Gönül Yakınlıkları kitap kapağı

9. bölüm / 49

Altıncı Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 49Şu an: Altıncı Bölüm
  1. 1 Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.673 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm2.225 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm1.358 kelime
  4. 4 Müdire’nin notu159 kelime
  5. 5 Yardımcının ek yazısı449 kelime
  6. 6 Dördüncü Bölüm2.597 kelime
  7. 7 Beşinci Bölüm — Müdire’nin Mektubu108 kelime
  8. 8 Yardımcının Mektubu848 kelime
  9. 9 Altıncı Bölüm1.911 kelime · Okuduğun bölüm
  10. 10 Yedinci Bölüm1.507 kelime
  11. 11 Sekizinci Bölüm769 kelime
  12. 12 Dokuzuncu Bölüm2.007 kelime
  13. 13 Onuncu Bölüm2.314 kelime
  14. 14 On Birinci Bölüm1.149 kelime
  15. 15 On İkinci Bölüm1.223 kelime
  16. 16 On Üçüncü Bölüm1.345 kelime
  17. 17 On Dördüncü Bölüm630 kelime
  18. 18 On Beşinci Bölüm1.304 kelime
  19. 19 On Altıncı Bölüm950 kelime
  20. 20 Eduard’dan Charlotte’a329 kelime
  21. 21 On Yedinci Bölüm1.593 kelime
  22. 22 On Sekizinci Bölüm1.952 kelime
  23. 23 İkinci Kısım — Birinci Bölüm1.350 kelime
  24. 24 İkinci Bölüm733 kelime
  25. 25 Ottilie’nin günlüğünden346 kelime
  26. 26 Üçüncü Bölüm993 kelime
  27. 27 Ottilie’nin Günlüğünden342 kelime
  28. 28 Dördüncü Bölüm1.849 kelime
  29. 29 Ottilie’nin Günlüğünden338 kelime
  30. 30 Beşinci Bölüm2.551 kelime
  31. 31 Ottilie’nin Günlüğünden526 kelime
  32. 32 Altıncı Bölüm1.734 kelime
  33. 33 Yedinci Bölüm2.285 kelime
  34. 34 Ottilie’nin günlüğünden340 kelime
  35. 35 Sekizinci Bölüm1.428 kelime
  36. 36 Dokuzuncu Bölüm665 kelime
  37. 37 Ottilie’nin Günlüğünden360 kelime
  38. 38 Onuncu Bölüm1.746 kelime
  39. 39 Tuhaf Komşu Çocuklar — Novella1.904 kelime
  40. 40 On Birinci Bölüm963 kelime
  41. 41 On İkinci Bölüm1.522 kelime
  42. 42 On Üçüncü Bölüm1.468 kelime
  43. 43 On Dördüncü Bölüm1.330 kelime
  44. 44 On Beşinci Bölüm1.694 kelime
  45. 45 On Altıncı Bölüm414 kelime
  46. 46 Eduard’dan Ottilie’ye657 kelime
  47. 47 On Yedinci Bölüm458 kelime
  48. 48 Ottilie’den dostlarına798 kelime
  49. 49 On Sekizinci Bölüm2.721 kelime

Altıncı Bölüm
Ottilie’yi getiren araba kapıya gelmişti. Charlotte onu karşılamaya gitti; sevgili çocuk ona doğru koştu, ayaklarına kapandı ve dizlerine sarıldı.

“Bu kadar alçalmana ne gerek var!” dedi Charlotte; biraz mahcup olmuş, onu ayağa kaldırmak istiyordu. “Bunu öyle alçakgönüllülük olsun diye yapmıyorum,” diye karşılık verdi Ottilie, önceki duruşunu bozmadan. “Yalnızca, boyum dizlerinize ancak yetiştiği ve sevginizden şimdiden bu kadar emin olduğum o günleri anmayı seviyorum.”

Ayağa kalktı; Charlotte da onu içtenlikle kucakladı. Erkeklerle tanıştırıldı ve hemen, özel bir saygıyla karşılanan bir konuk gibi ağırlandı. Güzellik her yerde seve seve ağırlanan bir konuktur. Konuşmaya katılmıyor olsa da dikkatle dinliyor gibiydi.

Ertesi sabah Eduard, Charlotte’a, “Hoş, insanın içini açan bir kız,” dedi.

“İçini açan mı?” diye gülümseyerek karşılık verdi Charlotte. “Daha ağzını bile açmadı ki!”

“Öyle mi?” diye karşılık verdi Eduard, düşüncelere dalmış gibi görünerek. “Bu gerçekten şaşırtıcı!”

