Bölümler 40Şu an: IV
- 1 Lord Ernıe’nin Yeniden Doğuşu — I1.939 kelime
- 2 II1.507 kelime
- 3 III2.622 kelime
- 4 IV1.797 kelime
- 5 V2.013 kelime
- 6 VI1.933 kelime
- 7 VII2.056 kelime
- 8 VIII1.593 kelime
- 9 IX1.027 kelime
- 10 X1.782 kelime
- 11 XI637 kelime
- 12 Kurban — I2.226 kelime
- 13 II2.217 kelime
- 14 III2.353 kelime
- 15 Lanetliler — I2.127 kelime
- 16 II991 kelime
- 17 III1.906 kelime
- 18 IV1.664 kelime · Okuduğun bölüm
- 19 V3.441 kelime
- 20 VI4.149 kelime
- 21 VII2.953 kelime
- 22 VIII1.740 kelime
- 23 IX4.047 kelime
- 24 Mısır’a İniş — I824 kelime
- 25 II2.068 kelime
- 26 III2.432 kelime
- 27 IV1.718 kelime
- 28 V1.385 kelime
- 29 VI885 kelime
- 30 VII2.189 kelime
- 31 VIII1.543 kelime
- 32 IX949 kelime
- 33 X929 kelime
- 34 XI685 kelime
- 35 XII1.508 kelime
- 36 XIII1.797 kelime
- 37 XIV1.066 kelime
- 38 Yolcular2.412 kelime
- 39 I2.691 kelime
- 40 II2.373 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
IV
Sağlıklı bir bekârın içgüdüsüyle, uzun ya da kısa süreliğine yaşadığım her yerde kendime bir yuva kurmaya çalışırım. Ziyarette, pansiyonda ya da otelde olmam fark etmez; önce bu yuvayı kurmak gerekir: kuşun yuvasını tüyleriyle örmesi gibi, kendi eşyalarını duvarların arasına yerleştirmek. Başkalarına yeterince kasvetli ve rahatsız görünebilir; çünkü buradaki başlıca unsur yatak, gardırop, kanepe ya da koltuk değil, sallanmayan, dirseklerini rahatça dayayabileceğin genişlikte, sağlam bir yazı masasıdır. The Towers’ı benim için canlı biçimde anlatan tek şey, orada “yuva kuramamış” olmamdır. Bunu anlamam birkaç günümü aldı ama geçicilikle ilgili ilk izlenimim sandığımdan daha doğruymuş. Zihnimin tüyleri burada bir türlü aynı yöne yatmıyordu. Kabarmış, diken diken olmuş, kontrolden çıkmışlardı.
Lüks mobilya rahatlık demek değildir; büyük bir mağazanın kanepe ve koltuk bölümüne yerleşmeye çalışsam daha iyi olurdu. Yatak odamı kolayca benimseyebilirdim; kendimi yabancı ve dışlanmış hissettiren, benim gelişim için özel olarak hazırlanmış çalışma odasıydı. Dışarıdan bakınca insanın isteyebileceği her şey vardı: büyük kütüphaneye açılan bir ön oda; biri değil, iki geniş meşe masa, duvar diplerinde çekmeceleri dolu daha küçük masalar. Okuma kürsüleri, kitapları tutmaya yarayan mekanik düzenekler, kusursuz bir aydınlatma, kilisedeki gibi bir sessizlik ve buraya ulaşmak için geçilmesi gereken kocaman bitişik oda... Yine de burası insanı kendine çağırmıyordu.
“Umarım burada çalışabilirsin,” dedi küçük ev sahibem ertesi sabah, beni içeri alıp evde kaldığım süre boyunca buraya yaptığı tek ziyarette on ciltlik Katalog’u gösterirken. “Burası tamamen sessiz; kimse seni rahatsız etmez.”
Koluna girmiş olan Frances güldü: “Burada çalışamazsan, Bill, pek işe yarar biri değilsin demektir. Ben bile böyle bir çalışma odasında yazabilirim!”
Geniş masalara, kalın kurutma kâğıtlarına, cetvellere, mühür mumu çubuklarına, kâğıt bıçaklarına ve tertemiz duran diğer bütün yazı gereçlerine memnuniyetle göz gezdirdim. Gizli bir heyecanla, ama kendimi biraz da gülünç hissederek, “Mükemmel,” dedim. Burası benim geçim derdine yazdığım önemsiz şeylerden çok Gibbon’a ya da Carlyle’a göreydi. “Burada başyapıtlar yazamazsam, kabahat kesinlikle sende değildir.” Minnetle Bayan Franklyn’e döndüm. Gözlerini dikmiş bana bakıyordu; küçük, solgun gözlerinde anlayamadığım bir soru vardı. Acaba bende yarattığı etkiyi mi izliyordu?
