Montezuma'nın Kızı kitap kapağı

33. bölüm / 41

Bölüm XXXII — Guatemoc’un Sonu

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 41Şu an: Bölüm XXXII — Guatemoc’un Sonu
  1. 1 İthaf382 kelime
  2. 2 Birinci Bölüm — Thomas Wıngfıeld Öyküsünü Neden Anlatıyor1.854 kelime
  3. 3 Iı. Bölüm — Thomas Wıngfıeld’ın Soyu2.040 kelime
  4. 4 Üçüncü Bölüm — İspanyolun Gelişi2.155 kelime
  5. 5 Bölüm IV — Thomas Aşkını Anlatıyor2.258 kelime
  6. 6 Bölüm V — Thomas Yemin Ediyor2.860 kelime
  7. 7 Bölüm VI — Elveda, Sevgilim1.872 kelime
  8. 8 Bölüm VII — Andres de Fonseca2.476 kelime
  9. 9 Bölüm VIII — İkinci Karşılaşma2.594 kelime
  10. 10 Bölüm IX — Thomas Zengin Oluyor2.442 kelime
  11. 11 Bölüm X — Isabella de Sıguenza’nın Sonu3.438 kelime
  12. 12 Bölüm XI — Karakın Batışı2.047 kelime
  13. 13 Bölüm XII — Thomas Karaya Çıkıyor2.797 kelime
  14. 14 Bölüm XIII — Kurban Taşı2.415 kelime
  15. 15 Bölüm XIV — Guatemoc’un Kurtarılması2.162 kelime
  16. 16 Bölüm XV — Montezuma’nın Sarayı2.609 kelime
  17. 17 Bölüm XVI — Thomas Tanrı Oluyor2.461 kelime
  18. 18 Xvıı. Bölüm — Papantzın’in Dirilişi2.438 kelime
  19. 19 Bölüm XVIII — Gelinlerin Adlandırılması2.279 kelime
  20. 20 Bölüm XIX — Dört Tanrıça2.403 kelime
  21. 21 Xx. Bölüm — Otomıe’nin Öğüdü2.569 kelime
  22. 22 Bölüm XXI — Aşk Öpücüğü2.171 kelime
  23. 23 Xxıı. Bölüm — Haçın Zaferi2.153 kelime
  24. 24 Xxııı. Bölüm — Thomas Evleniyor3.290 kelime
  25. 25 Xxıv. Bölüm — Korku Gecesi1.884 kelime
  26. 26 Xxv. Bölüm — Montezuma’nın Hazinesinin Gömülmesi3.433 kelime
  27. 27 Bölüm XXVI — Guatemoc’un Taç Giyişi1.973 kelime
  28. 28 Bölüm XXVII — Tenoctıtlan’ın Düşüşü2.547 kelime
  29. 29 Yirmi Sekizinci Bölüm — Thomas’ın Ölümüne Hükmediliyor2.303 kelime
  30. 30 Xxıx. Bölüm — De Garcıa İçini Döküyor2.447 kelime
  31. 31 Xxx. Bölüm — Kaçış2.188 kelime
  32. 32 Xxxı. Bölüm — Otomıe Halkına Yalvarıyor2.750 kelime
  33. 33 Bölüm XXXII — Guatemoc’un Sonu1.823 kelime · Okuduğun bölüm
  34. 34 Bölüm XXXIII — Isabella de Sıguenza’nın İntikamı2.029 kelime
  35. 35 Bölüm XXXIV — Çamlar Şehri’nin Kuşatılması2.270 kelime
  36. 36 Xxxv. Bölüm — Otomie Kadınlarının Son Kurbanı2.861 kelime
  37. 37 Bölüm XXXVI — Teslim Oluş2.221 kelime
  38. 38 Xxxvıı. Bölüm — İntikam2.380 kelime
  39. 39 Xxxvııı. Bölüm — Otomıe’nin Vedası2.589 kelime
  40. 40 Bölüm XXXIX — Thomas Ölüler Arasından Dönüyor2.589 kelime
  41. 41 Xl. Bölüm — Amen1.463 kelime

