Lodore kitap kapağı

14. bölüm / 57

Xıv. Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 57Şu an: Xıv. Bölüm
  1. 1 Bölüm I1.290 kelime
  2. 2 Bölüm II1.668 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm2.031 kelime
  4. 4 Bölüm IV2.320 kelime
  5. 5 Beşinci Bölüm1.750 kelime
  6. 6 Bölüm VI1.212 kelime
  7. 7 Bölüm VII2.065 kelime
  8. 8 Bölüm VIII1.602 kelime
  9. 9 Bölüm IX2.463 kelime
  10. 10 Bölüm X1.360 kelime
  11. 11 Bölüm XI2.154 kelime
  12. 12 Bölüm XII1.722 kelime
  13. 13 Xııı. Bölüm1.582 kelime
  14. 14 Xıv. Bölüm2.930 kelime · Okuduğun bölüm
  15. 15 Bölüm XV1.418 kelime
  16. 16 Bölüm XVI2.750 kelime
  17. 17 Bölüm XVII2.189 kelime
  18. 18 Bölüm XVIII1.242 kelime
  19. 19 Birinci Cildin Sonu. — Lodore — 2 — Lodore. — Yazarı — “Frankensteın”ın Yazarından.44 kelime
  20. 20 Bölüm I1.251 kelime
  21. 21 İkinci Bölüm2.299 kelime
  22. 22 Bölüm III1.655 kelime
  23. 23 Bölüm IV2.140 kelime
  24. 24 Bölüm V2.636 kelime
  25. 25 Vı. Bölüm1.557 kelime
  26. 26 Vıı. Bölüm2.772 kelime
  27. 27 Bölüm VIII2.003 kelime
  28. 28 Bölüm IX2.710 kelime
  29. 29 Bölüm X1.251 kelime
  30. 30 Bölüm XI2.221 kelime
  31. 31 Bölüm XII2.622 kelime
  32. 32 Bölüm XIII941 kelime
  33. 33 Bölüm XIV1.940 kelime
  34. 34 Bölüm XV1.979 kelime
  35. 35 Xvı. Bölüm1.331 kelime
  36. 36 Bölüm XVII867 kelime
  37. 37 Bölüm XVIII1.610 kelime
  38. 38 II. Cildin Sonu — Lodore — 3 — Lodore. — “Frankensteın”in — Yazarından46 kelime
  39. 39 Bölüm I1.160 kelime
  40. 40 Bölüm II1.749 kelime
  41. 41 Üçüncü Bölüm925 kelime
  42. 42 Bölüm IV1.699 kelime
  43. 43 Bölüm V1.649 kelime
  44. 44 Bölüm VI1.132 kelime
  45. 45 Vıı. Bölüm1.616 kelime
  46. 46 Vııı. Bölüm1.779 kelime
  47. 47 Ix. Bölüm651 kelime
  48. 48 Bölüm X1.443 kelime
  49. 49 Bölüm XI2.410 kelime
  50. 50 Xıı. Bölüm2.292 kelime
  51. 51 Bölüm XIII2.647 kelime
  52. 52 Bölüm XIV3.340 kelime
  53. 53 Bölüm XV2.843 kelime
  54. 54 Bölüm XVI2.085 kelime
  55. 55 Xvıı. Bölüm2.331 kelime
  56. 56 Bölüm XVIII2.342 kelime
  57. 57 Sonuç807 kelime

XIV. BÖLÜM
Zamanla Değişim birlikte kanatlanıp uçar.

L. E. L.

Fitzhenry ile kızı, Amerika’nın uçsuz bucaksız düzlüklerinde yağmurda ve güneşte günlerce yolculuk ettiler. Sohbet yola renk katıyordu; gördüğü her şeyin yeniliği ve çeşitliliği Ethel’i öyle sevindiriyordu ki, sık sık koltuğundan fırlayıp yeni bir heyecan ve sevinç duymak istiyordu. Gençler değişimi öylesine sever ki, bunun Yaratıcı’nın bir takdiri olduğunu sık sık düşünmüşüzdür: belli bir yaşa geldiğimizde ana baba evinden ayrılıp, çadırlarımızı kuracağımız ve sürülerimizi otlatacağımız yeni bir yurt aramaya yöneltilmemiz bundandır; tıpkı atamız gibi. Güzel genç kızın berrak, yumuşak gözleri, her pitoresk manzarada, toprağın ve gökyüzünün her değişiminde, uygarlığın ve sonuçlarının her yeni görünüşünde sevinçle parlıyordu.

