Elhamra kitap kapağı

4. bölüm / 34

Elhamra Sarayı

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 34Şu an: Elhamra Sarayı

ELHAMRA SARAYI
Romantik İspanya’nın yıllıklarında tarih ile şiirin birbirine böylesine sıkı sıkıya örüldüğünü hisseden bir gezgin için Elhamra, gerçek Müslümanların Kâbe’ye duyduğu bağlılık kadar derin bir bağlılık nesnesidir. Bu Doğu sarayıyla kaç efsane ve gelenek—gerçek ya da uydurma—kaç aşk, savaş ve şövalyelik şarkısı, Arap ve İspanyol baladı ilişkilidir! Mağribi krallarının kraliyet ikametgâhı olan bu sarayda, Asya lüksünün ihtişamı ve inceliğiyle çevrili hâlde, yeryüzünde bir cennet diye övündükleri ülkeyi yönetmiş ve İspanya’daki egemenlikleri için son kez direnmişlerdi. Kraliyet sarayı, bir kalenin yalnızca bir parçasıdır. Kulelerle donatılmış surları, Sierra Nevada’nın, yani Karlı Dağlar’ın bir uzantısı olan tepenin tüm sırtı boyunca düzensiz biçimde uzanır ve şehre tepeden bakar. Dışarıdan bakıldığında burası, planında hiçbir düzen, mimarisinde hiçbir zarafet bulunmayan kaba bir kule ve mazgal topluluğudur; içeride hüküm süren zarafet ve güzelliğe dair pek az şey vadeder.

Mağribilerin zamanında kale, dış surlarının içinde kırk bin kişilik bir orduyu barındırabilecek büyüklükteydi; hükümdarlara, isyancı uyruklarına karşı zaman zaman sığınak oluyordu. Krallık Hristiyanların eline geçtikten sonra Elhamra bir kraliyet mülkü olarak kaldı ve ara sıra Kastilya hükümdarları burada yaşadı. İmparator V. Charles surların içinde gösterişli bir saray yaptırmaya başladı, ancak art arda yaşanan depremler onu yapıyı tamamlamaktan alıkoydu. Burada yaşayan son hükümdarlar, on sekizinci yüzyılın başlarında V. Philip ile güzel kraliçesi Parma’lı Elizabetta’ydı. Onları karşılamak için büyük hazırlıklar yapıldı. Saray ve bahçeler onarıldı; İtalya’dan getirilen sanatçıların dekore ettiği yeni bir daire inşa edildi. Hükümdarların kalışı kısa sürdü; ayrılmalarından sonra saray yeniden ıssızlaştı. Yine de burası bir ölçüde askerî düzen içinde tutuldu. Vali doğrudan taçtan yetki alıyordu; yetki alanı şehrin banliyölerine kadar uzanıyor ve Granada’nın başkomutanından bağımsız bulunuyordu. Burada hatırı sayılır bir garnizon tutuluyordu. Vali, eski Mağribi sarayının ön kısmındaki dairesinde yaşıyor, Granada’ya inerken de mutlaka askerî bir gösteriyle hareket ediyordu. Aslında kale kendi başına küçük bir kasabaydı: surlarının içinde birkaç sokak dolusu evin yanı sıra bir Fransisken manastırı ve bir kilise vardı.

