BÖLÜM 2

Köyün yakınlarında, yaklaşık üç yüz dönümlük bir arazisi olan küçük toprak sahibi bir kadın yaşıyordu. Köylülerle her zaman iyi ilişkiler içinde yaşamış, ta ki kâhyası olarak insanları para cezalarına boğan yaşlı bir askeri tutana kadar. Pahom ne kadar dikkatli olmaya çalışsa da, atı kadının yulaflarının arasına girmiş, ineği bahçesine girmiş, buzağıları çayırlarına girmiş ve her seferinde para cezası ödemek zorunda kalmış.

Pahom ödedi, ama homurdanarak eve döndü ve ailesine sert davrandı. O yaz boyunca Pahom bu kâhya yüzünden çok sıkıntı çekti; hatta kış gelip de sığırları ahıra koymak zorunda kaldığında çok sevindi. Artık otlakta otlayamadıkları için yem sıkıntısı çekse de, en azından onlar için endişelenmiyordu.

Kışın, kadının arazisini satacağı ve anayol üzerindeki hanın bekçisinin arazi için pazarlık yaptığı haberi yayıldı. Köylüler bunu duyunca çok telaşlandılar.

'Eğer hancı araziyi alırsa, hanımefendinin kâhyasından daha beter cezalarla bizi endişelendirecek' diye düşündüler. Hepimiz o araziye bağlıyız.'

Bunun üzerine köylüler Komün adına gidip hanımefendiden araziyi hancıya satmamasını istediler ve kendileri için daha iyi bir fiyat teklif ettiler. Hanımefendi araziyi onlara vermeyi kabul etti. Daha sonra köylüler Komün'ün tüm araziyi satın almasını ve böylece arazinin herkesin ortak malı olmasını sağlamaya çalıştılar. Bu konuyu tartışmak için iki kez bir araya geldiler ama bir sonuca varamadılar; Kötü Olan aralarına nifak soktu ve anlaşamadılar. Böylece araziyi her biri kendi imkânlarına göre ayrı ayrı satın almaya karar verdiler; kadın da diğerini olduğu gibi bu planı da kabul etti.

Bir süre sonra Pahom, komşusunun elli dönümlük bir arazi satın aldığını ve kadının yarısını peşin olarak kabul edip diğer yarısı için bir yıl beklemeyi kabul ettiğini duydu. Pahom kıskandığını hissetti.

'Şuna bak,' diye düşündü, 'toprakların hepsi satılıyor ve ben hiçbirini alamayacağım.' Sonra karısıyla konuştu.

'Başkaları da satın alıyor,' dedi, 'biz de yirmi dönüm kadar almalıyız. Hayat imkânsız hale geliyor. O kâhya bizi cezalarıyla eziyor.'

Böylece kafa kafaya verdiler ve bu araziyi nasıl satın alabileceklerini düşündüler. Ellerinde yüz ruble vardı. Bir tay ve arılarının yarısını sattılar; oğullarından birini işçi olarak tuttular ve ücretini peşin aldılar; geri kalanını kayınbiraderlerinden ödünç aldılar ve böylece satın alma parasının yarısını bir araya getirdiler.

Bunu yaptıktan sonra Pahom, bir kısmı ormanlık olan kırk dönümlük bir çiftlik seçti ve pazarlık yapmak için kadının yanına gitti. Bir anlaşmaya vardılar ve Pahom bu anlaşma üzerine kadınla el sıkıştı ve ona peşin bir depozito ödedi. Sonra kasabaya gidip tapuları imzaladılar; adam fiyatın yarısını peşin ödedi ve geri kalanını iki yıl içinde ödemeyi taahhüt etti.

Böylece Pahom'un artık kendine ait bir toprağı vardı. Ödünç tohum aldı ve satın aldığı araziye ekti. Hasat iyi oldu ve bir yıl içinde hem kadına hem de kayınbiraderine olan borçlarını ödemeyi başardı. Böylece kendi toprağını sürüp eken, kendi toprağında saman yapan, kendi ağaçlarını kesen ve sığırlarını kendi merasında besleyen bir toprak sahibi oldu. Tarlasını sürmeye gittiğinde, büyüyen mısırlarına ya da çayırlarına baktığında yüreği sevinçle dolardı. Orada yetişen otlar ve açan çiçekler ona başka yerlerde yetişenlere hiç benzemiyormuş gibi gelirdi. Daha önce o topraklardan geçerken, diğer topraklar gibi görünüyordu, ama şimdi tamamen farklı görünüyordu.