Fitzhenry—uzun süredir terk ettiği Eski Dünya’ya yaklaşırken unvanını yeniden kullanabilir: Lord Lodore—Illinois’teki evinden bir anlık dürtüyle ayrılmıştı. Huzurlu meskenini sabırsızlıkla, aceleyle terk etmiş; yeniden düşünmeye, neredeyse hatırlamaya bile zaman ayırmamıştı. Zihnindeki ateş yatıştıkça yaptıklarından pişman olmasını gerektirecek bir neden görmedi; yine de kaygı ve kötü bir önseziyle geleceği düşünmeye başladı. Illinois’teki köyün, kızının toplumsal duygularının ilk kez gelişeceği uygun yer olmadığını; ona mutluluk şansı vermek için eğitimli ve incelmiş insanların arasına katılması gerektiğini anlamıştı. Issız doğada masum ve özgür yetişen, düşsel hayatlarının idealini canlandırmak üzere özellikle getirilmiş görgülü bir yabancıya gönüllerinin hazinesini veren bir Gertrude ya da Haidée, güzelliğiyle insanı büyüleyen bir tablodur; ama bunun gerçek hayatta yaşanması için mucize gerekir. Ethel kadar saf, güven dolu ve deneyimsiz birinin sırf bilgisizliği yüzünden sevgisini değersiz birine vermesi, kaçınılması gereken tehlikelerin başında geliyordu. Whitelock, gezgin yabancının rolünü üstlenmişti ama buna hiç uygun değildi. Lodore’un ilk düşüncesi, kızı onu ya da bir başkasını, kendi hayal gücü ve duyarlılığından doğan, o kişinin hak ettiğinin çok ötesindeki görkemli niteliklerle donatmadan önce oradan aceleyle uzaklaştırmaktı.

Dediğini yaptı. Baba kız, batının savanlarına ve ormanlarına sonsuza dek veda ederek New York’a doğru yola koyulmuşlardı. Bir süre Lodore’un zihnini geride bıraktıkları evin görüntüsü meşgul etti. Deresinin mırıltısı kulaklarında çınlıyor, uzaktaki her tepenin biçimi, geniş ovayı çevreleyen ağaç kümeleri, kıvrılan patika ve sarmaşıklı çardak gözlerinin önünde beliriyordu. Mevsimlerin oralarda yaratacağı değişiklikleri ve gerçekleşmemiş gelecek planlarını düşünüyor; bunu, kirası bitip başka bir ilçeye taşınmak zorunda kalan, yörede yetişmiş herhangi bir çiftçi gibi yapıyordu.

Varacakları şehre yaklaştıkça bu anılar silikleşti. Ethel’le konuşurken sohbetleri çoğu kez ovaya ve eski evlerine dönüyordu; bunun dışında Lodore geleceği düşünmeye ve bu yolculuğun sonuçlarını tartmaya başladı.

Nereye gidiyordu? İngiltere’ye mi? Orada nasıl karşılanacaktı? Çocuğunu kendi ülkesine hangi koşullar altında tanıtacaktı? İtibarında, bundan sonra nasıl davranırsa davransın silemeyeceği bir leke vardı. Lodore adı, aşağılama ve küçümsemenin hedefi olmuş, alaycı bir söze dönüşmüştü; adı bir sırıtışla anılıyor, ardından iftira ve azarlamalar geliyordu. Unutulması bile mümkün değildi. Karısı orada kalmış, adına iliştirilen kınamaların ve alayların canlı kalmasını sağlamıştı. Doğru, o bizzat artık kimsenin anılarında yaşamıyor olabilirdi. On iki yıl geçince adları ve kimlikleri bile değişmiş olan düşüncesiz kalabalığın aklına kendisinin geldiğini sanmıyordu. Ama adı anıldığında, varlığıyla unutulmuş o sesi yeniden uyandırdığında, ona bağlı utanç yankısı da uyanacaktı. Zenginler ve aylaklar arasında pek yaygın olan sansasyon merakı bu sesi daha da yükseltecek, Ethel’i de dünyanın nefretle baktığı birinin kolunda sahneye çıkaracaktı.

