Bölümler 34Şu an: Elçiler Salonu
- 1 Elhamra88 kelime
- 2 Sunuş2.111 kelime
- 3 Yolculuk7.175 kelime
- 4 Elhamra Sarayı2.755 kelime
- 5 Önemli Görüşmeler.—yazar, Boabdıl’in Tahtına Geçiyor1.574 kelime
- 6 Elhamra’nın Sakinleri1.016 kelime
- 7 Elçiler Salonu1.139 kelime · Okuduğun bölüm
- 8 Gizemli Odalar1.932 kelime
- 9 Comares Kulesi’nden Panorama1.457 kelime
- 10 Balkon1.378 kelime
- 11 Duvarcının Macerası784 kelime
- 12 Aslanlı Avlu1.465 kelime
- 13 Boabdil’den Kalan İzler912 kelime
- 14 Rüzgârgülü Evi475 kelime
- 15 Arap Müneccimin Efsanesi4.178 kelime
- 16 Elhamra’yı Ziyaret Edenler878 kelime
- 17 Generalife376 kelime
- 18 Prens Ahmed Al Kamel Efsanesi; — Ya da — Aşkın Hacısı7.123 kelime
- 19 Tepelerde Bir Gezinti1.984 kelime
- 20 Mağribi’nin Mirası Efsanesi4.924 kelime
- 21 İnfantalar Kulesi329 kelime
- 22 Üç Güzel Prensesin Efsanesi5.106 kelime
- 23 Elhamra’nın Gülü Efsanesi3.533 kelime
- 24 Gazi441 kelime
- 25 Vali ve Noter1.435 kelime
- 26 Vali Manco ve Asker3.755 kelime
- 27 Elhamra’da Bir Şenlik1.076 kelime
- 28 İki Sağduyulu Heykelin Efsanesi4.107 kelime
- 29 Alcántara Büyük Üstadı’nın Haçlı Seferi1.739 kelime
- 30 Diploma Peşinde Bir Sefer726 kelime
- 31 Büyülenmiş Asker Efsanesi2.682 kelime
- 32 Yazarın Granada’ya Vedası678 kelime
- 33 Dipnotlar137 kelime
- 34 Macmıllan’ın — Popüler Yazarların — Eserlerinden Oluşan — Üç Şilin Altı Pens’lik — Kitaplığı4.515 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
ELÇİLER SALONU
İyi yürekli Antonia Teyze’nin yemek pişirip konuklarını ağırladığı eski Mağribi odasına yaptığım ziyaretlerden birinde, bir köşede yapının eski bölümüne açılıyor gibi görünen gizemli bir kapı fark ettim. Meraklanıp kapıyı açtım; kendimi dar, çıkmaz bir geçitte buldum. El yordamıyla ilerleyip Comares Kulesi’nin bir köşesinden aşağı inen karanlık, dolambaçlı bir merdivenin başına vardım. Duvarı izleyerek bu merdivenden karanlıkta indim; en altta küçük bir kapıya ulaştım. Kapıyı açar açmaz Elçiler Salonu’nun göz kamaştırıcı ön odasına çıkınca birden ışığa boğuldum. Önümde Alberca Avlusu’nun çeşmesi pırıl pırıl parlıyordu. Ön oda, Mağribi üslubunda ajurlu kemer dolguları bulunan ince sütunların taşıdığı zarif bir galeriyle avludan ayrılmıştı. Ön odanın iki ucunda eyvanlar vardı; tavanıysa alçı işlemelerle ve resimlerle zengin biçimde süslenmişti. Görkemli bir kapıdan geçince kendimi dillere destan Elçiler Salonu’nda, Müslüman hükümdarların kabul salonunda buldum. Otuz yedi ayak kare, altmış ayak yüksekliğinde olduğu söylenen bu salon, Comares Kulesi’nin içinin tamamını kaplıyor ve geçmişteki ihtişamının izlerini hâlâ taşıyordu. Duvarları güzel alçı işlemelerle, Mağribi üslubunun hayal gücüyle süslenmişti. Yüksek tavanı da başlangıçta aynı gözde malzemeyle yapılmış; alışılmış buz sarkıtı biçimli ve sarkık süslerle, yani stalaktitlerle bezenmişti. Canlı renkler ve yaldızlarla süslenince son derece görkemli görünmüş olmalıydı. Ne yazık ki bir depremde çökmüş ve salonu boydan boya geçen muazzam kemeri de beraberinde yıkmıştı. Yerine, kesişen kirişleri ustalıkla işlenip zengin renklerle boyanmış, karaçam ya da sedirden bugünkü tonoz, yani kubbe yapılmıştı. Doğu karakterini hâlâ koruyan bu tavan, insana “Peygamberlerde ve Binbir Gece Masalları’nda okuduğumuz sedir ve zinober renkli tavanları”[2] hatırlatıyordu.