“Burada çalışırsın; belki evle ilgili bir öykü yazarsın,” dedi. “Thompson istediğin her şeyi getirir; zile basman yeter.” Ortadaki masanın üzerinde duran elektrikli zili, bacağı boyunca düzgünce indirilmiş telini işaret etti. “Burada daha önce hiç kimse çalışmadı; kütüphane de kurulduğundan beri neredeyse hiç kullanılmadı. Yani hayal gücünü olumsuz etkileyecek önceden kalma bir hava yok... şey... olumsuz yönde.”
Güldük. “Bill öyle biri değildir,” dedi kız kardeşim. Onların çıkıp gitmesini, küçük yuvamı düzenleyip işe koyulmak üzere beni yalnız bırakmalarını diliyordum.
Elbette, kendimi bu kadar önemsiz hissetmeme yol açanın kocaman, insanı dinler gibi duran kütüphane olduğunu düşündüm: sessizce bakan on beş bin kitap, ağırbaşlı koridorlar, derin, anlam yüklü raflar. Ama kadınlar gidip yalnız kalınca, gerçeğin ilk işaretleri üzerime çökmeye başladı ve sonraları karşı konulmaz bir “Hayır”a dönüşecek o ilk umutsuzluk kıpırtısını hissettim. Zihnim kapandı; imgeler doğup akmayı bıraktı. Okudum, bol bol not aldım ama The Towers’da tek satır bile yazmadım. Orada hiçbir şey tamamlanmıyordu. Hiçbir şey olmuyordu.
Sabah güneşi on uzun, dar pencereden kütüphaneye doluyordu; kuşlar ötüyordu. Sonbahar havası, hayal gücünü hoş bir biçimde dürten, kasım hüznünün belli belirsiz kokusuyla dolup ön odamı doldurmuştu. Ağaçlıklı, dalgalı araziye baktım; uzaktaki Downs tepelerinin geniş kıvrımı manzarayı çepeçevre kuşatıyordu, denizden bir esinti aldım. Kargalar karaağaçların üzerinde süzülürken gaklıyor, yakındaki çayırlarda tembel inekler otluyordu. Kendime bir yuva kurup çalışmaya koyulmayı defalarca denedim; her seferinde, şömine halısının üstünde dönüp duran huysuz bir köpek gibi sandalyemi, kitaplarımı ve kâğıtlarımı yeniden düzenledim. Katalog’un ve rafların ayartısı elbette bunda epey etkiliydi ama bana kalırsa tek neden bu değildi. Üstelik işim, kendini bütünüyle vermeyi gerektiren yaratıcı türden değildi; biriktirdiğim verileri okunabilir biçimde sunmaktan ibaretti. Not defterlerim, tablolaştırılmaya hazır bilgilerle doluydu; üstelik bu bilgiler beni çok ilgilendiriyordu. İrade gücümü biraz kullanmam ve zor olmayan bir biçimde yoğunlaşmam yeterliydi. Yine de nedense bu bana imkânsız geliyordu: Bir şey durmadan bilgileri darmadağın ediyor gibiydi... Sonunda güneşin altında oturmuş, dışarıdaki raflardan seçtiğim bir düzine kitaba göz atıyor, kendime kızıyor ve okumanın tadını ancak yarım çıkarıyordum. Huzursuzdum. Başka bir yerde olmak istiyordum.
Okurken bile dikkatim dağılıyordu. Frances, Mabel, onun merhum kocası, ev ve bahçeler, teker teker, bazen hepsi birden, düşünce akışımın içine davetsizce girip işimin düzenli ilerlemesini engelliyordu. Bu imgeler, dikkatimi kesintiye uğratan kopuk görüntüler hâlinde beliriyordu; ama zihnimin bilinçsizce aradığı daha büyük bir şeyin parçalarıymış gibi de görünüyorlardı. O gizli şeyin çevresinde çırpınıyor, onun farklı yüzlerini, gelip geçici yorumlarını sunuyor, hiçbiri bütünüyle açığa çıkarmıyordu. Hissettiğim şeye “hoş” ya da “nahoş” gibi bir sıfat yakıştıramıyordum; yalnızca huzursuz edici olduğunu söyleyebilirdim. Bir rüyanın havası kadar belirsizdi, ama varlığını sürdürüyordu ve onu dağıtamıyordum. Okuduğum satırlardaki tek tük sözcükler ya da ifadeler zihnimde soruları dört bir yana savuruyordu; bu da içimin derinliklerinde huzursuz ve tedirgin olduğumun kesin işaretiydi.
