Bölümler 57Şu an: Bölüm V
- 1 Bölüm I1.290 kelime
- 2 Bölüm II1.668 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm2.031 kelime
- 4 Bölüm IV2.320 kelime
- 5 Beşinci Bölüm1.750 kelime
- 6 Bölüm VI1.212 kelime
- 7 Bölüm VII2.065 kelime
- 8 Bölüm VIII1.602 kelime
- 9 Bölüm IX2.463 kelime
- 10 Bölüm X1.360 kelime
- 11 Bölüm XI2.154 kelime
- 12 Bölüm XII1.722 kelime
- 13 Xııı. Bölüm1.582 kelime
- 14 Xıv. Bölüm2.930 kelime
- 15 Bölüm XV1.418 kelime
- 16 Bölüm XVI2.750 kelime
- 17 Bölüm XVII2.189 kelime
- 18 Bölüm XVIII1.242 kelime
- 19 Birinci Cildin Sonu. — Lodore — 2 — Lodore. — Yazarı — “Frankensteın”ın Yazarından.44 kelime
- 20 Bölüm I1.251 kelime
- 21 İkinci Bölüm2.299 kelime
- 22 Bölüm III1.655 kelime
- 23 Bölüm IV2.140 kelime
- 24 Bölüm V2.636 kelime
- 25 Vı. Bölüm1.557 kelime
- 26 Vıı. Bölüm2.772 kelime
- 27 Bölüm VIII2.003 kelime
- 28 Bölüm IX2.710 kelime
- 29 Bölüm X1.251 kelime
- 30 Bölüm XI2.221 kelime
- 31 Bölüm XII2.622 kelime
- 32 Bölüm XIII941 kelime
- 33 Bölüm XIV1.940 kelime
- 34 Bölüm XV1.979 kelime
- 35 Xvı. Bölüm1.331 kelime
- 36 Bölüm XVII867 kelime
- 37 Bölüm XVIII1.610 kelime
- 38 II. Cildin Sonu — Lodore — 3 — Lodore. — “Frankensteın”in — Yazarından46 kelime
- 39 Bölüm I1.160 kelime
- 40 Bölüm II1.749 kelime
- 41 Üçüncü Bölüm925 kelime
- 42 Bölüm IV1.699 kelime
- 43 Bölüm V1.649 kelime · Okuduğun bölüm
- 44 Bölüm VI1.132 kelime
- 45 Vıı. Bölüm1.616 kelime
- 46 Vııı. Bölüm1.779 kelime
- 47 Ix. Bölüm651 kelime
- 48 Bölüm X1.443 kelime
- 49 Bölüm XI2.410 kelime
- 50 Xıı. Bölüm2.292 kelime
- 51 Bölüm XIII2.647 kelime
- 52 Bölüm XIV3.340 kelime
- 53 Bölüm XV2.843 kelime
- 54 Bölüm XVI2.085 kelime
- 55 Xvıı. Bölüm2.331 kelime
- 56 Bölüm XVIII2.342 kelime
- 57 Sonuç807 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
BÖLÜM V
İnsan yaşamak için ne kadar az şey gerektiğini pek bilmez.
Güçlük diye adlandırılan ya da öyle sanılan şey bir hiçtir; bir
mutsuzluk duygusu, bu güçlüğün bin yıl sürmesinden daha kötüdür.
LORD EDWARD FITZGERALD.
Ne yapacağını bilemeyen Villiers, perşembeye kadar kalmak üzere Brixton yakınlarındaki küçük bir hana yerleşmeye aceleyle karar vermişti. Orayı yalnızca önünden geçip kapıda şık giyimli bir hancı kadın görmüş olduğu için biliyordu; dolayısıyla hanın derli toplu ve temiz olacağını umuyordu. Genç çiftle kiralık atlı arabalarında dikkat çeken bir şey yoktu; bu yüzden onları karşılamak için telaşlı bir nezaket gösterilmedi. Yine de ateş yakılıp eski usul kanepe yaklaştırıldıktan ve yemek sipariş edildikten sonra yan yana oturup çok mutlu hissettiler. Uygarlıktan dışlanmış, yoksulluk yüzünden hayatın inceliklerinden ve yaldızlı zarafetlerinden mahrum kalmış gezginlerdi.