Peki ne yapmalıydı? Lady Lodore’dan kızını yanına alıp sosyeteye takdim etmesini mi istemeliydi? Onunla birlikte olmaktan vazgeçip, savunmasız çocukluğunu koruduktan sonra tehlikelerin çoğaldığı, annesinin örneğinin ona en zararlı biçimde etki edeceği bir anda yanından ayrılarak onu terk mi etmeliydi? Düzenli ama seyrek mektuplaştığı kız kardeşini düşündü. Kız kardeşi, genç ve güzel bir kadına hiç yürümediği bir yolda rehberlik etmeye pek uygun değildi. Fransa’yı, İtalya’yı ve Almanya’yı; sonraki iki üç yıl boyunca onunla oralarda nasıl dolaşabileceğini, zihnini nasıl geliştirip zenginleştirebileceğini ve gençliğin mutlu, tasasız yıllarını nasıl uzatabileceğini düşündü. Kıtadaki kendi deneyimi bu planı kolaylaştıracaktı. Tam da bu yüzden çeşitli sakıncalar taşısa da en çok bu seçenek ona çekici geliyordu.

Bir seçenek daha vardı — başka bir görüntü, başka bir ihtimal. Ona yöneldiğinde nefesi kesilir gibi oluyordu; kimi zaman gerçekleşmesinden ürküyor, kimi zaman da bunun tutkulu arzusuyla yanıp tutuşuyordu. Bu, Cornelia’yla barışma ve bundan böyle birbirlerini ve çocukları Ethel’i mutlu etmek için birlikte çabalama tasarısıydı.

Ayrılalı on iki yıl olmuştu: Bu on iki yıl onu yaşamının en parlak döneminden gerileme çağına taşımış, Cornelia’yı da on dokuz yerine otuz yaşını aşmış biri sayılmaya zorlamış; onu toy gençlikten tam olgunluğa eriştirmişti. Zaman onun zihninde ne gibi değişiklikler yaratmış olabilirdi! Son zamanlarda aralarında hiçbir iletişim olmamış, birbirleri için ölü gibi yaşamışlardı. Yine de birbirlerinin var olduğu gerçeği ikisi için de her şeye hükmeden bir yasaydı; davranışlarını yönetiyor, yeni bağlar kurmalarını engelliyordu. Cornelia bağımsız yaşamaktan yorulmuş, annesinin düzeninin ne kadar boş olduğunu anlamış ve gururu izin vermese de uzun sürgündeki kocasıyla yeniden bir araya gelmeyi arzulamış olabilirdi. Aklı başındaydı; dünyayla içli dışlı olması büyük olasılıkla zihnini geliştirmiş ve genişletmişti. Annelik sevgisi bütün gücüyle hüküm sürüyor olabilirdi; yüreğini çiçek açmış Ethel’e doğru çekiyor olabilirdi. Dile getirilmemiş nice keder de çocuğunun babasına duyduğu sevgiyi, huzuru — mutlu olamasa bile — bulabileceği dayanak, sığınak ve liman olarak görmesine yol açmış olabilirdi.

Oysa Cornelia hâlâ genç, hâlâ güzeldi ve hâlâ hayranlık uyandırıyordu; kendisi ise gözden düşüyordu. Sağlıklı bir yaşam vücudunun dikliğini, bacaklarının çevikliğini korumuştu; ama yüzü, Rhyaider Gowy’deki kır kilisesinde ona sadakat yemini eden Lodore’dan ne kadar da değişmişti! Kara gözlerinin yumuşak, içli bakışı yerini yalnızca hüzne bırakmıştı; saçlarının çekildiği alnı binlerce çizgiyle oyulmuştu. Siyah saçlarına kırlar düşmüştü — kış sabahı geceyi kasvetle bastırıyordu. Her yıl izini bırakmış; yuvarlak yanağına, Praksiteles’in usta elinin inceliğinden yoksun çizgiler kazımış, dolgun gözünü çökertip küçültmüştü. On iki yıl gerçekten burada betimlendiği kadar büyük bir değişime yol açmamıştı; ama Lodore aynada gördüğü görüntüyü kendi içinde böyle resmediyor, onu abartıp çarpıtıyordu. Başkalarının yalnızca düşünceli bir zihnin belirtilerini ve aşırı duyarlılığın izlerini gördüğü yerdeyse o, derin çizgilerle yaşın aşındırdığı kırışıklıkları görüyordu.

