Arthur Gordon Pym'in Öyküsü kitap kapağı

20. bölüm / 28

Xvııı. Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 28Şu an: Xvııı. Bölüm

XVIII. BÖLÜM
18 Ocak. Bu sabah⁴, önceki günlerdeki gibi güzel havada güneye doğru ilerlemeyi sürdürdük. Deniz bütünüyle sakindi; hava oldukça ılık ve kuzeydoğudandı; suyun sıcaklığı elli üç dereceydi. İskandil donanımımızı yeniden düzene koyduk ve yüz elli kulaç halatla yaptığımız ölçümde, akıntının kutba doğru saatte bir mil hızla aktığını gördük. Hem rüzgârın hem de akıntının sürekli güneye yönelmesi, uskuna'nın çeşitli yerlerinde türlü tahminlere, hatta kaygıya yol açtı. Kaptan Guy'ın zihninde de bunun güçlü bir etki bıraktığını açıkça gördüm. Ne var ki alaya alınmaya karşı son derece hassastı; sonunda endişeleriyle alay ederek onları gidermeyi başardım. Sapma artık çok azdı. Gün içinde gerçek balina türünden birkaç büyük balina gördük; sayısız albatros sürüsü geminin üzerinden geçti. Ayrıca alıç meyvesine benzeyen kırmızı yemişlerle dolu bir çalı ve görünüşü tuhaf bir kara hayvanının ölüsünü bulduk. Hayvan üç ayak uzunluğunda, yalnız altı inç yüksekliğindeydi. Dört bacağı çok kısaydı; ayakları, parlak kızıl renkli, mercanı andıran yapıda uzun pençelerle donanmıştı. Gövdesini bembeyaz, düz ve ipeksi tüyler kaplıyordu. Kuyruğu sıçanınki gibi sivriydi ve yaklaşık bir buçuk ayak uzunluğundaydı. Başının kulakları dışında kedi başına benzediğini düşündüm; kulakları köpek kulağı gibi sarkıktı. Dişleri de pençeleriyle aynı parlak kızıl renkteydi.

⁴ Anlatımımda karışıklığı olabildiğince önlemek için kullandığım sabah ve akşam sözcükleri, elbette, olağan anlamlarında anlaşılmamalıdır. Uzun zamandır hiç gece olmuyordu; gün ışığı kesintisiz sürüyordu. Tarihler denizcilik zamanına göredir; yönler de pusulaya göre anlaşılmalıdır. Burada ayrıca şunu belirtmeliyim: Yazdıklarımın ilk bölümünde tarihler, enlem ve boylamlar bakımından tam bir doğruluk iddiasında bulunamam; çünkü bu ilk bölümün anlattığı dönem sona erene dek düzenli bir günlük tutmamıştım. Birçok durumda bütünüyle belleğime dayandım.

19 Ocak. Bugün, 83° 20' enleminde ve 43° 5' batı boylamındayken —deniz olağanüstü koyu renkteydi— direk tepesi platformundan yeniden kara gördük. Daha yakından inceleyince bunun çok büyük adalardan oluşan bir grubun adalarından biri olduğunu anladık. Kıyı sarptı, içerisi de sık ağaçlı görünüyordu; bu durum bizi çok sevindirdi. Karayı ilk gördüğümüzden yaklaşık dört saat sonra, kıyıdan bir fersah uzakta, kumlu zeminde on kulaç derinliğe demir attık. Yüksek dalgalar ve yer yer güçlü çırpıntılar daha yakına gitmenin sakıncalı olabileceğini düşündürüyordu. En büyük iki filikanın indirilmesi emredildi. Aralarında Peters'la benim de bulunduğum, iyi silahlanmış bir grup, adanın çevresini sardığı anlaşılan resifte bir açıklık aramaya koyuldu. Bir süre aradıktan sonra bir koy ağzı bulduk. İçeri girerken kıyıdan ayrılan, silahlı görünümlü adamlarla dolu dört büyük kano gördük. Gelmelerini bekledik. Çok hızlı ilerlediklerinden kısa süre içinde seslenme mesafesine vardılar. Kaptan Guy bir küreğin ucuna beyaz mendil bağlayıp kaldırdı. Yabancılar hemen durdu ve hep bir ağızdan, arada çığlıklar atarak, yüksek sesle gevezeliğe başladılar. İçlerinden Anamoo-moo! ve Lama-Lama! sözcüklerini seçebiliyorduk. En az yarım saat böyle sürdü; bu sırada görünüşlerini gözlemleme fırsatımız oldu.

