Bölümler 49Şu an: On Sekizinci Bölüm
- 1 Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.673 kelime
- 2 İkinci Bölüm2.225 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm1.358 kelime
- 4 Müdire’nin notu159 kelime
- 5 Yardımcının ek yazısı449 kelime
- 6 Dördüncü Bölüm2.597 kelime
- 7 Beşinci Bölüm — Müdire’nin Mektubu108 kelime
- 8 Yardımcının Mektubu848 kelime
- 9 Altıncı Bölüm1.911 kelime
- 10 Yedinci Bölüm1.507 kelime
- 11 Sekizinci Bölüm769 kelime
- 12 Dokuzuncu Bölüm2.007 kelime
- 13 Onuncu Bölüm2.314 kelime
- 14 On Birinci Bölüm1.149 kelime
- 15 On İkinci Bölüm1.223 kelime
- 16 On Üçüncü Bölüm1.345 kelime
- 17 On Dördüncü Bölüm630 kelime
- 18 On Beşinci Bölüm1.304 kelime
- 19 On Altıncı Bölüm950 kelime
- 20 Eduard’dan Charlotte’a329 kelime
- 21 On Yedinci Bölüm1.593 kelime
- 22 On Sekizinci Bölüm1.952 kelime · Okuduğun bölüm
- 23 İkinci Kısım — Birinci Bölüm1.350 kelime
- 24 İkinci Bölüm733 kelime
- 25 Ottilie’nin günlüğünden346 kelime
- 26 Üçüncü Bölüm993 kelime
- 27 Ottilie’nin Günlüğünden342 kelime
- 28 Dördüncü Bölüm1.849 kelime
- 29 Ottilie’nin Günlüğünden338 kelime
- 30 Beşinci Bölüm2.551 kelime
- 31 Ottilie’nin Günlüğünden526 kelime
- 32 Altıncı Bölüm1.734 kelime
- 33 Yedinci Bölüm2.285 kelime
- 34 Ottilie’nin günlüğünden340 kelime
- 35 Sekizinci Bölüm1.428 kelime
- 36 Dokuzuncu Bölüm665 kelime
- 37 Ottilie’nin Günlüğünden360 kelime
- 38 Onuncu Bölüm1.746 kelime
- 39 Tuhaf Komşu Çocuklar — Novella1.904 kelime
- 40 On Birinci Bölüm963 kelime
- 41 On İkinci Bölüm1.522 kelime
- 42 On Üçüncü Bölüm1.468 kelime
- 43 On Dördüncü Bölüm1.330 kelime
- 44 On Beşinci Bölüm1.694 kelime
- 45 On Altıncı Bölüm414 kelime
- 46 Eduard’dan Ottilie’ye657 kelime
- 47 On Yedinci Bölüm458 kelime
- 48 Ottilie’den dostlarına798 kelime
- 49 On Sekizinci Bölüm2.721 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
On Sekizinci Bölüm
Daha önce tanıdığımız o tuhaf etkin adamın, yani Mittler’in, bu dostların başına gelen felaketi öğrenince, henüz taraflardan hiçbiri yardımını istememiş olsa da, bu durumda dostluğunu ve becerisini göstermeye, kullanmaya hevesli olacağını tahmin etmek güç değil. Yine de bir süre beklemeyi uygun bulmuş görünüyordu; çünkü görgülü insanlara ahlaki karmaşalarında yardım etmenin, görgüsüzlere yardım etmekten daha zor olduğunu çok iyi biliyordu. Bu yüzden onları bir süre kendi hâllerine bıraktı; ama sonunda daha fazla dayanamadı ve izini çoktan bulmuş olduğu Eduard’ı aramaya koştu.
Yolu onu, hoş ve yeşil, ağaçlarla dolu çayırlarını kimi zaman kıvrılarak kimi zaman çağıldayarak geçen, hiç kurumayan bir derenin bol sularının suladığı güzel bir vadiye götürdü. Yumuşak eğimli tepelerde verimli tarlalar ve bakımlı meyve bahçeleri uzanıyordu. Köyler birbirine fazla yakın değildi; bütün yöre huzurlu bir görünüm taşıyordu. Tek tek manzaralar resmedilmeye pek elverişli olmasa da yaşamaya son derece uygun görünüyordu.
Sonunda, bakımlı bahçelerle çevrili, temiz ve gösterişsiz bir evi olan, iyi korunmuş bir çiftlik konağı gözüne çarptı. Eduard’ın şu sıralar burada kaldığını tahmin etti ve yanılmamıştı.