Güzelliğiyle göz kamaştıran, talipleri eksik olmayan, Aşk’ın tahtında hâlâ hüküm süren bu kadını sahiplenmeye kalkışabilir miydi? Ona anlatıldığına göre zaman, hediyesi olarak güzelliğine güzellik katmış; güzel başına güller ve güzel kokular serperek kederin de tutkunun da yüreğinin mağrur dinginliğini bozmamış olduğunu kanıtlamıştı.

Lodore yıllarca münzevi bir yaşam sürmüş; hırsından, umudundan, neredeyse yaşamın kendisinden vazgeçmişti. Çünkü hemcinslerimizle yakın bağ kurmayan, ilerleyen süreçte bugüne yönelik bir eylem tasarısı ya da geleceğe dair bir beklenti taşımayan varoluşa yaşam demek pek mümkün değildir. Nüfuslu şehirlere yaklaştıkça uyuşukluğundan sıyrıldı; insan işlerine yeniden karışma arzusu ve kendini mahkûm ettiği görünmezliğe karşı sabırsızlık uyandı içinde. Sonunda, uğursuz talihiyle mücadele edip onu yenmesini engellemiş olan eylemsizliğinden tiksinmeye başladı. Artık kötülenme korkusunun kendisini ezmesine izin vermemeye karar verdi. Ruhunun cesaretinin ve kararlılığının bilincindeydi; kendisine iliştirilen damgayı yüksek bir öfkeyle silip onurunun parlaklığını ortaya koymaya hazırdı. Kızı için de kendisi için de bunu yapmaya karar verdi.

Ne var ki bu işe Amerika’da girişmek istemiyordu. Çabalarının sahnesi kendi ülkesi olmalıydı; çünkü amaç, yurttaşlarının gözünde itibarını yeniden kazanmaktı. Ayrıca en başından yanlış bir adım atmaması gerektiğini hissediyordu. Kendini göstermeden önce İngiltere’deki durumunu bütünüyle anlaması şarttı. Bu nedenle Avrupa’yla mektuplaşana kadar yolculuğunu erteledi. New York’a varır varmaz kız kardeşine yazıp Lady Lodore hakkında bilgi istedi; hemen geri dönme ve mümkün olursa kendisine yabancılaşmış karısıyla barışma niyetini bildirdi. Yolculuğunu bahar aylarından öteye ertelemek istemediği için cevabın gecikmeden gelmesi için yalvardı.

Mektubu gönderdikten sonra kendini kızının arkadaşlığına verdi. Onu gireceği yeni ortama hazırlamaya, yeni dünyanın doğusundaki hareketli ve ticari yaşamla batısının görkemli dinginliği arasındaki karşıtlığın uyandırdığı ilk şaşkınlığı üzerinden atmasına yardım etmeye çalıştı. İnsanların arasına rahatlık ve vakar içinde karışmasına alışmasını istiyor; uygarlığın ürünlerini ona göstererek zihnini genişletmeye, merakını uyandırmaya çalışıyordu. Kızı hatırına tanışıklıklar kurmayı isterdi ama böyle bir şey, kendi ülkesinden uzakta korumayı amaçladığı kimliğini gizleme planını bozabilirdi. Kimliğimizden ve bilincimizden asla sıyrılamayız; başkalarının da kendimize özgü kişiliğimizin aynı ölçüde farkında olduğunu sanmaya yatkınız. Lodore ya da Fitzhenry adının New York’ta tanınması olası değildi. Ancak unvan Amerikalılara karşı kazanılan zaferlerin ödülü olarak verilmişti; bu unvanı taşıyan kişi, utancının öyküsünü Amerikalıların memnuniyetle duymuş ve kusurunu kötü niyetli bir sertlikle cezalandırmaya hazır olduklarını sanmakta daha az haksız sayılırdı.