Uzunlukları elli, genişlikleri beş ayak kadar olan dört kanoda toplam yüz on vahşi vardı. Boyları Avrupalılarınki kadar ortalamaydı ama daha kaslı, daha yapılıydılar. Tenleri simsiyah, saçları kalın, uzun ve yün gibi kıvırcıktı. Bilinmeyen siyah bir hayvanın, tüylü ve ipeksi postlarından giysiler giyiyorlardı. Bu giysiler belli bir ustalıkla vücutlarına göre dikilmişti; boyun, bilek ve ayak bileklerinin çevresinde dışa kıvrılan kısımlar dışında postun tüyleri iç taraftaydı. Silahlarının başlıcası koyu renkli, görünüşe bakılırsa çok ağır bir ağaçtan yapılmış sopalardı. Aralarında çakmaktaşı uçlu birkaç mızrak ve birkaç sapan da gördük. Kanoların dipleri, büyük yumurta büyüklüğünde siyah taşlarla doluydu.

Konuşmalarını bitirince —gevezeliklerini böyle bir şey için yaptıkları belliydi— şefleri olduğu anlaşılan adamlardan biri kanosunun baş kısmında ayağa kalktı ve filikalarımızı yanına yanaştırmamızı işaret etti. Bu işareti anlamamış gibi yaptık; sayıları bizimkinin dört katından fazla olduğundan, aramızdaki mesafeyi mümkünse korumanın daha akıllıca olacağını düşündük. Şef, isteğinin yerine getirilmeyeceğini anlayınca öteki üç kanoya geride kalmalarını emretti ve kendi kanosuyla bize doğru ilerledi. Yanımıza varır varmaz en büyük filikamıza atlayıp Kaptan Guy'ın yanına oturdu; bir yandan uskuna'yı gösteriyor, bir yandan da Anamoo-moo! ve Lama-Lama! sözlerini tekrarlıyordu. Sonra gemiye döndük; dört kano biraz gerimizden bizi izledi.

Şef geminin yanına gelir gelmez büyük bir şaşkınlık ve sevinç gösterdi; ellerini çırpıyor, kalçalarına ve göğsüne vuruyor, kahkahalarla gülüyordu. Arkasındaki adamlar da neşesine katıldı; birkaç dakika boyunca öyle bir gürültü koptu ki kulakları sağır ediyordu. Nihayet ortalık yatışınca Kaptan Guy, gerekli bir önlem olarak filikaların yukarı alınmasını emretti. Sonra şefe —adının Too-wit olduğunu kısa sürede öğrendik— aynı anda güverteye en fazla yirmi adamını alabileceğimizi anlattı. Şef bu düzenden tamamen memnun göründü ve kanolara birkaç talimat verdi. Kanolardan biri yaklaştı, ötekiler yaklaşık elli yarda uzakta kaldı. Yirmi vahşi gemiye çıktı; güvertenin her yanını dolaşmaya, arma donanımı arasında gezinmeye koyuldu. Kendilerini evlerindeymiş gibi rahat hissediyor, her şeyi büyük merakla inceliyorlardı.

Beyaz ırktan insanları daha önce hiç görmedikleri açıktı; ten rengimizden ürker gibi görünüyorlardı. Jane'i canlı bir yaratık sanıyor, mızraklarının uçlarıyla ona zarar vermekten korkuyormuşçasına mızraklarını dikkatle yukarı çeviriyorlardı. Tayfamız, Too-wit'in bir davranışına çok güldü. Aşçı mutfağın yakınında odun yararken baltasını kazara güverteye indirmiş ve derin bir yarık açmıştı. Şef hemen koşup geldi; aşçıyı oldukça sertçe yana itti. Sonra, uskuna'nın çektiğini sandığı acıya duyduğu şefkati açıkça belli eden, yarı sızlanma yarı uluma arası bir ses çıkardı. Elini yaranın üzerinde gezdirip okşadı, yakında duran bir kovadan aldığı deniz suyuyla yarayı yıkadı. Bu derece bilgisiz olmalarını beklemiyorduk; kendi payıma, bunun bir kısmının rol olduğunu düşünmeden edemedim.

