Elhamra kitap kapağı

15. bölüm / 34

Arap Müneccimin Efsanesi

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 34Şu an: Arap Müneccimin Efsanesi

ARAP MÜNECCİMİN EFSANESİ
Eski zamanlarda, yüzlerce yıl önce, Granada Krallığı üzerinde hüküm süren Aben Habuz adlı bir Mağribi kralı varmış. O, artık köşesine çekilmiş bir fatihmiş; yani gençliğinde sürekli akın ve yağmayla yaşamış, şimdi ise güçten düşüp yaşlanınca “dinlenmeye hasret kalmış”, bütün dünyayla barış içinde yaşamaktan, kazandığı zaferlerin tadını çıkarmaktan ve komşularından zorla aldığı toprakların keyfini sessizce sürmekten başka bir şey istemez olmuş.

Ne var ki bu son derece makul ve barışsever yaşlı hükümdarın baş etmesi gereken genç rakipleri varmış: Onlar da onun gençliğindeki şan ve savaş tutkusuyla doluymuş ve babalarına karşı işlediği suçların hesabını sormaya hazırmış. Üstelik, güçlü olduğu günlerde sertçe yönettiği uzak topraklarının bazı bölgeleri de o dinlenmeye hasret kaldığı sırada isyan etmeye, başkentinde onu kuşatmakla tehdit etmeye meyilliymiş. Böylece her yanı düşmanlarla çevrilmiş; Granada’yı çevreleyen, düşmanın yaklaşmasını gizleyen sarp ve yalçın dağlar yüzünden talihsiz Aben Habuz, çatışmanın nerede patlak vereceğini bilemeden sürekli tetikte ve kaygı içinde yaşarmış.

Ferdinand ile Isabella’nın Mezarı.

Dağlara gözetleme kuleleri dikmesi, her geçide nöbetçiler yerleştirip düşman yaklaşınca gece ateş yakmalarını, gündüz duman çıkarmalarını emretmesi boşunaymış. Tetikteki düşmanları her önlemi boşa çıkarıyor, beklenmedik bir geçitten çıkıp burnunun dibindeki toprakları yağmalıyor, sonra da tutsakları ve ganimeti alıp dağlara kaçıyormuş.

Hiç barışsever, köşesine çekilmiş bir fatih böyle rahatsız edici bir duruma düşmüş müydü?

Aben Habuz bu sıkıntılar ve saldırılarla uğraşırken sarayına yaşlı bir Arap hekimi gelmiş. Ak sakalı kemerine kadar uzanıyor, aşırı yaşlılığın bütün belirtilerini taşıyormuş; buna rağmen yolun neredeyse tamamını Mısır’dan yürüyerek gelmiş, yanında yalnızca hiyerogliflerle işaretlenmiş bir asa varmış. Ünü kendisinden önce ulaşmış. Adı İbrahim Ebn Abu Ayub’muş; Muhammed Peygamber’in zamanından beri yaşadığı ve Peygamber’in sahabelerinin sonuncusu Abu Ayub’un oğlu olduğu söylenirmiş. Çocukken Amru’nun fetih ordusunun peşinden Mısır’a gitmiş, orada uzun yıllar Mısırlı rahiplerin yanında gizli ilimleri, özellikle de büyüyü öğrenmiş.

Ayrıca, iki yüzyılı aşan ömrünü borçlu olduğu yaşamı uzatma sırrını bulduğu söylenirmiş. Ama bu sırrı ancak iyice yaşlandıktan sonra keşfettiğinden, yalnızca ak saçlarını ve kırışıklıklarını sonsuza dek koruyabilmiş.

Kral bu olağanüstü yaşlı adamı saygıyla ağırlamış; yaşlanmış çoğu hükümdar gibi o da hekimlere giderek daha fazla itibar etmeye başlamış. Ona sarayında bir oda vermek istemiş ama müneccim, Granada’nın yukarısındaki tepede, Elhamra’nın sonradan yapılacağı yamaçta bulunan bir mağarayı yeğlemiş. Mağarayı genişletip yüksek ve ferah bir salona dönüştürmüş; tavanına açtığı yuvarlak bir delikten, kuyuya bakar gibi göğü görebiliyor, yıldızları gün ortasında bile seyredebilirmiş. Salonun duvarları Mısır hiyeroglifleriyle, kabalacı simgelerle ve burçlarındaki yıldızların şekilleriyle kaplıymış. Burayı, Granada’nın usta zanaatkârlarına kendi talimatıyla yaptırdığı pek çok düzenekle donatmış; ancak bunların gizli güçlerini yalnızca kendisi bilirmiş.

Elhamra’ya Çıkan Yol.

Çok geçmeden bilge İbrahim kralın sırdaşı ve danışmanı olmuş; kral her sıkıştığında ona akıl danışırmış. Bir gün Aben Habuz komşularının haksızlığından yakınıyor, akınlarına karşı kendini korumak için sürekli tetikte olmak zorunda kalışına hayıflanıyormuş. Sözünü bitirince müneccim bir an sessiz kalmış, sonra şöyle demiş: “Bil ki ey kral, Mısır’dayken eski zamanlarda putperest bir rahibenin yaptığı büyük bir mucize gördüm. Borsa kentinin yukarısında, Nil’in büyük vadisine bakan bir dağın üzerinde tunçtan dökülmüş, bir eksen çevresinde dönen bir koç figürü ve onun üzerinde bir horoz figürü vardı. Ülke işgal tehdidi altına girdiğinde koç düşmanın bulunduğu yöne döner, horoz da ötermiş. Böylece kent halkı tehlikenin geldiğini ve hangi yönden yaklaştığını anlar, kendini korumak için zamanında önlem alabilirmiş.”

