek sevinçle kulesine döndü. Bahçenin küçük kapısında açık renkli bir Arap atının yeri eşelediğini görünce şaşırdı; gül çalılıklarının arasından, yeğeninin ayakları dibinde rengârenk işlemeli giysiler içinde bir delikanlı görünce de dehşete kapıldı. Ayak seslerini duyar duymaz delikanlı şefkatle vedalaştı, saz ve mersin çitinin üzerinden hafifçe atladı, atına sıçradı ve bir anda gözden kayboldu.
Şefkatli Jacinta, kederinin acısıyla teyzesinin öfkesini düşünemez olmuştu. Kendini onun kollarına atıp hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı.
«Ay de mi!» diye haykırdı. «Gitti! Gitti! Gitti ve onu bir daha asla göremeyeceğim!»
«Gitti mi? Kim gitti? Ayaklarının dibinde gördüğüm o delikanlı da kimdi?»
«Kraliçenin bir sayfasıydı teyze; bana veda etmeye gelmişti.»
«Kraliçenin sayfası mı, çocuğum!» diye güçlükle yankıladı gözetleyici Fredegonda. «Kraliçenin sayfasıyla ne zaman tanıştın?»
«Akdoğanın kuleye geldiği sabah. Kraliçenin akdoğanıydı; onu yakalamak için peşinden gelmişti.»
«Ah, budala kız! Bil ki bu genç, yaramaz sayfalar kadar tehlikeli akdoğan yoktur; onların üzerine atıldığı kuşlar da tam senin gibi saf olanlardır.»
Teyze, övündüğü uyanıklığına rağmen genç âşıkların neredeyse gözünün önünde gizli bir yakınlık kurduğunu öğrenince önce öfkelendi. Ama saf yürekli yeğeninin, karşı cinsin bütün oyunlarına karşı sürgü ya da parmaklık koruması olmadan açıkta kalmasına rağmen bu ateşli sınavdan yanmadan çıktığını görünce, onu adeta ağzına kadar batırdığı namuslu ve tedbirli ilkelerin koruduğuna inanarak teselli buldu.
Teyze bu sözlerle gururunu avutmaya çalışırken, yeğeni sayfanın tekrar tekrar ettiği sadakat yeminlerini yüreğinde saklıyordu. Ama huzursuz, gezgin erkeğin aşkı nedir ki? Kıyısındaki her çiçeğin çevresinde bir süre oyalanıp sonra akıp giden, hepsini gözyaşlarına boğan başıboş bir dere.
Günler, haftalar, aylar geçti; sayfadan bir daha haber çıkmadı. Nar olgunlaştı, asma ürününü verdi, dağlardan güz yağmurları sağanak sağanak indi; Sierra Nevada karla kaplandı, kış rüzgârları Elhamra’nın salonlarında uğuldadı, ama o hâlâ gelmedi. Kış geçti. Bahar yeniden türküler, çiçekler ve ılık esintilerle coşup geldi; dağlardaki karlar eridi, Nevada’nın yüksek zirvesinde yaz sıcağında pırıldayan karlar dışında hepsi yok oldu. Unutkan sayfadan hâlâ ses seda çıkmıyordu.
Bu sırada zavallı küçük Jacinta solgunlaşıp dalgınlaştı. Eski işleri ve eğlenceleri bir yana bırakılmıştı; ipeği dolaşmış, gitarının telleri gevşemiş, çiçekleri bakımsız kalmış, kuşunun ötüşüne kulak asılmaz olmuştu. Bir zamanlar ışıl ışıl parlayan gözleri gizli gözyaşlarıyla donuklaşmıştı. Aşk acısı çeken genç bir kadının tutkusunu besleyecek bir yalnızlık tasarlanacak olsa, her şeyin insanı hassas ve romantik düşlere sürüklediği Elhamra gibi bir yer olurdu. Âşıklar için tam bir cennetti; böyle bir cennette yalnız kalmak ne zordu—hem de yalnız kalmakla yetinmeyip terk edilmiş olmak!