BÖLÜM XXXII

GUATEMOC’UN SONU
Bir süre Çamlar Şehri’nde huzur içinde yaşadık. Ağır ağır ve çok acı çekerek, zalim de Garcia’nın bana verdiği yaralardan iyileştim. Ama bu huzurun uzun sürmeyeceğini biliyorduk. Otomie halkı da biliyordu; Malinche’nin elçilerini kentlerinin kapılarından kovalamamışlar mıydı? Artık içlerinden çoğu bunu yaptıklarına pişmandı, ama olan olmuştu; ektiklerini biçeceklerdi.

Böylece savaşa hazırlandılar; Otomie, benim de katıldığım meclislerine başkanlık ediyordu. Sonunda, elli İspanyol ve beş bin Tlaskalalı müttefiklerinin bizi yok etmek üzere kente doğru ilerlediği haberi geldi. Bunun üzerine Otomie kabilelerinden savaşçıların komutasını aldım. On bin kişi ya vardılar ya da daha fazlaydılar; hepsi kendi yöntemlerince iyi silahlanmıştı. Onlarla birlikte kentten çıkıp kente uzanan geçidin üçte ikisini inene kadar ilerledim. Ama ordumun tamamını bu geçide indirmedim; orada savaşacak yer yoktu ve başka bir planım vardı. Yaklaşık yedi bin kişiyi, gizli patikalarını iyi bildikleri dağların çevresinden dolaştırdım. Onlara, geçidin iki yanındaki uçurumların doruklarına tırmanmalarını ve kayalığın dimdik, bin fitten yüksek olduğu belirli noktalarda büyük miktarda taş yığmalarını söyledim.

Yanımda tuttuğum beş yüz kişi dışında ordumun geri kalanına yay ve fırlatma mızrakları verdim; onları, uçurum yamaçlarının parçalı olduğu elverişli noktalara pusuya yerleştirdim. Üstlerinden yuvarlanacak kayaların onlara ulaşamayacağı biçimde konuşlandırmıştım. Sonra İspanyolların yaklaştığını haber vermeleri için güvendiğim adamları gözcü olarak gönderdim; başkalarını da onlara kılavuzluk etmeyi teklif etmeleri için yolladım.

Planımın iyi olduğunu düşünüyordum; her şey yolunda görünüyordu. Yine de başarısızlıktan kıl payı kurtulduk. Çünkü düşmanımız ve İspanyolların dostu Maxtla ordugâhımdaydı. Onu gözetim altında tutmak için yanıma almıştım; o da boş durmamıştı.

İspanyollar geçidin ağzına yarım günlük yürüyüş mesafesindeyken, ilerleyişlerini gözetlemekle görevlendirdiğim adamlardan biri yanıma geldi ve Maxtla’nın, pusu planını açıklaması için İspanyol komutanına gitmeye onu rüşvetle ikna ettiğini söyledi. Adam rüşveti alıp ihanet görevine koyulmuştu; ama yüreği elvermemiş, geri dönüp her şeyi bana anlatmıştı. Bunun üzerine Maxtla’yı yakalattım; gece olmadan kötülüğünün bedelini ödedi.

Ölümünün ertesi sabahı İspanyol ordusu geçide girdi. Geçidin ortalarında beş yüz adamımla karşılarına çıktım ve çarpıştım; biraz kayıp vererek bizi geri püskürtmelerine izin verdim. Peşimize düştükçe cesaretlendiler, biz de daha hızlı kaçtık; sonunda İspanyol süvarileri ardımızdan gelirken geçitten hızla aşağı indik. Çamlar Şehri’ne açılan geçidin ağzından yaklaşık üç furlong uzakta yol kıvrılıp daralır; burada uçurumlar öylesine dik ve yüksektir ki diplerinde alacakaranlık hüküm sürer.