“Allah büyüktür!” diye haykırmış barışsever Aben Habuz. “Çevremdeki dağları gözetleyecek böyle bir koç ne büyük bir hazine olurdu; tehlike anında ötecek böyle bir horoz da! Allahu Ekber! Tepelerinde böyle nöbetçiler varken sarayımda ne güvenle uyurdum!”

Kralın coşkusu yatışana dek bekleyen müneccim sonra anlatmayı sürdürmüş:

“Muzaffer Amru Mısır’ı fethetmeyi bitirdikten sonra, Allah rahmet eylesin, o ülkenin rahipleri arasında kaldım; putperest inançlarının törenlerini ve ayinlerini inceledim, ün salmış gizli bilgileri öğrenmeye çalıştım. Bir gün Nil kıyısında yaşlı bir rahiple otururken, yakındaki çölden dağlar gibi yükselen muazzam piramitleri gösterdi. ‘Sana öğretebileceğimiz her şey,’ dedi, ‘o devasa yapıların içinde saklı bilgiler yanında hiç kalır. En ortadaki piramidin tam merkezinde bir mezar odası vardır. Orada, o muazzam yapının inşasına yardım etmiş başrahibin mumyası yatar; onunla birlikte büyünün ve sanatların bütün sırlarını içeren olağanüstü bir bilgi kitabı gömülüdür. Bu kitap, düşüşünden sonra Âdem’e verilmiş, kuşaktan kuşağa aktarılıp Bilge Kral Süleyman’a ulaşmış ve Süleyman Kudüs Tapınağı’nı onun yardımıyla inşa etmiştir. Piramitleri yapan kişinin eline nasıl geçtiğini yalnızca her şeyi bilen O bilir.’”

“Mısırlı rahibin sözlerini duyunca içimde o kitabı ele geçirme arzusu tutuştu. Muzaffer ordumuzdan pek çok askeri ve yerli Mısırlılardan bir grubu emrime alabiliyordum. Onlarla işe koyulup piramidin yekpare gövdesini deldik; büyük emekler sonunda içteki gizli geçitlerden birine ulaştım. Bu yolu izleyip ürkütücü bir labirentten geçerek piramitlerin tam kalbine, başrahibin mumyasının çağlar boyunca yattığı mezar odasına girdim. Mumyayı saran dış kılıfları parçaladım, kat kat bezlerini ve sargılarını açtım; sonunda değerli cildi göğsünde buldum. Titreyen elimle alıp karanlık ve sessiz mezarı içinde son diriliş ve yargı gününü bekleyen mumyayı orada bırakarak piramitten çıkış yolumu yokladım.”

“Abu Ayub’un oğlu,” diye haykırmış Aben Habuz, “çok gezmiş, olağanüstü şeyler görmüşsün; ama piramidin sırrı ve bilge Süleyman’ın bilgi kitabı bana ne yarar sağlar?”

“İşte mesele bu, ey kral! Bu kitabı inceleyerek bütün büyü sanatlarını öğrendim; planlarımı gerçekleştirmek için cinlerin yardımını buyruğuma alabilirim. Borsa Tılsımı’nın sırrı bana tanıdık; böyle bir tılsım yapabilirim, hatta ondan daha güçlü bir tılsım bile.”

“Ey Abu Ayub’un bilge oğlu,” diye haykırmış Aben Habuz, “öyle bir tılsım dağlardaki bütün gözetleme kulelerinden, sınırdaki nöbetçilerden daha değerli olurdu. Bana böyle bir koruma sağla; hazinemdeki servet emrindedir.”

Müneccim, hükümdarın dileğini yerine getirmek için hemen işe koyuldu. Albayzín tepesinin sırtında duran kraliyet sarayının üzerine büyük bir kule yaptırdı. Kule, Mısır’dan getirilmiş ve söylendiğine göre piramitlerden birinden alınmış taşlarla örülmüştü. Kulenin üst bölümünde, dört bir yana bakan pencereleri olan dairesel bir salon vardı. Her pencerenin önünde, satranç tahtası gibi düzenlenmiş bir masa duruyor; masalarda, o yönde hüküm süren hükümdarın tasviriyle birlikte, tahtadan oyulmuş atlı ve yaya askerlerden oluşan minyatür bir ordu bulunuyordu. Bu masaların her birinde, iğne kadar küçük, üzerine bazı Keldani harfleri kazınmış bir mızrak vardı. Salon, büyük bir çelik kilidi bulunan tunç bir kapıyla sürekli kapalı tutuluyor; anahtar da kralda bulunuyordu.

Kulenin tepesinde, bir mil üzerine oturtulmuş tunçtan Mağribi bir atlı heykeli vardı. Bir kolunda kalkan tutuyor, mızrağını dimdik yukarı kaldırıyordu. Atlı heykelin yüzü, sanki şehri gözetliyormuş gibi şehre dönüktü; ama yakında bir düşman varsa heykel o yöne döner, mızrağını da saldırıya hazırlanır gibi doğrulturdu.

