Bölümler 41Şu an: Xxıv. Bölüm — Korku Gecesi
- 1 İthaf382 kelime
- 2 Birinci Bölüm — Thomas Wıngfıeld Öyküsünü Neden Anlatıyor1.854 kelime
- 3 Iı. Bölüm — Thomas Wıngfıeld’ın Soyu2.040 kelime
- 4 Üçüncü Bölüm — İspanyolun Gelişi2.155 kelime
- 5 Bölüm IV — Thomas Aşkını Anlatıyor2.258 kelime
- 6 Bölüm V — Thomas Yemin Ediyor2.860 kelime
- 7 Bölüm VI — Elveda, Sevgilim1.872 kelime
- 8 Bölüm VII — Andres de Fonseca2.476 kelime
- 9 Bölüm VIII — İkinci Karşılaşma2.594 kelime
- 10 Bölüm IX — Thomas Zengin Oluyor2.442 kelime
- 11 Bölüm X — Isabella de Sıguenza’nın Sonu3.438 kelime
- 12 Bölüm XI — Karakın Batışı2.047 kelime
- 13 Bölüm XII — Thomas Karaya Çıkıyor2.797 kelime
- 14 Bölüm XIII — Kurban Taşı2.415 kelime
- 15 Bölüm XIV — Guatemoc’un Kurtarılması2.162 kelime
- 16 Bölüm XV — Montezuma’nın Sarayı2.609 kelime
- 17 Bölüm XVI — Thomas Tanrı Oluyor2.461 kelime
- 18 Xvıı. Bölüm — Papantzın’in Dirilişi2.438 kelime
- 19 Bölüm XVIII — Gelinlerin Adlandırılması2.279 kelime
- 20 Bölüm XIX — Dört Tanrıça2.403 kelime
- 21 Xx. Bölüm — Otomıe’nin Öğüdü2.569 kelime
- 22 Bölüm XXI — Aşk Öpücüğü2.171 kelime
- 23 Xxıı. Bölüm — Haçın Zaferi2.153 kelime
- 24 Xxııı. Bölüm — Thomas Evleniyor3.290 kelime
- 25 Xxıv. Bölüm — Korku Gecesi1.884 kelime · Okuduğun bölüm
- 26 Xxv. Bölüm — Montezuma’nın Hazinesinin Gömülmesi3.433 kelime
- 27 Bölüm XXVI — Guatemoc’un Taç Giyişi1.973 kelime
- 28 Bölüm XXVII — Tenoctıtlan’ın Düşüşü2.547 kelime
- 29 Yirmi Sekizinci Bölüm — Thomas’ın Ölümüne Hükmediliyor2.303 kelime
- 30 Xxıx. Bölüm — De Garcıa İçini Döküyor2.447 kelime
- 31 Xxx. Bölüm — Kaçış2.188 kelime
- 32 Xxxı. Bölüm — Otomıe Halkına Yalvarıyor2.750 kelime
- 33 Bölüm XXXII — Guatemoc’un Sonu1.823 kelime
- 34 Bölüm XXXIII — Isabella de Sıguenza’nın İntikamı2.029 kelime
- 35 Bölüm XXXIV — Çamlar Şehri’nin Kuşatılması2.270 kelime
- 36 Xxxv. Bölüm — Otomie Kadınlarının Son Kurbanı2.861 kelime
- 37 Bölüm XXXVI — Teslim Oluş2.221 kelime
- 38 Xxxvıı. Bölüm — İntikam2.380 kelime
- 39 Xxxvııı. Bölüm — Otomıe’nin Vedası2.589 kelime
- 40 Bölüm XXXIX — Thomas Ölüler Arasından Dönüyor2.589 kelime
- 41 Xl. Bölüm — Amen1.463 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XXIV. BÖLÜM
KORKU GECESİ
O gün ben uyanmadan çok önce meclisin emirleri yerine getirilmiş, gölün sularından geçen yükseltilmiş yolları kesen su bentlerinin bulunduğu her yerde büyük geçit yollarındaki köprüler yıkılmıştı. O öğleden sonra Guatemoc ve diğer generallerle birlikte bir yerli savaşçısı gibi giyinip Cortes’le yapılacak görüşmeye gittim. Cortes, Guatemoc’un oku Montezuma’yı yere serdiğinde onun durduğu saray kulesine çıkmıştı. Bu görüşme hakkında anlatılacak pek az şey var. Onu en çok, Tobaskalılardan ayrıldığımdan beri ilk kez Marina’yı yakından görüp tatlı, yumuşak sesini işitmem nedeniyle hatırlarım. O zaman da her zamanki gibi Cortes’in yanındaydı ve onun barış önerilerini Azteklere çeviriyordu. Önerilerden biri, de Garcia’nın boş durmadığını anlamamı sağladı. Tanrıların teocalli’deki sunaklarından kurtarılan sahte beyaz adamın, İspanya imparatoruna hainlik eden bir casus ve firari olarak hakkı olan biçimde asılması için bazı Aztek tutsaklarla değiştirilmesini istiyorlardı. Marina bu sözleri söylerken “sahte beyaz adam”ın Tobaskalı olduğu günlerden tanıdığı dostundan başkası olmadığını biliyor muydu, diye merak ettim.
