Gönül Yakınlıkları kitap kapağı

12. bölüm / 49

Dokuzuncu Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 49Şu an: Dokuzuncu Bölüm
  1. 1 Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.673 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm2.225 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm1.358 kelime
  4. 4 Müdire’nin notu159 kelime
  5. 5 Yardımcının ek yazısı449 kelime
  6. 6 Dördüncü Bölüm2.597 kelime
  7. 7 Beşinci Bölüm — Müdire’nin Mektubu108 kelime
  8. 8 Yardımcının Mektubu848 kelime
  9. 9 Altıncı Bölüm1.911 kelime
  10. 10 Yedinci Bölüm1.507 kelime
  11. 11 Sekizinci Bölüm769 kelime
  12. 12 Dokuzuncu Bölüm2.007 kelime · Okuduğun bölüm
  13. 13 Onuncu Bölüm2.314 kelime
  14. 14 On Birinci Bölüm1.149 kelime
  15. 15 On İkinci Bölüm1.223 kelime
  16. 16 On Üçüncü Bölüm1.345 kelime
  17. 17 On Dördüncü Bölüm630 kelime
  18. 18 On Beşinci Bölüm1.304 kelime
  19. 19 On Altıncı Bölüm950 kelime
  20. 20 Eduard’dan Charlotte’a329 kelime
  21. 21 On Yedinci Bölüm1.593 kelime
  22. 22 On Sekizinci Bölüm1.952 kelime
  23. 23 İkinci Kısım — Birinci Bölüm1.350 kelime
  24. 24 İkinci Bölüm733 kelime
  25. 25 Ottilie’nin günlüğünden346 kelime
  26. 26 Üçüncü Bölüm993 kelime
  27. 27 Ottilie’nin Günlüğünden342 kelime
  28. 28 Dördüncü Bölüm1.849 kelime
  29. 29 Ottilie’nin Günlüğünden338 kelime
  30. 30 Beşinci Bölüm2.551 kelime
  31. 31 Ottilie’nin Günlüğünden526 kelime
  32. 32 Altıncı Bölüm1.734 kelime
  33. 33 Yedinci Bölüm2.285 kelime
  34. 34 Ottilie’nin günlüğünden340 kelime
  35. 35 Sekizinci Bölüm1.428 kelime
  36. 36 Dokuzuncu Bölüm665 kelime
  37. 37 Ottilie’nin Günlüğünden360 kelime
  38. 38 Onuncu Bölüm1.746 kelime
  39. 39 Tuhaf Komşu Çocuklar — Novella1.904 kelime
  40. 40 On Birinci Bölüm963 kelime
  41. 41 On İkinci Bölüm1.522 kelime
  42. 42 On Üçüncü Bölüm1.468 kelime
  43. 43 On Dördüncü Bölüm1.330 kelime
  44. 44 On Beşinci Bölüm1.694 kelime
  45. 45 On Altıncı Bölüm414 kelime
  46. 46 Eduard’dan Ottilie’ye657 kelime
  47. 47 On Yedinci Bölüm458 kelime
  48. 48 Ottilie’den dostlarına798 kelime
  49. 49 On Sekizinci Bölüm2.721 kelime

Dokuzuncu Bölüm
Doğum günü gelmiş, her şey tamamlanmıştı: Köy yolunu suya doğru sınırlayıp yükselten duvarın tamamı ve kilisenin yanından geçen yol hazırdı. Yol bir süre Charlotte’un yaptırdığı patikadan ilerliyor, sonra kayalıkların arasından yukarı kıvrılıyor; yosunlu kamelyayı önce solunda bırakıp keskin bir dönüşle bu kez aşağısında tutarak yavaş yavaş tepeye ulaşıyordu.

O gün kalabalık bir topluluk bir araya gelmişti. Kiliseye gittiler; cemaati bayramlık giysileriyle toplanmış buldular. Ayin bittikten sonra, önceden düzenlendiği üzere oğlanlar, delikanlılar ve erkekler önden yürüdüler; ardından ev sahipleri, konukları ve maiyetleri geldi; kızlar, genç kızlar ve kadınlar en arkadan kapattı.

