Bölümler 40Şu an: VIII
- 1 Lord Ernıe’nin Yeniden Doğuşu — I1.939 kelime
- 2 II1.507 kelime
- 3 III2.622 kelime
- 4 IV1.797 kelime
- 5 V2.013 kelime
- 6 VI1.933 kelime
- 7 VII2.056 kelime
- 8 VIII1.593 kelime
- 9 IX1.027 kelime
- 10 X1.782 kelime
- 11 XI637 kelime
- 12 Kurban — I2.226 kelime
- 13 II2.217 kelime
- 14 III2.353 kelime
- 15 Lanetliler — I2.127 kelime
- 16 II991 kelime
- 17 III1.906 kelime
- 18 IV1.664 kelime
- 19 V3.441 kelime
- 20 VI4.149 kelime
- 21 VII2.953 kelime
- 22 VIII1.740 kelime
- 23 IX4.047 kelime
- 24 Mısır’a İniş — I824 kelime
- 25 II2.068 kelime
- 26 III2.432 kelime
- 27 IV1.718 kelime
- 28 V1.385 kelime
- 29 VI885 kelime
- 30 VII2.189 kelime
- 31 VIII1.543 kelime · Okuduğun bölüm
- 32 IX949 kelime
- 33 X929 kelime
- 34 XI685 kelime
- 35 XII1.508 kelime
- 36 XIII1.797 kelime
- 37 XIV1.066 kelime
- 38 Yolcular2.412 kelime
- 39 I2.691 kelime
- 40 II2.373 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
VIII
Akşam yemeğinden sonraydı; kendi odasında köşesine çekilmiş, bu ani çıkışa dek sessizce oturmuştu. Moleson tek kelime etmeden sakince ayağa kalkıp piyanoya yöneldi. Kurumuş yüzüne yeni bir ifadenin yerleştiğini gördüm—yoksa yalnızca hayal mi etmiştim? Bir hinlik peşindeydi.
O andan, ayağa kalkıp kalın halının üzerinde yürüdüğü andan itibaren, beni büyüledi. Konuşmalarıyla ve öyküleriyle yarattığı hava hâlâ sürüyordu. İnce parmakları tuşların üzerinde gezindi. Önce, hoş ama dikkat gerektirmeyen popüler müzikallerden parçalar çaldı. Onları dinlemeden işittim. Başka bir şey düşünüyordum: yürüyüşünü. Halının birkaç adımlık kısmını geçişinde bir güç vardı. Görünüşü değişmiş, başka bir adama dönüşmüştü. Onu, bazen artık Isley’yi de gördüğüm gibi, daha iri görüyordum. Hem büyüleyici hem de ezici olan bir biçimde, o andan başlayarak varlığı, sanki otoritesiyle hayal gücümü kendine çekip tuttu.
Uzak köşedeki yerimden kalkıp pencerenin yanına, piyanoya daha yakın bir sandalyeye oturdum. O sırada Isley’nin de onu seyretmek için döndüğünü fark ettim. Ama o, şimdiki George Isley’nin tam olarak aynısı değildi. Değişimi görmekten çok hissettim. İkisi de belli belirsiz değişmişti. Sanki uzamışlardı; dış çizgileri gölgeler içinde kalıyordu.
Dikkat kesilmiş, kaygılı Isley çalgıcıya baktı. Yüzündeki ifadeden anladığım kadarıyla, zihni eski yıllara dönmüş; hafif müziği izliyordu, ama bunu çabayla, neredeyse mücadele ederek yapabiliyordu. “Onu bir daha çalar mısın?” dediğini ara sıra duydum. Müziğin onu şimdiki zamana bağladığı bir hâle geri tırmanmak, yitip gitmiş bir zihinsel yapıya yeniden tutunmak, ona sıkıca sarılmak istiyordu; ama bunun çoktan unutulup gittiğini ve fazlasıyla kırılgan olduğunu görüyordu. Ona dayanak olamazdı. Bundan eminim; ruh hâlini sezdiğime yemin edebilirim. Boşuna da olsa, eskiden olduğu kişiyi yeniden kavramaya çalışıyordu. Karşı köşedeki loş yerinde onu dikkatle izledim. Büyük siyah Blüthner piyano ikimizin arasına girmişti. Piyanonun üzerinde Moleson’un çalarken salınan, ince ve yarı gölgede kalmış silueti görünüyordu. Odada hafif bir fısıltı dolaştı: “Mısır’dasınız.” Bu tuhaf önsezi ve beklenti duygusunun böylesine kolayca yerleşebileceği başka bir yer yoktu. Üçümüzün de yoğun bir duyguya kapıldığını fark ettim. Bugünü hatırlatan en ufak şey bile çirkin görünüyordu. Yitip gitmiş eski, unutulmuş bir ihtişama özlem duyuyordum.