Ne var ki bir tesadüf onu İngiliz bir hanımla karşılaştırdı; Ethel’i kendi ülkesinden insanlarla tanıştırma fırsatını memnuniyetle değerlendirdi. Bir gün, Londra’da zarif ve modaya düşkün kadınların yazdığı türden, küçük ve şık bir not aldı. Yazar, birçok özür diledikten sonra bir ricada bulunuyordu. Lodore’un kızıyla birlikte İngiltere’ye dönmek üzere olduğunu duymuştu. Oraya dönmek isteyen genç bir hanımı yanına almayı kabul eder miydi? Yurtlarından uzakta olmak İngilizleri birbirine yaklaştırır, genellikle birbirlerine karşı iyi niyet beslemelerini sağlardı. Bu ricaya yol açan koşullar olağandışıydı. Lodore, açıklamaları dinlemek için uğrarsa ilgisini çekecek, yazarını kendisine derin bir minnet borçlu bırakacak bu iyiliği de geri çevirmeyecekti.

Lodore bu başvuruya bizzat karşılık verdi. New York’un en iyi mahallelerinden birinde yaşayan İngiliz bir aile buldu ve kendisine mektup yazan hanımla tanıştırıldı. Kadın, başvuru nedenini ve öyküsünü hiçbir şeyi saklamadan anlattı. Kocasının ailesi eskiden İngiliz kralcılarıymış; İngiltere’ye sığınmış, orada yoksulluk içinde ve unutulmuş halde yaşamışlar. Babasının erkek kardeşlerinden biri yeni ülkede kalıp büyük bir servet edinmiş. Çok ileri bir yaşa kadar yaşamış; çocuğu olmadığı için servetini İngiliz yeğenine, Amerika’ya yerleşmesi koşuluyla bırakmış. Göç etmelerinin nedeni buymuş. İngiltere’de yaşarlarken Bath’te oturmuş ve yakınlarda yaşayan bir din adamıyla dost olmuşlar. Bu din adamı tuhaf bir adammış: Münzevi, bir bilgin; coşkulu bir ruhu varmış ama ürkek, sinirli mizacı onu dizginlermiş. Zengin ve yüksek mevkili ailesi, denk olmadığı biriyle uygunsuz bir evlilik yaptığı için onu dışlamış. Bu kadar eşitsiz bir çiftin nasıl evlenebildiğine şaşmamak gerekirmiş. Kadın eğitimsiz ve görgüsüz, kaba saba biriymiş ama iyi kalpliymiş. Bu uyumsuz çiftin iki kızı olmuş; küçüğü, şimdi aşağı yukarı on dört yaşında olan genç hanım, Lodore’un korumasına verilmek istenen kişiymiş.

Hanım sözlerini şöyle sürdürdü: Büyük bir erkek çocuk ailesi varmış, Fanny Derham yaşlarında yalnızca bir kızları bulunuyormuş; kızlar birkaç yıldır arkadaş ve yoldaş olmuşlar. Göç etmeye hazırlanırken, arkadaşını da yanlarında götürürse kızına ve arkadaşına eşit ölçüde iyilik edeceğine inanmış. Bay Derham, çocuğundan ayrılmayı büyük bir isteksizlikle kabul etmiş; bunun onun iyiliğine olacağını düşünmüş ve gitmesine izin vermiş. Fanny babasına itaat etmiş. Plana karşı isteksiz görünmemiş; görünüşe göre Bayan Greville’in iyi niyetli dilekleri herkesin yararına gerçekleşmiş. Neredeyse bir yıldır Amerika’dalarmış ve şimdi Fanny geri dönecekmiş. Babasından uzakta kalmaya metanetle katlanmış; ama bu ayrılığa dayanmak, mizacının doğal canlılığını tüketen bir metanet gerektirmiş. Zihnini kasvet kaplamış; insanlardan kaçıp yalnızlığa sığınmış, günlerini hayallere dalarak geçirmiş. Bayan Greville onu canlandırmaya çalışmış. Fanny de ev sahibinin istediği her çabaya iyi niyetle katılmış. Yine de, ev sahibini memnun etme isteğine kendini en çok kaptırdığı zamanlarda bile düşüncelerinin çok uzaklarda olduğu belliydi. Gözleri, okyanusun ayırdığı nesnelerin görünmez dış çizgilerini izliyor; en derin duyuları çok uzaklardaki birini hatırlamakla dolup taşıyordu. Kulakları ve sesi ise çevresindekilere dalgınca eşlik ediyordu. Bayan Greville onu eğlendirmeye, düşüncelerini dağıtmaya boşuna çabalamış. Genç zihnini cezbeden tek şey ders çalışmakmış: Babasının kendisini tanıştırdığı o derin bilgi alanlarına aralıksız ve yoğun biçimde yönelmek.