Ziyaretçiler üst güvertenin yapısını inceleyerek meraklarını olabildiğince giderince alt güverteye indirildiler; oradaki şaşkınlıkları sınır tanımadı. Şimdi hayretleri sözle anlatılamayacak kadar derin görünüyordu; yalnızca alçak sesli ünlemlerle bölünen bir sessizlik içinde oradan oraya dolaşıyorlardı. Silahlar onları uzun uzun düşündürdü; silahlara diledikleri gibi dokunup incelemelerine izin verildi. Gerçek amaçlarını akıllarından bile geçirdiklerini sanmıyorum. Onları put sanmış olmalılar; çünkü silahları özenle saklıyor, onlar dokunurken hareketlerini dikkatle izliyorduk. Büyük topları görünce hayretleri ikiye katlandı. Derin bir saygı ve korku gösterisiyle yaklaştılar ama onları yakından incelemekten kaçındılar. Kamarada iki büyük ayna vardı; hayretlerinin doruğuna burada ulaştılar. Aynalara ilk yaklaşan Too-wit oldu. Kamarada ortalara gelip yüzü birine, sırtı ötekine dönük durdu; aynaları gerçekten fark etmesi ancak ondan sonra oldu. Başını kaldırıp camda yansıyan kendini görünce vahşinin aklını yitireceğini düşündüm. Ama hızla dönüp kaçmaya çalışırken karşı yöndeki aynada kendini ikinci kez görünce oracıkta can vereceğinden korktum. Bir daha bakması için yapılan hiçbir ısrar işe yaramadı. Kendini yere atıp yüzünü ellerinin arasına gömdü ve onu güverteye sürüklemek zorunda kalana dek öylece kaldı.

Vahşilerin hepsi bu şekilde, bir seferde yirmi kişi olmak üzere gemiye alındı; Too-wit ise ziyaret boyunca gemide kalabildi. Aralarında hırsızlık eğilimi gördüğümüz olmadı; ayrıldıktan sonra da tek bir eşyamızın bile eksildiğini fark etmedik. Ziyaretleri boyunca son derece dostça davrandılar. Yine de bazı davranışlarını anlamak olanaksızdı: örneğin uskuna'nın yelkenleri, bir yumurta, açık bir kitap ya da bir un tavası gibi son derece zararsız birkaç nesneye yaklaşmalarını sağlayamadık. Alışverişte işe yarayabilecek eşyaları olup olmadığını anlamaya çalıştık ama derdimizi anlatmakta çok zorlandık. Buna rağmen bizi çok şaşırtan bir şeyi öğrendik: Adalarda büyük Galapagos kaplumbağaları boldu; bunlardan birini Too-wit'in kanosunda gördük. Vahşilerden birinin elinde deniz hıyarı da gördük; onu çiğ hâliyle iştahla yiyordu. Enlem göz önüne alındığında bu olağandışı şeyler, Kaptan Guy'ı ülkeyi iyice araştırıp keşfinden kârlı bir iş çıkarma düşüncesine yöneltti. Kendi payıma, adalar hakkında daha fazla şey öğrenmek istesem de vakit geçirmeden güneye devam etmeye çok daha fazla kararlıydım. Hava güzeldi, ama bunun ne kadar süreceğini kim bilebilirdi? Üstelik seksen dördüncü paraleldeydik; önümüzde açık deniz uzanıyor, akıntı güçlü biçimde güneye yöneliyor, rüzgâr da elverişli esiyordu. Tayfanın sağlığı ve yeterli miktarda yakıtla taze erzak alınması için gerekenden fazla kalma önerisini sabırla dinleyemezdim. Kaptana, dönüşümüzde bu adalar grubuna kolayca uğrayabileceğimizi ve buzlara kapılıp mahsur kalırsak burada kışı geçirebileceğimizi anlattım. Sonunda benim görüşümü benimsedi —nasıl olduğunu pek anlamasam da üzerinde büyük etkim olmuştu— ve deniz hıyarı bulsak bile burada yalnızca bir hafta dinlenip sonra fırsat varken güneye devam etmemize karar verildi. Bunun üzerine gerekli hazırlıkları yaptık. Too-wit'in rehberliğinde Jane'i resiften güvenle geçirdik ve ana adanın güneydoğu kıyısında, karayla bütünüyle çevrili, mükemmel bir koyda, kıyıdan yaklaşık bir mil açıkta demirledik. Derinlik on kulaç, dip siyah kumdu. Koyun başında (bize söylendiğine göre) üç güzel tatlı su kaynağı vardı; çevrede bol miktarda odun da gördük. Dört kano da içeri girdi, ama saygılı bir mesafeyi korudu. Too-wit gemide kaldı; demir atınca bizi karaya çıkıp içerideki köyünü görmeye davet etti. Kaptan Guy bunu kabul etti. Rehin olarak gemide on vahşi bırakıldı; bizden on iki kişi, şefe eşlik etmek üzere hazırlandı. Güvensizlik gösterisinde bulunmadan iyi silahlanmaya dikkat ettik. Uskuna'nın topları ateşe hazır hâlde dışarı çıkarıldı, borda ağları kuruldu ve baskına karşı gerekli tüm önlemler alındı. Yokluğumuzda kimseyi gemiye almaması baş zabite tembihlendi. On iki saat içinde dönmezsek, dönel toplu kotrayı bizi araması için adanın çevresine göndermesi söylendi.

