Bölümler 57Şu an: Bölüm VIII
- 1 Bölüm I1.290 kelime
- 2 Bölüm II1.668 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm2.031 kelime
- 4 Bölüm IV2.320 kelime
- 5 Beşinci Bölüm1.750 kelime
- 6 Bölüm VI1.212 kelime
- 7 Bölüm VII2.065 kelime
- 8 Bölüm VIII1.602 kelime · Okuduğun bölüm
- 9 Bölüm IX2.463 kelime
- 10 Bölüm X1.360 kelime
- 11 Bölüm XI2.154 kelime
- 12 Bölüm XII1.722 kelime
- 13 Xııı. Bölüm1.582 kelime
- 14 Xıv. Bölüm2.930 kelime
- 15 Bölüm XV1.418 kelime
- 16 Bölüm XVI2.750 kelime
- 17 Bölüm XVII2.189 kelime
- 18 Bölüm XVIII1.242 kelime
- 19 Birinci Cildin Sonu. — Lodore — 2 — Lodore. — Yazarı — “Frankensteın”ın Yazarından.44 kelime
- 20 Bölüm I1.251 kelime
- 21 İkinci Bölüm2.299 kelime
- 22 Bölüm III1.655 kelime
- 23 Bölüm IV2.140 kelime
- 24 Bölüm V2.636 kelime
- 25 Vı. Bölüm1.557 kelime
- 26 Vıı. Bölüm2.772 kelime
- 27 Bölüm VIII2.003 kelime
- 28 Bölüm IX2.710 kelime
- 29 Bölüm X1.251 kelime
- 30 Bölüm XI2.221 kelime
- 31 Bölüm XII2.622 kelime
- 32 Bölüm XIII941 kelime
- 33 Bölüm XIV1.940 kelime
- 34 Bölüm XV1.979 kelime
- 35 Xvı. Bölüm1.331 kelime
- 36 Bölüm XVII867 kelime
- 37 Bölüm XVIII1.610 kelime
- 38 II. Cildin Sonu — Lodore — 3 — Lodore. — “Frankensteın”in — Yazarından46 kelime
- 39 Bölüm I1.160 kelime
- 40 Bölüm II1.749 kelime
- 41 Üçüncü Bölüm925 kelime
- 42 Bölüm IV1.699 kelime
- 43 Bölüm V1.649 kelime
- 44 Bölüm VI1.132 kelime
- 45 Vıı. Bölüm1.616 kelime
- 46 Vııı. Bölüm1.779 kelime
- 47 Ix. Bölüm651 kelime
- 48 Bölüm X1.443 kelime
- 49 Bölüm XI2.410 kelime
- 50 Xıı. Bölüm2.292 kelime
- 51 Bölüm XIII2.647 kelime
- 52 Bölüm XIV3.340 kelime
- 53 Bölüm XV2.843 kelime
- 54 Bölüm XVI2.085 kelime
- 55 Xvıı. Bölüm2.331 kelime
- 56 Bölüm XVIII2.342 kelime
- 57 Sonuç807 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
BÖLÜM VIII
Umutlar nedir? Sabah taneleri,
İnce ot saplarına dizilmiş,
Ya da örümcek ağını süsleyen,
Dar ve hain bir geçitte.
WORDSWORTH.
Temmuz, Ağustos ve Eylül ayları geçmişti. Lord Lodore, son iki ay boyunca zihninde alışılmadık bir hoşnutluk hali yaşadı. Galler’e, ruhu tükenmiş halde gelmişti; geleceği de bugünü de kasvetli renklere boyayan, zengin ve varlıklıların başına musallat olan kötülüğün hizmetkâr meleği, o karanlık can sıkıntısı türünün kurbanıydı. Kendini küçümsüyor, uğraşlarını hor görüyor, göğün yaşam veren güneşinin altında her şeyi boş sayıyordu. Böyle dertli insanlara gerçek talihsizlikler nimet kılığına bürünmüştür; ama dış görünüşü melek gibi olan ve kendisinden başka hiçbir şeyin iyilik getiremeyeceğinden emin olduğu biri, onu bu durumdan çekip çıkarmıştı.
Cornelia Santerre güzel, canlı, nüktedan ve neşeliydi. Yine de tuhaf biçimde, yeni âşığını mutlu eden şey bu özelliklerin varlığından çok, geleceğe dair vaatleriydi. Onu seviyordu; hayatının sonuna dek kendisine nimet ve mutluluk vereceğine inanıyordu. Ama yüreğinde tutku pek uyanmamıştı; onu severken Cornelia’yı sevgilisinden ziyade kendisine iyilik eden bir kadın olarak görmesine yol açan, “uyanıkken duyulan mutluluğun ağırbaşlı kesinliği” ve bu durumun süreceğine dair akla yatkın bir inançtı.