Charlotte yeni gelen kıza ev işlerinin nasıl yürütüldüğü konusunda pek az ipucu verdi. Ottilie bütün düzeni çabucak kavramış, dahası, özümsemişti. Herkes için, her bir kişi için ne yapması gerektiğini kolayca anladı. Her şey vaktinde yapılıyordu. Buyuruyor gibi görünmeden işleri yönlendirmeyi biliyor, biri ağır davrandığında işi hemen kendisi yapıyordu.

Boş zamanının ne kadar olduğunu fark eder etmez Charlotte’tan saatlerini düzenlemesine izin vermesini istedi; bundan sonra bu programa titizlikle uydu. Kendisine verilen işleri, Charlotte’un yardımcıdan öğrendiği biçimde yapıyordu. Kendi hâline bırakıldı. Charlotte yalnızca ara sıra onu teşvik etmeye çalışıyordu. Örneğin el yazısını daha serbest kılmak için önüne bazen ucu açılmış kalemler koyuyordu; ama onların da ucu kısa sürede yeniden sivriltiliyordu.

Kadınlar yalnız kaldıklarında Fransızca konuşmaya karar vermişlerdi; Charlotte bu kararda özellikle ısrar ediyordu, çünkü Ottilie yabancı dilde daha konuşkandı; üstelik bu dili kullanma alıştırması ona ödev olarak verilmişti. Bu dilde, söylemek istediğinden fazlasını söylediği sık olurdu. Charlotte özellikle, yatılı okulun tamamını rastlantıyla, ayrıntılı ama yine de sevgi dolu biçimde tasvir edişinden keyif alıyordu. Ottilie onun için sevgili bir sohbet arkadaşı olmuştu; Charlotte ileride onda güvenilir bir dost bulmayı umuyordu.

Bu sırada Charlotte, Ottilie’yle ilgili eski kâğıtları yeniden gözden geçirdi; müdireyle yardımcının iyi çocuk hakkında neler düşündüğünü anımsamak, bunları Ottilie’nin kendi kişiliğiyle karşılaştırmak istiyordu. Çünkü Charlotte, birlikte yaşayacağımız insanların karakterini olabildiğince çabuk tanımamız gerektiğine inanıyordu: Onlardan ne beklenebileceğini, nelerinin geliştirilebileceğini ya da hangi özelliklerini bir kez ve sonsuza dek kabullenip bağışlamamız gerektiğini bilmek için.

Bu incelemede yeni bir şey bulmadı; ama bildiği bazı şeyler gözüne daha önemli ve daha çarpıcı göründü. Örneğin Ottilie’nin yiyip içmedeki ölçülülüğü gerçekten kaygı verici olabilirdi.

Kadınların sıradaki uğraşı giyim kuşamdı. Charlotte, Ottilie’den daha zengin ve daha özenle seçilmiş giysiler içinde görünmesini istedi. İyi yürekli, becerikli kız hiç vakit kaybetmeden daha önce kendisine hediye edilmiş kumaşları kesti; başkalarının azıcık yardımıyla onları kendisine hızla ve son derece zarif biçimde uydurdu. Yeni, modaya uygun giysiler onun görünüşünü daha da güzelleştirdi; çünkü bir kişinin hoşluğu dış görünüşüne de yayıldığından, özelliklerini yeni bir çevreye taşıdığında onu yeniden ve daha zarif görürüz.

Böylece Ottilie, başlangıçta olduğu gibi, zamanla erkekler için —adı neyse onu koyalım— gerçek bir göz aydınlığına dönüştü. Zümrüt, muhteşem rengiyle göze iyi gelir, hatta bu soylu duyuya bir ölçüde şifa verirse, insan güzelliği dış ve iç duyular üzerinde çok daha güçlü bir etki bırakır. Onu gören kişinin içine hiçbir kötülük sinmez; insan kendisiyle ve dünyayla uyum içinde olduğunu hisseder.

Ottilie’nin gelişi topluluğa birçok bakımdan yarar sağlamıştı. İki dost buluşma saatlerine, hatta dakikalarına daha düzenli uymaya başlamıştı. Yemek, çay ya da gezinti için kimseyi gereğinden fazla bekletmiyorlardı. Özellikle akşamları sofradan eskisi kadar erken kalkmıyorlardı. Charlotte bunu fark ediyor ve ikisini de gözünden kaçırmıyordu. Birinin ötekine bu duruma vesile olup olmadığını anlamaya çalıştı; ama aralarında bir fark göremedi. İkisi de genel olarak daha cana yakın olmuştu. Sohbet ederken Ottilie’nin ilgisini neyin çekebileceğini, onun anlayışına ve diğer bilgilerine neyin uygun düşeceğini gözetiyor gibiydiler. Okurken ya da anlatırken Ottilie dönene kadar ara veriyorlardı. Daha yumuşak huylu olmuş, genel olarak daha çok şey paylaşır hâle gelmişlerdi.