Ne var ki sarayın terk edilmesi Elhamra’ya ölümcül bir darbe indirdi. Güzel salonları ıssızlaştı, bazıları harabeye döndü; bahçeler yok edildi, fıskiyeler sustu. Zamanla konutlar başıboş ve kanunsuz bir kalabalıkla doldu: bağımsız yargı yetkisinden yararlanıp geniş çaplı ve cüretkâr kaçakçılık yapan kaçakçılarla, Granada’ya ve çevresine baskın düzenleyebilmek için burayı sığınak edinen her türden hırsız ve haydut. Sonunda devletin güçlü eli müdahale etti; topluluğun tamamı baştan sona soruşturmadan geçirildi. Yalnızca dürüst karakterli ve burada oturmak için meşru hakkı bulunanların kalmasına izin verildi. Evlerin çoğu yıkıldı; geriye kilise ve Fransisken manastırının bulunduğu küçük bir yerleşim kaldı. Granada’nın Fransızların elinde olduğu İspanya’daki son karışıklıklar sırasında Elhamra’ya Fransız askerleri yerleştirildi; sarayda zaman zaman Fransız komutan yaşadı. Fetihlerinde Fransız ulusunu her zaman ayırt etmiş olan o aydınlanmış beğeni sayesinde, Mağribi zarafetinin ve ihtişamının bu anıtı kendisini yutmakta olan mutlak yıkım ve haraplıktan kurtarıldı. Çatılar onarıldı, salonlar ve galeriler hava koşullarına karşı korundu, bahçeler bakıma alındı, su kanalları onarıldı, fıskiyeler yeniden pırıl pırıl sularını havaya fışkırtmaya başladı. İspanya, en güzel ve en ilgi çekici tarihî anıtını korudukları için işgalcilerine minnettar olabilir.

Fransızlar ayrılırken dış surların birkaç kulesini havaya uçurup tahkimatları neredeyse savunulamaz hâlde bıraktılar. O zamandan beri buranın askerî önemi kalmadı. Garnizon, başlıca görevi zaman zaman devlet hapishanesi olarak kullanılan dış kulelerin birkaçını korumak olan bir avuç malul askerden ibaret. Vali ise Elhamra’nın yüksek tepesini bırakıp resmî işlerini daha kolay yürütmek için Granada’nın merkezinde oturuyor.

Varışımızın ertesi sabahı, kuşkusuz ilk işimiz zaman içinde saygınlık kazanmış bu yapıyı ziyaret etmek oldu. Ancak gezginler burayı o kadar sık ve o kadar ayrıntılı biçimde anlattı ki kapsamlı ve etraflı bir tasvirini yapmaya kalkışmayacağım; yalnızca bazı bölümlerine dair kısa tasvirleri, onlarla bağlantılı olay ve çağrışımlarla birlikte ara sıra aktaracağım.

Handan çıkıp, bir zamanlar Mağribi atlı oyunlarına ve turnuvalarına sahne olan, şimdi kalabalık bir pazara dönüşmüş ünlü Vivarrambla Meydanı’ndan geçerek Zacatin boyunca ilerledik. Burası, Mağribilerin zamanında Büyük Çarşı olan ana caddeydi; küçük dükkânlarla dar sokaklar hâlâ Doğu karakterini koruyordu. Başkomutanın sarayının önündeki açık meydanı geçtikten sonra dar ve dolambaçlı bir sokağa tırmandık; adı bize Granada’nın şövalyelik günlerini hatırlattı. Buranın adı Calle de los Gomeres, yani Gomeres Sokağı’ydı; adını tarihte ve şarkılarda ünlenmiş bir Mağribi ailesinden alıyordu. Sokak, Elhamra arazisinin girişi olan, V. Charles’ın yaptırdığı Yunan mimarisi tarzındaki anıtsal Puerta de las Granadas kapısına çıkıyordu.

Kapıda, Zegri ve Abencerraje’lerin ardılları olan, paçavralara bürünmüş iki üç emektar asker taş bir sıraya oturmuş uyukluyordu. Pas rengi kahverengi pelerini, yırtık pırtık altını üstünü gizlemek için giydiği belli olan uzun boylu, sıska bir serseri ise güneşin altında aylak aylak dolaşıp nöbetteki yaşlı bir askerle dedikodu ediyordu. Kapıdan girerken bize katıldı ve kaleyi gezdirmeyi önerdi.

Gezgin olarak işgüzar rehberlerden hoşlanmam; üstelik bu adamın kılığı da pek içime sinmedi.

“Burayı iyi tanıyorsunuz, öyle mi?”

“Ninguno más; pues señor, soy hijo de la Alhambra.”

“Benden iyi bilen yok; çünkü efendim, ben Elhamra’nın oğluyum!”