Villiers karısına maddi durumlarını açıklamasını istediğinde ve ertesi gün nereden para almayı beklediğini sorduğunda tek bir bulut çöktü mutluluklarının üzerine. Ethel durumu açıkladı. Villiers’in yüzü asıldı. “Demek, Ethel,” dedi sesinde neredeyse öfke belirerek, “isteklerime, ilkelerime, kararlarıma bütünüyle ters davranırken hiç vicdan azabı duymuyorsun?”
“Ama sevgili Edward, sevgili, iyi Bessy Teyze’den birkaç sterlin borç almanın ilkelere ne ilgisi var? Hem parasını geri ödeyebiliriz.”
“Emin ol, ödeyeceğiz,” diye karşılık verdi Villiers. “Umarım bir daha bana karşı böyle haksız davranmazsın. Bazı konularda kendi kararımızı kendimiz vermeli, kendi başımıza hareket etmeliyiz; para işleri de bunlardan biri. Yoksulluk yüzünden ben sıkıntı çekebilirim; sen de, ne yazık ki, çekebilirsin. Üstelik varlığımı, en çok da senin uğruna acılaştıran bu mücadeleleri hissetmediğine beni inandırmak için elinden geleni yaptın. Yine de bunlar bağımsızlığımı yitirmemin, kendimi borçlu hissetmenin, iyi yürekli dostlarımın işlerimi konuşup beni hesaba çekmelerinin ve onlara yük olduğumu söylemelerinin yanında hiçbir şey. Ben neden böyleyim? Bu zor durumda istesem bana seve seve yardım edecek dostlarım ve yakınlarım var; istesem onların iyi niyetini hakiki altına çevirebilirim. Ama bu dönüşümü gerçekleştirmek istemiyorum; dostluklarını yeğliyorum.”
“Dostlarının sana yardım ettikleri için seni daha çok sevmeyeceklerini mi söylüyorsun?” diye sordu karısı.
“Bana, kendilerine sıkıntı vermeden yardım edebilirlerdi; ama akrabalarımın çoğu yüksek rütbeli ve zengin olsa da, başvurabileceğim kişiler arasında kaynaklarını kendi usullerince son kuruşuna kadar harcamayan tek kişi yok. O zaman işlerine karışmış, planlarını altüst etmiş olurum; başlangıçta bu pek önemli görünmeyebilir, ama sonra ihtiyaç duyduğum altınla beni tartarlar ve kefemin havada kalması da mümkün.”
“Başkaları adına değil, kendim için konuşuyorum; fazla gururlu, fazla hassas olabilirim, ama işte böyleyim. Maddi yükümlülüklerin ne olduğunu öğrendiğimden beri hiçbir erkeğe borçlanmamaya karar verdim; bu karar sana duyduğum sevgiden daha güçlüydü. Öyleyse ne kadar kararlı olduğumu ve beni bu karara aykırı davranmaya zorlayarak bana ne büyük bir haksızlık ettiğini düşün. Borç almaya başlasam, borç verenin aklından türlü düşünceler geçerdi; bunları bilmek bir suç gibi peşimi bırakmazdı. Davranışlarım didik didik incelenir, şunun için suçlanır, bunun için azarlanırdım. Gökyüzündeki bir yıldız gibi onların ölçüp biçmelerinin çok üstüne koyacağım senin adın bile, Ethel’im, ağızlarında bayatlar; evliliğimizin uygunluğu tartışılırdı. Buna katlanabilir miydin?”
“Söylediklerinin hepsine boyun eğiyorum,” diye karşılık verdi; “yine de bu tuhaf bir ahlak anlayışı. Cömertliği, iyilikseverliği, minnettarlığı aramızdan kaldırıp atacak mıyız? Zenginin elindekinin fazlasını yoksula vermesini buyuran adalet dünyadan silinecek mi?”