“Genç arkadaşımı tanıyınca,” diye sözünü sürdürdü Bayan Greville, “onu bütün öteki çocuklardan ayıran karakter gücünü anlayacaksınız. Fanny hiçbir zaman çocuk olmadı. Bayan Derham ile kızı Sarah, çiftliğin ve evin işleriyle koşturup dururdu; Fanny’ye ise babasıyla ilgilenmek, ona hizmet etmek düşerdi. Babası onun öğretmeniydi, Fanny de babasının bakımını üstlenmişti. Aralarındaki anne baba ve çocuk ilişkisi, alışılmışın dışında bir temele dayanıyordu. Fanny, annesinin şefkati ve hoşgörüsüyle babasına bakar, sağlığını ve huylarını gözetirdi; babasıysa ona ölü dilleri ve kız çocuklarının eğitiminde pek yer verilmeyen başka türden çetin bilgileri öğretirdi. Fanny, kendi tuhaf deyişiyle felsefeyi seviyor, bilgiye susuyor ve benim hiçbir şey anlamadığım binlerce Platoncu düşe dalıyormuş. Amerika’ya gelişinden beri bu gizemli ve düşsel konular üzerinde eskisinden on kat büyük bir coşkuyla durmuş.”

“Böyle olağanüstü ama tuhaf bir kızla babası arasındaki karşıtlık, bana sizin iyiliğinize başvurma gereği doğuran olayda özellikle belli oluyor,” diye sürdürdü Bayan Greville. “Fanny evini, babasını özlüyordu. Amerika’nın havası bile ona tatsız geliyordu; huylarımız birbirine uymuyordu. Ama hoşnutsuzluğunu hiç belli etmedi. Elinden geldiğince kendi zihninin dünyasına kapandı; dışarıdan bakıldığında neşeli ve şikâyetsizdi. Bir hafta önce ailesinden, hemen geri dönmesini isteyen mektuplar aldık. Bay Derham onsuz eriyip gidiyormuş; kadınların dilinde ‘dert etmek’ denilen şey sağlığını ciddi biçimde bozmuş. Hem babası hem annesi, onu gecikmeden kendilerine geri göndermem için bana yalvardılar.”

Lord Lodore nefesini tutmuşçasına bir ilgiyle dinledi; Bayan Greville’in daha ayrıntılı açıklamalar yapmasını sağlayacak sorular sordu. Eski okul arkadaşının kızı için bu iyiliği yapması gerektiğine kısa sürede ikna oldu: Oğlanlık düşlerini olgun yaşların hayal kırıklığı yaratan gerçekleriyle değiştirdikleri günden beri görmediği, tanımadığı Francis Derham için. Derham’ın başına gelenler böyle miydi! Yoksul, uyumsuz bir evliliğe mahkûm, hastalıklı bir duyarlılıkla yıkılmış; kendi küçük kızının acıdığı, ama onun en nazik ve bilge erkek olarak hayran olduğu bir adam. İkisinin yazgısı ne kadar farklı, ama bir o kadar da benzerdi! Çocukluk arkadaşlığını yeniden kurabileceğini düşünmek Lodore’un yüreğini ısıttı. Derham onu geri çevirmeyecek, dünyanın kör küçümsemesine ortak olmayacaktı. Yüreğinde sert ya da adaletsiz duygulara yer olamazdı; o zamanki gibi yalın ve sıcak kalbi Lodore’a yönelecek, okul arkadaşları yeniden birbirleri için bütün dünya olacaktı.

Bu açıklamadan sonra Bayan Greville genç arkadaşını tanıttı. Babasına benzerliği ilk bakışta çarpıcıydı ve Lodore’un uyanmış duyarlılığını daha da keskinleştirdi. Solgun ve açık tenliydi; açık altın sarısı saçları küçük, düzgün biçimli başının çevresinde kısa bukleler halinde toplanmış, günün ilk ışığı kadar berrak yüksek alnını açıkta bırakmıştı. Mavi gözleri olağanüstü açık renkli ve delici, kaşları belirgin ve düzdü. Her çizgisinde zekâ, daha doğrusu anlayış hüküm sürüyordu; her hareketinde düşünce bağımsızlığı ve kararlılık görülüyordu. Biçimi, duruşu, hatta ifadeleriyle henüz çocuktu; ama içinde yanılgıya yer bırakmayacak bir güç ve ruh yüceliği filizleniyordu. Sadelik ve sarsılmaz bir mizaç onun belirgin özellikleriydi; bunlar, karakterinin tuhaflığının yol açabileceği sertlikleri yumuşatıyordu.