Bu sahne bütün dikkatimi üzerine çekmişti; çünkü Moleson’un yaptıklarının bilinçli ve hesaplı olduğunun farkındaydım. Her şeyi zihninde iyice tartmış, niyetini ancak yarı yarıya gizlemişti. Seslerle yorumladığı şey Mısır’dı; kendi içinde gerçek olanı dile getiriyor, sonra da bizi ustalıkla geçmişe doğru yönlendirirken bunun üzerimizdeki etkisini gözlüyordu. Şimdiden başlayarak ikna edici, nüfuz edici, üstelik ısrarcı bir anlamla çalıyordu. Gerçek bir atmosfer yaratabilen bir dokunuşu vardı; başlangıçta bu, modern denen atmosferdi. Londra’nın tınısını canlı biçimde yansıtıyor; müzikal komedilerin şıngırtısından, sinirli ragtime’lardan ve duyusal tango danslarından konser salonlarının ve “kültürlü” çevrelerin daha yüksek ezgilerine geçiyordu. Ama bunu fazla ani yapmıyordu. En büyük ustalıkla düzeyi, onunla birlikte duygularımızı da değiştiriyordu. Bir parodi gibi, aşırı modern çeşitli heyecanları tanıdım: Strauss’un kargaşasını, ilk Debussy’nin pagan tatlılığını, metafizik Scriabin’in tuhaflığını ve vecdini. Bugünün iki uçtaki bileşik tınısını, George Isley dikkatle dinleyip sandalyesinde huzursuzca kıpırdanırken, çöl otelinin bu özel oturma odasına taşıdı.
“Après-midi d’un Faune,” dedi Moleson dalgınca, ne çaldığı sorusunu yanıtlarken. “Debussy’nin, bilirsiniz. Ondan önceki parça da ‘Til Eulenspiegel’dendi; elbette Strauss.”
Ritimle birlikte yavaşça sallanarak, sözcüklerin arasına duraklamalar koyup ağır ağır konuşuyordu. Dikkati bütünüyle dinleyicisinde değildi; sesindeki bir nitelik, içimi kemiren kaygıyı artırıyordu. Isley için bir yerlerde üzüntü duydum. Sanki bir şey yaklaşıyordu; onu Moleson getiriyordu. Yürüyüşünde bilinçsizce beliren şey, şimdi müziğinde bilinçli olarak ortaya çıkıyordu; içinin derinliklerinden geliyordu. Odaya tuhafça bir büyü, ince bir değişim yayıldı. Kalbime de yayıldı. Değerlendirme gücümün bir kısmı elimden kayıp gitti; sanki zihnim geriye doğru kayıyor, alışıldık, sıradan ölçütlerini yitiriyordu.
“İçindeki asıl modern tını bu, değil mi?” diye ağır ağır konuştu. “Beceriklilik, sanırım; düşünsel, yüzeysel bir ustalık; derinlik ya da kalıcılık yok; yalnızca Bugün’ün göz alıcı sansasyonelliği.” Döndü ve bir an gözlerini dikerek bana baktı. “Ebedî hiçbir şey yok,” diye etkileyici bir tonla ekledi. “Bildiği her şeyi anlatıyor, çünkü kendisi küçücük——”
Bunu söylerken oda daha da ufaldı; küçücük duvarlarına daha büyük bir gölge örtüldü. Açık pencerelerden içeri, sonsuzluğun gizlice uzanan bir hareketi girdi. Atmosfer gözle görülür biçimde genişledi. Moleson, Scriabin’in “Prometheus”undan muhteşem bir bölüm çalıyordu. Kulağa cılız ve sığ geliyordu. Bu modern müziğin tamamı yersiz ve önemsizdi. Neredeyse gülünçtü. Duygularımızın ölçeği, belli belirsiz, sözlüklerde adı olmayan, başka bir çağa ait daha derin bir şeye dönüştü. Dışarıda dinleyen büyük Mısır’ın loş kesitlerini taş sütunların çerçevelediği pencerelere baktım. Ay yoktu; gökyüzünde yalnız yıldızların derin akıntıları parlıyordu. Yok olup gitmiş insanların bu yıldızlar ve Güneş’in burçlar kuşağındaki dev yolculuğu hakkında sahip olduğu gizemli bilgiyi huşuyla düşündüm....