Yolun döndüğü yerde yüksekçe bir kayalık alan hazırlanmıştı; yüzbaşı Charlotte’la konukların burada dinlenmesini sağladı. Buradan bütün yolu, yukarı çıkmış erkek kalabalığını ve ardından yürüyüp şimdi önlerinden geçen kadınları görebiliyorlardı. Muhteşem havada bu, görülmeye değer bir manzaraydı. Charlotte şaşkınlık ve duyguyla yüzbaşının elini sımsıkı tuttu.

Gelecekteki evin çevresinde çoktan bir halka oluşturmuş, ağır ağır ilerleyen kalabalığı izlediler. Yapının sahibi, ailesi ve seçkin konuklar, bir yanından desteklenmiş temel taşının indirilmek üzere beklediği çukura davet edildi. Üstü başı özenle temizlenmiş bir duvarcı, bir elinde mala, ötekinde çekiç, uyaklı ve zarif bir konuşma yaptı; bunu düzyazıyla ancak kusurlu biçimde aktarabiliriz.

“Bir yapı yapılırken,” diye başladı, “üç şeye dikkat edilmelidir: Doğru yerde durmasına, sağlam bir temele oturmasına ve eksiksiz tamamlanmasına. İlki aslında yapıyı yaptıranın işidir. Çünkü şehirde nereye yapı yapılacağını yalnızca hükümdar ve belediye belirleyebildiği gibi, kırsalda da ev sahibinin ayrıcalığı, ‘Evim burada duracak, başka yerde değil,’ diyebilmesidir.”

Eduard’la Ottilie, birbirlerine yakın, tam karşı karşıya durdukları hâlde bu sözler üzerine birbirlerine bakmaya cesaret edemediler.

“Üçüncüsü, yapının tamamlanması, birçok zanaat kolunun sorumluluğudur; neredeyse herkes bu işe katılır. Ama ikincisi, yani temelin atılması, duvarcının işidir ve açıkça söyleyelim, bütün girişimin başlıca meselesidir. Bu ciddi bir iştir; davetimiz de ciddidir, çünkü bu tören yerin altında yapılacak. Bu dar, kazılmış alanın içinde, gizli işimize tanıklık etmek üzere burada bulunma onurunu bize bağışlayın. Az sonra ustalıkla yontulmuş bu taşı yerine koyacağız; güzel ve saygın kişilerle süslü bu toprak duvarlara da yakında erişilemeyecek, içleri doldurulacak.”

Bu temel taşı, köşesiyle yapının doğru açısını, dik açısıyla düzgünlüğünü, yatay ve düşey konumuyla bütün duvarların şakülünü ve terazisini belirler; kendi ağırlığıyla zaten sağlamca durduğundan doğrudan yerine bırakabilirdik. Ama burada da harçtan, bağlayıcı malzemeden eksik kalmayacağız. Doğaları gereği birbirine yakınlık duyan insanlar yasalarla bağlandıklarında nasıl daha sağlam duruyorlarsa, biçimleri zaten birbirine uyan taşlar da bu bağlayıcı güçlerle daha iyi birleşir. Çalışanların arasında boş durmak yakışmayacağına göre, siz de burada bizimle birlikte çalışmayı geri çevirmeyeceksiniz.”

Ardından malasını Charlotte’a verdi; Charlotte da onunla taşın altına harç koydu. Birkaç kişiden daha aynı şeyi yapmaları istendi. Sonra taş hemen aşağı indirildi ve Charlotte’la ötekilere çekiçler dağıtıldı; üç kez vurarak taşın temelle birleşmesini alenen kutsamaları istendi.