Bu yalnız dost hakkında şunu söyleyebiliriz: Tutkusunun duygusuna sessizce bütünüyle kapılmış, bu sırada türlü planlar kurup türlü umutlar beslemişti. Ottilie’yi burada görmeyi, onu buraya getirmeyi, buraya çekmeyi dilediğini; izinli ya da yasak başka neler düşünmesine engel olmadığını kendine itiraf edebiliyordu. Sonra hayal gücü olasılıklar arasında bir o yana bir bu yana gidip geliyordu. Ottilie’ye burada sahip olamaz, ona yasal olarak sahip olamazsa, mülkün sahibi olmasını sağlayacaktı. Burada sessizce, kendi başına ve bağımsız yaşayacaktı; mutlu olacaktı, hatta kendine eziyet eden hayal gücü onu daha ileri götürürse, belki başka biriyle mutlu olacaktı.
Günleri, umutla acı, gözyaşıyla neşe, niyetlerle hazırlıklar ve çaresizlik arasında bitip tükenmeyen bir gidip gelmeyle geçti. Mittler’in gelişi onu şaşırtmadı. Onun geleceğini çoktan bekliyordu; bu nedenle gelişinden yarı yarıya memnundu da. Charlotte’un gönderdiğine inanmış olsa, türlü özürlere, ertelemelere ve ardından daha kesin önerilere hazırlanmıştı. Ama şimdi Ottilie’den bir haber almayı umduğundan, Mittler ona gökten inmiş bir ulak kadar sevimli geliyordu.
Bu yüzden Mittler’in oradan değil, kendi isteğiyle geldiğini öğrenince Eduard’ın keyfi kaçtı, morali bozuldu. Yüreğini kapattı; konuşma da başta bir türlü başlayamadı. Oysa Mittler, sevgiyle dolu bir yüreğin kendini açmaya, içinde olup bitenleri bir dostuna dökmeye ne denli ihtiyaç duyduğunu çok iyi biliyordu. Bu nedenle, biraz karşılıklı konuşup tartıştıktan sonra, bu kez rolünden çıkıp arabulucu yerine sırdaş olmayı kabul etti.
Sonra Eduard’ı yalnız yaşadığı için dostça azarlayınca Eduard şöyle karşılık verdi: “Ah, zamanımı bundan daha hoş nasıl geçirebilirim, bilmiyorum! Hep onunla meşgulüm, hep yakınındayım. Ottilie’nin nerede olduğunu, nerede yürüdüğünü, nerede durduğunu, nerede dinlendiğini düşünebilmek paha biçilmez bir nimet. Onu her zamanki gibi iş görürken, bir şeyler yapıp tasarlarken gözümün önünde canlandırıyorum; elbette hep gururumu en çok okşayacak şeyleri. Ama bununla da kalmıyor; ondan uzakta nasıl mutlu olabilirim ki! Şimdi hayal gücüm, Ottilie’nin bana yaklaşmak için neler yapması gerektiğini düşünüp duruyor. Onun adına kendime tatlı, içten mektuplar yazıyor, sonra ona cevap veriyor ve kâğıtları bir arada saklıyorum. Ona karşı hiçbir adım atmayacağıma söz verdim; sözümü tutacağım. Ama onun bana yönelmesine ne engel oluyor? Yoksa Charlotte ondan bana yazmayacağına, kendisinden haber vermeyeceğine dair söz ve yemin almak zalimliğini mi gösterdi? Doğal, olası bir şey; ama yine de bunu akıl almaz, dayanılmaz buluyorum. Benim inandığım, bildiğim gibi beni seviyorsa, neden karar vermiyor, neden kaçıp kollarıma atılmaya cesaret edemiyor? Bazen bunu yapmalı, yapabilir diye düşünüyorum. Girişte bir kıpırtı olunca kapıya bakıyorum. İçeri girecek, diye düşünüyorum, umut ediyorum. Ah! Olanaksız olan mümkün değilse, imkânsız olan mümkün olmalı diye hayal kuruyorum. Geceleri uyandığımda, lambanın yatak odasına titrek bir ışık düşürdüğü sırada, onun hayali, ruhu ya da ondan bir iz yanımdan geçip gitmeli, yanıma gelmeli, bana dokunmalı; yalnızca bir anlığına, beni düşündüğüne, bana ait olduğuna dair bir güven duymam için.”