Dar yolda görünüşte bozguna uğramış gibi koştuk; arkamızdan, azizlerine seslenen ve zafer sarhoşluğuna kapılmış İspanyollar geldi. Ama köşeyi döner dönmez işler değişti. Bin fit yukarıda gözcülük edenler işaret verdi ve tepeden taşlarla kaya parçaları yağmaya başladı; havayı karartan bu kütleler aralarına çarpıp birçok kişiyi ezdi. Önlerinde uçurumların alçaldığı daha geniş bir geçit görerek ilerlemeye çalıştılar; belki yarısı oradan geçebildi. Ama burada okçular bekliyordu; taşların yerini şimdi oklar aldı ve ok yağmuru üzerlerine boşaldı. Sonunda bütünüyle şaşkına dönüp kendilerini savunamayacaklarını anlayınca açık araziye doğru kaçmaya koyuldular. Çarpışma böylece sona erdi; çünkü şimdi yanlarına saldırdık, kayalar bir kez daha tepelerinden gürleyerek üzerlerine indi. Sonunda İspanyollardan ve yerli müttefiklerinden geriye kalanlar, tam bir bozgun içinde Çamlar Geçidi’nin ötesindeki ovaya sürüldü.

Bu savaştan sonra İspanyollar yıllarca bizi tehdit etmek dışında rahatsız etmedi; Otomie halkı arasında adım da büyük ün kazandı.

Bir İspanyol’u ölümden kurtardım, sonra da özgürlüğünü verdim. Ona de Garcia’nın, yani Sarceda’nın ne yaptığını sordum. Hâlâ Cortes’in hizmetinde olduğunu öğrendim; ama Marina sözünü tutmuş, Otomie’ye işkence etmekle tehdit ettiği için onu gözden düşürmüştü. Üstelik Cortes, kaçışımız yüzünden ona öfkeliydi; Marina bütün sorumluluğu onun üzerine yıkmış, kapıdan geçmemize izin vermesi için rüşvet aldığını ima etmişti.

İspanyolları yenilgiye uğrattıktan sonraki on dört yılımı kısaca anlatabilirim; önceki yıllarla karşılaştırıldığında bunlar sakin geçti. Otomie’yle üç oğlumuz oldu. Bu çocuklar benim en büyük mutluluğumdu; onları çok seviyordum, onlar da beni seviyordu. Annelerinin kanından gelen özellikler bir yana, Hintli değil İngiliz çocuklarıydılar. Hepsini vaftiz ettim, İngilizcemizi ve inancımızı öğrettim; tenleri koyu olsa da tavırları ve gözleri Hintlilerden çok İngilizlere benziyordu. Ama bu sevgili çocuklarımda da Lily’nin bana doğurduğu çocukta olduğu gibi talihim yaver gitmedi. İkisi öldü: biri, bütün becerime rağmen iyileştiremediğim bir ateşli hastalıktan; diğeri ise uçurtma yuvası ararken tırmandığı yüksek bir sedir ağacından düşerek. Böylece üçünün içinden—kuşatma sırasında ölen ilk çocuğum olan bebeği şimdi saymıyorum—bana yalnız en büyükleri ve en sevgilileri kaldı; ondan ileride söz edeceğim.

Bunun dışında, İspanyollarla müttefiklerini yendikten sonra toplanan büyük bir mecliste Otomie’yle birlikte Çamlar Şehri’nin cacique’si ilan edildik. Bu sıfatla geniş, ama sınırsız olmayan bir güce sahiptik. Bu gücü kullanarak sonunda korkunç insan kurban etme törenlerini kaldırmayı başardım. Ancak bu yüzden çevredeki kabilelerin çoğu yönetimimizden ayrıldı ve rahiplerin bana düşmanlığı arttı. Sarayın önündeki teocalli’de düzenlenen kurban törenlerinin sonuncusu, daha sonra anlatacağım ve hepsinden korkuncu olan tek bir tören dışında, İspanyolların geçitte yenilmesinden sonra yapıldı.