Bu tılsım tamamlanınca Aben Habuz, gücünü denemek için sabırsızlanmaya başladı; bir istilayı, eskiden dinlenmeyi özlediği kadar tutkuyla arzuluyordu. Dileği çok geçmeden gerçekleşti. Bir sabah erkenden, kuleyi gözetlemekle görevli nöbetçi, tunç atlı heykelin yüzünün Elvira dağlarına döndüğünü ve mızrağının doğrudan Lope Geçidi’ni gösterdiğini bildirdi.

“Davullar ve borular çalıp herkesi silah başına çağırsın; bütün Granada alarma geçirilsin,” dedi Aben Habuz.

“Ey kral,” dedi müneccim, “şehriniz telaşa kapılmasın, savaşçılarınız da silah başına çağrılmasın. Düşmanlarınızdan kurtulmak için güce başvurmamıza gerek yok. Adamlarınızı gönderin; kuledeki gizli salona yalnız gidelim.”

Adalet Kapısı.

Yaşlı Aben Habuz, kendisinden de yaşlı İbrahim Ebn Abu Ayub’un koluna yaslanarak kulenin merdivenlerini çıktı. Tunç kapının kilidini açıp içeri girdiler. Lope Geçidi’ne bakan pencere açıktı.

“Tehlike bu yönden geliyor,” dedi müneccim. “Yaklaşın ey kral, masadaki gizemi görün.”

Kral Aben Habuz, üzerinde küçük tahta tasvirlerin dizili olduğu satranç tahtasını andıran masaya yaklaştı ve şaşkınlıkla hepsinin hareket ettiğini gördü. Atlar şahlanıp dört nala koşuyor, savaşçılar silahlarını savuruyordu; hafifçe davul ve boru sesleri, silah şakırtıları ve at kişnemeleri duyuluyordu. Fakat bunların hiçbiri, öğle vakti gölgede uzanmış, uykulu kulağına arı vızıltısı ya da yaz sineğinin sesi ulaşan birinin duyabileceğinden daha yüksek veya daha belirgin değildi.

“Bakın ey kral,” dedi müneccim, “düşmanlarınızın şu anda bile savaş alanında olduğunun kanıtı bu. Şu dağları aşıp Lope Geçidi’nden ilerliyor olmalılar. Aralarında panik ve kargaşa çıkarıp can kaybı olmadan geri çekilmelerini istiyorsanız bu küçük tasvirlere sihirli mızrağın sapıyla vurun; kanlı bir çatışma ve kıyım istiyorsanız ucuyla vurun.”

Aben Habuz’un yüzünde morumsu bir çizgi belirdi. Mızrağı titreyen bir hevesle kaptı; kendisi masaya doğru sendeleyerek ilerlerken ak sakalı sevinçle sallanıyordu. “Abu Ayub’un oğlu,” diye kıkırdayarak haykırdı, “sanırım biraz kan dökeceğiz!”

Bunu söyler söylemez sihirli mızrağı cüce tasvirlerden birkaçına sapladı, ötekilere de sapıyla vurdu. İlk grup tahtaya ölü gibi serilirken geri kalanlar birbirine saldırdı; ortalık karmakarışık, başıboş bir savaşa döndü.

Müneccim, barışçıl hükümdarın elini durdurmak ve düşmanlarını büsbütün yok etmesini önlemek için güçlükle uğraştı. Sonunda onu kuleden çıkmaya ve Lope Geçidi’nden dağlara gözcüler göndermeye razı etti.

Gözcüler, bir Hristiyan ordusunun Sierra’nın içinden ilerleyip neredeyse Granada’yı görecek kadar yaklaştığını bildirdiler. Aralarında anlaşmazlık çıkmış, silahlarını birbirlerine çevirmişlerdi; büyük bir kıyımın ardından sınırın ötesine çekilmişlerdi.

Aben Habuz, tılsımın gücünü böylece kanıtladığını görünce sevinçten havalara uçtu. “Nihayet,” dedi, “huzur içinde yaşayacak ve bütün düşmanlarımı avucumun içinde tutacağım. Ey Abu Ayub’un bilge oğlu, böyle bir nimetin karşılığında sana ne verebilirim?”

“Ey kral, yaşlı bir filozofun ihtiyaçları az ve sadedir. Mağaramı münasip bir inziva yerine dönüştürmem için gereken imkânları sağlaman yeter; başka bir şey istemem.”

“Gerçek bilgenin ölçülülüğü ne yücedir!” diye haykırdı Aben Habuz; ödülün ucuza geleceğini düşünerek içten içe memnun olmuştu. Haznedarını çağırıp İbrahim’in inziva yerini tamamlaması ve döşemesi için gerekecek ne kadar para varsa vermesini emretti.

Müneccim şimdi, astroloji salonuna bağlı bir dizi oda oluşturacak biçimde kayadan çeşitli odalar oydurttu. Bunları lüks sedirler ve divanlarla döşetti, duvarlarına da Şam’ın en değerli ipeklerini astırdı. “Yaşlandım,” dedi, “kemiklerimi artık taş sedirlerde dinlendiremiyorum; bu nemli duvarların da örtülmesi gerek.”

Banyolar da yaptırdı; içlerini türlü parfümlerle ve kokulu yağlarla donattı. “Yaşlılığın katılığını gidermek, çalışmaktan yıpranmış bedene canlılığını ve esnekliğini geri kazandırmak için banyo şart,” dedi.

