BÖLÜM 6

Başkurtlar tartışırken, tilki kürkünden büyük bir şapka giymiş bir adam sahnede belirdi. Hepsi sustu ve ayağa kalktı. Tercüman, 'Bu bizim şefimizin ta kendisi' dedi.

Pahom hemen en iyi sabahlığını ve beş kilo çay getirdi ve bunları Şef'e sundu. Şef bunları kabul etti ve şeref yerine oturdu. Başkurtlar hemen ona bir şeyler anlatmaya başladılar. Şef bir süre dinledi, sonra başıyla susmalarını işaret etti ve Pahom'a hitaben Rusça şöyle dedi

'Peki, öyle olsun. İstediğiniz toprak parçasını seçin; bizde bol miktarda var.'

'İstediğim kadarını nasıl alabilirim?' diye düşündü Pahom. 'Onu güvence altına almak için bir tapu almalıyım, yoksa 'Bu senin' diyebilirler ve sonra tekrar elimden alabilirler.'

'Nazik sözleriniz için teşekkür ederim,' dedi yüksek sesle. 'Sizin çok toprağınız var, ben ise sadece biraz istiyorum. Ama hangi parçanın benim olduğundan emin olmak isterim. Ölçülüp bana devredilemez mi? Yaşam ve ölüm Tanrı'nın elindedir. Siz iyi insanlar onu bana veriyorsunuz ama çocuklarınız onu tekrar elimden almak isteyebilir.'

'Çok haklısın,' dedi Şef. 'Onu size teslim edeceğiz.'

'Bir tüccarın buraya geldiğini duydum,' diye devam etti Pahom, 'ona da küçük bir arazi vermişsiniz ve bunun için tapu senetleri imzalamışsınız. Ben de aynı şekilde yapmak istiyorum.'

Şef anlamıştı.

'Evet,' diye cevap verdi, 'bu oldukça kolay yapılabilir. Bir kâtibimiz var ve sizinle birlikte kasabaya gidip tapuyu düzgün bir şekilde mühürleteceğiz.'

'Peki fiyat ne olacak?' diye sordu Pahom.

'Fiyatımız hep aynı: Günde bin ruble.'

Pahom anlamamıştı.

'Bir gün mü? Ne ölçüsü bu? Kaç dönüm eder?'

'Bunu nasıl hesaplayacağımızı bilmiyoruz,' dedi Şef. 'Biz günlük satıyoruz. Bir günde ayaklarının üzerinde ne kadar dolaşabilirsen o kadarı senindir ve fiyatı da günlük bin ruble.'

Pahom şaşırdı.

'Ama bir günde büyük bir araziyi dolaşabilirsin,' dedi.

Şef güldü.

'Hepsi senin olacak!' dedi. 'Ama bir şartım var: Eğer başladığın noktaya aynı gün dönmezsen, paranı kaybedersin.'

'Ama gittiğim yolu nasıl işaretleyeceğim?'

'İstediğin herhangi bir noktaya gideceğiz ve orada kalacağız. O noktadan başlamalı ve yanına bir kürek alarak etrafı dolaşmalısın. Gerekli gördüğün her yere bir işaret koy. Her dönemeçte bir çukur kazın ve çimen yığın; daha sonra sabanla çukurdan çukura dolaşacağız. İstediğiniz kadar geniş bir tur atabilirsiniz, ama güneş batmadan önce başladığınız yere geri dönmelisiniz. Kapladığınız tüm arazi sizin olacak.'

Pahom çok sevindi. Ertesi sabah erkenden yola çıkmaya karar verildi. Bir süre daha konuştular ve biraz daha kımız içip koyun eti yedikten sonra tekrar çay içtiler ve sonra gece oldu. Pahom'a uyuması için kuştüyü bir yatak verdiler ve Başkurtlar ertesi sabah gün doğmadan toplanıp belirlenen yere doğru yola çıkacaklarına söz vererek geceyi geçirmek üzere dağıldılar.