Çamlar Şehri’nde üç yıl yaşamış ve orada iki oğlum olmuştu ki, işkenceden sağ kurtulan ve hâlâ Cortes’in elinde tutsak bulunan Guatemoc’un dostları gizlice haberci gönderdi. Habercilerden, Cortes’in Honduras Körfezi’ne doğru bir sefere çıkmaya hazırlandığını öğrendik. Onu geride bırakmaya korktuğu için Guatemoc’u ve başka Aztek soylularını da yanında götürecekti. Anahuac’ın fethedilmiş kabileleri arasında İspanyolların zulmü ve haraç toplamasına karşı büyük bir hoşnutsuzluk olduğunu da duyduk; birçokları, onlara karşı ayaklanmanın başarıya ulaşabileceği zamanın geldiğini düşünüyordu.

Elçileri gönderenlerin dileği, Otomie halkından bir kuvvet toplayıp ülkeyi aşarak Yucatan’a gitmemdi. Orada toplanacak başkalarıyla birlikte uygun fırsatı bekleyecek, İspanyollar ormanlara ve bataklıklara saplandığında üzerlerine çullanıp onları kılıçtan geçirecek ve Guatemoc’u kurtaracaktım. Komplonun ilk amacı buydu; başka amaçları da vardı ama hiçbir işe yaramadıkları için onlardan söz etmeye gerek yok.

Mesajı dinleyince umutsuzca başımı salladım; çünkü bu tasarıda hiçbir umut göremiyordum. Ama habercilerin başı ayağa kalkıp beni bir kenara çekti ve kulağıma söyleyeceği bir söz olduğunu belirtti.

“Guatemoc şu sözleri gönderiyor,” dedi. “Dağlarda, Otomie halkının arasında, kuzenim Otomie’yle birlikte özgür ve güvende olduğunu duydum, kardeşim. Bense Teulelerin zindanlarında, kafese kapatılmış sakat bir kartal gibi oyalanıp duruyorum. Kardeşim, bana yardım edebilecek durumdaysan, eski dostluğumuzun ve birlikte çektiğimiz bütün acıların hatırına yalvarıyorum, yardım et. Belki o zaman Anahuac’ta yeniden hüküm süreceğim, sen de yanımda oturacaksın.”

Onu dinleyince yüreğim kıpırdadı; çünkü o zaman da, şimdi de Guatemoc’u bir kardeş gibi seviyordum.

“Geri dön,” dedim, “Guatemoc’a, onu kurtarabilirsem kurtaracağımı söyle; gerçi bu konuda pek umudum yok. Yine de Yucatan ormanlarında beni arasın.”

Otomie bu sözümü duyunca öfkelendi; bunun aptalca olduğunu ve sonunda canımdan olacağımı söyledi. Yine de söz verdiğim için bunu yerine getirmem gerektiği konusunda benimle aynı fikirdeydi. Sonunda beş yüz adam topladım ve Cortes’le Yucatan geçitlerinde karşılaşacak şekilde zamanladığım uzun ve yorucu yürüyüşe koyuldum. Son anda Otomie de bana katılmak istedi; ama çocuklarını da halkını da bırakamayacağını söyleyerek onu men ettim. İlk kez birbirimizden derin bir kederle ayrıldık.