Ve düşteki gibi şaşırtıcı bir ani hızla, yıldızlı gökyüzüne karşı gözümün önünde bir görüntü belirdi. Havaya yükselmiş, gökle yer arasında, görkemli tapınakların panoraması hızla süzülüp geçti; başlarında Denderah, Edfu ve Abou Simbel vardı. Durdu, havada asılı kaldı, sonra kayboldu. Ardında havaya ölçülemez bir ağırbaşlılık bırakarak yok oldu. Böylesine büyük bir şeyin kolay ama acele etmeyen bir hızla hareket ettiğini görmek, içimdeki ölçü duygusunu yerinden oynattı. Elbette, kendime bunun müziğin çağrıştırdığı bir şey yüzünden nesnelleşmiş sıradan bir anı olduğunu söyledim; yine de az sonra bütün Mısır’ın benzer biçimde gözümün önünden akıp geçeceği düşüncesi içimde büyüdü: bir daha geri getirilemeyecek geçmişinin doruğundaki Mısır. Modern piyanonun şıngırtısı ardında kalabalıkların hışırtısı, kumda sayısız ayağın ayak sesleri yükseliyordu.... Görüntü olağanüstü canlıydı. İçimde normalde akıp giden bir şeyi durdurdu.... Bu tuhaf deneyimime dikkat çekmek için odaya dönüp baktığımda Moleson’un gözlerinin benimkilere dikilmiş olduğunu gördüm. Bana bakıyordu. Gözlerindeki ışık beni yerime mıhladı; yanılsamanın bir şekilde onun çağrısıyla ortaya çıktığını anladım. Aynı anda Isley de sandalyesinden kalktı. Belirsizce beklediğim şey biraz daha yakına gelmişti. Tam o sırada müzisyen aniden tonaliteyi değiştirdi.
“Belki bunu daha çok seversiniz,” diye mırıldandı; yarı kendi kendine konuşuyor gibiydi ama sesini bir şekilde yankılı çıkarıyordu. “Buraya daha uygun.” Sesinde, sanki yeraltındaki oyuklardan geliyormuş gibi bir yankı vardı. “Öteki burada neredeyse kutsala saygısızlık gibi duruyor.” Çaldığı daha yavaş ezgilerin ritmine uyarak sesi ağır ağır uzayıp gitti. Boğuklaşmıştı. Üstelik piyanoya vurmadığı, müziğin kendi içinden yükseldiği izlenimi de vardı.
“Burası mı? Neresi?” diye hemen sordu Isley. Konuşurken başını sertçe çevirdi. Sesindeki uzaklık beni titretti.
Müzisyen kendi kendine güldü. “Bu otelin burada bulunmasının gerçekten de küstahlık olduğunu kastettim,” diye mırıldandı; yumuşacık ve çok güzel çaldığı notalara eğilerek. “Bir düşününce, ancak incecik bir sahte görüntü. Aslında çölde olduğumuzu biliyoruz. Heykeller dışarıda, bütün o boşaltılmış tapınaklarla birlikte. Ya da orada olmaları gerekirdi,” diye ekledi, sesini aniden yükseltip bana bakarak.
Doğruldu ve George Isley’nin omuzlarının üzerinden yıldızlı gökyüzüne baktı.
“İşte,” diye haykırdı, sesindeki taşkınlık kendini ele veriyordu, “bulunduğumuz yer de, müziğimizi kime çaldığımız da bu!” Sesi birden yükseldi; içinde bir kükreme vardı. “Bizi yüreğimizden koparıp alan şey bu,” diye yineledi. Sesinin şiddeti şaşırtıcıydı.