İç kesimlere doğru attığımız her adımda, medeni insanların daha önce ziyaret ettiği yerlerden kökten farklı bir ülkede bulunduğumuz inancı içimize yerleşiyordu. Daha önce tanıdığımız hiçbir şeye rastlamadık. Ağaçlar ne sıcak ne ılıman ne de kuzeyin soğuk kuşaklarındaki bitkilere benziyordu; daha önce geçtiğimiz güney enlemlerindekilerden de bütünüyle farklıydılar. Kayalar bile kütleleri, renkleri ve tabakalanmaları bakımından yeniydi. Akarsular ise, ne kadar inanılmaz görünürse görünsün, başka iklimlerdekilerle o kadar az ortak özellik taşıyordu ki onları tatmaya çekindik; hatta özelliklerinin bütünüyle doğal olduğuna inanmakta zorlandık. Yolumuzu kesen küçük bir derenin başında —ulaştığımız ilk dereydi— Too-wit ve yanındakiler su içmek için durdu. Suyun tuhaf görünüşü yüzünden kirlenmiş olabileceğini düşünüp tatmayı reddettik; bu adalar grubundaki akarsuların tümünün böyle göründüğünü ancak bir süre sonra anladık. Bu sıvının nasıl bir şey olduğunu açıkça anlatmakta zorlanıyorum; bunu yapabilmek için çok söz gerekir. Bildiğimiz suyun akacağı her eğimde hızla akmasına rağmen, çağlayandan düştüğü zamanlar dışında alışılmış berraklık görünümünü hiçbir zaman almıyordu. Oysa gerçekte, var olan en berrak kireçtaşı suları kadar duruydu; fark yalnızca görünüşündeydi. İlk bakışta, özellikle eğimin az olduğu yerlerde, kıvamı Arap zamkının sıradan suya katılmış koyu bir özütünü andırıyordu. Ama bu, olağanüstü özelliklerinin en az şaşırtıcısıydı. Renksiz olmadığı gibi tekdüze bir rengi de yoktu; akarken göze, değişken ipeğin tonları gibi, morun akla gelebilecek her tonunu sunuyordu. Bu ton değişimi, tayfamızda Too-wit'in aynada gördüğü görüntü karşısındakine denk bir şaşkınlık yaratan bir biçimde oluşuyordu. Bir leğen dolusu su alıp iyice durulmasını bekleyince, sıvının tüm kütlesinin farklı tonlardaki ayrı ayrı damarlardan meydana geldiğini, bu damarların birbirine karışmadığını ve kendi parçacıkları arasında tam, komşu damarlarla aralarındaysa eksik bir kohezyon bulunduğunu gördük. Bir bıçak ağzını damarların arasından geçirdiğimizde su, bizde olduğu gibi hemen kapanıyor; bıçağı çektiğimizde de onun geçişine dair bütün izler anında siliniyordu. Ne var ki bıçak ağzı iki damarın tam arasından geçirilirse aralarında kusursuz bir ayrılma oluşuyor, kohezyon gücü bunu hemen gideremiyordu. Bu suyun olguları, sonunda çevremi saracak o geniş görünürdeki mucizeler zincirinin ilk belirgin halkasını oluşturdu.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…