Konuşmacı sözlerini sürdürdü: “Duvarcının işi şu anda açık gökyüzünün altında yapılıyor; her zaman gizli kalmasa da sonunda gizlenecek. Düzgünce örülen temel toprakla örtülür; gündüz yaptığımız duvarlarda bile işimiz bittiğinde neredeyse kimsenin aklına gelmeyiz. Taş ustasıyla heykeltıraşın işleri daha çok göze çarpar. Hatta badana ustasının ellerimizin izini tümüyle silmesini ve sıvayıp düzleyip boyayarak eserimizi kendine mal etmesini bile hoş görmemiz gerekir.”

Öyleyse yaptığı işi doğru yaparak kendi içini rahatlatmak, kimin için duvarcıdan daha önemli olabilir? Kendi değerinin bilincini beslemek için ondan daha çok nedeni kim bulabilir? Ev yükseltilip zemin döşenip taşlarla kaplandığında, dışı süslemelerle örtüldüğünde bile o bütün bu örtülerin ardından içeri bakar; yapının varlığını ve sağlamlığını borçlu olduğu o düzgün, özenli derzleri hâlâ görür.

Nasıl bir suç işlemiş olan herkes, bütün inkârlara rağmen suçunun yine de gün ışığına çıkacağından korkmak zorundaysa, gizlice iyilik yapan kişi de bunun kendi isteği dışında ortaya çıkmasını beklemelidir. Bu yüzden bu temel taşını aynı zamanda bir anı taşı yapıyoruz. Uzak bir geleceğe tanıklık etsin diye, buradaki farklı biçimlerde oyulmuş oyuklara türlü şeyler bırakılacak. Lehimlenerek kapatılmış bu metal tüpler yazılı haberler içeriyor; şu metal levhalara türlü ilginç şeyler kazındı; bu güzel cam şişelere, doğum yılı belirtilmiş en iyi şarabı koyuyoruz. Bu yıl basılmış çeşitli türden sikkeler de eksik değil; bütün bunları yapı sahibimizin cömertliği sayesinde edindik. Burada, gelecek kuşaklara bir şey bırakmayı arzu eden herhangi bir konuk ya da izleyici için de hâlâ yer var.”

Kısa bir aradan sonra kalfa çevresine baktı; ama böyle durumlarda hep olduğu gibi kimse hazırlıklı değildi, herkes şaşırmıştı. Sonunda genç, neşeli bir subay söze başladı: “Bu hazine odasına henüz konmamış bir şey katmam gerekiyorsa, üniformamdan birkaç düğme kesmeliyim; onlar da herhâlde gelecek kuşaklara kalmayı hak eder.” Dediğini yaptı! Bunun üzerine birçok kişinin aklına benzer şeyler geldi. Hanımlar küçük saç taraklarını içine bırakmakta gecikmedi; koku şişeleri ve başka süs eşyaları da esirgenmedi. Yalnız Ottilie duraksadı; ta ki Eduard, dostça bir sözle onu bağışlanan ve bırakılan bütün bu eşyalara dalıp gitmekten çıkarana kadar. Bunun üzerine boynundaki, babasının resminin asılı olduğu altın zinciri çözdü ve usulca öteki mücevherlerin üzerine bıraktı. Ardından Eduard biraz aceleyle, iyi oturan kapağın hemen kapatılıp harçla sıvanmasını sağladı.

Bu sırada en etkin biçimde katkıda bulunmuş olan genç kalfa yeniden hatip tavrını takındı ve şöyle devam etti: “Bu taşı, bu evin şimdiki ve gelecekteki sahiplerinin uzun süre keyfini sürmesini güvenceye almak üzere sonsuza dek kalacak biçimde temellendiriyoruz. Ama burada âdeta bir hazine gömerken, bütün işlerin en sağlamını yaparken insan işlerinin geçiciliğini de düşünüyoruz; bu sıkıca mühürlenmiş kapağın bir gün yeniden kaldırılabileceğini, bunun da ancak henüz inşa etmediğimiz her şey yıkılırsa mümkün olabileceğini aklımızdan geçiriyoruz.”