Tek heceli sözcüğü söyleyiş biçimi, alaycılık ve kahkahadan oluşan dış kabuğun altındaki adamı birden açığa çıkardı; duygusuzluğunu, içindeki gizli hayat akışını açıkladı. O da ruhuyla ve bedeniyle geçmişte yaşıyordu. “Bu”, betimleyici sayfalar dolusu sözden daha fazlasını anlatmıştı. Yüreği tapınak koridorlarında yaşıyor, zihni unutulmuş bilgileri gün yüzüne çıkarıyordu; ruhu kendini antik çağın baştan çıkarıcı görkemiyle yeniden kuşanmıştı. Çoğunun yalnızca harabe dediği şeyin yeniden kurulmuş ihtişamında, varoluşu hızlandıran bir büyüyle yaşıyordu. O ve George Isley, kendilerini geçmişe çeken bir gücü birlikte canlandırmışlardı; ama Isley hâlâ çırpınırken Moleson orada çoktan kalıcı yuvasını kurmuştu. Akan tapınakların görüntüsünü gören yanım bunu da gördü; acımasızca açık seçikti. Moleson o piyanonun başında çırılçıplak oturuyordu. Onu o an apaçık gördüm. Artık küçümseyici gülüşlerinin ve kahkahalarının ardına saklanmıyordu. O da çok önce teslim olmuş, kendini yitirmiş, çekip gitmişti. Ruhunun artık yaşadığı yerden, George Isley’nin yanına inmek üzere dibe çöküşünü izliyordu. Eski Mısır’ın yeraltında yaşıyordu. Bu büyük otel, çölün en ince üst kabuğunun üzerinde güvencesizce duruyordu. Dışarıda binlerce mezar, yüzlerce tapınak vardı; neredeyse sesimizin erişebileceği kadar yakınımızda. Moleson “o şeyle” bir olmuştu.
Bu sezgi, gökyüzündeki görüntü gibi zihnimde çaktı; ikisi de gerçekti.
Bu sırada çaldığı öteki şeyde, anlatılması imkânsız bir güç kabarıyordu. Kasvetli, devasa ve ağırbaşlıydı. Yürüyüşünün taşıdığı gücü yansıtıyordu. İçinde bir uzaklık vardı, ama yalnızca mekânın uzaklığı değildi bu. Böylesine büyük bir aralığın getirdiği tuhaf hüzün ve melankolik özlemle, zamanın uzaklığı da içinden soluyordu. Yürüyordu, ama çok uzaklardan; yüzyılların susturduğu kalabalığın ritimlerine bürünen nakaratlar taşıyordu. Şarkı söylüyordu, ama şarkı, ince kumun sesini boğduğu yeraltı geçitlerinden geliyordu. Yitip gitmiş, başıboş rüzgârlar içinden uğulduyordu. Modern, daha bayağı müziğin ardından gelen bu karşıtlık insanı sersemletiyordu. Oysa değişim son derece doğal biçimde gerçekleşmişti.
“Örneğin Londra’da başka bir yerde çalınsa boş ve tekdüze gelirdi,” diye duydum Moleson’un sallanarak ağır ağır konuştuğunu. “Ama burada görkemli, büyük ve sahici. Ne demek istediğimi duyuyorsunuz,” diye ağırbaşlılıkla ekledi. “Anlıyor musunuz?”
Ben tek kelime edemeden Isley boğuk bir sesle sordu: “Bu ne? Tam çıkaramıyorum. İçinde gözyaşları var; kaldırabileceğimden fazlası.” Cümlesinin sonu boğazında eriyip gitti.
Moleson yanıt verirken ona bakmadı. Bana baktı.
“Elbette bilmeniz gerekir,” diye karşılık verdi; sesi, ritim onu zorluyormuşçasına yükselip alçalıyordu. “Bunu daha önce de duydunuz; şu ayin ilahisini, bizim——”
Isley fırlayıp ayağa kalktı ve onu durdurdu. Cümlenin tamamını duymadım. İki adamın seslerinin de tam olarak kendilerine ait olmadığı düşüncesi içimde olağanüstü bir alev gibi parladı. Kulağa çılgınca, imkânsız geldiğini biliyorum; yine de ikiz Heykellerin şafakta birbirlerine şarkı söylediğini işittiğimi sandım. Görkemli düşünceler sıçrayarak zihnimden geçti. Sanki bu kadim ülkede keşfedilip tapınılan kozmosun ebedî simgeleri, korkunç bir canlılığa kavuşarak fırlamıştı. Bilincim her yanı kapladı. Çağların yerinden kayıp beni de beraberlerinde sürüklediği, bana egemen olup su gibi ayaklarımı yerden kestiği duygusu içimi daralttı. Geriye doğru çekiliyordum. Ben de değişiyordum; değiştiriliyordum.
“Hatırlıyorum,” dedi Isley usulca; sesinde tapınmaya özgü bir saygı vardı. Ama acı ve merhamet de duyuluyordu. Şimdiki zamanı bütünüyle bıraktı; son bağlar da acı veren bir kopuşla koptu. Ruhunun ağlayarak çok uzaklara, aşağılara geçtiğini işitir gibi oldum.
“Söyleyeceğim,” diye mırıldandı Moleson. “Çünkü ses gerekli. Tınısı ve ritmi bütünüyle ilahi!”
Bölüm etkileşimi