Sıradan İspanyollar kendilerini dile getirmek için gerçekten de son derece şiirsel bir yol buluyorlar. “Elhamra’nın oğlu!” Bu söz beni hemen etkiledi; yeni tanıştığım adamın lime lime giysileri bile gözümde bir onur kazandı. Bulunduğu yerin kaderini simgeliyor, bir harabenin evladına yakışıyordu.

Ona birkaç soru daha sordum ve bu unvanı hak ettiğini anladım. Ailesi Fetih zamanından beri kuşaklar boyunca kalede yaşamıştı. Adı Mateo Ximenes’ti. “Öyleyse,” dedim, “büyük Kardinal Ximenes’in soyundan geliyor olabilirsiniz?” “Dios sabe! Tanrı bilir, Señor! Olabilir. Elhamra’nın en eski ailesiyiz; cristianos viejos, yani eski Hristiyanlarız; Mağribi ya da Yahudi kanı karışmamıştır. Büyük ailelerden birine bağlı olduğumuzu biliyorum ama hangisi olduğunu unuttum. Babam her şeyi bilir; kalenin içindeki kulübemizde arması asılıdır.” Ne kadar yoksul olursa olsun, soylu bir soydan geldiğini ileri sürmeyen tek bir İspanyol bile yoktur. Yine de bu paçavralı saygın kişinin ilk unvanı beni bütünüyle büyülemişti; ben de “Elhamra’nın oğlunun” hizmetini seve seve kabul ettim.

Şimdi kendimizi, güzel korularla dolu derin ve dar bir vadide bulmuştuk. İçinde sarp bir yol ve kıvrılarak ilerleyen çeşitli patikalar vardı; patikaların kenarlarında taş oturaklar sıralanıyor, çeşmeler bulunuyordu. Solumuzda Elhamra’nın kuleleri tepemize dikiliyor; sağımızda, vadinin karşı yamacındaki kayalık bir yükseltide, başka kuleler de aynı ölçüde üzerimize yükseliyordu. Bunların Torres Vermejos, yani Kızıl Kuleler olduğu söylendi; kızılımsı renklerinden ötürü bu adı almışlardı. Kökenlerini kimse bilmiyor. Elhamra’dan çok daha eskiler; kimileri Romalılar tarafından, kimileri de göçebe bir Fenike kolonisince yapıldıklarını düşünüyor. Sarp ve gölgeli yola tırmanıp, kalenin ana girişinin içinden geçtiği, büyük ve kare biçimli bir Mağribi kulenin, bir tür dış savunma kulesinin dibine vardık. Dış savunma bölümünün içinde bir başka emektar ve hasta asker grubu vardı. Biri kapıda nöbet tutuyor, ötekiler yırtık pırtık pelerinlerine sarınmış taş sıralarda uyuyordu. Bu kapıya, Müslümanların egemenliği döneminde küçük davaların hemen görülmesi için giriş revakında kurulan mahkemeden ötürü Adalet Kapısı deniyor. Bu, Doğu uluslarında yaygın olan ve Kutsal Kitap’ta da zaman zaman anılan bir âdetti: “Bütün kapılarında kendin için yargıçlar ve görevliler atayacaksın; onlar da halkı adaletle yargılayacak.”

Kapının büyük giriş holü ya da revakı, kulenin yarı yüksekliğine kadar yükselen, at nalı biçimli muazzam bir Arap kemerinden oluşuyor. Kemerin kilit taşına dev bir el işlenmiş. Giriş holünün içinde, kapının kilit taşı üzerine de aynı şekilde dev bir anahtar oyulmuş. Müslüman sembolleri konusunda bilgili olduğunu ileri sürenler, elin öğretinin simgesi olduğunu, beş parmağın İslam inancının beş temel buyruğunu gösterdiğini söyler: oruç, hac, sadaka, abdest ve kâfirlere karşı savaş. Anahtarınsa inancın ya da iktidarın simgesi olduğunu; peygambere aktarılan Davut’un anahtarı olduğunu söylerler. “Davut evinin anahtarını onun omzuna koyacağım; o açacak, kimse kapayamayacak; o kapayacak, kimse açamayacak.” (Yeşaya xxii. 22.) Söylendiğine göre anahtar, Müslümanlar İspanya’yı ya da Endülüs’ü ele geçirirken Hristiyanların haç simgesine karşılık olarak sancaklarında işlenmişti. Peygambere verilmiş fetih gücünü simgeliyordu. “Davut’un anahtarını elinde tutan, açtığında kimsenin kapayamadığı, kapadığında kimsenin açamadığı.” (Vahiy iii. 7.)