Çektiğim bütün sıkıntıları yazmayacağım. İki buçuk ay boyunca dağları ve ırmakları aşıp bataklıklarla ormanlarda ilerledik; sonunda, o yöre yerlilerinin Palenque dediği, nice kuşaktır ıssız kalmış büyük bir kente vardık. Yolculuklarım boyunca gördüğüm en şaşırtıcı yer burasıydı. Büyük bölümü çalılıklarla örtülmüştü; yine de yolcu nereye gitse içi dışı oyma mermerden geniş saraylara, yontulmuş teocallilere ve sırıtkan tanrıların dev heykellerine rastlıyordu. Böyle bir başkent kuracak kadar güçlü ulusun hangisi, orada yaşayan krallar kimlerdi diye sık sık merak ettim. Ama bunlar geçmişin sırları; binaların duvarlarını kaplayan taş simgelerin ve yazıların anahtarını bilgili biri bulana dek cevaplanamayacak sorular.

Adamlarımla bu kentte saklandım; onları bunca ölünün hayaletleri arasında yaşamaya razı etmek kolay olmadı. Kentte kol gezen pis sıtma nöbetlerinden, vahşi hayvanlardan ve yılanlardan da söz etmiyorum. İspanyolların harabelerle ırmak arasındaki bataklıktan geçeceğini haber almıştım; onları orada pusuya düşürmeyi umuyordum. Ama saklandığımız sekizinci gün, gözcülerden Cortes’in büyük ırmağı yukarıdan geçtiğini ve ormanda yol açtığını öğrendim; bataklıklardan fazlasıyla geçmişti zaten. Ben de hemen ırmağa doğru yola çıkıp karşıya geçmeye niyetlendim. Ama bütün gün ve gece, gördüğüm kadarıyla dünyanın başka hiçbir yerinde yağmadığı kadar yağmur yağdı. Sonunda diz boyu suyun içinde yürüdük. Irmağın geçidine vardığımızda, Yarmouth’lu ringa balıkçı teknesinden daha narin hiçbir şeyle geçilemeyecek kadar geniş, kükreyen bir sel bulduk. Orada, kıyıda çaresizce beklemek zorunda kaldık; ateşli hastalık, yiyecek kıtlığı ve su bolluğundan türlü sıkıntılar çektik. Nihayet akıntı azalana dek orada kaldık.

Üç gün üç gece orada bekledik. Dördüncü sabah karşıya geçmenin bir yolunu buldum; geçiş sırasında dört adamım boğuldu. Karşıya geçince kuvvetimi çalılıklarla sazların arasına gizledim; İspanyolların nerede olduğunu anlayabilir miyim diye yalnızca altı adamımla öne doğru sokuldum. Bir saat geçmeden ormanda açtıkları izlere rastladım ve dikkatle izledim. Az sonra ormanın seyrekleştiği bir yere vardık. Cortes burada konaklamıştı; ateşlerinin külünde hâlâ sıcaklık vardı, aralarında da hastalıktan ölmüş bir yerlinin cesedi yatıyordu. Bu konak yerinden elli yarda bile uzakta olmayan yerde kocaman bir ceiba ağacı vardı. Büyüme biçimi bizim İngiliz meşemize benzerdi; ama odunu yumuşak, kabuğu beyazdı ve yirmi yılda bir meşenin yüz yılda ulaşabileceğinden daha çok büyürdü. Doğrusu, ne gövde kalınlığı ne de taç genişliği bakımından bu ceibadan büyük bir meşe görmüştüm; belki yalnız Kirby meşesi ya da Norfolk’ta, Ditchingham’ın komşu kilise bölgesi Broome’da yetişen “Scoto Kralı” denen ağaç hariç. Ceiba ağacına birçok zapilote, yani akbaba konmuştu. Ağaca doğru sokulurken ne aramaya geldiklerini gördüm: ceibanın en alçak dallarından üç ceset rüzgârda sallanıyordu. “İşte İspanyolların izleri,” dedim. “Gidip bakalım.” Ağacın gölgesinden geçtik.