“Aramızda Azteklerin yanında yer bulduğun için şanslısın Teule,” dedi Guatemoc gülerek. “Kendi halkın seni iple karşılayacaktı.”
Sonra Cortes’e cevap verdi; benden hiç söz etmeden, ona ve bütün İspanyollara ölüme hazırlanmalarını söyledi:
“Birçoğumuz öldü,” dedi. “Siz de öleceksiniz Teuleler. Açlıktan ve susuzluktan öleceksiniz, tanrıların sunaklarında öleceksiniz. Kaçışınız yok Teuleler; köprüler yıkıldı.”
Bütün kalabalık onun sözlerini tekrarlayıp gürledi: “Kaçışınız yok Teuleler; köprüler yıkıldı!”
Ardından oklar yağmaya başladı. Saraya gidip karım Otomie’ye babası Montezuma’nın durumuyla ilgili öğrendiklerimi anlattım. İspanyollar onun hâlâ ölüm döşeğinde yattığını söylüyordu; iki kız kardeşi de onların karargâhında rehin tutuluyordu. Beni teslim almaya çalıştıklarını da anlattım. Otomie beni öptü ve gülümseyerek, hayatım artık onun yükünü taşısa da İspanyolların eline düşmemden iyisinin bu olduğunu söyledi.
İki gün sonra Montezuma’nın öldüğü haberi geldi; kısa süre sonra da İspanyolların gömülmek üzere Azteklere teslim ettiği cesedi getirildi. Üzerinde krallara yaraşır görkemli giysileri vardı. Cesedi sarayın salonuna yatırdılar; oradan gece vakti gizlice Chapoltepec’e götürülüp gösterişsizce saklandı, çünkü öfkeden deliye dönen halkın cesedi parça parça etmesinden korkuluyordu. Yanımda ağlayan Otomie’yle, başlangıcı böylesine görkemli olan hükümdarlığı böyle son bulan o çok mutsuz kralın yüzüne son kez baktım. Bakarken, tahtından düşmüş, ihanet ettiği tebaasının nefretini kazanmış ve ülkesinin yüreğini söküp atan yabancı kurtların elinde tutsak olarak ölmekte olan onun çektiği acıya hangi acının denk olabileceğini düşündüm. Montezuma’nın yaralarının sargılarını söküp atmasına ve yaralarının tedavi edilmesine izin vermemesine şaşmamalı. Gerçek yara ruhundaydı; demir oraya derinlemesine işlemişti ve onu ancak Ölüm adlı bir hekim iyileştirebilirdi. Yine de suç bütünüyle onun değildi. Tanrı diye taptığı iblisler ondan öç almıştı; çünkü onu kendi kötü inançlarının batıl korkularına boğmuşlardı. Bu yüzden tanrılar da onların başrahibi de ortak bir yıkıma sürüklenmeliydi. Onu takip eden bu temelsiz dehşetler olmasaydı İspanyollar Tenoctitlan’da asla tutunamaz, Aztekler de daha nice yıl özgür kalabilirdi. Ama Tanrı’nın takdiri başka türlüydü; bu ölü ve gözden düşmüş hükümdar da onun yalnızca bir aracıydı.
Büyük Montezuma’nın cesedine bakarken aklımdan bunlar geçti. Otomie gözyaşlarını dindirdi, babasının bedenini öptü ve yüksek sesle haykırdı:
“Babacığım, ölmüş olman iyi; seni seven hiç kimse utanç ve kölelik içinde yaşamayı sürdürmeni isteyemezdi. Taptığın tanrılar senden öcümü almam için bana güç versin; tanrı değillerse bu gücü kendimde bulayım. Yemin ederim babacığım, yanımda bir tek adam kaldığı sürece senden öcünü almak için çabalamaktan vazgeçmeyeceğim.”
Sonra elimi tuttu; başka tek söz etmeden dönüp oradan uzaklaştı. Görüleceği gibi, yeminini tuttu.