Pencerelerin çok üzerinde yükselen tonoz nedeniyle salonun üst bölümü neredeyse karanlıkta kaybolur; yine de bu loşlukta hem görkemli hem de ağırbaşlı bir hava vardır, çünkü karanlığın içinden Mağribi fırçasının parlak yaldızlarıyla canlı renkleri göz kırpar.
Kraliyet tahtı, girişin karşısında, bugün bile I. Yusef’in —Elhamra’yı tamamlayan hükümdarın— burayı imparatorluğunun tahtı yaptığını bildiren bir yazıtı taşıyan bir girintiye yerleştirilmişti. Bu soylu salondaki her şey, tahtı etkileyici bir vakar ve ihtişamla çevreleyecek biçimde düzenlenmiş gibiydi; sarayın öteki bölümlerine egemen olan zarif, şehvetli hava burada yoktu. Kule son derece sağlam, bütün yapıya tepeden bakan ve dik yamacın üzerine uzanan bir kütleydi. Elçiler Salonu’nun üç yanındaki pencereler, kalın duvarları delip geniş manzaralara açılıyordu. Özellikle orta pencerenin balkonu, patikaları, korulukları ve bahçeleriyle Darro’nun yemyeşil vadisine bakıyordu. Sol tarafta Vega uzaktan görünürken hemen karşıda, bir zamanlar gücü Elhamra’nınkiyle yarışan bir kalenin taçlandırdığı, sokakları, terasları ve bahçeleriyle Albaycin yükseliyordu. V. Carlos bu pencereden, gözlerinin önüne serilen büyüleyici manzaraya bakarken, “Bütün bunları yitiren adamın vay hâline!” diye haykırmıştı.
Bu kraliyet haykırışının duyulduğu pencerenin balkonu, son zamanlarda en sevdiğim köşelerden biri oldu. Az önce orada oturmuş, aydınlık ve uzun bir günün sona erişini seyrediyordum. Güneş Alhama’nın mor dağlarının ardına inerken Darro vadisine bir ışık seli saldı; bu ışık Elhamra’nın kızıl kulelerine hüzünlü bir ihtişam yaydı. Batan güneşin ışınlarını yakalayan hafif, boğucu bir pusla örtülü Vega, uzakta altın bir deniz gibi uzanıyordu. Bu saatin dinginliğini tek bir esinti bile bozmuyordu. Arada bir Darro bahçelerinden yükselen hafif müzik ve neşe sesleri bile, üzerime gölge düşüren bu yapının anıtsal sessizliğini daha etkileyici kılıyordu. Belleğin neredeyse büyülü bir güç kazandığı saatler ve manzaralardan biriydi bu; akşam güneşinin çürüyen kuleleri aydınlatıp geçmişin ihtişamını geriye dönük ışınlarıyla ortaya çıkarması gibi, belleğim de geçmişi aydınlatıyordu.
Elhamra Dağları.
Mağribi yapısının üzerine düşen gün ışığının etkisini seyrederken, iç mimarisinin her yanında görülen hafif, zarif ve şehvetli niteliği düşünmeye koyuldum; bunu İspanyol fatihlerin inşa ettiği Gotik yapıların heybetli ama kasvetli ağırbaşlılığıyla karşılaştırdım. Mimari bile, yarımadada egemenlik uğruna uzun süre savaşmış bu iki savaşçı halkın birbirine zıt ve uzlaşmaz yaradılışlarını ele veriyordu. Derken, varoluşları anlatılıp bitmiş bir masala benzeyen ve tarihin en sıra dışı ama en görkemli bölümlerinden birini oluşturan Arap ya da Mağribi İspanyolların tuhaf talihini düşünmeye başladım. Egemenlikleri güçlü ve uzun ömürlüydü; ama onlara ne ad vereceğimizi bile güçlükle kestiriyoruz. Meşru bir ülkesi ya da adı olmayan bir ulustular. Büyük Arap akınlarının uzak bir dalgası olarak Avrupa kıyılarına vurmuşlardı; sanki selin ilk kabarışındaki bütün güce sahiptiler. Cebelitarık Kayası’ndan Pirene yamaçlarına uzanan fetihleri, Suriye ve Mısır’daki Müslüman zaferleri kadar hızlı ve parlaktı. Tours ovalarında önleri kesilmeseydi, Doğu imparatorluklarını nasıl kolayca ele geçirdilerse bütün Fransa’yı, bütün Avrupa’yı da aynı kolaylıkla kaplayabilir; Hilal bugün Paris ve Londra’daki tapınakların üzerinde parlayabilirdi.
Sevilla, Aziz Fernando’nun Mezarı.