Ancak bu simgeler için, Elhamra’nın öz evladı olan Mateo’nun anlattığı başka bir açıklama vardı; bu açıklama, Mağribi olan her şeye gizem ve büyü atfeden, eski Müslüman kalesiyle ilgili türlü batıl inançlar besleyen halkın düşüncelerine daha uygundu. Mateo’ya göre bu, en eski sakinlerden kuşaktan kuşağa aktarılmış bir gelenekti; ona da babasıyla dedesinden kalmıştı. El ve anahtar, Elhamra’nın kaderinin bağlı olduğu büyülü nesnelermiş. Kaleyi yaptıran Mağribi kral büyük bir büyücüymüş; kimilerine göreyse kendini şeytana satmış ve bütün kaleyi büyülemiş. Bu sayede kale, fırtınalara ve depremlere meydan okuyarak yıllarca ayakta kalmış; öteki Mağribi yapılarının neredeyse hepsi yıkılıp yok olmuş. Gelenek şöyle devam ediyordu: Bu büyü, dış kemerdeki el uzanıp anahtarı kavrayana dek sürecekmiş. O zaman bütün yapı yerle bir olacak, Mağribilerin altına gömdüğü hazineler ortaya çıkacakmış.

Bu uğursuz kehanete rağmen, büyülenmiş kapıdan geçmeye cesaret ettik. Kapının üzerinde gördüğümüz Meryem Ana heykelinin koruması sayesinde büyüden pek etkilenmeyeceğimizi düşünüyorduk.

Dış savunma bölümünden geçtikten sonra, duvarların arasında kıvrılan dar bir yokuşu tırmandık ve kalenin içinde açık bir meydana çıktık. Büyük sarnıçların altında uzandığı bu meydana, Sarnıçlar Meydanı anlamına gelen Plaza de los Algibes deniyor. Sarnıçları Mağribiler, kaleye su sağlamak için Darro’dan kanallarla getirilen suyu toplamak üzere canlı kayaya oymuş. Burada ayrıca, en saf ve soğuk suyu sağlayan, son derece derin bir kuyu var. Bu da Mağribilerin suyu billur berraklığında elde etmek için hiç yorulmadan çalıştıklarını gösteren bir başka anıt.

Bu meydanın karşısında, V. Carlos’un yapımını başlattığı ve söylendiğine göre Mağribi kralların sarayını gölgede bırakması amaçlanan görkemli yapı yükseliyor. Kışlık kullanım için tasarlanan Doğu yapısının büyük bölümü, bu heybetli yapıya yer açmak için yıkılmış. Büyük giriş kapatılmış; bugün Mağribi sarayına, köşedeki sade ve neredeyse gösterişsiz bir kapıdan giriliyor. V. Carlos’un sarayı bütün heybetine ve mimari değerine rağmen bize kibirli bir davetsiz misafir gibi göründü. Neredeyse küçümseyerek yanından geçip Müslüman kapısını çaldık.