O gün ve ertesi gün, bentlerdeki gedikleri kapatmak için geçit yoluna çıkan İspanyollarla çarpıştık. Bu işi başardılar, gerçi kayıpları oldu. Ama sonuç alamadılar; sırtlarını döner dönmez bentleri yeniden açtık. Savaşla ilk kez o günlerde tanıştım ve İngiliz usulü yaptığım yayla iyi iş çıkardım. Çektiğim ilk ok, nefret ettiğim düşmanım de Garcia’ya yöneldi. Ama her zamanki talihsizliğim peşimi bırakmadı: Ya elim alışık olmadığından ya da fazla heyecanlandığımdan, kolay bir hedef olmasına rağmen fazla yukarı nişan aldım. Ok kaskının demirini delip onu eyerinde sendeletti ama başka bir zarar vermedi. Yine de bu kötü sayılabilecek nişancılık Aztekler arasında bana büyük ün kazandırdı; çünkü onlar zayıf okçulardı ve daha önce bir okun İspanyol zırhını deldiğini hiç görmemişlerdi. Oysa İspanyolların arbalet oklarındaki demir uçları toplayıp kendi oklarıma takmış olmasaydım benim oklarım da bunu başaramazdı. Mesafe kısa, nişan isabetli olduğunda, bu şekilde yapılmış oklara dayanabilen zırha pek rastlamadım.
İlk günkü çarpışmanın ardından üç bin okçunun generalliğine atandım; önümde taşınacak bir sancak ve giymem için görkemli bir kaptan giysisi verildi. Ama beni daha çok sevindiren, ölü bir İspanyol şövalyesinin üzerinden çıkan zırh gömleğiydi. Uzun yıllar pamuk zırhımın altına bu gömleği giydim; ikisi birden hayatımı birden fazla kez kurtardı, çünkü kurşunlar bile ikisini delemezdi.
Okçularımın komutasını devralalı yalnızca kırk sekiz saat olmuştu. Disiplinden pek nasiplenmemiş bu adamlara düzeni öğretmek için çok kısa bir süreydi; yine de yiğittiler. Onları ciddi bir biçimde kullanma fırsatı doğduğunda, İspanyolların hâlâ noche triste diye andığı felaket gecesi geldi. O geceden önceki öğleden sonra sarayda bir meclis toplandı. Konuşup Teulelerin şehirden, hem de karanlıkta çekilmeyi düşündüklerinden emin olduğumu söyledim; yoksa kanalları geçit yollarında doldurmak için bu kadar hevesli davranmazlardı. Montezuma’nın ölümünden sonra imparator olacak, fakat henüz seçilip taç giymemiş olan Cuitlahua, Teulelerin kaçmayı düşünüyor olabileceğini ama bunu karanlıkta asla deneyemeyeceklerini söyledi; çünkü böyle yaparlarsa sokaklarda ve bentlerde yollarını şaşırıp kalacaklardı.
Azteklerin gece yürüyüp savaşma alışkanlığı olmadığını, ama beyaz adamlar arasında böyle şeylerin yaygın olduğunu ve bunu daha önce gördüklerini söyledim. İspanyollar, Azteklerin gece yürümeye alışık olmadığını bildikleri için düşmanlarının uyuduğunu sandıkları karanlıktan yararlanıp kaçmaya daha yatkın olacaktı. Bu nedenle her geçit yolunun bütün girişlerine nöbetçiler yerleştirilmesini önerdim. Cuitlahua kabul etti ve Tlacopan geçit yolunu Guatemoc’la bana vererek güvenliğini sağlama görevini üstlenmemizi istedi. O gece Guatemoc ve ben, yanımızda birkaç askerle birlikte, geçit yoluna yerleştirdiğimiz nöbetçileri denetlemek için gece yarısına doğru yola çıktık. Hava çok karanlıktı, ince ince yağmur yağıyordu; insan önünü ancak sonbaharda Norfolk’ta akşam vakti yer sisinde görebildiği kadar görebiliyordu. Nöbetçileri bulup devraldık. Her yerin sakin olduğunu bildirdiler. Büyük meydana doğru dönüyorduk ki birden binlerce adamın yürüyüşünü andıran boğuk bir ses duydum.
“Dinle,” dedim.
“Kaçan Teuleler,” diye fısıldadı Guatemoc.
Büyük meydandan çıkan sokağın geçit yoluna açıldığı yere doğru hızla koştuk. Karanlığa ve yağmura rağmen zırhların parıltısını seçebiliyorduk. Sonra gür bir sesle haykırdım: “Silah başına! Silah başına! Teuleler Tlacopan geçit yolundan kaçıyor!”