Lodore, kızına böyle bir arkadaş kazandıran tuhaf tesadüfe sevindi. Bu iki kız birbirinden daha farklı olamazdı: Tüm dünyası sevgi dolu bağlılıklarından ibaret olan Ethel’in peri gibi görünüşü, romantik ve yumuşak tatlılığı; öte yanda kadim bilginin araştırmaya düşkün, dalgın öğrencisi. Birbirlerine benzememelerine karşın kısa sürede karşılıklı sevgi beslemeye başladılar. Aralarındaki bağ Lodore’du. Ethel’in yeni arkadaşının yoğun ve bağımsız ruhuna hayranlık duymasını sağlıyor; Fanny’yle, Ethel’in anlamadığı ve gizemli bulduğu antik felsefe üzerine konuşuyordu. Üçü ayrılmaz oldular; çevredeki kır gezilerini uzatıyor, her biri arkadaşlarının dostluğundan ve anlayışından kendine özgü bir haz alıyordu.

Bu yeni arkadaş ve kocası Washington’da bulunan Bayan Greville’le kurulan yakınlık, Lodore’un Illinois’teki inzivasından ayrılmasına alışması için bir tür geçiş dönemi oldu. Orada geçmişten ve gelecekten kopmuş, yalnızca şimdiki zamanda yaşayarak ömür sürmüştü. Orada mutluydu; yüreğine derinlemesine saplanmış yaralar, her şeyi iyileştiren doğanın şifasıyla kapanmıştı. Saatlerin akıp geçişini bir nimet gibi hissediyor; her günün işleri ona dingin bir haz veriyordu. İngiltere’yi, bir gemi kazasından yeni kurtulmuş denizcinin fırtınalı okyanusu düşünmesi gibi; korku ve tiksintiyle, artık dalgalarının oyuncağı olmadığı için yürekten sevinerek düşünüyordu. Öyle felsefi bir ruh hali edinmişti ki, geçmişte yaşarken acı ve yakıcı duygular uyandırmış sahneleri hatırladığında çoğu kez dudaklarına kendine acıyan bir gülümseme geliyordu. Bütün o tutku çatışmaları, ne olduğunu bilmediği bir şey için verilen o hevesli mücadele şimdi onun gözünde neydi? Çiftliğinin sağlıklı işleri, kütüphanesinin dinginliği, çocuğunun sevgi dolu kucaklamaları yaşamın bütün boş gösterişlerinden daha değerliydi.

Illinois’te böyle hissetmişti; şimdi oradaki huzurlu yaşamına yeniden bakarken tekdüze yalnızlığına nasıl dayanabildiğine şaşıyordu. İçinde eyleme geçme, insanlara karışma arzusu uyanmıştı. Dalgalarla boğuşmayı özleyen güçlü bir yüzücü gibiydi. Gücünü hissetmek ve kullanmak, başkalarının gözünde bir yer edinmek, onların saygısını yeniden kazanmak ya da küçümsemelerine karşılık vermek istiyordu. Artık geçmişe sarsılmaz bir dinginlikle bakamıyordu. Kaynanasını, karısını, İngiltere’den kaçışına yol açmış ve öncesinde yaşanmış tuhaf sahneleri düşündükçe tutkuları yeniden kabarıyordu. Bu düşünceler uzun zamandır zihnini meşgul ettiği halde hiçbir duygu uyandırmamıştı. Şimdiyse yeniden önem kazanmış, anıları acıyla ve mücadele duygusuyla geri gelmişti. Böyle zamanlarda Ethel’in bir arkadaşı olmasına seviniyor, kızından ayrılıp yalnız başına dolaşabiliyordu. On iki yıldır kendisine eziyet etmeyi bırakmış olan o aynı tutku şiddetinin, o aynı haksızlığa uğramışlık duygusunun ve zihnini acıtan düşünce telaşının esiri oluyordu. Fakat duygularında en ufak bir korkaklık izi yoktu. Ruhu, uzun süredir boyun eğdiği kötü talihi yenmeye kararlıydı. Şerefsizlik içinde kaçtığı İngiltere’ye dönmeyi düşündüğünde, uğrayabileceği hakaret ve aşağılamalara dair binlerce görüntü hızla zihninden geçiyor, yanakları kızarıyordu. Yüreği kabarıyor, ruhu baygın düşecek gibi oluyordu; ama beklediği aşağılanmadan kaçmayı değil, onunla yüzleşmeyi arzuluyordu. Gerekirse utancı yaşamıyla, kanını dökerek temizleyecek; kararlılığı ve cesaretiyle düşmanlarını susturup adını kötülenmekten kurtaracaktı.