İçeri alınmayı beklerken, kendiliğinden rehberliğimizi üstlenen Mateo Ximenes bize, kraliyet sarayının Doña Antonia-Molina adlı saygın, yaşlı ve hiç evlenmemiş bir kadının gözetimine bırakıldığını anlattı. İspanyol âdetine göre kadın, komşular arasında daha samimi bir adla, Antonia Teyze diye anılıyormuş. Mağribi salonlarını ve bahçelerini düzenli tutuyor, yabancılara gösteriyormuş. Konuşurken kapı açıldı ve karşımıza tombul, kara gözlü, genç bir Endülüslü kız çıktı. Mateo ona Dolores diye seslendi; ama parlak bakışlarıyla neşeli mizacına bakılırsa daha şen bir adı hak ediyordu. Mateo kulağıma, onun Antonia Teyze’nin yeğeni olduğunu fısıldadı. Anladım ki bizi büyülü sarayda gezdirecek iyi peri oydu. Onun rehberliğinde eşiği geçer geçmez, sanki bir sihirli değnek dokunmuş gibi başka bir çağa ve Doğulu bir diyara taşındık; kendimizi Arap masallarının sahnelerinde yürürken bulduk. Yapının dışarıdan hiç umut vermeyen görünüşüyle önümüzdeki manzara arasında bundan daha büyük bir karşıtlık olamazdı. Kendimizi, yüz elli fit uzunluğunda ve seksen fiti aşkın genişlikte, beyaz mermer döşeli uçsuz bucaksız bir avluda bulduk. Avlunun iki ucunda zarif Mağribi revakları vardı; bunlardan biri, ince işlemeli mimarisiyle göz alan bir galeriyi taşıyordu.

Kornişlerin silmelerinde ve duvarların çeşitli yerlerinde armalar, monogramlar, kabartma Kufi ve Arap harfleri görülüyordu. Bunlar, Elhamra’yı yaptıran Müslüman hükümdarların dindar özdeyişlerini yineliyor ya da onların kudretini ve cömertliğini övüyordu. Avlunun ortası boyunca, yüz yirmi dört fit uzunluğunda, yirmi yedi fit genişliğinde ve beş fit derinliğinde dev bir havuz uzanıyordu. Suyu iki mermer vazodan geliyordu. Bir gölet ya da havuz anlamına gelen Arapça al beerkah sözcüğünden dolayı buraya Alberca Avlusu deniyor. Havuzun sularında çok sayıda Japon balığı parıldıyor, çevresini gül çitleri kuşatıyordu.

Bahçeler

Havuzlu Avlu.

Elhamra’nın Balık Havuzları.

Alberca Avlusu’ndan bir Mağribi kemerinin altından geçerek ünlü Aslanlı Avlu’ya girdik. Yapının hiçbir bölümü, burası kadar özgün güzelliği hakkında eksiksiz bir fikir vermez; çünkü zamanın yıkımından en az burası zarar görmüş. Ortada, şarkılarda ve hikâyelerde ünlenen çeşme duruyor. Kaymaktaşı havuzlar hâlâ elmas damlalar saçıyor; onları taşıyan ve avluya adını veren on iki aslan, Boabdil’in günlerindeki gibi billur gibi sular fışkırtıyor. Ne var ki aslanlar ünlerini hak etmiyor; heykelleri acınacak kadar kötü ve muhtemelen bir Hristiyan esirin elinden çıkmış. Avlunun eski ve buraya yakışan karo ya da mermer döşemesi yerine çiçek tarhları yapılmış. Granada Fransızların elindeyken yapılan bu değişiklik kötü zevkin bir örneği. Avlunun dört yanını, zarif beyaz mermer sütunların taşıdığı, ince ve açık işçiliğiyle göze çarpan hafif Arap revakları çevreliyor; sütunların başlangıçta yaldızlı olduğu sanılıyor. Sarayın içinin çoğunda olduğu gibi buradaki mimari de görkemden çok zarafetiyle öne çıkıyor; incelikli, zarif bir zevki ve miskin bir haz arzusunu yansıtıyor. Revakların perilerin dokunuşunu andıran izlerine ve duvarlardaki sanki kırılacakmış gibi duran işlemelere bakınca, bunca şeyin yüzyılların yıpratıcılığına, depremlerin sarsıntılarına, savaşın şiddetine ve zevk sahibi gezginlerin sessiz ama bir o kadar zararlı talanına nasıl dayandığına inanmak güç. Bütün yapıyı büyülü bir tılsımın koruduğuna ilişkin halk geleneğini neredeyse mazur gösterecek kadar güç.

Comares Kulesi.

Mersinli Avlu.