Nöbetçiler sözlerimi hemen alıp bir karakoldan ötekine aktardı; sonunda bütün şehir bu sesle çınladı. Her sokakta, her kanalda haykırılıyor; evlerin damlarından, yüzlerce tapınağın doruklarından yankılanıyordu. Şehir bir uğultuyla uyandı. Gölden, sanki sazlık yataklarından binlerce yaban kuşu bir anda havalanmış gibi, on bin küreğin suyu dövüşü duyuluyordu. Şurada burada meşaleler kayan yıldızlar gibi parladı; borularla deniz kabuklarından çılgın sesler yükseldi ve hepsinin üzerinde, teocalli’deki rahiplerin hışımla çaldığı yılan derisi davulun gürlemesi duyuldu.
Uğultu giderek bir kükremeye dönüştü. Silahlı adamlar oradan buradan Tlacopan geçit yoluna akın etti. Bazıları yaya geliyordu, ama çoğu, gölün kulakların işitebileceğinden daha uzağına uzanan sularını kaplayan kanolardaydı. Yaklaşık bin beş yüz İspanyol ve yanlarında altı ya da sekiz bin kadar Tlaskalalı, uzun, ince bir sıra hâlinde geçit yolundan ilerliyordu. Guatemoc’la önlerine atılıp yolda adamları çevremize topladık ve kanoların düzinelercesinin şimdiden biriktiği ilk kanala ulaştık. İspanyol kolunun başı kanala vardı ve çarpışma başladı. Aztekler açısından bu, plansız ve düzensiz bir boğuşmaydı; çünkü karanlıkta ve karmaşada kaptanlar adamlarını göremiyor, adamlar da kaptanlarının sesini duyamıyordu. Ama sayıları sonsuz gibiydi ve içlerinde tek bir istek vardı: Teuleleri öldürmek. Bir top gümbürtüyle patladı, üzerimize bir mermi sağanağı yağdırdı. Parıltısında İspanyolların yanlarında ahşap bir köprü taşıdığını ve bunu kanalın üzerine yerleştirdiklerini gördük. Sonra her adam kendi başına savaşarak üzerlerine atıldık. Guatemoc’la ben, düşmanın ilk hücumuyla yaprakların fırtınada savrulması gibi köprünün üzerinden savrulduk. İkimiz de sağ salim karşıya geçtik ama o gece birbirimizi bir daha görmedik. Bizimle ve arkamızdan İspanyollarla Tlaskalalıların uzun sırası geldi; Aztekler de her yönden üzerlerine akın edip yaralı bir solucana yapışan karıncalar gibi ilerlemekte zorlanan saflarına tutundu.
O gece olup bitenlerin hepsini nasıl anlatayım? Anlatamam; çünkü pek azını gördüm. Bildiğim tek şey, iki saat boyunca bir deli gibi savaştığımdır. Düşman ilk kanalı geçti, ama herkes köprüden geçince köprü çamura öyle derin gömüldü ki kımıldatılamadı. Yaklaşık altı yüz metre ileride, ilkinden daha derin ve geniş ikinci bir kanal uzanıyordu. Üzerinden ancak ölülerle köprü kurulduğunda geçebildiler. Sanki bütün cehennem o dar toprak şeridinin üzerine boşalmıştı. Topların ve arkebüzlerin sesi, acı ve korku çığlıkları, İspanyol askerlerinin bağrışları, Azteklerin savaş naraları, yaralı atların kişnemeleri, kadınların feryatları, havada uçuşan ok ve dartların ıslığı, inen darbelerin boğuk sesi; hepsi korkunç bir kargaşayla göğe yükseliyordu. Uzun İspanyol safları, korkmuş bir sığır sürüsü gibi sağa sola yalpalıyor, her yalpalayışında böğürüyordu. Birçoğu geçit yolunun kenarlarından gölün sularına yuvarlanıp orada katledildi ya da kanolarla kurban edilmek üzere götürüldü; birçoğu kanallarda boğuldu, daha da çoğu çamurda ezilerek öldü. Azteklerden de yüzlercesi öldü; çoğu, darbelerini kime indirdiklerini ya da oklarının kimin göğsüne saplanacağını bilmeden vuran ve atan kendi yoldaşlarının silahlarıyla can verdi.