Üstelik bu sorular epey önemsiz, şaşkın ya da meraklı bir çocuğun yarı budalaca sorularıydı: Kız kardeşim neden yalnız uyumaktan korkuyordu? Arkadaşı neden aynı tiksintiyi duyuyor, ama bunun üstesinden gelmeye çalışıyordu? Evin sağlam, gösterişli lüksü neden rahatlık vermiyor, barınağı insana kalıcılık duygusu yaşatmıyordu? Bayan Franklyn neden bizi, sanatçıları, inançsız serserileri, kocasının ev halkının kurtulmuş koyunlarından olabilecek en uzak tipleri, buraya çağırmıştı? Dine dönüşünün yarattığı histeriye karşı bir tepki mi başlamıştı? Dindar bir coşku belirtisi görmemiştim onda; havası sıradan, yüksek idealleri olan, ama aynı zamanda dünya görmüş bir kadının havasıydı. Yine de, şimdi düşününce, belki biraz cansızdı: bende hiçbir türden belirgin bir izlenim bırakmamıştı. Düşüncelerim bu narin ipucunun peşinden belirsizce ilerledi.
Kitabımı kapatıp düşüncelerimin peşinden gitmelerine izin verdim. Çünkü bu rastgele düşünceyle birlikte, onu açıkça gözümün önüne getiremediğimi, ruhunu ya da kişiliğini hissedemediğimi fark etmiştim. Yüzü, küçük solgun gözleri, giysileri, bedeni, yürüyüşü; bütün bunlar bir fotoğraf gibi zihnimdeydi, ama öz benliği benden kaçıyordu. Sanki orada değildi; cansız, içi boş, bir gölge gibiydi; hiçbir şeydi. Bu görüntü içimi daralttı, ben de zihnimden uzaklaştırdım. Hemen o anda silinip gitti; sanki hafif bir düşünce, gerçekte var olmayan bir hayalet yaratmıştı. Tam o sırada, tuhaf bir rastlantıyla, gözüm pencerenin önünden geçip çakıllı yolda sessizce ilerleyen ona takıldı. Gözümü üzerinden ayıramadım; yeni ve ani bir duygu içimi kapladı. “İşte bir mahkûm gidiyor,” diye geçti aklımdan, “kaçmak istiyor ama kaçamıyor.”
Bu tuhaf fikir nereden geldi, bir Tanrı bilir. Ev kendi seçimiydi, iki kez mirasçı olmuştu ve dünya ayaklarının altına serilmişti. Buna rağmen kalıyordu; mutsuz, korkmuş, kapana kısılmıştı. Bunlar aklımdan bir anda geçip gitti ve daha saçma olduklarını düşünmeye fırsat bulamadan üzerimde derin bir iz bıraktı. Ama bir an sonra, ilk izlenimim kadar inanılmaz görünen bir açıklama geldi aklıma. Mantıklı düşünen zihnim, görünüşe göre, bir açıklama bulmak zorundaydı. Dışarı çıkmak için giyinmiş olan Bayan Franklyn kalın yürüyüş çizmeleri giymiş, sivri uçlu bastonunu almış, rüzgârlı kırsal yollar için yüzünü de peçeli bir motor kasketiyle örtmüştü; ama belli ki küçük bahçe yollarından öteye gitmeye hiç niyeti yoktu. Giysileri bir sahtecilik, bir gösterişten ibaretti. Onun kafeste kalmış bir yaratığı andırmasına yol açan, hem bu hem de çevik, hızlı hareketleriydi: Kendini iyilik kisvesine bürümüş korku ve zalimlikle evcilleştirilmiş bir yaratık, ileri geri dolaşıyor, neden daha uzağa gidemediğini anlayamıyor ama hep aynı noktada aynı parmaklıklara çarpıyordu. İçindeki zihin de parmaklıkların ardındaydı.