Avlunun bir yanında zengin bezemeli bir kapı, Abencerraje’ler Salonu’na açılıyor. Bu salon, burada haince katledilen, soylu Abencerraje soyundan yiğit süvarilerin adını taşıyor. Öykünün tümünden kuşku duyanlar var; ama mütevazı rehberimiz Mateo, onların Aslanlı Avlu’ya birer birer sokuldukları kapı kanadını ve başlarının kesildiği salonun ortasındaki beyaz mermer çeşmeyi gösterdi. Kaldırım taşlarındaki geniş, kırmızımsı lekeleri de gösterdi; halk inanışına göre bunlar kurbanların kanının iziydi ve asla silinemezdi.

Güneş Dağı’ndan Elhamra.

Onu kolayca inanır görünerek dinlediğimizi fark edince, geceleri Aslanlı Avlu’da çoğu kez kalabalığın mırıltısını andıran alçak ve karmaşık bir ses, arada sırada da uzaktan gelen zincir şıngırtısı gibi hafif bir tıngırtı duyulduğunu ekledi. Bu sesler, öldürülen Abencerraje’lerin ruhlarından geliyormuş; her gece acı çektikleri yerde dolaşıp onları yok edenlerden göğün öcünü alması için yakarıyorlarmış.

Sonradan anlama fırsatı bulduğum üzere, sözünü ettiği sesler kuşkusuz çeşmelere su taşıyan boru ve kanallardan kaldırımın altından geçen suyun fokurdamasından ve şırıl şırıl akışından kaynaklanıyordu. Ama Elhamra’nın mütevazı tarihçisini incitmemek için böyle düşündüğümü söylemedim.

Abencerraje’ler Salonu’na Giriş.

Kolayca inanışımdan cesaret alan Mateo, dedesinden duyduğu şu olayı kuşku götürmez bir gerçek diye anlattı:

Bir zamanlar Elhamra’nın gözetimiyle ve burayı yabancılara göstermekle görevli malul bir asker varmış. Bir akşam alacakaranlıkta Aslanlı Avlu’dan geçerken Abencerraje’ler Salonu’nda ayak sesleri duymuş. Yabancıların içeride oyalanmış olabileceğini düşünerek onlarla ilgilenmek için yanlarına ilerlemiş. Ama dehşet içinde, yaldızlı zırhlar kuşanmış, mücevherlerle ışıldayan palaları ve hançerleri olan, zengin giyimli dört Mağribi görmüş. Ağır adımlarla bir ileri bir geri yürüyorlarmış; sonra durmuş ve askere işaret etmişler. Yaşlı asker kaçmış; bir daha da Elhamra’ya girmeye razı edilememiş. İnsan bazen talihin arkasını böyle döner. Mateo, Mağribilerin hazinelerinin gömülü olduğu yeri ona açıklamayı amaçladıklarından kesinlikle emin. Malul askerin yerine gelen kişi daha uyanıkmış: Elhamra’ya yoksul gelmiş, ama bir yılın sonunda Malaga’ya gidip evler satın almış, bir araba edinmiş. Orada hâlâ yaşayan bu adam, hem kentin en yaşlılarından hem de en zenginlerinden biriymiş. Mateo’nun bilgece çıkarımına göre bütün bunlar, hayalet Mağribilerin altın sırrını çözmesinin sonucuymuş.

Aslanlı Avlu.

Bu Elhamra evladının paha biçilmez bir tanış olduğunu artık anlamıştım: Buranın tüm uydurma tarihini biliyor, ona yürekten inanıyor, belleğinde benim de gizliden gizliye hoşlandığım, ama hoşgörüsü daha az filozoflarca pek kolayca ıvır zıvır sayılabilecek türden bilgiler taşıyordu. Bu bilgin Tebalı’yla yakınlık kurmaya karar verdim.

Abencerraje’ler Çeşmesi.