Buna karşılık Ottilie’nin hizmet etme gayreti her geçen gün artıyordu. Evi, insanları ve koşulları ne kadar iyi tanırsa işe o kadar canlı biçimde el atıyor; her bakışı, her hareketi, yarım sözü, her sesi o kadar çabuk anlıyordu. Sakin dikkati hep aynıydı; dingin canlılığı da öyle. Oturuşu, kalkışı, yürüyüşü, gelişi, bir şey alıp getirişi ve yeniden oturuşu hiç telaş belirtisi taşımayan, hiç durmayan, hoş bir devinimdi. Üstelik yürüdüğü duyulmuyordu; öyle hafif basıyordu.

Ottilie’nin bu zarif hizmetkârlığı Charlotte’u çok sevindiriyordu. Yalnızca, kendisine pek uygun bulmadığı bir şeyi ondan saklamadı. Bir gün şöyle dedi: “Birinin elinden bir şey düştüğünde hemen eğilip onu almayı denemek, övgüye değer inceliklerden sayılır. Böyle davranınca kendimizi bir bakıma ona hizmet etmekle yükümlü kılmış oluruz. Ama büyük dünyada, böyle bir bağlılık gösterirken kime karşı olduğumuzu düşünmek gerekir. Kadınlara karşı sana bu konuda kural koymayacağım. Sen gençsin. Senden üstün ve yaşlı olanlara karşı bunu yapmak görevindir; yaşıtlarına karşı incelik, gençlere ve alt sınıftakilere karşıysa insanlık ve iyilik gösterisidir. Ama bir kadının erkeklere karşı böyle bir bağlılık ve hizmetkârlık göstermesi pek uygun düşmez.”

“Bu huyumdan kurtulmaya çalışacağım,” diye karşılık verdi Ottilie. “Yine de bunun nasıl ortaya çıktığını size anlatırsam bu uygunsuz davranışımı bağışlarsınız. Bize tarih öğrettiler; gerektiği kadarını aklımda tutamadım, çünkü ne işime yarayacağını bilmiyordum. Yalnızca bazı olaylar belleğimde çok derin iz bıraktı; mesela şu:”

“İngiltere Kralı Birinci Karl, sözde yargıçlarının karşısında dururken taşıdığı bastonun altın başlığı yere düşmüş. Böyle durumlarda herkesin onun için koşturmasına alışkın olduğundan, çevresine bakınıp bu kez de birinin kendisine bu küçük hizmeti sunmasını beklemiş gibi görünüyormuş. Kimse kımıldamamış; o da başlığı almak için kendi eğilmiş. Bu bana öyle acı verici geldi ki —haklı mıydım, bilmiyorum— o andan sonra birinin elinden bir şey düştüğünü görüp de eğilmeden edemedim. Ama bunun her zaman uygun olmayabileceğini ve,” diye gülümseyerek sürdürdü, “hikâyemi her seferinde anlatamayacağımı düşününce, bundan böyle kendimi daha çok tutacağım.”

Bu sırada iki dostun kendilerini sorumlu hissettikleri yararlı işler kesintisiz ilerliyordu. Her gün üzerinde düşünmek ve girişimde bulunmak için yeni bir neden buluyorlardı.

Bir gün birlikte köyün içinden geçerken, yer sıkıntısının insanları düzen ve temizliğe yönelttiği köylerle karşılaştırıldığında, burada ikisinin de ne kadar eksik kaldığını hoşnutsuzlukla fark ettiler.

“İsviçre yolculuğumuzda,” dedi yüzbaşı, “kırsalda sözde bir park düzenlemesini gerçekten güzelleştirmek istediğimizi anımsıyor musun? Elverişli konumdaki böyle bir köyü İsviçre tarzı evlerle değil, kullanışlılığı bu kadar artıran İsviçre düzeni ve temizliğiyle kurmayı düşünmüştük.”

