Arthur Gordon Pym'in Öyküsü kitap kapağı

19. bölüm / 28

Xvıı. Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 28Şu an: Xvıı. Bölüm

XVII. BÖLÜM
Glass'ın Adaları'nı aramaktan vazgeçtikten sonra dört gün boyunca güneye ilerledik; hiç buzla karşılaşmadık. Ayın 26'sında öğleyin 63° 23' güney enlemi ve 41° 25' batı boylamındaydık. O sırada birkaç büyük buz adası ve çok geniş olmayan bir buz sahası gördük. Rüzgâr çoğunlukla güneydoğudan ya da kuzeydoğudan esiyor, ama hafif kalıyordu. Batıdan estiği zamanlarsa—ki bu pek seyrek oluyordu—her defasında bir sağanak eşlik ediyordu. Her gün az ya da çok kar yağdı. Ayın 27'sinde termometre otuz beş dereceyi gösteriyordu.

1 Ocak 1828. Bugün buzlar bizi bütünüyle kuşatmıştı ve görünüm gerçekten iç karartıcıydı. Bütün sabah kuzeydoğudan sert bir fırtına esti; sürüklenen büyük buz kütlelerini dümenle kıça öylesine şiddetli çarptırdı ki hepimiz olacaklardan korktuk. Akşama doğru fırtına hâlâ öfkeyle eserken önümüzdeki büyük buz sahası yarıldı. Yelkenleri sonuna kadar basarak küçük buz parçalarının arasından açık sulara geçebildik. Bu alana yaklaşırken yelkenleri azar azar indirdik; sonunda buzlardan kurtulunca tek camadan vurulmuş ön yelken altında rüzgâra yattık.

2 Ocak. Hava artık oldukça hoştu. Öğleyin Antarktika Dairesi'ni geçmiş olarak kendimizi 69° 10' güney enlemi ve 42° 20' batı boylamında bulduk. Arkada büyük buz sahaları kalmıştı; güneye doğruysa pek az buz görünüyordu. Bugün iskandil donanımı hazırladık; bunun için yirmi galon alabilen büyük bir demir tencereyle iki yüz kulaç halat kullandık. Akıntının kuzeye doğru saatte yaklaşık çeyrek mil hızla aktığını gördük. Hava sıcaklığı otuz üç derece dolaylarındaydı. Burada azimut ölçümüne göre sapmayı doğuya doğru 14° 28' bulduk.

5 Ocak. Çok büyük engellerle karşılaşmadan güneye ilerlemeyi sürdürmüştük. Ancak bu sabah, 73° 15' doğu enlemi ve 42° 10' batı boylamındayken, uçsuz bucaksız bir sıkı buz alanı bizi yine durdurdu. Yine de güneyde bol miktarda açık su gördük ve sonunda oraya ulaşabileceğimizden kuşku duymadık. Buz kütlesinin kenarı boyunca doğuya yönelip ilerledik; gün batımına doğru yaklaşık bir mil genişliğindeki bir geçide ulaştık ve halatlarla çekerek içinden geçtik. İçinde bulunduğumuz deniz buz adalarıyla kaplıydı, ancak buz sahası yoktu; biz de her zamanki gibi cesaretle ilerledik. Sık sık kar yağmasına, zaman zaman da şiddetli dolu sağanaklarına rağmen soğuk artmış gibi görünmüyordu. O gün dev albatros sürüleri uskuna'nın üzerinden güneydoğudan kuzeybatıya doğru uçtu.

7 Ocak. Deniz hâlâ oldukça açıktı; rotamızı sürdürmekte güçlük çekmedik. Batıda inanılmaz büyüklükte birkaç buz dağı gördük. Öğleden sonra, doruğunun okyanus yüzeyinden en az dört yüz kulaç yüksekte olması gereken birinin çok yakınından geçtik. Tabanındaki çevresi muhtemelen bir fersahın dörtte üçü kadardı; yanlarındaki yarıklardan birkaç su akıntısı akıyordu. Bu adayı iki gün boyunca gözümüzün önünde tuttuk, sonra sise girince ancak kaybettik.