“Çok güzel konuşuyorsun,” dedi Villiers; “ama benim küçük, vahşi Amerikalım, bu yalnızca ıssız ormanlara uygun bir felsefe. Beyefendiler arasında takasın ve değiş tokuşun ilkel sadeliğini çoktan geride bıraktık; elli sterlin karşılığında minnettarlığımı sunarsam yaptığım şey de budur. Günün birinde alışveriş ortağım bu pazarlığa içerleyebilir. Korkarım dünyanın nasıl bir yer olduğunu öğrendiğinde, hepimizin ne denli çıkarcı alçaklar olduğunu anlayınca, bunların hepsi sana çok açık görünecek. Bu dönüm noktasında yanlış bir adım atmanı böylesine kıskançlıkla engellememin nedeni, bu dersi acı yoldan öğrenmeni önlemek.”
“Düşlerden söz ediyorsun,” dedi Ethel, “sanki sevgili Bessy Teyze kendi sevgili yeğenine küçücük bir yardım göndermekten mutluluk duymayacakmış gibi.”
“Ne istediğimi sana söyledim,” diye karşılık verdi kocası. “Onurum senin ellerinde; bu konuda, dilediğim biçimde onu koruman için sana yalvarıyorum. Malları ortak kullanma hakkını veren tek ilişki ebeveynle çocuk arasındaki ilişkidir; ama biz öksüzüz, sevgilim; evlatlık duygularımızı beslememize izin verilmeyen üvey çocuklarız. Babam adına layık biri değil; yavrusunu doğar doğmaz öldüren hayvan bile onun yanında merhametlidir. Beni bir anda reddetseydi ellerimi çalışarak nasırlandırır, günlük ekmeğimi kazanırdım; ama ben ‘soylulara özgü ihtiyaçlarla’ yetiştirildim ve servet varisinin bütün ‘geniş istekleriyle dar olanaklarına’ sahibim.[1] Ama nankörlük ettiğim bu konuyu kapatalım. Babamın babalığa sığmayan davranışlarından, kendi kendime düşünürken bile, isteyerek söz etmem. Onun yerine, tatlı sevgilim, sahip olduklarımızla doğduğumuzu hayal edelim: bir kulübede yaşayan, işçilerin çocukları ya da paranın olmadığı barbar bir ülkede dolaşan insanlar olduğumuzu düşünelim. Bu huzurun, bu neşeli ateşin, dışarıda savrulan kara karşı bu sığınağın beklenmedik bir nimet olduğunu varsayalım. Bir insanı doğanın yarattığı hâle döndürüp buraya koy; şu odanın barındırdığı lüks ve zenginlik hazinesi karşısında ne derdi! Illinois’te, sevgilim, pek az konak burayla boy ölçüşebilirdi.”
Ethel’in kolayca anlayabileceği bir dille konuşmuştu. Bu düşünceyi birkaç kez dile getirmek istemiş, ama kocasının incelikli ve ayrıcalıklı duygularını incitmekten çekinmişti. Görkemli bir ev, pahalı bir yaşam ve çok sayıda hizmetkâr, onun için hayatın kendisi değil, ona eşlik eden şeylerdi. Rolünü oynadığı sahne böyle süslenecekse ne âlâ; süslenmeyecekse bu değişiklik ilgisini çekmezdi. Aşk, böylesi boş gösterişlerle alay eder; bezden bir çadır kurup onun kalbine sokularak huzur içinde uyuyabilirdi. Sahte süslerin yokluğu onu yalnızca daha güzel ve daha gerçek kılardı.