Yeğenini umutsuzluğa kapıldığı anlardan birinde bulan ağırbaşlı ve lekesiz Fredegonda şöyle derdi: «Ah, budala çocuğum! Seni bu erkeklerin oyunlarına ve aldatmacalarına karşı uyarmamış mıydım? Üstelik kibirli ve yükselme hırsıyla dolu bir aileden biri olan o delikanlıdan ne bekleyebilirdin ki? Sen bir yetim, düşmüş ve yoksullaşmış bir soyun torunusun. Emin ol, delikanlı sadık olsaydı bile sarayın en gururlu soylularından biri olan babası, senin gibi alçakgönüllü ve çeyizsiz biriyle evlenmesine izin vermezdi. Öyleyse cesaretini topla ve bu boş düşünceleri aklından çıkar.»
Lekesiz Fredegonda’nın sözleri yeğeninin kederini artırmaktan başka işe yaramadı; ama Jacinta bu kedere gizlice gömülmeyi seçti. Bir yaz ortası gecesi, teyzesinin yatmaya çekilmesinden sonra, geç bir saatte kulenin salonunda kaymaktaşı çeşmenin yanında tek başına oturdu. Sadakatsiz sayfanın ilk kez burada diz çöküp elini öptüğünü, sonsuz bağlılığına sık sık burada yemin ettiğini hatırlıyordu. Zavallı genç kızın yüreği kederli ve şefkatli anılarla dolup taşmıştı. Gözyaşları akmaya başladı ve damla damla, ağır ağır çeşmeye düştü. Kristal gibi berrak su gitgide dalgalandı; fokur fokur kaynayıp çalkalanarak yükseldi ve Mağribi giysileri içinde, gösterişli giyinmiş bir kadın silueti ağır ağır görünür oldu.
Jacinta öyle korkmuştu ki salondan kaçtı ve geri dönmeye cesaret edemedi. Ertesi sabah gördüklerini teyzesine anlattı; ama iyi hanım bunu sıkıntılı zihninin kuruntusu saydı ya da çeşmenin başında uyuyakalıp rüya gördüğünü düşündü. «Bu kulede bir zamanlar yaşamış üç Mağribi prensesin hikâyesini düşünüyordun,» diye ekledi, «o da rüyalarına girdi.»
«Hangi hikâye teyze? Hiç bilmiyorum.»
«Babaları kralın bu kuleye kapattığı Zayda, Zorayda ve Zorahayda adlı üç prensesi elbette duymuşsundur. Üç Hristiyan beyefendiyle kaçmaya karar vermişler. İlk ikisi kaçmayı başarmış, üçüncüsü ise kararını uygulayamamış; anlatıldığına göre bu kulede ölmüş.»
«Şimdi hatırladım,» dedi Jacinta, «nazik Zorahayda’nın kaderine ağladığımı da.»
«Kaderine ağlamakta haklısın,» diye sürdürdü teyzesi, «çünkü Zorahayda’nın sevgilisi senin atandı. Mağribi sevgilisinin yasını uzun süre tuttu; ama zaman acısını dindirdi ve senin soyundan geldiğin bir İspanyol hanımla evlendi.»
Jacinta bu sözleri düşündü. «Gördüğüm şeyin aklımın bir oyunu olmadığına eminim,» dedi kendi kendine. «Gördüğüm, bu kulenin çevresinde dolaştığını duyduğum nazik Zorahayda’nın ruhuysa neden korkayım? Bu gece çeşmenin başında bekleyeceğim; belki yine gelir.»
Gece yarısına doğru, ortalık sessizleşince, salondaki yerine yeniden oturdu. Elhamra’nın uzaktaki gözetleme kulesinin çanı gece yarısını vururken çeşme yeniden dalgalandı; sular fokur fokur kaynayıp çalkalandı ve Mağribi kadın yine görünür oldu. Genç ve güzeldi; giysisi mücevherlerle ışıldıyor, elinde gümüş bir lavta tutuyordu. Jacinta titriyor, bayılacak gibi oluyordu; ancak hayaletin yumuşak, hüzünlü sesi ve solgun, kederli yüzündeki tatlı ifade onu rahatlattı.
«Ölümlülerin kızı,» dedi hayalet, «sana ne oldu? Gözyaşların çeşmemin suyunu neden bulandırıyor; iç çekişlerin ve yakınmaların gecenin sessiz nöbetlerini neden bozuyor?»