10 Ocak. Bu sabah denize düşen bir adamı kaybetme talihsizliğini yaşadık. New York doğumlu, Peter Vredenburgh adında bir Amerikalıydı ve uskuna'daki en değerli tayfalardan biriydi. Baş taraftan geçerken ayağı kaydı; iki buz kütlesinin arasına düştü ve bir daha su yüzüne çıkmadı. O gün öğleyin 78° 30' enlemi ve 40° 15' batı boylamındaydık. Soğuk artık çok şiddetliydi; kuzeyden ve doğudan sürekli dolu sağanakları geliyordu. Bu yönde birkaç dev buz dağı daha gördük; doğu ufkunun tamamı, biri ötekinin üzerine yükselen katmanlar hâlinde buz sahalarıyla kapanmış gibiydi. Akşamüstü biraz sürüklenmiş odun yanımızdan geçti ve aralarında nellyler, fırtına kuşları, albatroslar ile parlak mavi tüylü büyük bir kuşun da bulunduğu çok sayıda kuş üzerimizden uçtu. Buradaki azimut sapması, Antarktika Dairesi'ni geçmeden önceki değerinden daha düşüktü.

12 Ocak. Güneye geçişimiz yine kuşkulu görünüyordu; kutup yönünde, arkasında pürüzlü buzdan gerçek dağların yükseldiği, görünüşte sınırsız tek bir buz sahasından başka bir şey seçilmiyordu. Bu dağların uçurumlarından biri, ötekilerin üzerinde tehditkâr biçimde yükseliyordu. Bir geçit bulma umuduyla 14'üne kadar batıya ilerledik.

14 Ocak. Bu sabah bizi engelleyen buz sahasının batı ucuna ulaştık; çevresinden dolaşınca tek bir buz parçasının bile bulunmadığı açık denize çıktık. İki yüz kulaçla iskandil yaptığımızda burada akıntının güneye doğru saatte yarım mil hızla aktığını gördük. Hava sıcaklığı kırk yedi, suyunki otuz dört dereceydi. 16'sına kadar güneye doğru, kayda değer bir engelle karşılaşmadan yelken açtık. O gün öğleyin 81° 21' enlemi ve 42° batı boylamındaydık. Yeniden iskandil yaptık ve akıntının hâlâ güneye doğru, saatte dörtte üç mil hızla aktığını gördük. Azimut ölçümüne göre sapma azalmıştı; hava ılıman ve hoştu, termometre elli bir dereceyi gösteriyordu. O sırada tek bir buz parçası bile görülmüyordu. Gemideki herkes artık kutba ulaşacağımızdan emindi.

17 Ocak. Bugün olaylarla doluydu. Güneyden üzerimize sayısız kuş sürüsü uçtu; güverteden birkaçını vurduk. Bunlardan birinin bir tür pelikan olduğu anlaşıldı ve eti çok lezzetliydi. Öğleye doğru, direk tepesi platformundan iskele baş omuzluğumuzun açığında küçük bir buz kütlesi görüldü; üzerinde de büyükçe bir hayvan var gibiydi. Hava güzel ve hemen hemen durgun olduğundan Kaptan Guy, ne olduğunu görmek için iki filikanın indirilmesini emretti. Dirk Peters ve ben, daha büyük filikada baş zabite eşlik ettik. Buz kütlesinin yanına varınca, kutup ayısı soyundan devasa bir yaratığın orayı tuttuğunu gördük; boyu, bu hayvanların en irisini bile çok aşıyordu. İyi silahlanmış olduğumuz için hiç duraksamadan saldırdık. Art arda birkaç el ateş edildi; görünüşe göre çoğu kurşun başına ve gövdesine isabet etti. Ama canavar yılmadı; buzdan denize atlayıp ağzı açık hâlde Peters'la benim bulunduğum filikaya doğru yüzdü. Bu beklenmedik gelişme üzerine aramızda kopan kargaşadan ötürü kimse ikinci bir el ateş etmeye hemen hazır değildi. Ayı, etkili biçimde karşı koyacak bir şey yapamadan, devasa gövdesinin yarısını küpeştemizden içeri sokmayı ve adamlardan birini belinin çukurundan yakalamayı başarmıştı. Bu ölüm kalım anında, bizi felaketten yalnız Peters'ın çabukluğu ve çevikliği kurtardı. Koca hayvanın sırtına atlayıp bıçağının ağzını ensesinin arkasından sapladı; tek darbede omuriliğe ulaştı. Hayvan cansız ve çırpınmadan denize yuvarlandı; düşerken Peters'ı da altına aldı. Peters kısa sürede kendine geldi. Kendisine bir halat atılınca, filikaya binmeden önce hayvanın ölüsünü halata bağladı. Sonra zafer kazanmış hâlde uskuna'ya döndük; ganimetimizi arkamızdan çekiyorduk. Ölçünce bu ayının en uzun yerinin tam on beş ayak olduğu anlaşıldı. Tüyleri bembeyaz, çok kaba ve sıkı kıvrımlıydı. Gözleri kan kırmızısıydı ve kutup ayısınınkilerden büyüktü; burnu da daha yuvarlaktı, buldog burnunu andırıyordu. Eti yumuşaktı ama aşırı ağır kokulu ve balık tadındaydı. Yine de adamlar iştahla yedi ve çok lezzetli olduğunu söyledi.