Defne ağaçları onu bütünüyle gözden kaybedene dek yollarda ilerleyişini, bir terastan ötekine inen basamaklardan geçişini izledim. Bir anlık bu hayalin içine, zihnim ne kadar arasa da açıklayamadığı, hafifçe nahoş bir şeyin ipucu karıştı. O zaman başka küçük şeyler de aklıma geldi. Zihnim onları kendi kendine görüntünün içine yerleştirdi. İpuçlarını bilinçli olarak aramayan bir zihin, yapbozun parçalarını bazen böyle bir araya getirip bir anlığına gerçeği gösterebilir. Bir saniyeliğine önümde beliren, ben daha üzerinde düşünemeden yeniden kaybolan, büyük ve sıkıntı verici bir düşünceydi; bunu ancak belli belirsiz bir “Gölge” diye tarif edebilirim. Karanlık ve çirkindi; baskıcı olduğu kesindi; kenarlarında acı, çatışma ve dehşeti düşündüren yırtık, korkunç bir şey vardı. Ardından yıllar önce New York’ta gördüğüm, içinde iki sıra dolu mahkûm hücresi bulunan bir hapishanenin içi aklıma geldi; ikisinin arasındaki bağlantıyı tahmin etmenin imkânı yoktu. Az önce sözünü ettiğim “başka küçük şeyler” şunlardı: Bayan Franklyn, önceki akşamki yemekte sürekli “bu ev” demiş ama bir kez bile “evimiz” dememişti; ayrıca iyi yetişmiş bir kadına göre gereksiz yere, uzun süre yanında kalmaya geldiğimiz için bize “büyük iyilik” ettiğimizi vurgulamıştı. Bir başka sefer, “görkemli odalar” hakkındaki boş iltifatıma karşılık, sakin bir sesle şöyle demişti: “Böylesine küçük bir topluluk için kocaman bir ev; ama ben burada pek az kalıyorum, yalnızca her şeyi yeniden düzene sokana kadar.” Bunu söylerken üçümüz yatmak üzere büyük merdivenden çıkıyorduk; ne demek istediğini tam anlayamayınca konuyu kapattım. Hassas bir konuya dokunmuştu, öyle hissettim. Frances da bir şey eklemedi. Şimdi birden fark ettim ki “yaşamak” daha doğal olabilecekken “kalmak” sözcüğünü kullanmıştı. Ne önemsiz bir ayrıntıyı hatırlıyordum! Ama neden tam o anda aklıma gelmişlerdi? ... Frances’ın odasına, gergin ya da yalnız olmadığından emin olmak için gittiğimde ise Bayan Franklyn’in onunla, benim sıradan bir ziyaretçi olan kardeşi olarak katılamayacağım kadar içten bir konuşma yaptığını birden fark ettim. Frances bana hiçbir şey anlatmamıştı. Aralarını bulup ağzından kolayca laf alabilirdim; ama aynı çatı altında kalıyoruz diye ev sahibimizle evini daha fazla konuşmanın pek hoş ya da vefalı olmayacağını düşünmüştüm.
Ayrılırken, odam onun odasının tam karşısındaki büyük koridorda olduğu için, gülerek, “Korkarsam seni çağırırım, Bill,” demişti. “Her şeyi yeniden düzene sokmak” sözünün ne anlama geldiğini düşünerek uykuya dalmıştım.
İkinci sabah, kütüphanenin ön odasında, işe yaramayan tomarlarca müsvedde kâğıdın ve tertemiz kurutma kâğıtlarının arasında otururken bu küçük ipuçları yeniden aklıma geldi ve sözünü ettiğim büyük, belirsiz Gölge’nin biçimlenmesine yardım etti. Gölge’nin içine boynuna kadar batmış, neredeyse boğulmuş ama hâlâ su üstünde durmaya çalışan ev sahibem, yürüyüş giysileri içinde dimdik duruyordu. Frances’la ben ona yardıma yüzüyorduk. Gölge hem evi hem bahçeleri içine alacak kadar büyüktü; ötesini göremiyordum... Bu görüntüyü zihnimden çıkarıp çaldığım kitabı yeniden okumaya koyuldum. Ne var ki bir sayfa daha çevirmeden, sarsıcı başka bir ayrıntı gözüme çarptı: Gölge’nin içindeki Bayan Franklyn’in sureti canlı değildi. İçinde hayat olmayan bir bebek ya da kukla gibi, çaresizce yüzüyordu. Hem acınası hem de korkunçtu.
İradesi artık görüntüleri yönlendirmeyen biri, dalgınlığa kapıldığında elbette benzer gülünç sahneler görebilir. Rüyaların tutarsızlığı böyle açıklanır. Ben yalnızca görüntüyü zihnimde belirdiği biçimiyle kaydediyorum. Canlı rüyalar gibi günlerce aklımdan çıkmamış olması, başka açıdan önemli değil. Üzerinde durmama izin vermedim. Belki de ilginç olan, ayrılma eğilimimin başlangıcını bu ana tarihlendirmemdir; ama henüz ayrılma arzumu değil. Özellikle “ayrılmak” diyorum. Bu sözcüğün ne zaman o saldırgan, çılgın şeye, kaçışa dönüştüğünü tam hatırlayamıyorum.
Bölüm etkileşimi