Bana kalan tek bir sevinç var. Ona yakınken onu hiç düşümde görmezdim; şimdi uzakta, düşlerimizde buluşuyoruz. Tuhaf ama, yakınlarda başka sevimli insanlarla tanıştığımdan beri onun sureti düşlerimde belirmeye başladı; sanki bana, ‘Sağına soluna bak, yine de benden daha güzel, daha sevgili birini bulamazsın,’ demek istiyor. Böylece sureti düşlerimin her birine karışıyor. Onunla ilgili başıma gelen her şey birbirinin üzerine biniyor. Bazen bir sözleşme imzalıyoruz; onun eliyle benimki, onun adıyla benimki orada; ikisi de birbirini siliyor, birbirine karışıyor. Bu tatlı hayal oyunları acıdan da yoksun değil. Bazen, onun hakkında zihnimde kurduğum saf düşünceyi inciten bir şey yapıyor; o zaman, tarif edilmez bir korkuya kapılarak onu ne kadar sevdiğimi anlıyorum. Bazen kendi tabiatına hiç uymayacak şekilde benimle alay ediyor, bana eziyet ediyor; ama hemen ardından sureti değişiyor, güzel, dolgun, cennet gibi yüzü uzuyor: O başka biri oluyor. Yine de eziyet çekiyor, tatminsiz kalıyor, perişan oluyorum.
Gülümsemeyin sevgili Mittler; ya da gülümseyin, ne çıkar! Ah, bu bağlılığımdan, isterseniz budalaca, çılgınca deyin, bu düşkünlüğümden utanmıyorum. Hayır, daha önce hiç sevmedim; sevmenin ne demek olduğunu şimdi öğreniyorum. Onu tanıyıp sevinceye, onu gerçekten ve bütünüyle sevinceye kadar hayatımdaki her şey bir başlangıçtan, oyalanmadan, vakit geçirmekten, vakit öldürmekten ibaretmiş. Çoğu işte beceriksiz olduğum, yalnızca acemilik ettiğim suçlaması yüzüme değilse bile arkamdan yapılmıştı. Belki doğrudur; ama ustalığımı gösterebileceğim şeyi henüz bulamamıştım. Sevmekte benden üstün olanı görmek isterim!
Sevdam acınası, acı ve gözyaşı dolu; ama bana öyle doğal, öyle kendime özgü geliyor ki onu herhâlde bir daha asla bırakamam.”
Bu canlı, içten açıklamalar Eduard’ı bir ölçüde rahatlatmıştı; ama tuhaf durumunun her bir yanı da birden gözlerinin önünde apaçık belirmişti. Acı veren çatışmanın altında ezilip gözyaşlarına boğuldu; yüreği içini dökmekle yumuşamış olduğundan gözyaşları daha da bol aktı.
Mittler, atılgan yaradılışını ve acımasız aklını gizleyemedi; Eduard’ın bu acılı tutku patlaması onu yolculuğunun amacından büsbütün uzaklaştırmıştı. Onaylamadığını içtenlikle ve kabaca dile getirdi. Eduard’ın, dedi, kendini toparlaması, erkeklik onuruna karşı sorumluluğunu düşünmesi, insan için en büyük şerefin talihsizlik karşısında kendini tutmak, acıya soğukkanlılık ve vakar içinde katlanmak olduğunu unutmaması gerekirdi. Böylece büyük saygı ve hürmet görecek, herkese örnek gösterilecekti.
Eduard böylesine heyecanlı ve en ezici duyguların pençesindeyken, bu sözler ona içi boş ve anlamsız gelmiş olmalıydı. “Mutlu, rahat insanın konuşması kolay,” diye çıkıştı Eduard; “ama acı çekene ne kadar dayanılmaz geldiğini anlasa utanırdı. Sonsuz bir sabırdan söz ediyor; o katı rahatına düşkün kişi sonsuz bir acıyı kabul etmek istemiyor. Öyle durumlar vardır, evet, vardır! Her tesellinin alçakça, umutsuzluğun ise görev sayıldığı durumlar. Kahramanları betimlemeyi de bilen soylu bir Yunan ozanı bile, kendi kahramanlarını acıyla kıvranırken ağlatmaktan kaçınmaz. Atasözünde bile, ‘Gözyaşı döken erkekler iyidir,’ der. Yüreği de gözleri de kuru olan herkes benden uzak dursun! Talihsiz insanı yalnızca seyirlik bir şey sayan mutlu insanlara lanet ediyorum. İnsan en acımasız bedensel ve ruhsal sıkıntı içindeyken bile onların alkışını almak için soylu görünmek zorunda; onlar can verirken alkışlayabilsin diye, bir gladyatör gibi gözlerinin önünde vakarla ölmeli. Sevgili Mittler, ziyaretiniz için teşekkür ederim; ama bahçede, çevrede biraz dolaşırsanız bana büyük iyilik etmiş olursunuz. Yeniden görüşürüz. Daha soğukkanlı olmaya ve size benzemeye çalışacağım.”