Odaların duvarlarına sayısız gümüş ve kristal kandil astırdı; kandilleri Mısır’daki mezarlarda bulduğu bir tarife göre hazırlanmış güzel kokulu bir yağla doldurdu. Bu yağ tükenmek bilmiyor, gün ışığının yumuşatılmış hâli gibi tatlı bir aydınlık yayıyordu. “Güneş ışığı yaşlı bir adamın gözlerine fazla parlak ve sert gelir,” dedi, “kandil ışığıysa bir filozofun çalışmalarına daha uygundur.”

Kral Aben Habuz’un haznedarı, bu inziva yerini döşemek için her gün istenen paralara iç çekiyor, yakınmalarını krala taşıyordu. Ancak kral söz vermişti. Aben Habuz omuz silkti. “Sabretmemiz gerek,” dedi. “Bu yaşlı adam, felsefi inziva yeri fikrini piramitlerin içinden ve Mısır’ın uçsuz bucaksız kalıntılarından almış; ama her şeyin bir sonu var, mağarasının döşenmesinin de olacaktır.”

Kral haklıydı; sonunda inziva yeri tamamlandı ve gösterişli bir yeraltı sarayına dönüştü. Müneccim son derece memnun olduğunu söyledi, kendini içeri kapatıp tam üç gün boyunca çalışmaya gömüldü. Bu sürenin sonunda yeniden haznedarın karşısına çıktı. “Bir şey daha gerekiyor,” dedi, “zihinsel çalışmalarımın arasına katacağım küçük bir keyif.”

“Ey bilge İbrahim, yalnızlığın için gereken her şeyi sağlamakla yükümlüyüm. Başka ne istiyorsun?”

“Birkaç dansçı kadın istiyorum.”

“Dansçı kadınlar mı?” diye şaşkınlıkla tekrarladı haznedar.

“Dansçı kadınlar,” diye ağırbaşlılıkla karşılık verdi bilge. “Genç ve güzel olsunlar; çünkü gençliği ve güzelliği görmek insana iyi gelir. Birkaçı yeter; ben sade alışkanlıkları olan, kolayca hoşnut kalan bir filozofum.”

Felsefeci İbrahim Ebn Abu Ayub inziva yerinde bilgece vakit geçirirken barışçıl Aben Habuz, kulesindeki tasvirler üzerinden çılgın savaşlar yürütüyordu. Kendisi gibi sakin yaradılışlı yaşlı bir adam için savaşın böylesine kolaylaşması, odasında oturup koca orduları sinek sürüleri gibi silip süpürerek eğlenebilmek ne yüce bir şeydi!

Bir süre keyfine göre yaşadı; komşularını akınlar düzenlemeye kışkırtmak için onlarla alay edip hakaret etmekten bile geri durmadı. Fakat art arda gelen yenilgiler onları giderek daha temkinli yaptı; sonunda kimse topraklarını istila etmeye cesaret edemez oldu. Aylarca tunç atlı barış hâlinde kaldı, mızrağı havaya kalkık durdu. Değerli yaşlı hükümdar alıştığı eğlenceden yoksun kaldığı için yakınmaya, tekdüze huzuruna da huysuzlanmaya başladı.

Nihayet bir gün tılsımlı atlı aniden dönüp mızrağını indirdi ve Guadix dağlarını doğrudan gösterdi. Aben Habuz aceleyle kuleye koştu, ama o yöndeki sihirli masa sessizdi: tek bir savaşçı bile kıpırdamıyordu. Bu işe akıl erdiremeyince dağları tarayıp keşif yapmak üzere bir atlı birliği gönderdi. Üç gün sonra geri döndüler.

“Bütün dağ geçitlerini aradık,” dediler, “ama kıpırdayan bir miğfer ya da mızrak görmedik. Akın sırasında bulduğumuz tek şey, bir çeşmenin yanında öğle vakti uyuyakalmış, eşsiz güzellikte Hristiyan bir genç kadındı; onu tutsak edip getirdik.”

“Eşsiz güzellikte bir genç kadın mı!” diye haykırdı Aben Habuz; gözleri heyecanla parlıyordu. “Onu huzuruma getirin.”

Güzel genç kadını hemen huzuruna getirdiler. Arap fethi sırasında Got İspanyollar arasında geçerli olan bütün gösterişli süslerle donanmıştı. Kuzgun karası saçlarına göz kamaştırıcı beyazlıkta inciler dolanmıştı; alnındaki mücevherler gözlerinin ışıltısıyla yarışıyordu. Boynuna, yan tarafında asılı duran gümüş bir lir takılı altın zincir dolanmıştı.

Koyu renkli, ışıl ışıl gözlerinden fışkıran parıltılar, Aben Habuz’un solmuş ama hâlâ kolayca tutuşabilecek kalbine düşen kıvılcımlar gibiydi; salınarak yürüyüşünün baş döndürücü çekiciliği duyularını sersemletiyordu. “Kadınların en güzeli,” diye coşkuyla seslendi, “kimsin, nesin?”

“Bu ülkeyi daha kısa süre önce yöneten Got prenslerinden birinin kızıyım. Babamın orduları bu dağlarda sanki bir büyüyle yok edildi; o sürgüne gönderildi, kızıysa tutsak düştü.”