Abencerraje’ler Salonu’nun tam karşısında, zengin bezemeli bir kapı daha az trajik anılar taşıyan bir salona açılıyor. Aydınlık, yüksek ve mimarisi olağanüstü zarif olan bu salonun döşemesi beyaz mermer; çağrışımlarla dolu adıysa İki Kız Kardeş Salonu. Adın romantizmini bozup, yan yana duran ve döşemenin büyük bölümünü oluşturan iki dev kaymaktaşı levhadan geldiğini söyleyenler var. Mateo Ximenes bu görüşü hararetle savunuyor. Başkalarıysa, bu salonu belli ki kraliyet haremine ait kılan ve bir zamanlar güzelleştiren Mağribi güzellerini belirsizce anmak için verilmiş, daha şiirsel bir anlam yakıştırmaya yatkın. Küçük, parlak gözlü rehberimiz Dolores’in de bu görüşte olduğunu öğrenmek beni sevindirdi. Dolores, içteki bir giriş holünün üzerindeki balkonu gösterdi; kendisine söylendiğine göre bu galeri kadınlar bölümüne aitmiş.

“Görüyorsunuz, señor,” dedi, “her yanı parmaklıklı ve kafesli; tıpkı rahibelerin ayin dinlediği manastır şapelinin galerisi gibi. Mağribi kralları,” diye öfkeyle ekledi, “karılarını tıpkı rahibeler gibi kapalı tutarmış.”

Kafesli panjurlar hâlâ yerinde duruyor. Haremdeki kara gözlü güzeller, aşağıdaki salonda yapılan zambraları ve başka danslarla eğlenceleri buradan gizlice izleyebilirmiş.

Salonun iki yanında, Elhamra’nın zevk düşkünü beylerinin Şarkiyatçıların pek sevdiği o düşsel dinlenmeye çekildikleri sedirler ve divanlar için girintiler ya da nişler var. Tepedeki bir kubbe ya da fenerlik, içeriye süzülerek yumuşatılmış ışıkla hava akımı sağlıyor. Bir yanda Aslanlı Avlu’daki çeşmenin serinletici su sesi, öte yanda Lindaraxa Bahçesi’ndeki havuzun yumuşak şırıltısı duyuluyor.

İki Kız Kardeş Salonu’ndaki Sedir Nişi.

Bütünüyle Doğulu bu manzaraya bakıp Arap masallarının çocukluk anılarını hatırlamamak; galeriden gizemli bir prensesin beyaz kolunu uzatıp işaret edeceğini ya da kafesin ardından kara bir gözün parlayacağını ummamak imkânsız. Güzelliğin bu yurdu sanki daha dün oturulmuş gibi duruyor; ama iki kız kardeş nerede, Zorayda’lar ve Lindaraxa’lar nerede!

Eski Mağribi su kemerleriyle dağlardan getirilen bol su, sarayın her yanına dağılıyor; hamamlarıyla balık havuzlarını besliyor, salonlarda fıskiyelerden parıldıyor, mermer döşemeler boyunca uzanan kanallarda mırıldanıyor. Bu su, kraliyet yapısına armağanını sunduktan ve bahçelerle çiçek tarhlarını dolaştıktan sonra kente inen uzun cadde boyunca akıp gidiyor; dereler halinde şırıldıyor, çeşmelerden fışkırıyor ve Elhamra tepesinin tamamını gölgeleyip güzelleştiren koruları hiç solmayan bir yeşillikte tutuyor.

Yalnız Güney’in sıcak iklimlerinde yaşamış olanlar, dağın serin esintisini vadinin tazeliği ve yeşilliğiyle birleştiren bir yurdun güzelliğini anlayabilir. Aşağıda kent öğle sıcağında soluk soluğa kalırken, kurak Vega göz önünde titrerken, Sierra Nevada’nın hafif esintileri bu yüksek salonlardan geçiyor, çevredeki bahçelerin güzel kokularını beraberinde getiriyor. Her şey, güney iklimlerinin mutluluğu olan o miskin dinlenmeye çağırıyor. Gölge balkonlardan yarı kapalı gözlerle ışıl ışıl manzaraya bakarken kulağı, koruların hışırtısı ve akan suların mırıltısı ninni gibi uyutuyor.

Şimdilik sarayın öteki hoş dairelerini anlatmaktan kaçınıyorum. Amacım yalnızca okura, isterse benimle günbegün oyalanıp gezinebileceği ve zamanla bütün köşelerine alışabileceği bu yurda genel bir giriş sunmak.

Cabra.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…