«Erkeklerin sadakatsizliğine ağlıyor, yalnız ve terk edilmiş hâlime yas tutuyorum.»
«Yüreğini ferah tut; kederin belki de sona erebilir. Karşında, senin gibi aşkında mutsuz olmuş bir Mağribi prensesi görüyorsun. Atan olan Hristiyan bir şövalye gönlümü kazandı; beni kendi ülkesine ve kilisesinin bağrına götürecekti. Gönülden din değiştirmiştim ama inancım kadar cesur değildim; oyalanıp kaldım ve artık çok geçti. Bu yüzden kötü cinlerin üzerimde güç sahibi olmasına izin verildi; saf bir Hristiyan bu büyüyü bozmayı lütfedene dek bu kulede büyülenmiş hâlde kalacağım. Bu işi üstlenir misin?»
«Üstlenirim,» diye karşılık verdi genç kız, titreyerek.
«Öyleyse yaklaş, korkma; elini çeşmeye daldır, suyu üzerime serp ve inancının usulünce beni vaftiz et. Böylece büyü bozulacak, huzursuz ruhum dinlenecek.»
Genç kız tereddütlü adımlarla ilerledi, elini çeşmeye daldırdı, avucuna su aldı ve hayaletin solgun yüzüne serpti.
Hayalet tarifsiz bir iyilikle gülümsedi. Gümüş lavtasını Jacinta’nın ayaklarının dibine bıraktı, beyaz kollarını göğsünde kavuşturdu ve gözden eriyip kayboldu; sanki çeşmeye yalnızca bir çiy damlası yağmuru düşmüştü.
Jacinta dehşet ve şaşkınlık içinde salondan ayrıldı. O gece gözünü neredeyse hiç kapatmadı; ama sabah şafak sökerken sıkıntılı uykusundan uyandığında, gördüklerinin hepsi ona ateşli bir rüya gibi geldi. Yine de salona indiğinde, çeşmenin yanında sabah güneşinde parıldayan gümüş lavtayı görünce yaşadıklarının gerçek olduğu kesinleşti.
Başına gelenleri anlatmak ve hikâyesinin gerçek olduğuna kanıt olarak lavtayı göstermek için teyzesine koştu. İyi hanımın içinde hâlâ bir kuşku kalmışsa da Jacinta çalgıya dokununca bu kuşku silindi; lavtadan öyle büyüleyici sesler çıkardı ki lekesiz Fredegonda’nın, o ebedî kış bölgesinin buz gibi yüreği bile çözülüp ılıdı. Böyle bir etkiyi ancak doğaüstü bir ezgi yaratabilirdi.
Lavtanın olağanüstü gücü her geçen gün daha da belirginleşti. Kulenin önünden geçen yolcu duruyor, nefesini tutmuş bir vecd içinde adeta büyülenip kalıyordu. Yakındaki ağaçlarda toplanan kuşlar bile kendi ötüşlerini kesip büyülenmişçesine sessizce dinliyordu.
Haber kısa sürede kulaktan kulağa yayıldı. Granada halkı, İnfantalar Kulesi çevresinde dolaşan eşsiz müziğin birkaç notasını yakalamak için Elhamra’ya akın etti.
Sonunda bu sevimli genç çalgıcı inzivasından çıkarıldı. Ülkenin zenginleri ve güçlüleri ona kim ev sahipliği yapıp onurlandıracak diye yarışıyor, daha doğrusu, şık salonlarına seçkin kalabalıkları çekmek için lavtasının cazibesini kim kapacak diye didişiyordu. Gittiği her yerde gözetleyici teyzesi yanı başında ejderha gibi nöbet tutuyor, ezgilerine kendinden geçmiş hâlde kapılan hayran kalabalığını sindiriyordu. Olağanüstü yeteneğinin ünü kentten kente yayıldı. Önce Málaga, sonra Sevilla, Kurtuba; hepsi bu konuya tutkuyla kapıldı. Endülüs’te Elhamra’nın güzel çalgıcısından başka bir şey konuşulmaz oldu. Müziğe ve şövalyeliğe bu kadar düşkün Endülüslüler arasında başka türlüsü olabilir miydi? Lavta sihirli bir güce sahipti, çalgıcıysa aşktan ilham alıyordu!