“İyilik eden kadın” sözü tuhaf bir seçimdir; özellikle de Cornelia’nın çok genç olmasının aralarında daha yakın duygusal bağlar kurulmamasına ve ilişkilerinde tutkuya pek yer kalmamasına muhtemelen yol açtığı düşünülürse. Yaşları, dolayısıyla duyguları ve yaşam görüşleri arasındaki fark o kadar büyüktü ki Lady Santerre, dramın düzenini kurmak üzere orada olmasaydı Lodore belki de Cornelia’yla evlenmeyi hiç düşünmeyecekti. Lodore’da, karısının sahip olması gereken dünyevi avantajları melek yüzlü kızına verme; Tanrı gibi bir rol üstlenip talihin zorluklarla mücadele etmeye yazgılı göründüğü birini refaha ve mutluluğa kavuşturma isteğini uyandırdı. Lady Santerre dünyaya düşkün bir kadındı ve yağ gibi kaygan bir dalkavuktu. Lodore kadınların denetimine alışkındı; onun ipek bağlarına uysallıkla boyun eğdi.
Dokuz Ekim, Cornelia’nın on altıncı yaş günüydü; o gün Lord Lodore’un karısı oldu. Tören Rhyaider Gowy bölge kilisesinde yapıldı ve gazetelerde “dünyaya” duyuruldu. Bunun üzerine Miss Santerre’nin kim olduğuna dair pek çok tartışma çıktı. “Merhum Sir John’un biricik kızı.” Hatırlanan tek merhum Sir John Santerre aslında gelinin büyükbabasıydı; babasının baronet olarak tanınmadan önce ölmüş olmasının soy kütüğünde açtığı boşluk, sosyetenin dedikoducularının aklını karıştırdı. Yine de bütün mesele unutulmuştu ki izleyen yılın mart ayında Morning Post’ta soylu çiftin Mivart’s’a geldiği duyurulunca merak yeniden uyandı. Lord Lodore, King’s Theatre’da her zaman bir loca kiralardı. Sezon başında loca yeni baştan süslenmişti; nisanın ilk cumartesi günü, yeryüzünün karanlık yüzünde yürümüş en güzel, en duru, en peri gibi kız koluna yaslanmış halde içeri girince bütün gözler ona çevrildi. Lady Lodore’un yüzünde çocukça bir masumiyet, büyüleyici bir sadelik, canlılık ve mutluluk ifadesiyle birleşmişti; ilk bakışta kadın güzelliğinin tamamlanmış hali izlenimini veriyordu. Sanki hiçbir zaman onu yaşlandıramaz, hiçbir kötülük lekeleyemezdi; her zarif hareketi yapmacıksız bir sevgiyle sevimli bir bağlılığı dile getiriyordu. Başkaları da güzel olabilirdi, ama onda göksel güzellikle akraba gibi duran bir şey vardı.
Lord Lodore’un kazandığı ödül buydu. Yeni evli çift Berkeley Square’deki evlerine yerleşti; Lady Santerre de yanlarına katılarak kızının çatısı altındaki kendisine ayrılmış odalara yerleşti. Dışarıdan her şey aydınlık görünüyordu ve ikisi de birbirinden mutlu gibiydi. Oysa dikkatle bakan biri, Lodore’un evlenmeden öncekinden bile daha dalgın göründüğünü fark ederdi. Ev halkının küçük çevresinde anneyle kızın samimi dostlar gibi her düşünce ve dileği paylaştıklarını; Lodore’un ise ayrı kaldığını, dostluğun ve aşkın en değerli nimetlerinden dışlandığını ya da kendi kendini dışladığını görebilirdi. Aralarında giz saklama olmayabilirdi, ama açıklık da yoktu. İkisi de rol yapmıyordu; yine de yüreklerini dökmüyorlardı. Ruhlarını elektrik çarpması gibi birleştiren “doğal bir dokunuş” yoktu. Lodore’la mutluluğunun, aşkıyla karısının güveninin arasında aşılmaz bir engel duruyordu. Bu engelin bir gölge, belirsiz, biçimsiz, hiçbir şey—ama aynı zamanda her şey olması, ondan üç kat daha çok nefret edilmesine yol açıyor ve ortadan kaldırılmasını bütünüyle imkânsız kılıyordu.
Bu uğursuz hayaleti yaratan büyücü Lady Santerre’di. Zeki ama eğitimsiz, büsbütün bencil, dünyadan usanmış ama yine de ona tutunmuş bir kadındı. Sahneye ikinci kez çıkışını başarıya ulaştırmak için kızının şekillendirilebilir zihni üzerinde sınırsız egemenliğini koruması gerektiğine inanıyordu. Dürüst davransaydı da amacına aynı ölçüde ulaşabilirdi; ama ne yazık ki yaradılışı gereği düz yol yerine dolambaçlı yolu seçiyordu. Üstelik buyurgandı ve tahtının yakınında bir rakibe tahammül edemezdi. Bu nedenle en başından beri Cornelia üzerindeki hâkimiyetini güvenceye almak için uğraştı; ne dalkavukluktan ne de hileden kaçındı. Kızının zihnindeki her alışkanlığı ve yönelişi iyi bildiğinden, işi görece kolaydı.