Ben ise çevremde toplanmış küçük bir adam grubuyla savaşmayı sürdürdüm; sonunda şafak söküp korkunç bir manzarayı ortaya çıkarana dek. İspanyollardan ve müttefiklerinden hayatta kalanların çoğu, yoldaşlarının cesetleriyle parçalanmış bagajın, topların ve hazine paketlerinin birbirine karıştığı bir köprünün üzerinden ikinci kanalı geçmişti. Çarpışma şimdi kanalın ötesinde sürüyordu. Bir İspanyol ve Tlaskalalı kalabalığı hâlâ ikinci yarığı geçmekteydi; yanımdaki adamlarla üzerlerine saldırdım. Tam ortalarına daldım ve birden karşımda de Garcia’nın yüzünü gördüm. Bir haykırışla üzerine atıldım. Sesimi duyup beni tanıdı. Küfrederek başıma vurdu. Ağır kılıcı boyalı ahşap miğferime indi, miğferin bir yanını koparıp beni yere serdi. Ama düşmeden önce taşıdığım sopayla göğsüne vurdum ve onu yere devirdim. Yarı sersemlemiş, gözlerim kararmış hâlde kalabalığın arasından ona doğru süründüm. Görebildiğim tek şey çamurun içindeki bir zırh parıltısıydı. Kendimi üstüne attım, zırhı giyenin boğazına yapıştım ve ikimiz birlikte geçit yolunun yamacından göl kıyısındaki sığ sulara yuvarlandık. Üstte ben kalmıştım. Sonunda yakaladığım düşmanımı öldürebilmek için gözlerimdeki kanı öfkeyle silip görmeye çalıştım. Adamın gövdesi göldeydi ama başı eğimli kıyıda duruyordu. Sopamı kaybettiğimden, boğulana dek onu suyun altında tutmayı tasarlıyordum.
“Sonunda, de Garcia!” diye haykırdım İspanyolca, tutuşumu değiştirirken.
“Tanrı aşkına, bırak beni!” diye hırıltıyla seslendi altımdaki adam.
“Budala, ben bir Kızılderili köpeği değilim.”
Şaşkınlıkla adamın yüzüne baktım. de Garcia’yı yakalamıştım ama ses onun sesi değildi; yüz de onun yüzü değildi. Karşımda kaba saba bir İspanyol askeri vardı.
“Sen kimsin?” diye sordum, tutuşumu gevşeterek. “de Garcia nerede—senin Sarceda dediğin adam?”
“Sarceda mı? Tanımıyorum. Bir dakika önce geçit yolunda sırtüstü yatıyordu. Herif beni aşağı çekip arkamda yuvarlandı. Bırak beni diyorum. Sarceda değilim; o olsaydım bile özel hesaplaşmaların sırası mı şimdi? Ben yoldaşınım, Bernal Diaz. Kutsal Meryem Ana! Sen kimsin? Kastilya dili konuşan bir Aztek mi?”
“Aztek değilim,” diye karşılık verdim. “İngilizim ve senin Sarceda dediğin adamı öldürmek için Azteklerle birlikte savaşıyorum. Ama seninle bir hesabım yok, Bernal Diaz. Git, kaçabilirsen kaç. Hayır, izninle kılıcı alıkoyacağım.”
“İngiliz, İspanyol, Aztek ya da şeytan,” diye homurdandı adam, balçık yatağından doğrulurken, “iyi adamsın. Bu işten sağ çıkarsam ve bir gün seni boğazından yakalarsam, bana yaptığın iyiliği unutmayacağıma söz veriyorum. Elveda!” Daha fazla oyalanmadan kıyıya koştu ve kaçan yurttaşlarından bir kalabalığın arasına daldı; iyi kılıcını elimde bırakmıştı. Hileyle bir kez daha elimden kaçan düşmanımı bulmak için peşinden gitmeye çalıştım ama gücüm tükendi; de Garcia’nın kılıcı derin bir yara açmış, çok kan kaybetmiştim. Bir kano gelip beni bakılması için Otomie’nin yanına götürene kadar bulunduğum yerde oturmak zorunda kaldım. Yeniden yürüyebilmem için on gün geçti.
noche triste zaferindeki payım işte buydu! Ne yazık ki bu, boşa çıkmış bir zaferdi; beş yüzden fazla İspanyol ve binlerce müttefikleri öldürülmüştü. Çünkü Azteklerde savaş becerisi ve disiplin yoktu. İspanyolların tek biri bile sağ kalmayana dek peşlerinden gitmek yerine ölüleri yağmalamak ve canlıları kurban edilmek üzere götürmek için durdular. İntikamın bu günü Otomie için de acıydı; çünkü İspanyolların rehin tuttuğu, Montezuma’nın oğulları olan iki erkek kardeşi çarpışmada onlarla birlikte can vermişti.
de Garcia’ya gelince, başına ne geldiğini, ölü mü diri mi olduğunu öğrenemedim.
Bölüm etkileşimi