“Dikkatli ol ey kral!” diye fısıldadı İbrahim Ebn Abu Ayub. “Bu kadın, duyduğumuz kuzeyli büyücülerden biri olabilir; onlar ihtiyatsızları kandırmak için en baştan çıkarıcı kılıklara girerler. Gözlerinde büyücülük, her hareketinde sihir sezer gibiyim. Tılsımın işaret ettiği düşmanın bu olduğuna şüphe yok.”

“Abu Ayub’un oğlu,” diye karşılık verdi kral, “bilge bir adamsın, kabul; bildiğim kadarıyla büyücüsün de. Ama kadınların hâllerinden pek anlamazsın. Bu konuda hiçbir erkeğe, karıları ve cariyeleri bunca çok olmasına rağmen bilge Süleyman’a bile boyun eğmem. Bu genç kadına gelince, onda bir kötülük görmüyorum; bakmaya doyum olmaz, gönlüm de ona kaydı.”

“Dinle ey kral!” diye karşılık verdi müneccim. “Tılsımım sayesinde sana birçok zafer kazandırdım ama ganimetlerden hiç pay almadım. Öyleyse bu başıboş esiri bana ver; gümüş liriyle yalnızlığımı avutsun. Gerçekten büyücü olsa bile, çekiciliğine karşı koyacak karşı büyülerim var.”

“Ne yani, yine mi kadın!” diye haykırdı Aben Habuz. “Seni avutacak yeterince dansçı kadın yok mu zaten?”

“Dansçı kadınlarım var, doğru; ama şarkıcı kadınlarım yok. Çalışmaktan yorulduğumda zihnimi dinlendirecek biraz müzik isterim.”

“İnzivacı heveslerine bir son ver,” dedi kral sabırsızlıkla. “Bu genç kadını kendime ayırdım. Ondan büyük teselli bulacağımı görüyorum; bilge Süleyman’ın babası Davut’un Şunemli Avişag’ın arkadaşlığında bulduğu teselli gibi.”

Müneccimin yeni yalvarışları ve itirazları kraldan yalnızca daha kesin bir karşılık aldı; ikisi de büyük bir öfkeyle ayrıldı. Bilge, hayal kırıklığını düşünüp durmak için inziva yerine kapandı; gitmeden önce krala tehlikeli tutsağına karşı dikkatli olması için bir kez daha uyarıda bulundu. Ama âşık olmuş hangi yaşlı adam öğüt dinler ki? Aben Habuz kendini tutkusunun egemenliğine bıraktı. Tek derdi Got güzeline kendini nasıl sevdireceğiydi. Doğru, onu tavsiye edecek gençliği yoktu; ama zenginliği vardı ve yaşlı âşıklar genellikle cömert olur. Granada’nın Zacatin çarşısı Doğu’nun en değerli malları için talan edildi: ipekler, mücevherler, kıymetli taşlar, nefis parfümler; Asya’nın ve Afrika’nın sunduğu bütün nadir ve zengin şeyler prensesin önüne serildi. Onu eğlendirmek için her çeşit gösteri ve şenlik düzenlendi: müzik, dans, turnuvalar, boğa güreşleri… Granada bir süre kesintisiz bir şenlik alayına dönüştü. Got prenses bütün bu görkeme, ihtişama alışkın birinin havasıyla baktı. Her şeyi rütbesine, daha doğrusu güzelliğine sunulmuş bir saygı göstergesi olarak kabul etti; çünkü güzelliğin talepleri, rütbeninkinden bile yüksektir. Hatta kralı hazinesini eritecek kadar masrafa sokmaktan ve sonra bu ölçüsüz cömertliği olağan bir şeymiş gibi karşılamaktan gizlice zevk alıyor gibiydi. Saygı ve cömertliğini ne kadar artırırsa artırsın, yaşlı âşık prensesin kalbini etkilediğini kendine inandıramıyordu. Ona hiç kaşlarını çatmadığı doğruydu, ama hiç gülümsemiyordu da. Kral tutkusunu dile getirmeye başladığında gümüş lirini çalıyordu. Sesinde büyülü bir çekicilik vardı. Kral hemen başını sallamaya başlıyor, üzerine bir uyuşukluk çöküyor ve yavaş yavaş uykuya dalıyordu. Uyandığında kendini harika biçimde dinlenmiş buluyor, ama tutkusu o süre için bütünüyle soğumuş oluyordu. Bu, kur yapmasını epey zorlaştırıyordu; yine de bu uykular, uykulu âşığın duyularını bütünüyle tutsak eden hoş düşlerle doluydu. Böylece o düş görmeye devam ederken bütün Granada onun bu kör tutkusuyla alay ediyor, bir şarkı uğruna saçılan hazinelere iç çekiyordu.

Nihayet Aben Habuz’un başına, tılsımının hiçbir uyarıda bulunmadığı bir tehlike çöktü. Başkentinin tam ortasında bir ayaklanma çıktı; sarayı, hem onun hem de Hristiyan sevgilisinin canını tehdit eden silahlı bir güruh kuşattı. Hükümdarın göğsünde eski savaşçı ruhundan bir kıvılcım uyandı. Bir avuç muhafızının başında dışarı fırladı, isyancıları bozguna uğrattı ve ayaklanmayı daha başlangıçta bastırdı.

Ortalık yeniden sakinleşince hâlâ inziva yerine kapanmış, hıncını içinde çiğneyip duran müneccimi aradı.