Ama işte bunu inşa edebilmek için düşüncelerimiz gelecekten şimdiki zamana dönsün! Bugünkü törenimizi yaptıktan sonra işimizi hemen ilerletelim ki temelimiz üzerinde çalışan zanaatkârlardan hiçbiri bayram yapmak zorunda kalmasın; yapı hızla yükselip tamamlansın ve henüz var olmayan pencerelerden ev sahibi, ailesi ve konuklarıyla birlikte çevreyi neşeyle seyretsin. Burada bulunan herkesin, onların ve bütün konukların sağlığına kadeh kaldırıyorum!”

Bunun üzerine iyi kesilmiş bir kadehi bir dikişte boşalttı ve havaya fırlattı; çünkü neşeyle kullanılan bir kabı kırmak, sevinci doruğa çıkarmanın işaretidir. Ama bu kez işler başka türlü oldu: Kadeh yere düşmedi; bunda doğaüstü hiçbir şey yoktu.

Çünkü yapıyı ilerletmek için karşı köşede temeli çoktan tümüyle kazıp çıkarmış, hatta duvarları örmeye başlamışlardı; bu amaçla da gerektiği kadar yüksek bir iskele kurmuşlardı.

Bu kutlama için iskelenin özellikle tahtalarla döşenmesi ve çok sayıda izleyicinin yukarı çıkarılmasına işçilerin yararı için izin verilmişti. Kadeh oraya doğru uçtu ve bu rastlantıyı kendisi için uğurlu bir işaret sayan biri tarafından yakalandı. Elinden bırakmadan dolaştırdı; üzerinde E ve O harflerinin çok zarifçe iç içe geçirilerek kazındığı görüldü. Bu, Eduard için gençliğinde yaptırılmış kadehlerden biriydi.

İskeleler yeniden boşaldı; konukların en çevik olanları çevreye bakmak için yukarı çıktı ve her yöndeki güzel manzarayı övmeye doyamadı. Yüksek bir noktada yalnızca bir kat yukarı çıkınca insan neler görmez ki! Ülkenin iç tarafında birkaç yeni köy belirdi; ırmağın gümüş rengi şeridi açıkça görülüyordu; hatta biri başkentin kulelerini seçtiğini ileri sürdü. Arka tarafta, ormanlık tepelerin ardında uzak bir dağ silsilesinin mavi zirveleri yükseliyordu; yakın çevrenin tamamı da gözler önüne seriliyordu. “Şimdi bir de şu üç gölet birleştirilip tek göl olsa,” diye seslendi biri, “manzarada büyük ve arzu edilir ne varsa hepsi bulunurdu.”

“Bu yapılabilir,” dedi yüzbaşı, “çünkü eskiden zaten bir dağ gölü oluşturmuşlardı.”

“Yalnız çınar ve kavak grubuma dokunulmamasını rica ediyorum,” dedi Eduard, “ortadaki göletin kıyısında öyle güzel duruyorlar.” Birkaç adım öne çıkardığı Ottilie’ye dönüp aşağıyı göstererek, “Bakın,” dedi, “bu ağaçları kendim diktim.”

“Ne zamandır buradalar?” diye sordu Ottilie. “Sizin dünyaya gelişinizden beri sayılır,” diye karşılık verdi Eduard. “Evet, sevgili çocuğum, sen daha beşikteyken ben ağaç dikiyordum.”

Topluluk yeniden şatoya döndü. Yemek sona erince köyde bir gezintiye davet edildiler; oradaki yeni düzenlemeleri de görmeleri isteniyordu. Yüzbaşının girişimiyle köylüler evlerinin önünde toplanmıştı. Sıra hâlinde değil, aile aile, doğal gruplar oluşturmuşlardı; kimisi akşamın gerektirdiği işle uğraşıyor, kimisi yeni banklarda dinleniyordu. Onlara, en azından her pazar ve bayram günü bu temizliği ve düzeni yenilemek hoş bir görev olarak verilmişti.