Mittler, kolay kolay yeniden başlatamayacağı konuşmayı kesmektense konuyu yumuşatmayı yeğledi. Eduard da konuşmanın sürmesini istiyordu; zaten sohbet doğal olarak onun ulaşmak istediği noktaya yöneliyordu.
“Doğru,” dedi Eduard, “bir o yana bir bu yana düşünüp konuşmak hiçbir işe yaramıyor; ama bu konuşma sırasında kendimi ilk kez tanıdım, neye karar vermem gerektiğini ve neye karar verdiğimi ilk kez kesin olarak hissettim. Bugünkü ve gelecekteki hayatımı gözümün önünde görüyorum; yalnızca sefaletle haz arasında seçim yapabilirim. Sevgili dostum, böylesine gerekli, zaten gerçekleşmiş olan bir ayrılığı sağlayın; Charlotte’un rızasını alın! Bunu elde edebileceğime neden inandığımı uzun uzadıya anlatmayacağım. Gidin, sevgili dostum; hepimizi yatıştırın, bizi mutlu edin!”
Mittler sustu kaldı. Eduard devam etti: “Benim kaderimle Ottilie’ninki ayrılamaz; ikimiz de mahvolmayacağız. Şu bardağı görüyor musunuz? Üzerine adlarımız kazınmış. Neşeyle haykıran biri onu havaya fırlatmış; artık kimse içmesin, kayalık zeminde paramparça olsun istemiş; ama bardak yere düşmeden tutulmuş. Yüksek bir bedel ödeyip onu geri aldım; şimdi her gün ondan içiyorum, kaderin kararlaştırdığı bütün bağların kopmaz olduğuna kendimi her gün inandırmak için.”
“Ah, vay hâlime!” diye haykırdı Mittler. “Dostlarım karşısında ne kadar sabırlı olmam gerekiyor! Şimdi bir de insanların başına gelebilecek en zararlı şey sayıp nefret ettiğim batıl inanç çıktı karşıma. Kehanetlerle ve düşlerle oynayıp sıradan hayata önem yüklüyoruz. Ama ya hayatın kendisi önem kazandığında, çevremizde her şey hareketlenip gürlediğinde, bu hayaletler fırtınayı daha da korkunç hâle getiriyor.”
“Hayatın bu belirsizliği içinde,” diye haykırdı Eduard, “umutla korku arasında kalan muhtaç yüreğe, peşinden gidemese bile bakabileceği bir tür yol gösteren yıldız bırakın.”
“Böyle bir şeyin tutarlı olmasını umabilseydim kabul ederdim,” diye karşılık verdi Mittler; “ama hep şunu gördüm: Uyarıcı belirtilere kimse aldırmaz; herkesin dikkati yalnızca pohpohlayan ve umut vadeden belirtilerdedir, inanç da yalnızca onlara yönelir.”
Mittler kendini, içinde kaldıkça gitgide daha rahatsız olduğu karanlık bölgelere kadar sürüklenmiş görünce, Eduard’ın onu Charlotte’a gitmeye çağıran ısrarlı isteğini daha gönüllü kabul etti. Şu anda Eduard’a daha ne karşılık verebilirdi ki? Zaman kazanmak ve kadınların durumunu öğrenmek, kendi düşüncelerine göre yapması gereken tek şeydi.
Charlotte’un yanına koştu; onu her zamanki gibi soğukkanlı ve neşeli buldu. Olan biteni anlatmaktan memnuniyet duyuyordu; çünkü Mittler, Eduard’ın sözlerinden yalnızca bunların onda yarattığı etkiyi çıkarabilmişti. Mittler temkinle yaklaşmış, ama ayrılık sözcüğünü şöyle bir anmak için bile kendini aşamamıştı. Bu yüzden Charlotte, bütün o tatsız olayların ardından sonunda şöyle deyince, Mittler şaşkına döndü; kendi düşünce yapısına göre, üstelik sevindi de: “Her şeyin yeniden yoluna gireceğine, Eduard’ın bana yeniden yaklaşacağına inanmalıyım, umut etmeliyim. Beni hamile bulduğunuza göre başka nasıl olabilir ki?”
“Sizi doğru mu anlıyorum?” diye araya girdi Mittler.
“Kesinlikle,” diye karşılık verdi Charlotte.