Ganimetimizi daha yeni geminin yanına çekmiştik ki direk tepesi platformundaki gözcü sevinçle, “Sancak baş omuzluğunda kara göründü!” diye bağırdı. Bütün tayfa hemen alarma geçti. Tam zamanında kuzeyden ve doğudan esmeye başlayan hafif rüzgârla kısa sürede kıyıya yaklaştık. Burası, çevresi yaklaşık bir fersah olan, alçak ve kayalık bir adacıktı; dikenli incirin bir türü dışında bütünüyle bitki örtüsünden yoksundu. Kuzeyden yaklaşırken, denize doğru uzanan ve balya hâlinde bağlanmış pamuğu çok andıran tuhaf bir kaya çıkıntısı görünüyordu. Bu çıkıntının batısında, dibinde filikalarımızın rahatça karaya çıktığı küçük bir koy vardı.

Adayı baştan sona keşfetmemiz uzun sürmedi; ancak tek bir istisna dışında gözlemlemeye değer hiçbir şey bulamadık. Güney ucunda, kıyıya yakın, bir yığın gevşek taşın yarı yarıya örttüğü tahta parçasını elimize geçirdik; bu, bir kanonun baş kısmı gibi görünüyordu. Üzerinde belli ki oyma girişiminde bulunulmuştu. Kaptan Guy, kaplumbağa figürünü seçebildiğini düşündü ama ben benzerliği pek inandırıcı bulmadım. Bu baş kısımdan başka —öyleyse tabii— burada daha önce herhangi bir canlı bulunduğunu gösteren başka bir ize rastlamadık. Kıyı boyunca ara sıra küçük buz kütleleri gördük, ama sayıları çok azdı. Kaptan Guy, uskuna'nın ortak sahibi olan ortağının onuruna Bennet Adacığı adını verdiği bu adacığın kesin konumu 82° 50' güney enlemi, 42° 20' batı boylamıydı.

Güneye doğru ilerleyerek önceki denizcilerin ulaştığından sekiz dereceden fazla daha güneye inmiştik ve önümüzdeki deniz hâlâ bütünüyle açıktı. Ayrıca ilerledikçe sapmanın düzenli biçimde azaldığını ve daha da şaşırtıcı olarak, önce havanın, sonraları da suyun ılıdığını gördük. Hava hoş bile sayılabilirdi; pusulanın kuzey yönlerinden biri tarafından sürekli, hafif ama düzenli bir rüzgâr esiyordu. Gökyüzü genellikle açıktı; güney ufkunda arada sırada ince bir buhar tabakası beliriyor, ama her seferinde kısa sürede dağılıyordu. Önümüzde yalnız iki güçlük vardı: yakıtımız azalıyordu ve tayfanın birkaçında iskorbüt belirtileri görülmüştü. Bu kaygılar Kaptan Guy'a geri dönmesi gerektiğini düşündürmeye başladı; bundan sık sık söz ediyordu. Kendi payıma, izlediğimiz rotada kısa süre içinde bir tür karaya ulaşacağımızdan emindim. O sıradaki görünüm, daha kuzeydeki Arktik enlemlerde karşılaşılan çorak toprakla karşılaşmayacağımıza inanmam için de her türlü nedeni veriyordu. Bu yüzden, en azından birkaç gün daha şu anki yönümüzde ilerlemenin yerinde olacağını içtenlikle savundum. Antarktika kıtasıyla ilgili büyük sorunu çözmek için insanın eline bundan daha cazip bir fırsat hiç geçmemişti. Komutanımızın ürkek ve zamansız önerileri karşısında öfkeden içimin kabardığını itiraf etmeliyim. Bu konuda kendimi tutamayıp ona söylediklerimin, onu yola devam etmeye yönelttiğine inanıyorum. Bu nedenle, öğüdümün hemen ardından doğan en talihsiz ve kanlı olaylardan ötürü üzüntü duysam da bilimin dikkatini şimdiye dek zihnini en çok meşgul etmiş sırlardan birine yöneltmesinde, ne kadar dolaylı olursa olsun, payım bulunduğu için bir ölçüde memnuniyet duymama izin verilmesini istiyorum.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…