Bu da Ethel’in mutlu akşamlarından biriydi; sevdiği adama yakınlaştığını hissediyor, düşüncelerinin içten bir uyumla birleşmesinde cenneti buluyordu. Loş oda onları birbirlerine ancak yarım yamalak gösteriyordu; ikisinin de şefkatle parlayan bakışları, birbirlerinin gözlerinden yaşam alıyordu. Yüzlerine düşen yumuşak gölgeler gözlerine kandil gibi bir parlaklık veriyor, o gözlerde sevginin en duru ruhu yaşıyordu. Duygularını birleştiren, aralarındaki bağı güçlendiren bu hâl bütün hayatı küçücük bir noktaya indiriyor, geçen dakikaya bütün yaşamlarının umutlarını ve korkularını yüklüyordu. Pek konuşmadılar; sözleri çocukçaydı, öyle sözlerdi ki
İkisine de yalnızca kendilerine ait bir anlayış veren,
bir dinleyiciye anlamsız görünürdü. Ama aşkın gizemi her heceye derin bir anlam katıyordu. Saatler hafifçe akıp geçti. Araya giren, onları rahatsız eden hiçbir şey yoktu. Gece çöktü, gün sona erdi; ama Ethel bir sonrakinin de aynı mutluluğu getireceğine inanarak onu bekliyordu ve zamanın hızla geçmesine üzülmüyordu.
Akşam, ertesi sabah erkenden kalkan bir arabaya binip binmeyecekleri sorulmuş, onlar da kısaca hayır demişlerdi. Sabah kahvaltı ederlerken önceki akşamın coşkulu umutları biraz sönmüştü. Çünkü sabah, harekete geçme, geleceğe bakma ve beklenti zamanıdır; oysa onlar bu vakti, iç açıcı bir manzaraya bakmayan küçük bir odada tıkılıp kalarak geçireceklerdi. Hemen önlerinde, üstü kalın karla örtülmüş ve araçların durmaksızın geçtiği bir ana yol uzanıyordu. Karşılarında, aralarından kar altındaki alçak tarlaların seçilebildiği, yoksul görünümlü evler sıralanmıştı. Üzerlerine eğilen kasvetli, karanlık gökyüzü doğanın kimsesiz görünüşünü daha da artırıyordu. Villiers bir an önce gitmek için sabırsızlanıyordu, ama burada bir gün daha geçirmeleri gerekiyordu; yapacak bir şey yoktu.
Garson kahvaltı masasına önceki günün hesabını bırakmıştı. Hesap fark edilmemiş, eşyalar kaldırılırken de masada kalmıştı. “Fanny ne zaman gelecek acaba?” dedi Ethel.
“Belki bugün hiç gelmez,” dedi Villiers. “Yarına kadar burada kalacağımızı biliyor; teyzenin mektubu o zamana kadar gecikirse geleceğini de, gelmesinin bir yararı olacağını da sanmıyorum.”
“Ama Bessy Teyze geciktirmez; yanıtının bu sabah geleceğinden eminim.”
“Sen öyle sanıyorsun, sevgilim. Borç almanın beraberinde getirdiği türlü olasılıkları pek bilmiyorsun.”
Bir süre sonra, evde kapalı kalmaya dayanamayan, düşüncelerinden huzursuz olan ve biraz yürüyerek kafasını dağıtmak isteyen Villiers dışarı çıktı. Ethel, kocasının kahvehanedeyken yanında bulundurduğu küçük Shakespeare kitabını aldı. Okuyarak ya da yazılı sayfadan kendi düşüncelerine dönerek vakit geçirdi; hayallere dalıp gelip geçici pek çok düşünce üzerinde durdu, belleğinin canlandırdığı sahneleri sevinçle yeniden yaşadı. “Doğanın dingin ve ağırbaşlı görkemiyle baş başa kaldığımız yalnızlığın zevkini bilenlerdendi.” Babasını, Illinois’i ve uçsuz bucaksız ormanı düşündü; kulübelerinin yakınından akan derenin şırıltısı kulağında çınladı. Hafif adımları yeniden çayırı geçti, gökyüzünün ve yeryüzünün bin bir görünümü zihninde canlandı. “Edward orada mutlu olmaz mıydı?” diye düşündü. “Neden gitmeyelim? Sevgili Horatio’yu özleriz; ama geride bırakacağımız başka neye üzülürüz? Belki o da bize katılır, o zaman büsbütün mutlu oluruz.” Sonra hayalinde yeni evini ve oradaki bütün güzellikleri canlandırdı; zihni türlü sahneler kurarken gözleri şefkatle doldu: toprağı işlemenin zevkli uğraşları, gezintiler, av, kayık gezileri… Aşkın eşlik ettiği bu sıradan şeyler, kutsanmış saatlerden oluşan görkemli ve kesintisiz bir geçide dönüşüyordu. Sonra Avrupa’nın da Amerika’nın da aynı mutlulukları barındırabileceğini kabul etti. İtalya’yı hatırladı; anılarla dolu bu ülkenin hayranlık uyandıran güzelliği ve değişken ama derin etkisi üzerine düşündükçe duyguları daha da ağırbaşlı ve huzurlu bir hâl aldı.
