Arthur Gordon Pym'in Öyküsü kitap kapağı

22. bölüm / 28

Bölüm Xx.

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 28Şu an: Bölüm Xx.

BÖLÜM XX.
Şef sözünü tuttu ve kısa sürede bol bol taze yiyeceğe kavuştuk. Kaplumbağalar şimdiye kadar gördüklerimizin en güzelleriydi; ördeklerse en iyi yaban kuşu türlerimizi bile geride bırakıyordu: son derece yumuşak, sulu ve lezzetliydiler. Bunların yanı sıra, isteklerimizi anlatmayı başardığımızda yerliler bize bol miktarda kahverengi kereviz ve iskorbüt otu, bir kano dolusu taze balık ve biraz da kurutulmuş balık getirdi. Kereviz gerçekten büyük bir ziyafetti; iskorbüt otu da hastalık belirtisi gösteren adamlarımızın iyileşmesine ölçülemeyecek kadar yarar sağladı. Çok geçmeden hastalar listemizde tek bir kişi bile kalmadı. Midye biçiminde ama istiridye tadında bir tür kabuklu deniz ürünü de dahil olmak üzere başka çeşit çeşit taze yiyeceklerimiz vardı. Karides ve iri karides de boldu; kabukları koyu renkli albatros ve başka kuş yumurtaları da öyle. Daha önce sözünü ettiğim domuzun etinden de bolca aldık. Adamların çoğu eti lezzetli buldu, ama bana balık kokusu sinmiş, başka bakımlardan da tatsız geldi. Bu güzel yiyecekler karşılığında yerlilere mavi boncuklar, pirinç süs eşyaları, çiviler, bıçaklar ve kırmızı kumaş parçaları verdik; takasa fazlasıyla memnun oldular. Uskuna'nın toplarının hemen altında, kıyıda düzenli bir pazar kurduk. Alışverişlerimiz, Klock-Klock köyündeki davranışlarının beklememize yol açmadığı ölçüde iyi niyetli ve düzenli görünüyordu.

Birkaç gün boyunca işler böyle dostça sürdü. Bu sırada yerlilerden gruplar sık sık uskuna'ya geliyor, adamlarımız da sık sık karaya çıkıp iç kesimlere uzun geziler yapıyor ve hiçbir tacize uğramıyordu. Ada halkının dostça tutumu ve deniz hıyarını toplarken bize yardıma hazır olmaları sayesinde geminin bu ürünle kolayca doldurulabileceğini gören Kaptan Guy, güneye yolculuğunu elverişli havadan yararlanarak sürdürürken Too-wit'le, ürünü kurutmak için uygun barınaklar yapılması ve onunla kabilesinin mümkün olduğunca çok deniz hıyarı toplaması konusunda anlaşmaya karar verdi. Bu tasarıdan söz edince şef anlaşma yapmaya oldukça istekli göründü. Böylece, gerekli hazırlıklar tamamlandıktan, uygun araziler belirlendikten, binaların bir bölümü kurulduktan ve tüm tayfamızın gerektiği başka işler yapıldıktan sonra uskuna'nın yoluna devam etmesi kararlaştırıldı. Projenin tamamlanmasını gözetmek ve yerlilere deniz hıyarını kurutmayı öğretmek için gemiden üç kişi adada kalacaktı. Koşullar, bizim yokluğumuzda yerlilerin göstereceği çabaya bağlı tutuldu. Dönüşümüzde hazır olacak her belirli sayıda pikül deniz hıyarı için, kararlaştırılmış miktarda mavi boncuk, bıçak, kırmızı kumaş ve benzeri eşya alacaklardı.

Bu önemli ticaret malının niteliğini ve nasıl hazırlandığını anlatmak okurlarımın ilgisini çekebilir. Bu konuyu açıklamak için bundan daha uygun bir yer bulamıyorum. Maddenin kapsamlı biçimde ele alındığı aşağıdaki yazı, Güney Denizleri'ne yapılmış bir yolculuğu anlatan yakın tarihli bir kitaptan alınmıştır.