Bütün Endülüs müzik çılgınlığına kapılmışken, İspanya sarayında bambaşka bir hava hüküm sürüyordu. Herkesin bildiği gibi V. Filip, sefil bir hastalık hastasıydı ve türlü türlü kuruntulara kapılırdı. Bazen haftalarca yatağından çıkmaz, hayalî rahatsızlıklardan inleyip dururdu. Bazen de tahtından feragat etmekte diretirdi. Sarayın ihtişamına ve tacın görkemine düşkün kraliçe buna çok içerler, akılca zayıf kocasının asasını usta ve kararlı bir elle yönetirdi.
Kralın kuruntularını gidermekte müzik kadar etkili hiçbir şey bulunamamıştı. Bu yüzden kraliçe, en iyi şarkıcı ve çalgıcıları elinin altında tutmaya özen gösteriyor, ünlü İtalyan şarkıcı Farinelli’yi de sarayda bir tür kraliyet hekimi olarak bulunduruyordu.
Sözünü ettiğimiz sırada, bu bilge ve şanlı Bourbon’un aklına önceki bütün tuhaflıklarını gölgede bırakan bir heves düşmüştü. Hayalî bir hastalığın uzun nöbeti boyunca Farinelli’nin bütün ezgilerine ve saray çalgıcılarından oluşan koca bir orkestranın konsültasyonlarına direndikten sonra, hükümdar zihninde gerçekten can vermiş ve kendini kesinlikle ölü sanmaya başlamıştı.
Ölü bir adama yakışır sessizliğe razı olsaydı bu durum zararsız, hatta kraliçesiyle saraylılarının işine yarar bile olabilirdi. Ama onları bezdirerek cenaze törenlerinin yapılmasını istedi; ardından da gömülmeden bırakıldığı için ihmalkârlık ve saygısızlıkla suçlayıp acı acı yakınmaya başladı. Ne yapmalıydılar? Titiz bir sarayın dalkavuk saraylılarına göre kralın kesin emirlerine karşı gelmek korkunç bir şeydi; ama emrine uyup onu diri diri gömmek düpedüz kral katilliği olurdu!
Bu korkunç ikilem sırasında, bütün Endülüs’ün aklını başından alan kadın çalgıcıya ilişkin haber saraya ulaştı. Kraliçe, o sırada sarayın bulunduğu St. Ildefonso’ya onu çağırmak üzere aceleyle elçiler gönderdi.
Birkaç gün sonra kraliçe, Versailles’ın görkemini gölgede bırakmak için yolları, terasları ve çeşmeleri özenle düzenlenmiş görkemli bahçelerde nedimeleriyle gezinirken, dillere destan çalgıcı huzuruna getirildi. Görkemli Elizabetta, bütün dünyayı çılgına çeviren bu küçük kişinin genç ve gösterişsiz görünüşüne şaşkınlıkla baktı. Jacinta, resim gibi Endülüs giysileri içinde, gümüş lavtası elinde duruyordu; gözleri mütevazı bir edayla yere eğilmişti, ama güzelliğinin sadeliği ve tazeliği hâlâ onun «Elhamra’nın Gülü» olduğunu söylüyordu.
Her zamanki gibi yanından ayrılmayan gözetleyici Fredegonda da ona eşlik ediyordu. Meraklı kraliçeye Jacinta’nın ailesini ve soyunu baştan sona anlattı. Görkemli Elizabetta, Jacinta’nın görünüşünden etkilenmişti; yoksullaşmış olsa da onurlu bir soydan geldiğini ve babasının taç uğruna yiğitçe can verdiğini öğrenince daha da memnun oldu. «Yeteneğin şöhretine denkse,» dedi, «ve hükümdarını ele geçiren bu kötü ruhu kovabilirsen, bundan böyle talihinle ben ilgileneceğim; seni onur ve servet bekliyor.»
Yeteneğini denemek için sabırsızlanan kraliçe, huysuz hükümdarın odasına hemen yöneldi.