Pirene sınırları içine püskürtülen, bu büyük akını gerçekleştiren Asya ve Afrika kökenli karma topluluklar, Müslüman fetih ülküsünden vazgeçip İspanya’da barışçı ve kalıcı bir egemenlik kurmaya giriştiler. Fatih olarak kahramanlıkta yalnız ılımlılıklarıyla boy ölçüşebiliyorlardı; her ikisinde de bir süre savaştıkları uluslardan üstün oldular. Yurtlarından koparılmışlardı; Allah’ın kendilerine verdiğini sandıkları bu toprağı sevdiler ve insan mutluluğuna katkıda bulunabilecek her şeyle güzelleştirmeye çalıştılar. Güçlerinin temelini akıllı ve adil yasalara dayandırıp sanatlarla bilimleri özenle geliştirdiler; tarımı, imalatı ve ticareti desteklediler. Böylece refah bakımından Hristiyan âlemindeki bütün imparatorlukları geride bırakan bir imparatorluk kurdular. Doğu’daki Arap imparatorluğunun en uygar çağında görülen incelikleri ve zarafeti çevrelerine titizlikle taşıyarak, karanlığa gömülmüş Avrupa’nın batı bölgelerine Doğu bilgisinin ışığını yaydılar.
Arap İspanyası’nın şehirleri, yararlı sanatları öğrenmek isteyen Hristiyan zanaatkârların uğrak yeriydi. Toledo, Cordova, Sevilla ve Granada üniversitelerine, Arapların bilimlerini ve antik çağın birikmiş bilgisini öğrenmek isteyen solgun yüzlü öğrenciler başka ülkelerden gelirdi. İnce sanatın tutkunları Doğu’nun şiirini ve müziğini özümsemek için Cordova ile Granada’ya akın eder; Kuzey’in çelik zırhlı savaşçılarıysa şövalyeliğin zarif talimlerini ve nazik davranışlarını öğrenmek üzere oraya koşardı.
Cordova, Cami Avlusu.
İspanya’daki Müslüman anıtları, Cordova Camii, Sevilla Alkazarı ve Granada Elhamrası hâlâ egemenliklerinin gücüyle kalıcılığını övünerek ilan eden yazıtlar taşıyorsa, bu övünme kibirli ve boş diye alaya alınabilir mi? Kuşaklar, yüzyıllar geçti; yine de toprakların sahibi olmayı sürdürdüler. İngiltere’nin Norman Fatihi tarafından boyun eğdirilmesinden bu yana geçen süreden daha uzun bir zaman geçti; Musa ve Tarık’ın torunları, muzaffer atalarının geçtiği aynı boğazı aşarak sürgüne gönderileceklerini, Rollo ve William’ın torunlarıyla onların yaşlı silah arkadaşlarının Normandiya kıyılarına geri sürüleceklerini akıllarına getirmemiş olabilirlerdi.
Ne var ki İspanya’daki Müslüman imparatorluğu, güzelleştirdiği toprağa kalıcı kök salmamış, görkemli bir yabancı bitkiydi. Batı’daki komşularından inanç ve gelenek bakımından aşılmaz engellerle, Doğu’daki soydaşlarından denizler ve çöllerle ayrılmış Mağribi İspanyollar, yalıtılmış bir halktı. Bütün varoluşları, gasbedilmiş bir ülkede tutunabilmek için verdikleri uzun, yiğitçe ve şövalyece mücadeleden ibaretti.
Sevilla, Alkazar Bahçesi.
İslam’ın ileri karakolları ve sınır boylarıydılar. Yarımada, kuzeyin Gotik fatihleriyle Doğu’nun Müslüman fatihlerinin egemenlik için buluşup çarpıştığı büyük savaş alanıydı; Arapların ateşli cesareti sonunda Gotların inatçı ve yılmak bilmez yiğitliğine boyun eğdi.
Bir halkın yok oluşu, Mağribi İspanyollarınki kadar eksiksiz olmamıştı. Neredeler? Berberi kıyılarına ve çöl yörelerine sorun. Bir zamanlar güçlü imparatorluklarının sürgün edilmiş kalıntıları Afrika barbarları arasında kayboldu ve ulus olmaktan çıktı. Yaklaşık sekiz yüzyıl boyunca ayrı bir halk oldukları hâlde geride kendilerine özgü bir ad bile bırakmadılar. Çağlar boyunca yurt edindikleri ve egemen oldukları ülke, onları ancak istilacı ve gasıp olarak tanıyor. Güçlerine ve egemenliklerine tanıklık eden birkaç yıkık anıttan başka bir şey kalmadı; bunlar, iç bölgelerde tek başına yükselip devasa bir tufanın eriştiği yeri gösteren kayalar gibidir. Elhamra işte böyledir: Hristiyan bir ülkenin ortasında Müslüman bir yapı; Batı’nın Gotik binaları arasında Doğulu bir saray; fetheden, yöneten, gelişen ve sonra yok olup giden yiğit, zeki ve zarif bir halkın güzel anısı.
Cadiz.
Bölüm etkileşimi