“Hint Denizleri’nde yaşayan ve ticarette Fransızca bouche de mer (denizin nefis bir lokması) adıyla bilinen yumuşakçadır bu. Yanılmıyorsam ünlü Cuvier ona gasteropeda pulmonifera adını veriyor. Pasifik adalarının kıyılarında bolca toplanır; özellikle Çin pazarı için toplanır ve orada, hakkında çok söz edilen yenilebilir kuş yuvalarının fiyatına, belki de, ulaşır. Bu yuvalar muhtemelen bir kırlangıç türünün bu yumuşakçaların gövdesinden topladığı jelatinimsi maddeden yapılır. Kabukları, bacakları ya da belirgin başka bir uzuvları yoktur; yalnızca birbirine zıt konumda bir emme ve bir boşaltım organları bulunur. Ancak tırtıllar ya da solucanlar gibi esnek kanatlarıyla sığ sularda sürünürler. Su çekildiğinde bu sularda görülebilirler; bir tür kırlangıç, keskin gagasını yumuşak hayvanın içine sokup yapışkan, ipliksi bir madde çıkarır. Bu madde kurutulunca yuvalarının sağlam duvarlarını örmekte kullanılabilir. Gasteropeda pulmonifera adı da buradan gelir.”

“Bu yumuşakça uzunca ve farklı boylardadır; uzunlukları üç ila on sekiz inç arasında değişir. İki ayaktan kısa olmayan birkaç tanesini de gördüm. Neredeyse yuvarlaktırlar; deniz tabanına gelen yanları biraz basıktır ve kalınlıkları bir ila sekiz inç arasında değişir. Yılın belirli dönemlerinde sığ sulara sürünürler; çoğu kez çift hâlinde bulduğumuzdan, bunu muhtemelen üremek için yaparlar. Güneşin suyu ılıtacak kadar güçlü olduğu zaman kıyıya yaklaşırlar. Gelgit çekilince güneşin sıcağına açıkta kalacak denli sığ yerlere sık sık çıkarlar. Ancak sığ sularda yavrulamazlar; yavrularına hiç rastlamadığımız gibi, yetişkinleri de her zaman derin sulardan gelirken görürüz. Başlıca, mercan oluşturan zoofit sınıfından canlılarla beslenirler.”

“Deniz hıyarı genellikle üç ya da dört ayak derinlikteki sularda toplanır. Ardından kıyıya çıkarılır ve yumuşakçanın boyuna göre bir inç ya da daha uzun bir kesik atılarak bir ucundan bıçakla yarılır. Bağırsakları bu açıklıktan bastırılarak çıkarılır; bunlar derinlerde yaşayan başka küçük canlıların bağırsaklarından pek farklı değildir. Sonra ürün yıkanır ve ardından gerektiği kadar, ne fazla ne de az kaynatılır. Dört saat toprağa gömüldükten sonra kısa bir süre yeniden kaynatılır; sonra ateşte ya da güneşte kurutulur. Güneşte kurutulanlar daha değerlidir; ancak bu yöntemle bir pikül (133⅓ libre) kurutabilirken ateşte otuz pikül kurutabilirim. Gerektiği gibi kurutulduktan sonra kuru bir yerde iki ya da üç yıl hiçbir tehlike olmadan saklanabilir. Yine de nemden etkilenip etkilenmediğini anlamak için birkaç ayda bir, yılda dört kez diyelim, kontrol edilmelidir.”

“Daha önce de belirtildiği gibi Çinliler deniz hıyarını büyük bir lüks sayar; bedeni olağanüstü güçlendirip beslediğine ve aşırı zevk düşkünlüğüyle tükenmiş bünyeyi yenilediğine inanırlar. Birinci kalite Kanton’da yüksek fiyata satılır; pikülü doksan dolardır. İkinci kalite yetmiş beş, üçüncü elli, dördüncü otuz, beşinci yirmi, altıncı on iki, yedinci sekiz ve sekizinci dört dolardır. Bununla birlikte küçük yükler Manila, Singapur ve Batavya’da çoğu zaman daha yüksek fiyata alıcı bulur.”