Dostlarımız arasında oluşmuş, gönül yakınlığına dayalı içten bir birliktelik, büyük bir topluluk tarafından her zaman tatsız biçimde bölünür. Dördü de kendilerini büyük salonda yeniden baş başa bulmaktan memnundu; ama Eduard’a verilen, ertesi gün yeni konukların geleceğini bildiren bir mektup, bu ev içi huzur duygusunu bir ölçüde bozdu.

“Tahmin ettiğimiz gibi,” diye seslendi Eduard Charlotte’a, “kont gelecek; yarın burada.” “Öyleyse barones de yakındadır,” diye karşılık verdi Charlotte.

“Elbette!” diye cevap verdi Eduard. “O da yarın kendi tarafından yola çıkıp gelecek. Bir gecelik konaklama istiyorlar ve ertesi gün birlikte yeniden yola koyulacaklar.”

“Hazırlıklarımızı erkenden yapmalıyız, Ottilie!” dedi Charlotte.

“Nasıl düzenlememi buyurursunuz?” diye sordu Ottilie.

Charlotte genel olarak ne yapılacağını anlattı, Ottilie de yanlarından ayrıldı.

Yüzbaşı, bu iki kişinin ilişkisini sordu; şimdiye kadar yalnızca genel hatlarıyla biliyordu. İkisi de daha önce başka kişilerle evliyken birbirlerine tutkuyla bağlanmışlardı. İki evlilik de epeyce dikkat çeken biçimde bozulmuştu; boşanma düşünülmüştü. Barones için bu mümkün olmuş, kont içinse olmamıştı. Görünüşte ayrılmak zorunda kalmışlar ama ilişkileri sürmüştü. Kışın başkentte birlikte olamadıklarında yazın geziye çıkarak ve kaplıcalarda buluşarak bunu telafi ediyorlardı. İkisi de Eduard’la Charlotte’tan biraz büyüktü ve eskiden beri saraydaki günlerinden kalma yakın dostlarıydılar. Dostlarının her davranışını onaylamasalar da onlarla ilişkilerini hep iyi tutmuşlardı. Bu kez Charlotte, onların gelişini bir bakıma hiç uygun bulmamıştı; sebebini iyice düşünse, bunun aslında Ottilie yüzünden olduğunu anlardı. İyi, saf çocuk böyle bir örneği bu kadar erken görmemeliydi.

“Birkaç gün daha bekleyebilirlerdi,” dedi Eduard, Ottilie içeri girerken. “Çiftlik satışını yoluna koyana kadar. Belge hazır; bir nüshası burada. Ama ikinci nüsha eksik, yaşlı yazıhane kâtibimiz de ağır hasta.” Yüzbaşı yardım etmeyi önerdi, Charlotte da; ancak buna karşı bazı itirazlar vardı. “Verin bana!” diye seslendi Ottilie, biraz aceleyle.

“Bitiremezsin,” dedi Charlotte.

“Doğrusu öbür gün sabahına yetişmesi gerek ve iş çok,” dedi Eduard. “Bitmiş olacak,” diye seslendi Ottilie; kâğıt çoktan ellerindeydi.

Ertesi sabah, konukları karşılamaya gitmeyi ihmal etmemek için üst kattaki pencereden yolu gözlerlerken Eduard, “Şu yolda ağır ağır gelen atlı kim?” diye sordu. Yüzbaşı atlının görünüşünü daha ayrıntılı anlattı. “Demek o,” dedi Eduard; “senin benden daha iyi gördüğün ayrıntılar, benim pekâlâ gördüğüm bütüne çok uyuyor. Mittler bu. Ama neden böyle yavaş, hem de bu kadar yavaş sürüyor?”

Atlı yaklaştı; gerçekten de Mittler’di. Merdivenleri ağır ağır çıkarken onu dostça karşıladılar. “Dün neden gelmediniz?” diye seslendi Eduard.