“Örneğin burada,” diye karşılık verdi Eduard, “bunu yapmak mümkün olurdu. Kale tepesinin eteği öne doğru çıkıntı yapan bir köşeye uzanıyor; karşısındaki köy yarım daire biçiminde, oldukça düzenli kurulmuş. Arada bir dere akıyor; kabarmasına karşı biri taşlarla, biri kazıklarla, bir başkası kirişlerle, komşusu da tahtalarla önlem almaya çalışıyor. Ama hiçbiri ötekine yardım etmiyor; tersine, hem kendilerine hem de başkalarına zarar veriyorlar. Yol da beceriksizce bir aşağı bir yukarı kıvrılıyor; kimi yerde sudan, kimi yerde taşların üzerinden geçiyor. İnsanlar elbirliğiyle çalışmak isteseler, burada yarım daire biçiminde bir duvar yapmak, arkasındaki yolu evlere kadar yükseltmek, en güzel alanı oluşturmak ve temizliğe yer açmak için büyük bir ek ödenek gerekmez. Böyle kapsamlı bir düzenlemeyle bütün o küçük, yetersiz önlemler bir anda ortadan kaldırılabilir.”

“Hadi deneyelim!” dedi yüzbaşı, araziyi gözleriyle tarayıp çabucak değerlendirdikten sonra.

“Köylülerle ve çiftçilerle, onlara doğrudan emir veremeyeceksem hiçbir işim olsun istemiyorum,” diye karşılık verdi Eduard.

“Haksız sayılmazsın,” diye karşılık verdi yüzbaşı. “Ben de böyle işlerden hayatım boyunca çok sıkıntı çektim. İnsanın kazanacağı şeyin karşılığında nelerden vazgeçmesi gerektiğini doğru tartması ne kadar zor; amacı istemek ama araçları küçümsememek ne kadar zor! Birçok kişi araçları amaçla karıştırıyor; amacı göz önünde tutmadan araçlardan zevk alıyor. Her kötülüğün ortaya çıktığı yerde iyileştirilmesi gerektiğini söylüyoruz, ama asıl nerede doğduğuna, nereden etkisini gösterdiğine aldırmıyoruz. Bu yüzden öğüt alışverişinde bulunmak, özellikle günlük işlerde aklı başında davranıp yarından ötesini nadiren gören kalabalıkla konuşmak çok zor. Üstelik ortak bir girişimden biri kazançlı çıkarken öteki kaybedecekse, uzlaşmayla hiçbir yere varılamaz. Gerçekten ortak yarara hizmet eden her şey, sınırsız hükümdarlık yetkisiyle ilerletilmelidir.”

Ayakta konuşurlarken, ihtiyaç sahibi olmaktan çok küstah görünen biri onlardan para istedi. Sözünün kesilmesinden ve rahatsız edilmekten hoşlanmayan Eduard, onu birkaç kez sakinlikle geri çevirmeyi denedikten sonra azarladı. Adam homurdanarak, hatta karşılık vererek küçük adımlarla uzaklaşırken dilenci haklarını öne sürüyor; kendisine sadaka verilmeyebileceğini ama gücenmesine yol açacak biçimde aşağılanmaması gerektiğini, çünkü herkes gibi onun da Tanrı’nın ve devletin koruması altında olduğunu söylüyordu. Eduard büsbütün kendini kaybetti.

Yüzbaşı onu yatıştırmak için şöyle dedi: “Bu olayı, kırsaldaki kolluk düzenimizi bu konuya da yaymamız için bir çağrı sayalım! Sadaka vermek elbette gerekir; ama özellikle evde, insanın bunu kendi eliyle vermemesi daha iyidir. Orada, iyilik etmek de dâhil, her konuda ölçülü ve tutarlı olmalı. Çok cömert bir yardım dilencileri başından savmak yerine buraya çeker. Oysa yolculukta, geçip giderken, yol kenarındaki bir yoksulun karşısına rastlantısal bir talih gibi çıkabilir, onu beklenmedik bir yardımla sevindirebiliriz. Köyün ve kalenin konumu böyle bir düzenlemeyi kolaylaştırıyor; bunu daha önce de düşünmüştüm.”

“Köyün bir ucunda han, öbür ucunda da yaşlı, iyi yürekli bir çift oturuyor; iki yere de küçük birer miktar para bırakmalısın. Köye giren değil, köyden çıkan kişi bir şey alacak. Üstelik bu iki ev kaleye çıkan yolların üzerindeyken, oraya gitmek isteyen herkes de bu iki noktaya yönlendirilmiş olacak.”

“Gel,” dedi Eduard, “bunu hemen karara bağlayalım; ayrıntıları sonra tamamlarız.”