Böylece anlaşma sağlanınca, binaları hazırlamak ve araziyi temizlemek için gereken her şeyi hemen karaya çıkardık. Körfezin doğu kıyısı yakınlarında, hem odun hem su bakımından zengin ve deniz hıyarının çıkarılacağı başlıca resiflere elverişli uzaklıkta geniş, düz bir alan seçtik. Hepimiz işe koyulduk; yerlilerin büyük şaşkınlığı içinde kısa sürede gereken sayıda ağacı devirdik ve evlerin iskeletinde kullanılmak üzere hazırladık. İki üç gün içinde yapılar, geri kalan işi adada bırakmayı düşündüğümüz üç adama güvenle emanet edebileceğimiz ölçüde ilerlemişti. Bunlar, bildiğim kadarıyla Londralı olan John Carson, Alfred Harris ve —— Peterson’dı; bu iş için gönüllü olmuşlardı.

Ayın sonuna doğru ayrılmaya hazırdık. Ancak köye resmî bir veda ziyareti yapmayı kabul etmiştik; Too-wit sözümüzü tutmamızda öylesine ısrar etti ki son bir kez reddedip onu gücendirme riskini göze almayı uygun bulmadık. O sırada hiçbirimizin yerlilerin iyi niyetinden en ufak kuşkusu olmadığını sanıyorum. Her zaman son derece ölçülü davranmış, işlerimizde hevesle yardım etmiş, mallarını sık sık karşılık beklemeden sunmuş ve yanımızdaki eşyaların onlar için ne kadar değerli olduğu, kendilerine bir armağan verdiğimizde gösterdikleri aşırı sevinçten açıkça belli olmasına rağmen tek bir eşyayı bile hiçbir zaman çalmamışlardı. Kadınlar özellikle her konuda çok yardımseverdi. Bize böylesine iyi davranan bir halkın ihanet edeceğini aklımızdan geçirseydik, insanlığın en kuşkucu kişileri olurduk. Bu görünürdeki iyi niyetin, bizi yok etmek için kurulmuş derin bir planın sonucu olduğunu ve kendilerine böylesine aşırı bir saygı duyduğumuz ada halkının yeryüzünü kirletmiş en barbar, en kurnaz ve kana susamış alçaklardan olduğunu anlamamız uzun sürmedi.

Köyü ziyaret etmek üzere karaya 1 Şubat günü çıktık. Daha önce de söylediğim gibi en ufak bir kuşkumuz yoktu; yine de gerekli hiçbir önlem ihmal edilmedi. Yokluğumuz sırasında yerlilerden hiç kimsenin hangi bahaneyle olursa olsun gemiye yaklaşmasına izin vermemeleri ve sürekli güvertede kalmaları talimatıyla altı adam uskuna'da bırakıldı. Borda ağları çekilmiş, toplara çift üzüm tanesi saçma ve kutu saçma doldurulmuş, döner toplara da tüfek mermileriyle dolu kutular yerleştirilmişti. Demiri vira edilmiş hâlde kıyıdan yaklaşık bir mil açıkta demirliyordu. Hiçbir kano hangi yönden yaklaşırsa yaklaşsın, açıkça görülmeden ve döner toplarımızın tam ateşine maruz kalmadan gemiye ulaşamazdı.

Altı adam gemide kalınca karaya çıkan grubumuz toplam otuz iki kişiden oluşuyordu. Tepeden tırnağa silahlıydık; tüfeklerimiz, tabancalarımız ve palalarımız vardı. Ayrıca her birimizin, ülkemizin batısında ve güneyinde artık çok kullanılan Bowie bıçağına benzeyen, denizcilerin kullandığı uzun bir bıçak da vardı. Yüz kara derili savaşçı, bize yol boyunca eşlik etmek üzere iniş yerinde karşıladı. Ancak şimdi hepsinin silahsız olduğunu biraz şaşkınlıkla fark ettik. Too-wit’e bunu sorunca yalnızca, herkesin kardeş olduğu yerde silaha gerek olmadığı anlamına gelen Mattee non we pa pa si diye yanıt verdi. Bunu iyi niyetle karşıladık ve yola koyulduk.