Aben Habuz, uzlaşmacı bir tavırla yanına yaklaştı. “Ey Abu Ayub’un bilge oğlu,” dedi, “bu tutsak güzelin bana tehlike getireceğini doğru tahmin ettin. Öyleyse tehlikeyi önceden görmede bu kadar usta olan sen söyle: onu savuşturmak için ne yapmalıyım?”

“Buna sebep olan kâfir genç kadını yanından uzaklaştır.”

“Krallığımdan vazgeçmek daha kolay,” diye haykırdı Aben Habuz.

“İkisini birden kaybetme tehlikesiyle karşı karşıyasın,” diye karşılık verdi müneccim.

“Sertleşip öfkelenme ey filozofların en derini; bir hükümdarın ve bir âşığın aynı anda yaşadığı sıkıntıyı düşün de beni tehdit eden kötülüklerden koruyacak bir yol bul. İhtişamı da gücü de umursamıyorum; tek arzum huzur. Dünyadan, bütün dertlerinden, gösterişinden ve kargaşasından kaçıp sığınabileceğim sessiz bir yerim olsaydı; ömrümün geri kalanını huzura ve aşka adasaydım keşke.”

Müneccim bir an gür kaşlarının altından ona baktı.

“Sana böyle bir inziva yeri sağlayabilirsem karşılığında ne verirsin?”

“Ödülünü kendin belirle; ne olursa olsun gücümün yettiği bir şeyse, canım üzerine yemin ederim ki senin olacak.”

“Ey kral, Mutlu Arabistan’ın harikalarından biri olan İrem bahçesini duymuşsundur.”

“O bahçeyi duydum; Kuran’da, hatta ‘Günün Ağarışı’ adlı surede adı geçer. Ayrıca Mekke’ye gitmiş hacılardan onunla ilgili olağanüstü şeyler işittim; ama bunları uzak ülkelere giden gezginlerin anlattığı çılgınca masallardan saymıştım.”

“Gezginlerin öykülerini küçümseme ey kral,” diye ağırbaşlılıkla karşılık verdi müneccim, “çünkü bunlar dünyanın öteki ucundan getirilen değerli bilgiler içerir. İrem sarayı ve bahçesi hakkında anlatılanlar doğrudur; onları kendi gözlerimle gördüm. İsteğinin konusuyla ilgisi olan serüvenimi dinle.”

“Gençliğimde, henüz çölde yaşayan sıradan bir Arapken babamın develerine bakardım. Aden çölünü geçerken develerimizden biri sürüden ayrılıp kayboldu. Günlerce aradım ama bulamadım. Sonunda yorgunluktan bitkin düşüp öğle vakti cılız bir kuyunun yanında, bir hurma ağacının altında uzanarak uyudum. Uyandığımda kendimi bir kentin kapısında buldum. İçeri girdim; görkemli caddeler, meydanlar ve pazar yerleri gördüm, ama her yer sessizdi ve tek bir canlı yoktu. Saraylara yaraşır bir yapıya rastlayana dek dolaştım. Fıskiyeler, balık havuzları, korular, çiçekler ve lezzetli meyvelerle yüklü bahçelerle süslenmiş bir sarayı vardı; ama yine ortalıkta kimse görünmüyordu. Bu yalnızlık karşısında dehşete kapılıp aceleyle oradan ayrıldım. Kentin kapısından dışarı çıkar çıkmaz dönüp baktım, ama orası artık görünmüyordu; gözlerimin önünde uzanan tek şey sessiz çöldü.”

“Yakınlarda, ülkenin geleneklerini ve sırlarını iyi bilen yaşlı bir dervişle karşılaştım ve başıma gelenleri ona anlattım. ‘Burası,’ dedi, ‘çölde nam salmış İrem bahçesi, çölün harikalarından biridir. Yalnızca senin gibi bir yolcunun karşısına ara sıra çıkar; kuleleri, sarayları ve dalları zengin meyvelerle yüklü ağaçların gölgelediği bahçe duvarlarını göstererek onu sevindirir, sonra da kaybolup geriye yalnızca ıssız çölü bırakır. İşte öyküsü: Eski zamanlarda, bu ülke Ad kavminin yurduyken, Nuh’un büyük torunu Ad’ın oğlu Kral Şeddad burada görkemli bir kent kurdu. Kent tamamlanınca ihtişamını gördü; yüreği gurur ve kibirle kabardı. Kur’an’da göksel cennet hakkında anlatılanlarla boy ölçüşecek bahçeleri olan bir kraliyet sarayı yaptırmaya karar verdi. Ama bu küstahlığından ötürü göğün laneti üzerine çöktü. Kendisi ve halkı yeryüzünden silindi; görkemli kenti, sarayı ve bahçeleri insan gözünden saklayan, ancak günahını sürekli hatırlatmak için ara sıra görünmelerine izin veren kalıcı bir büyünün altına girdi.’”

“Ey kral, bu öykü ve gördüğüm harikalar hep aklımdaydı. Yıllar sonra Mısır’a gidip Bilge Süleyman’ın bilgi kitabına sahip olunca İrem bahçesine dönüp onu yeniden görmeye karar verdim. Dediğimi yaptım; eğitimli gözlerime bahçe yeniden göründü. Şeddad’ın sarayına yerleştim ve onun sahte cennetinde birkaç gün geçirdim. Buranın bekçisi olan cinler büyülü gücüme boyun eğdi; bütün bahçeyi sanki yoktan var eden ve onu görünmez kılan büyüleri bana açıkladılar. Ey kral, sana böyle bir saray ve bahçeyi şurada, kentinin üstündeki dağda kurabilirim. Gizli büyülerin hepsini bilmiyor muyum? Bilge Süleyman’ın bilgi kitabı elimde değil mi?”