Hancıya ve yaşlı çifte gittiler; iş olup bitti.

Birlikte yeniden kale tepesine çıkarlarken Eduard, “Dünyadaki her şeyin iyi bir fikirle sağlam bir karara bağlı olduğunu çok iyi biliyorum,” dedi. “Karımın park düzenlemelerini ne kadar doğru değerlendirdin; bana iyileştirme yönünde bir ipucu da verdin. İnkâr etmeyeyim, bunu hemen ona ilettim.”

“Bundan kuşkulanabilirdim,” diye karşılık verdi yüzbaşı, “ama bunu doğru bulamazdım. Onun kafasını karıştırdın; artık her şeyi olduğu gibi bırakıyor ve bu tek konuda bize direniyor. Çünkü bu konudan söz etmekten kaçınıyor ve Ottilie’yle aralarda tepeye çıksa da bizi yosunlu kamelyaya bir daha davet etmedi.”

“Bu bizi yıldırmamalı,” diye karşılık verdi Eduard. “Yapılabilecek ve yapılması gereken iyi bir şey olduğuna inanırsam, gerçekleşene kadar içim rahat etmez. Başka konularda da bir işe girişmeyi iyi bilmez miyiz? Akşamları eğlence olsun diye resimli İngiliz park kitaplarına, ardından senin arazi haritana bakalım! Önce işi varsayımsal bir meseleymiş gibi, yalnızca şaka yollu ele almak gerek; ciddiyet kendiliğinden gelir.”

Bu anlaşmadan sonra kitapları açtılar. Kitaplarda önce bölgenin planı ve manzarası, ilk, el değmemiş doğal hâliyle çizilmişti; başka sayfalarda ise sanatın orada yaptığı değişiklikler gösteriliyordu: Var olan bütün güzelliklerden yararlanıp onları artırmak için. Buradan kişinin kendi mülküne, çevresine ve bunlarda neler geliştirilebileceğine geçmek çok kolaydı.

Yüzbaşının çizdiği haritayı temel almak artık hoş bir uğraş olmuştu; yalnız Charlotte’un işi ilk kez başlattığı zamanki ilk tasarımından tümüyle vazgeçemiyorlardı. Yine de tepeye daha kolay bir çıkış yolu buldular; yukarıda, yamaçta, hoş bir koruluğun önüne bir köşk yapmayı düşündüler. Köşk kaleyle bağlantılı olmalıydı; kale pencerelerinden görülebilmeli, oradan da kale ve bahçeler gözlenebilmeliydi.

Yüzbaşı her şeyi iyice düşünüp ölçmüştü; köy yolunu, derenin kıyısındaki duvarı ve dolgu işini yeniden gündeme getirdi. “Tepeye rahat bir yol çıkarırken,” dedi, “o duvar için gereken taşları da tam gerektiği kadar elde ediyorum. Bir iş ötekine bağlanınca ikisi de daha ucuza ve daha çabuk tamamlanır.”

“Ama şimdi kaygım başlıyor,” dedi Charlotte. “Mutlaka belli bir miktar ayrılmalı; böyle bir düzenleme için ne kadar gerektiği bilindiğinde, para haftalara olmasa bile en azından aylara bölüştürülmeli. Kasa benim denetimimde; fişleri ben ödüyor, hesabı da kendim tutuyorum.”

“Bize pek güveniyor gibi görünmüyorsun,” dedi Eduard.

“Keyfî işlerde pek güvenmiyorum,” diye karşılık verdi Charlotte. “Keyfî davranışları sizden daha iyi dizginleyebiliyoruz.”

Düzenleme yapılmış, işe hızla başlanmıştı. Yüzbaşı her zaman oradaydı; Charlotte da artık onun ciddi ve kararlı tutumuna hemen her gün tanık oluyordu. O da Charlotte’u daha yakından tanıdı; birlikte çalışıp bir işi başarmaları ikisi için de kolaylaştı.

İşler dans gibidir: Adımlarını birbirine uyduran kişiler birbirleri için vazgeçilmez hâle gelir; aralarında karşılıklı bir yakınlık doğması kaçınılmazdır. Charlotte’un yüzbaşıyı yakından tanıdığından beri ona gerçekten yakınlık duyduğunun güvenilir bir kanıtı vardı: İlk düzenlemelerinde özellikle seçip süslediği, güzel bir dinlenme yerini, yüzbaşının tasarısına engel olduğu için, bundan en ufak bir rahatsızlık duymadan bütünüyle yıktırmıştı.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…