Villiers saatlerce dönmedi; o da hayallere dalmıştı, ama onunki deneyimsiz karısınınki kadar hoş değildi. Hayatın gerçekleri, umutlarına ve tasarılarına öylesine işlemişti ki Ethel’in hayallerini süsleyen peri renklerine bürünemiyorlardı. En dar anlamıyla bağımsızlığını kazanmak için verdiği mücadelenin sonunu göremiyordu. Önüne pek az umut konmuştu; babası ölene dek sefil kaygılarla dolu, acı bir hayat sürükleyecekti. İçini çektirerek uzaklaştığı bu düşünce nankörceydi. Soğuk yüzünden hızlı yürüyordu; kanı bedeninde daha canlı dolaşmaya başlayınca düşüncelerinin akışı değişti. İçine düştüğü yıkımın ortasından, daha iyi muhakemesine aykırı olduğunu düşündüğü hâlde tasarılarına zorla giren bir mutluluk görüntüsü yükseldi. Ethel’in süslediği, ister burada ister İtalya’da olsun zarif bir yuva; dostların varlığıyla neşelenen, hiçbir kaygının gölge düşürmediği bir ev, zihninde şaşırtıcı bir açıklık ve ısrarla belirdi. Villiers hiçbir zaman şimdi olduğu kadar tutkulu sevmemişti. İçinde bulundukları güçlükler, bu güçlükleri böylesine neşeli bir metanetle paylaşan Ethel’i onun gözünde bir teselli meleğine dönüştürmüştü. Bu güzel ve soylu ruhlu kadının sevgisine sahip olmanın verdiği erkeklik gururu, onu koruma ve ona hizmet etme arzusunun en şefkatlisiyle iç içeydi. Mutluluğunun yalnızca kendisine bağlı olduğunu ve bunu sağlamak için hayatını vermeye hazır bulunduğunu düşününce yüreği dürüst bir sevinçle doldu. Minnettarlığını ve kusursuz sevgisini göstermek için üstesinden gelinemeyecek kadar zor bir iş, özen gösterilemeyecek kadar küçük bir ayrıntı var mıydı? Kendine geldiğinde Ethel’den epey uzaklaşmış olduğunu fark etti; hemen eve doğru yöneldi (Ethel neredeyse evi orasıydı). Her geçen anın onu Ethel’e yaklaştırdığını ve dünyanın en şefkatli, en tatlı gözlerinin sevgi dolu bakışıyla kısa süre sonra karşılaşacağını düşünürken ayaklarının yere bastığını bile güçlükle hissediyordu.
Kısa ayrılığın ardından yeniden buluştular; ikisi de ayrı ayrı düşüncelere dalmış, sevgi dolu düşüncelerden ve karşılıklı minnettarlık duygularından yeni bir ürün devşirmişti. İçinde bulundukları durumun, hepsi bayağı ve önemsiz koşulların, onları göklere yükselmiş hâllerinden çekip bu kirli gezegenin daha sefil kaygılarına indirmesi ne büyük üzüntüydü. Ama neden buna üzüntü diyelim? Onların temiz yürekleri, önlerine çıkan bu sürünen maddeyi bile aşkın besini olan tanrısal ambrosiyaya dönüştürebilirdi.
[1] Cenci’ler.
Bölüm etkileşimi