Yaklaştığım sırada bir zapilote, en yakınımda asılı duran cesedin başına kondu. Kuşun ağırlığı ya da kanadının esintisi, ölüyü bana dönene kadar çevirdi ve yüz yüze geldik. Baktım, irkilip geri çekildim; sonra yeniden baktım ve inleyerek yere yığıldım. Çünkü kurtarmaya geldiğim kişi, dostum, kardeşim, Anahuac’ın son imparatoru Guatemoc orada asılıydı. Alacakaranlık çökmüş, ıssız ormanda bir hırsız gibi öldürülmüştü; akbaba başının üstünde çığlık atıyordu. Şaşkınlık ve dehşet içinde oturdum. Otururken Aztek kraliyetinin gururlu simgesini hatırladım: pençesinde bir yılan tutan yırtıcı kuş. İşte karşımda soyun son temsilcisi duruyordu; bakın, bir yırtıcı kuş da saçlarını pençeleriyle kavramıştı. Anahuac’ın ve krallarının düşüşüne ne de uygun bir simgeydi!

Bir yemin savurarak ayağa fırladım; elimdeki yayı kaldırıp akbabaya bir ok attım. Kuş çırpınıp çığlık atarak yere düştü. Yanımdakilere Guatemoc’un, Tacuba prensiyle onun yanında asılı duran bir başka soylunun cesetlerini indirmelerini ve ağacın altına derin bir mezar kazmalarını söyledim. Onları oraya yatırdım; ağacın kederli gölgesinde sonsuza dek uyumaya bıraktım. Böylece, kurtarmak için uzaklardan geldiğim ama İspanyollar tarafından gömülmeye hazır hale getirilmiş bulduğum kardeşim Guatemoc’u son kez gördüm.

Anahuac’ta kurtarılacak bir kral kalmadığı için yüzümü eve döndüm. Yola çıkmadan önce, İspanyolca konuşabilen bir Tlaskalalıyı yakaladım. Bu adam, yorucu yürüyüşte çektiği sıkıntılar yüzünden Cortes’in ordusundan kaçmıştı. Guatemoc’un ve yanındakilerin öldürülmesine tanık olmuş, imparatorun son sözlerini duymuştu. Anlaşılan bir hain, prensi kurtarmaya yönelik bir girişim olacağını Cortes’e ihbar etmiş; Cortes de bunun üzerine Guatemoc’un asılmasını emretmişti. Guatemoc’un, hayatındaki talihsizliklere nasıl göğüs gerdiyse ölümünü de öyle, gururla ve korkusuzca karşıladığı anlaşılıyor. Son sözleri şunlardı: “Malinche, sana teslim olmadan önce kendi canıma kıymamakla hata ettim. O zaman yüreğim bütün vaatlerinin yalan olduğunu söylüyordu; yanılmamış. Ölümümü hoş karşılıyorum; çünkü utancı, yenilgiyi, işkenceyi ve halkımın Teulelerin kölesi olduğunu görecek kadar yaşadım. Yine de bu yaptığın yüzünden Tanrı’nın seni cezalandıracağını söylüyorum.”

Sonra onu, derin bir sessizliğin ortasında öldürdüler.

Ve böylece Guatemoc’a veda: gelmiş geçmiş en cesur, en iyi ve en soylu yerli oydu. İkisi de insanların arasında anıldığı sürece, işkencelerinin gölgesi ve utanç verici sonu Cortes’in ününe derin bir gölge düşürsün!

İki ay daha eve doğru yolculuk ettim; sonunda sağ salim, ama yorgun argın Çamlar Şehri’ne vardım. Yolculuğun çeşitli talihsizliklerinde yalnızca kırk adamımı kaybetmiştim. Otomie sağlıklıydı; güvende olduğumu öğrenince, bir daha göremeyeceğini sandığı için sevinçten havalara uçtu. Ama kuzeni Guatemoc’un başına gelenleri anlattığımda, hem onun için hem de Azteklerin son umudu tükendiği için acıyla yas tuttu. Günlerce teselli kabul etmedi.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…