Jacinta, muhafız sıraları ve saraylı kalabalıkları arasından gözleri yerde ilerledi. Sonunda siyah kumaşlarla kaplı büyük bir odaya vardılar. Gün ışığını dışarıda bırakmak için pencereler kapatılmıştı; gümüş şamdanlardaki sarı balmumu mumlar kasvetli bir ışık yayıyor, matem giysili dilsizlerin ve sessiz adımlarla, kederli yüzlerle dolaşan saraylıların siluetlerini belli belirsiz aydınlatıyordu. Cenaze yatağının ya da tabutun ortasında, elleri göğsünde kavuşturulmuş, yalnızca burun ucu görünen bu gömülmeyi bekleyen hükümdar yatıyordu.
Kraliçe sessizce odaya girdi, loş bir köşedeki ayaklı iskemleyi işaret etti ve Jacinta’ya oturup başlamasını eliyle bildirdi.
Jacinta önce lavtasına tereddütlü bir elle dokundu; çaldıkça kendine güveni ve coşkusu arttı, öyle yumuşak, göksel bir ahenk çıkardı ki oradakiler sesin insandan geldiğine inanmakta güçlük çekti. Kendini çoktan ruhlar âleminde sanan hükümdar ise bu ezgiyi meleklerin ya da gök kürelerinin müziği saydı. Ezgi gitgide değişti; çalgıcı da şarkısıyla lavtaya eşlik etti. Elhamra’nın eski görkemini ve Mağribilerin başarılarını anlatan efsanevi bir türkü söyledi. Bütün ruhuyla ezgiye kapılmıştı; çünkü Elhamra anıları, aşk hikâyesini de beraberinde getiriyordu. Cenaze odası canlandırıcı ezgiyle çınladı. Ezgi hükümdarın kasvetli yüreğine işledi. Hükümdar başını kaldırıp çevresine baktı, yatağında doğruldu; gözleri parlamaya başladı. Sonunda yere sıçrayıp kılıçla kalkanını istedi.
Müziğin, daha doğrusu büyülü lavtanın zaferi tamamlanmıştı; melankoli cini kovulmuş, ölü bir adam adeta dirilmişti. Odanın pencereleri açıldı; İspanyol güneşinin görkemli ışığı az önce kasvet içindeki odaya doldu. Herkes güzel büyücüye baktı, ama lavta elinden düşmüştü; Jacinta yere yığılmıştı ve bir sonraki anda Ruyz de Alarcon’un kollarındaydı.
Mutlu çiftin düğünü kısa süre sonra büyük bir ihtişamla kutlandı; «Elhamra’nın Gülü» sarayın süsü ve neşesi oldu. «Ama durun, o kadar hızlı gitmeyin,» diye seslendiğini duyar gibiyim okurun: «Öykünün sonuna ne çabuk vardık! Önce Ruyz de Alarcon’un uzun süre ortalarda görünmemesini Jacinta’ya nasıl açıkladığını öğrenelim.» Daha kolay ne olabilir? Yüzyıllardır kullanılan o saygın mazeret: kibirli, kendini beğenmiş yaşlı babasının onun isteklerine karşı çıkması. Üstelik birbirini gerçekten seven gençler, buluşunca kısa sürede anlaşır ve geçmişteki bütün kırgınlıkları bir kenara bırakır.
Peki kibirli, kendini beğenmiş yaşlı baba bu evliliğe nasıl razı edildi?
Ona gelince, kraliçenin bir iki sözüyle kuşkuları kolayca giderildi; hele kraliyetin gözdesi olan taze güzelliğin üzerine unvanlar ve ödüller yağdırılınca. Hem bilirsiniz, Jacinta’nın lavtası büyülü bir güce sahipti; en inatçı kafayı, en katı yüreği bile yola getirebilirdi.
Peki büyülü lavtaya ne oldu?
Ah, işte en tuhaf mesele bu; bütün öykünün doğruluğunu da apaçık kanıtlıyor. Lavta bir süre ailede kalmış, ama söylenene göre büyük şarkıcı Farinelli kıskançlıktan onu gizlice alıp götürmüş. Ölümünden sonra lavta İtalya’da, gizemli güçlerinden habersiz başka ellere geçmiş. Gümüşü eritilip telleri eski bir Cremona kemanına takılmış. Teller hâlâ büyülü özelliklerinden bir şeyler taşıyor. Okurun kulağına bir sır vereyim, ama aramızda kalsın: o keman şimdi bütün dünyayı büyülüyor; Paganini’nin kemanı o!
Bölüm etkileşimi