“Gürültülü şenlikleri sevmem,” diye karşılık verdi Mittler. “Ama bugün dostumun doğum gününü sizinle sessizce kutlamaya devam etmeye geldim.”

“Nasıl oldu da bu kadar zaman bulabildiniz?” diye şakayla sordu Eduard.

“Ziyaretim sizin için bir anlam taşıyorsa, bunu dün yaptığım bir düşünceye borçlusunuz. Barış sağladığım bir evde günün yarısını geçirmek beni yürekten sevindirmişti; sonra burada doğum günü kutlandığını duydum. ‘Yalnızca barışmaya ikna ettiklerimle birlikte sevinmek istemen bencilce sayılmaz mı?’ diye düşündüm kendi kendime. ‘Barışı koruyup gözeten dostlarımla da bir kez olsun neden sevinmeyeyim?’ Dediğimi yaptım! İşte, aklıma koyduğum gibi geldim.”

“Dün kalabalık bir topluluk bulurdunuz, bugün küçük bir topluluk buluyorsunuz,” dedi Charlotte. “Kontla baronesi bulacaksınız; onlar da size daha önce epey iş çıkarmışlardı.”

Tuhaf ama hoş karşılanan adamı çevrelemiş dört ev sakininin ortasından, canı sıkılmış bir telaşla fırlayıp hemen şapkasını ve binici kamçısını aramaya koyuldu: “Biraz dinlenip kendime iyilik etmeye kalktım mı, başımda hep bir uğursuzluk dolaşıyor! Ama neden huyumdan çıkıyorum ki! Gelmemeliydim, şimdi de kovuluyorum. Onlarla aynı çatı altında kalmam; siz de dikkatli olun: yanlarında uğursuzluktan başka bir şey getirmezler! Varlıkları, bulaşmasını yayan bir maya gibi.”

Onu yatıştırmaya çalıştılar, ama boşuna. “Evlilik kurumuna saldıran,” diye haykırdı, “bu ahlaki toplumun temelini sözle, hatta eylemle çökerten kişi benimle uğraşmış olur; onun üstesinden gelemiyorsam da onunla hiçbir ilişkim olmaz. Evlilik, bütün uygarlığın başlangıcı ve doruk noktasıdır. Ham insanı yumuşatır; en uygar kişi bile yumuşaklığını göstermek için bundan daha iyi bir fırsat bulamaz. Çözülemez olmalıdır; çünkü öyle çok mutluluk getirir ki, tek tek mutsuzlukların yanında hesabı bile olmaz. Hem mutsuzluk dediğin de nedir? İnsanı ara sıra yakalayan sabırsızlıktır; sonra da kendini mutsuz sanmaya heves eder. Bırakın o an geçip gitsin; insan, bunca zamandır sürmüş olanın hâlâ sürmesi sayesinde kendini mutlu sayacaktır. Ayrılmak için yeterli hiçbir sebep yoktur. İnsanın hâli öyle büyük acı ve sevinçler içerir ki, eşlerin birbirine ne kadar borçlu olduğunu hesaplamak mümkün değildir. Bu, ancak sonsuzlukta ödenebilecek sonsuz bir borçtur. Bazen elbette insanın canını sıkabilir; buna inanırım, hatta böyle olması da doğrudur. Biz de vicdanla evli değil miyiz? O, bir erkek ya da kadından bile daha çok sıkıntı verdiği için, çoğu zaman kurtulmak istediğimiz bir eş değil midir?”

Böyle coşkulu konuştu; şato avlusuna iki yandan aynı anda, tam ölçülmüşçesine giren konukların gelişini borazan çalan posta arabası sürücüleri duyurmasa daha uzun süre konuşurdu. Ev halkı onları karşılamaya koşunca Mittler saklandı, atının hana götürülmesini söyledi ve canı sıkkın bir hâlde oradan at sürdü.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…