Daha önce sözünü ettiğim pınarı ve dereyi geçmiştik; şimdi köyün bulunduğu sabuntaşı tepeler zincirinin arasından geçen dar bir geçide giriyorduk. Geçit o kadar kayalık ve engebeliydi ki Klock-Klock’a ilk ziyaretimizde içinden geçmekte epey zorlanmıştık. Dar vadinin tüm uzunluğu bir buçuk mil, belki de iki mil kadardı. Tepelerin arasından her yöne kıvrılıyor, görünüşe bakılırsa çok eski bir dönemde sel yatağı olmuştu; hiçbir yerde yirmi yarda boyunca düz ilerlemiyor, sonra aniden dönüyordu. Bu dar vadinin yamaçlarının dikey yüksekliği tüm uzunluk boyunca ortalama yetmiş ya da seksen ayak civarındaydı, sanırım. Bazı kesimlerde öylesine yükseliyor ve geçidin üzerine öyle kapanıyordu ki gün ışığının çok azı içeri sızabiliyordu. Genel genişliği yaklaşık kırk ayaktı; yer yer beş altı kişinin yan yana geçmesine bile izin vermeyecek kadar daralıyordu. Kısacası dünyada pusu kurmaya bundan daha elverişli bir yer olamazdı; içeri girerken silahlarımızı dikkatle gözden geçirmemiz de doğaldı. Şimdi o akıl almaz budalalığımızı düşündüğümde beni en çok şaşırtan, bilinmeyen yerlilerin gücüne kendimizi her koşulda bu kadar bırakıp yarıkta ilerlerken hem önümüzde hem arkamızda yürümelerine izin vermiş olmamız. Yine de, o sırada körü körüne izlediğimiz düzen buydu. Grubumuzun gücüne, Too-wit ile adamlarının silahsız oluşuna, ateşli silahlarımızın kesin etkisine (ki yerliler bu silahların gücünü henüz bilmiyordu) ve her şeyden çok bu rezil alçakların uzun süre sürdürdüğü dostluk gösterisine aptalca güvenmiştik. Beş altı tanesi yol gösterecekmiş gibi önden gidiyor, büyük taşları ve molozları yoldan kaldırmakla gösterişli biçimde uğraşıyordu. Ardından bizim grubumuz geliyordu. Ayrılmamaya dikkat ederek birbirimize yakın yürüdük. Arkadan da yerlilerin ana grubu, alışılmadık bir düzen ve ölçülülük içinde ilerliyordu.

Dirk Peters, Wilson Allen adında bir adam ve ben, ilerlerken üzerimizde yükselen uçurumun sıra dışı tabakalarını inceliyorduk; arkadaşlarımızın sağ tarafında kalmıştık. Yumuşak kayadaki bir yarık dikkatimizi çekti. Sıkışmadan bir kişinin girebileceği kadar genişti ve tepenin içine doğru düz bir çizgide on sekiz ya da yirmi ayak ilerledikten sonra sola eğiliyordu. Ana geçitten içeri bakabildiğimiz kadarıyla ağzının yüksekliği belki altmış ya da yetmiş ayaktı. Çatlaklardan bodur bir iki çalı çıkmış, bir çeşit fındık vermişti. Bunları incelemek merakımı uyandırdı; hızla içeri sokulup bir hamlede beş altı tane topladım, sonra aceleyle geri çekildim. Döndüğümde Peters ile Allen’ın da peşimden geldiğini gördüm. İki kişinin geçebileceği yer olmadığından geri dönmelerini, fındıklardan onlara da vereceğimi söyledim. Dönüp tırmanmaya başladılar; Allen yarığın ağzına yaklaşmıştı ki daha önce hiç yaşamadığım bir sarsıntıyı birden hissettim. O an aklımdan bir şey geçtiyse bile, dünyayı ayakta tutan temellerin aniden yarıldığını ve evrensel yıkım gününün geldiğini belirsizce düşündüğümü söyleyebilirim.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…