“Ey Abu Ayub’un bilge oğlu!” diye haykırdı Aben Habuz, heyecandan titreyerek. “Sen gerçekten bir gezginsin; ne harikalar görmüş, ne bilgiler edinmişsin! Bana böyle bir cennet kur; karşılığında krallığımın yarısına kadar dilediğin ödülü iste.”

“Ne yazık!” diye karşılık verdi öteki. “Biliyorsun, ben yaşlı bir filozofum ve kolayca yetinirim. İstediğim tek ödül, sarayın büyülü kapısından yüküyle birlikte içeri girecek ilk yük hayvanı.”

Hükümdar bu ölçülü isteği sevinçle kabul etti, müneccim de işe koyuldu. Yeraltındaki inziva yerinin hemen üstündeki tepenin doruğuna, sağlam bir kulenin orta bölümünden açılan büyük bir geçit ya da barbakan yaptırdı.

Dışarıda yüksek kemerli bir giriş holü ya da revak, içerideyse ağır kapılarla güvenceye alınmış bir geçit vardı. Müneccim geçidin kilit taşına kendi eliyle kocaman bir anahtar figürü işledi; giriş holünün dış kemerinin, geçidinkinden daha yüksek olan kilit taşına da dev bir el oydu. Bunlar güçlü tılsımlardı; üzerlerine bilinmeyen bir dilde pek çok söz tekrarladı.

Kapı tamamlanınca müneccim iki gün boyunca astroloji salonuna kapandı, gizli büyülerle uğraştı. Üçüncü gün tepeye çıktı ve bütün günü dorukta geçirdi. Gecenin ilerleyen saatlerinde aşağı indi ve Aben Habuz’un huzuruna çıktı. “Nihayet, ey kral,” dedi, “emeğim tamamlandı. Tepenin doruğunda, insan aklının şimdiye dek tasarladığı ya da yüreğinin arzuladığı en güzel saraylardan biri yükseliyor. İçinde görkemli salonlar ve galeriler, nefis bahçeler, serin fıskiyeler ve hoş kokulu hamamlar var; kısacası bütün dağ cennete dönüştü. İrem bahçesi gibi, burası da güçlü bir büyüyle korunuyor. Tılsımlarının sırrını bilenler dışında ölümlülerin gözünden ve arayışından saklanıyor.”

“Yeter!” diye sevinçle haykırdı Aben Habuz. “Yarın sabah ilk ışıkla tepeye çıkıp saraya yerleşeceğiz.” Mutlu hükümdar o gece pek az uyudu. Sierra Nevada’nın karlı doruğunda güneşin ışınları görünür görünmez atına bindi; yalnızca seçtiği birkaç görevlinin eşliğinde tepeye çıkan dar ve dik yola koyuldu. Yanında, beyaz bir midilliye binmiş Gotik prenses ilerliyordu; giysisinin her yanı mücevherlerle ışıldıyor, boynunda gümüş liri asılı duruyordu. Müneccim kralın öteki yanında yürüyordu; hiçbir tür bineğe binmediğinden, hiyeroglifli asasıyla adımlarına destek oluyordu.

Gizemli El

Aben Habuz, sarayın kulelerinin yukarıda ışıldamasını, bahçelerin ağaçlarla gölgelenen teraslarının yamaçlara uzanmasını bekliyordu; ama henüz hiçbir şey görünmüyordu. “Buranın gizemi ve koruması da bu,” dedi müneccim. “Büyülü kapıdan geçip buranın sahibi olana dek hiçbir şey görülemez.”

Kapıya yaklaşınca müneccim durdu ve kralın dikkatini kemerin geçidi üzerindeki gizemli el ile anahtara çekti. “Bunlar,” dedi, “bu cennetin girişini koruyan tılsımlar. Şu el aşağı uzanıp anahtarı kavrayana dek ne ölümlü gücü ne de büyü hilesi bu dağın efendisine karşı koyabilir.”

Aben Habuz ağzı açık, sessizce bu gizemli tılsımlara bakarken prensesin midillisi ilerleyip onu kapıdan içeri, barbakanın tam ortasına taşıdı.

“İşte,” diye haykırdı müneccim, “vaat ettiğin ödül: büyülü kapıdan yüküyle birlikte girecek ilk hayvan.”

Aben Habuz bunu yaşlı adamın şakacı bir sözü sanıp gülümsedi; ama müneccimin ciddi olduğunu anlayınca öfkeden ak sakalı titredi.

“Abu Ayub’un oğlu,” dedi sertçe, “bu ne biçim sözcük oyunu? Verdiğim sözün anlamını biliyorsun: bu kapıdan yüküyle birlikte girecek ilk yük hayvanı. Ahırlarımdaki en güçlü katırı seç, hazinemin en değerli eşyalarıyla yükle, senin olsun. Ama yüreğimin neşesi olan prensesi aklından geçirmeye kalkma.”

“Servet ne işime yarar?” diye küçümseyerek haykırdı müneccim. “Bilge Süleyman’ın bilgi kitabı bende değil mi? Onun sayesinde yeryüzünün gizli hazineleri buyruğum altında değil mi? Prenses hakkım; kraliyet sözünle onu bana vaat ettin. Onu kendime istiyorum.”