“Bu haber için binlerce kez şükürler olsun!” diye haykırdı, ellerini çırparak. “Bu sözün erkek yüreği üzerindeki gücünü bilirim. Nice evliliğin bu sayede hızlandığını, sağlamlaştığını, yeniden kurulduğunu gördüm! Böyle güzel bir umut bin sözden daha etkili; doğrusu sahip olabileceğimiz en iyi umut da bu. Ama,” diye devam etti, “bana gelince, canımın sıkılması için her türlü nedenim var. Görüyorum ki bu durumda özsaygım okşanmayacak. Sizlere yaptığım işlerden dolayı teşekkür edilmeyecek. Kendimi, dostum olan şu hekime benzetiyorum: Yoksullara Tanrı rızası için yaptığı bütün tedaviler başarılı olurmuş ama parasını iyi verecek zenginleri nadiren iyileştirebilirmiş. Neyse ki iş burada kendiliğinden yoluna giriyor; çünkü çabalarım ve telkinlerim boşuna kalacaktı.”
Charlotte şimdi ondan bu haberi Eduard’a götürmesini, bir mektubunu alıp yanında götürmesini ve ne yapılabileceğini, nelerin düzeltilebileceğini görmesini istedi. Mittler bunu kabul etmedi. “Her şey zaten halloldu!” diye haykırdı. “Yazın! Herhangi bir ulak benim kadar iş görür. Benim adımlarımı daha gerekli olduğum yere çevirmem gerekiyor. Ancak mutluluğunuzu kutlamak için dönerim; vaftiz törenine gelirim.”
Charlotte, daha önce de sık sık olduğu gibi, bu kez Mittler’den memnun kalmadı. Atılganlığı iyi şeylere yol açıyordu ama aceleciliği de birçok işin bozulmasına neden oluyordu. Hiç kimse, o an aklına koyduğu düşüncelere onun kadar bağımlı değildi.
Charlotte’un ulakla gönderdiği mektup, onu yarı korkuyla karşılayan Eduard’a ulaştı. Mektup hem hayır hem evet anlamına gelebilirdi. Uzun süre açmaya cesaret edemedi; sonunda kâğıdı okuyunca, mektubun şu son sözleri karşısında donakaldı:
“Bir zamanlar eşini sevgili gibi, çılgınca ziyaret ettiğin; onu karşı konulmaz biçimde kendine çektiğin, bir sevgiliyi, bir nişanlıyı kucaklar gibi kollarına aldığın o gece saatlerini hatırla. Hayatımızın mutluluğunun dağılmak ve yok olmak üzere göründüğü şu anda, ilişkimize yeni bir bağ sağlayan bu tuhaf rastlantıda göğün takdirini görelim.”
O andan sonra Eduard’ın ruhunda olup bitenleri anlatmak güç olurdu. Böyle bir kargaşa içinde, vakti öldürüp hayatın boşluğunu doldurmak üzere eski alışkanlıklar, eski eğilimler yeniden ortaya çıkar. Av ve savaş, soylu için her zaman hazır böyle bir sığınaktır. Eduard, içindeki tehlikeyle denge kurabilmek için dışarıdan gelen bir tehlikeyi özlüyordu. Varlığı dayanılmaz olmaya başladığından yok olmayı özlüyor; artık yaşamayacağını düşünmek bile ona teselli veriyordu, çünkü böylece sevdiklerini, dostlarını mutlu edebilirdi. Kararını gizlediği için kimse iradesinin önüne engel koymadı. Bütün resmî işlemleri yerine getirerek vasiyetini yazdı; mülkü Ottilie’ye bırakabilmek ona tatlı bir duygu veriyordu. Charlotte, doğmamış çocuk, yüzbaşı ve hizmetkârları için gerekli düzenlemeleri yaptı. Yeniden başlayan savaş planını destekliyordu. Gençliğinde askerlikteki yarım yamalaklıklar başına çok iş açmış, bu yüzden hizmetten ayrılmıştı. Şimdi, komutasında ölümün olası, zaferin kesin olduğunu söyleyebileceği bir komutanla sefere çıkmak ona yüce bir duygu veriyordu.
Charlotte’un sırrını öğrenen Ottilie de Eduard gibi, hatta ondan daha derinden sarsılmıştı; içine kapandı. Artık söyleyecek bir şeyi yoktu. Umut edemez, dilekte bulunamazdı. Günlüğü ise iç dünyasına bir bakış sunuyor; buradan birkaç parçayı aktarmayı düşünüyoruz.
Bölüm etkileşimi