Bir gün bu düşüncelere dalmış halde, ebedî ve coşkun akışı kendi ruhunun yılmaz ama gözü kara enerjisini yansıtan o uçsuz bucaksız, ünlü şelaleyi seyrediyordu. Kendini suların girdabına bırakmaya yönelik belirsiz bir arzu içinde çalkalandı. Varlığı yaratılışın üzerinde bir leke gibi görünüyordu; umutları, korkuları ve kararları birbirine uymayan değersiz düşüncelerden örülmüş bir ağdı, yaratılışın içinden bir hamlede silinip atılsa yeriydi. Birden gözü, yakında bir kayanın üzerinde duran küçük Fanny Derham’a takıldı; anlamlı gözleri ona çevrilmişti. Suların gürültüsü konuşmalarını engelliyordu; ama yanına yaklaşınca elinde bir kâğıt olduğunu gördü. Fanny kâğıdı ona uzattı. Lodore alırken her zamanki solgun yüzü kızardı; ardından kayalık patikadan yukarı sıçrayarak uzaklaştı.

Lodore gözlerini açık mektuba çevirdi; uzun zamandır neredeyse unuttuğu kendi adı yazılı sayfada karşısına çıktı. Mektup Fanny’nin babasından, arkadaşı ve okul arkadaşı Derham’dan geliyordu. Bir zamanlar çok sevdiği kişinin yazdığı satırları okurken yüreği hızla çarptı. “Sevgili Fitzhenry adı,” diye yazmıştı Derham, “insanda tuhaf bir tahmin uyandırıyor. İyi yürekli koruyucun, çocukluk günlerimin arkadaşı ve yoldaşı değil mi? Uzun zamandır ortalarda görünmeyen Lodore, biricik kızıma babacan elini uzatan ve eski cömertliklerine bir yenisini, Fanny’mi bana geri getirerek en kıymetlisini eklemeye hazırlanan kişi değil mi? Ona bunu sor; bu sırrı ağzından almaya çalış. Dostluğumuzun yeniden kurulması ihtimaliyle içimin nasıl ısındığını anlat. O, tanrı gibi bir delikanlıydı; gözü pek, cömert ve cesur. Onu hatırlamak, senin dışında, kasvetli hayatımı aydınlatan tek parlak nokta oldu. Hayatını kurtardığı, zulümden ve sefaletten çekip aldığı kişiyi hatırlayıp hatırlamadığını sor. Artık keder ve hastalık yükü altında ezilen yaşlı bir adamım. O da sıkıntılar yaşamış; ama kaderin darbelerine, kudretli bir geminin okyanus dalgalarını yara yara ilerlemesi gibi yiğitçe dayanmış olmalı. Bense fırtınada hırpalanıp parçalanmış, hava koşullarında yıpranmış küçük bir kayığım. Anlattıklarına bakılırsa o, Lodore olmalı. Fanny, onu dikkatle gözle: Tavrı soylu, ama her davranışında nazik; görünüşü soylu makamının en seçkin nitelikleriyle bezenmiş; vakur, ama kibirsiz; bayağılığa ve küstahlığa tahammülsüz, ama merhamet konusunda bir kadın kadar yumuşak yürekli birini görürsen; en küçük sözü bile gönülleri kendine çekip bağlayan biriyse; yeni arkadaşın böyle biri çıkarsa bu mektubu eline ver. Francis Derham’ı hatırlayacak, hem benim hatırım için hem de kendi hatırın için seni sevecektir.”

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…