Prenses midillisinin üzerinden kibirle aşağı baktı; iki ak sakallının gençlik ve güzelliğe sahip olmak için tartışmasına, pembe dudaklarında beliren küçümseyici bir gülümsemeyle karşılık verdi. Hükümdarın öfkesi sağduyusuna baskın geldi. “Çölün alçak oğlu!” diye bağırdı. “Birçok hünerin olabilir, ama efendinin kim olduğunu bil; kralına oyun etmeye kalkma.”

“Efendim! Kralım!” diye yankıladı müneccim. “Süleyman’ın tılsımlarına sahip olana hükmetmeye kalkışan bir köstebek tepesinin hükümdarı! Elveda, Aben Habuz. Küçük krallığını yönet, aptallar cennetinde keyif sür. Bana gelince, felsefeyle baş başa kaldığım inzivamda sana güleceğim.”

Bunları söyledikten sonra prensesin midillisinin dizginini tuttu, asasıyla yere vurdu ve Gotik prensesle birlikte barbakanın orta yerinden toprağın içine gömüldü. Toprak üzerlerine kapandı; aşağı indiklerinde kullandıkları açıklıktan hiçbir iz kalmadı.

Aben Habuz şaşkınlıktan bir süre dili tutulmuş halde kaldı. Kendine gelince, müneccimin kaybolduğu yerde kazma ve küreklerle toprağı kazmaları için bin işçi görevlendirdi. Kazdılar, kazdılar, ama boşuna: tepenin taş gibi sert yüreği aletlere direndi; azıcık derine inebildiklerindeyse kazıp çıkardıkları toprağı attıkları hızla toprak yeniden doldu. Aben Habuz, tepenin eteğinde müneccimin yeraltı sarayına giden mağaranın ağzını aradı; ama hiçbir yerde bulamadı. Eskiden girişin bulunduğu yer artık ilkel kayadan oluşan yekpare bir yüzeydi. İbrahim Ebn Abu Ayub’un ortadan kaybolmasıyla tılsımlarının gücü de sona erdi. Bronz atlı, yüzü tepeye dönük, mızrağı müneccimin indiği yeri gösterir halde yerinde kaldı; sanki Aben Habuz’un en azılı düşmanı hâlâ orada gizleniyordu.

Zaman zaman tepenin derinliklerinden müzik sesleri ve bir kadın sesinin ezgileri belli belirsiz duyuluyordu. Bir gün bir köylü krala, önceki gece kayada bir yarık bulduğunu ve içeri sürünerek girip yeraltındaki bir salona baktığını anlattı. Müneccim, görkemli bir divana oturmuş, prensesin gümüş lirinin ezgileriyle duyuları büyülenmiş halde uyuklayıp başını sallıyordu.

Aben Habuz kayadaki yarığı aradı, ama yarık kapanmıştı. Rakibini topraktan çıkarma girişimini yeniledi; yine boşunaydı. El ve anahtarın büyüsü, insan gücünün bozabileceğinden çok daha güçlüydü. Dağın doruğunda, vaat edilen saray ve bahçenin yerinde çıplak bir düzlük vardı; övünülen cennet ya büyüyle gözlerden saklanmıştı ya da müneccimin uydurmasıydı. Dünya, iyi niyetle ikinci olasılığa inandı; bazıları buraya “Kralın Budalalığı”, bazılarıysa “Budalanın Cenneti” demeye başladı.

Aben Habuz’un sıkıntısına, daha önce meydan okuduğu, alaya aldığı ve tılsımlı atlısının gücü elindeyken dilediğince hırpaladığı komşuları da tuz biber ekti. Artık büyüyle korunmadığını anlayınca topraklarına dört bir yandan akın ettiler; barışsever hükümdarların en barışçılının ömrünün geri kalanı da bir kargaşa silsilesi oldu.

Sonunda Aben Habuz öldü ve gömüldü. O günden bu yana çağlar geçti. Olaylara sahne olan dağın üzerine Elhamra kuruldu; bir bakıma İrem bahçesinin efsanevi güzelliklerini gerçeğe dönüştürdü. Büyülü kapı hâlâ sapasağlam duruyor; kuşkusuz gizemli el ve anahtar tarafından korunuyor ve şimdi kalenin görkemli giriş kapısı olan Adalet Kapısı’nı oluşturuyor. Söylentiye göre yaşlı müneccim, o kapının altındaki yeraltı salonunda, prensesin gümüş lirinin ezgileriyle uyutulmuş halde divanında hâlâ başını sallıyor.

Kapıda nöbet tutan yaşlı, malul askerler yaz gecelerinde zaman zaman bu ezgileri işitir; uyku verici etkilerine kapılıp nöbet yerlerinde sessizce kestirirler. Hatta orada öyle bir uyku ağırlığı vardır ki gündüz nöbet tutanlar bile genellikle barbakanın taş sıralarında başları düşmüş halde ya da yakındaki ağaçların altında uyurken görülür; öyle ki burası bütün Hristiyan âleminin en uykulu askerî karakoludur. Eski efsanelere göre bütün bunlar çağlar boyunca sürecek. Gizemli el kaderdeki anahtarı kavrayıp büyülü dağın tüm büyüsünü bozana dek prenses müneccimin tutsağı, müneccim de prensesin büyülü uykusuna mahkûm olarak son güne kadar kalacak.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…