Güzel kız, toplumu duygularını ayarlayacağı ve davranışlarını uyduracağı bir ölçü olarak görmesi için yetiştirilmişti (Ah! Lodore’un dağ çocuğunda bulmayı umduğu doğal mirasın ne kadar da uzağındaydı!). Bilgisizdi; en boş işlere alışmış, zihnini çalıştırmaktan kaçınır olmuştu. Doğuştan yetenekleri büyük olsa da bunlar uyur halde kalıyor, görünüşünün zarafetiyle dünyanın en yumuşak, en içten tavırlarının çekiciliği dışında ne tomurcuk ne çiçek veriyordu. Kocası zihnini eğitmek ve onu sefahat tehlikelerinden uzaklaştırmak istediğinde, onun davranışını zorbalık ve zalimlik saydı. Kocasının yiğitçe yol göstericiliğinden uzaklaşıp Lady Santerre’nin zararlı koruyuculuğuna sığındı; Lodore onu geliştirmek için ne zaman çaba gösterse, annesinin yanında kendini korumaya aldı.
Böyle bir durumu hiç yaşamamış olanlar bunu anlayamaz; ayrıntılar önemsiz görünür. Sonuçta gerçek değil, hayalî bir tutsaklıktan ibaret olan o ince ağı bir yana itmek için tek bir çaba yetermiş gibi gelir. Ama en kısa anlatım bile bunu yaşamış, sınırları ne kadar belirsizse o kadar katlanılmaz olan bir despotizmin altında inlemiş olanlara tanıdık gelecektir. Lord Lodore, anlayış bulup sevindirebileceği içten, tek yürekli bir gönlünün ve bir evinin olmadığını gördü. Neşeli bir ruhla güzel bir haber vermek, karısına danışmak ya da bir tasarı önermek için salona girdiğinde, Lady Santerre hep karısının yanındaydı. Sert yüzü ve yapmacık, tiz sesi Lodore’nin ruhunda uyanan iyiliği hemen bastırıyor; Lodore söyleyeceği her şeyin sinsi bir sözle doğru yolundan saptırılacağını hissediyor, söylemek üzere olduğu sözler dudaklarında sönüyordu. Günün geri kalanını düşünür, karısıyla baş başa kalabilmek için dünyaları verirdi; özlemini çektiği o hoş, içten sohbeti bir gezintide ya da kır gezisinde aramak isterdi. Ama Lady Santerre’ye danışılması gerekirdi. Ona hiç karşı çıkmazdı, yine de sonunda daima Lodore’nin isteğine karşı kendi dediğini yaptırırdı. Onun dilekleri hafife alınır, o da kendi başına oyalanmaya bırakılırdı; karısının, küçümseyip nefret etmeyi öğrendiği birinin öğütlerini benimsediğini bilmek zorundaydı.
Lord Lodore, bir kadının nasıl olması gerektiğine dair bir ülkü besliyordu; ama genellikle tanıdığı kadınlar hakkında yüksek bir fikri yoktu. Değer verdiği bütün üstünlüklerin tohumunun Cornelia’da bulunduğuna inanmış, yanıldığını görmüştü. Deneyimsiz bir kızı süslemesi gereken özellikleri, doğruluk, berrak bir ruh ve uysal bir yumuşaklık bulmayı beklemişti; oysa Cornelia’yı, bencil ve hilekâr yaradılışı kendisininkine bütünüyle ters düşen birinin gönüllü öğrencisi olarak buldu. Başlangıçta bir iki kez karısını bu uğursuz etkiden uzaklaştırmayı denemişti; ancak Lady Lodore bu tür her çabaya büyük tepki gösteriyor, bunda en önemli ve en sevgili görevlerini ihmal ettirme girişimi görüyordu. Başkasının dileklerinin kendisininkilere üstün tutulmasına öfkelenen Lodore, gururu incinmiş halde geri çekildi; sevginin gönüllü olarak vermesi gerektiğini düşündüğü şeyi otoriteyle dayatmayı küçümsedi. Sevgisinin incinmesinden doğan acı, isterse gözünde gönüllü bir armağan dışında hiçbir değeri olmayan şeyi buyurabileceğini bilmekle yatışamazdı.
Yanılgısı işte burada başladı. Karısı o kadar gençti ki eğitiminin temeli sağlam olsa bile tamamlanması gerekiyordu; oysa zaten öğrenmesi gereken her şey vardı. Kur yapma günlerinde, güzel sevgilisine öğretmenlik etmeyi sevinçle beklemişti. Ama bir öğretmen, açık ya da gizli bir yetki olmadan hiçbir şey yapamaz; kendi uğraşlarından ve o anki zevklerinden vazgeçip öğrencisinin yaradılışını incelemeli, kendini ona uydurmalıdır. Devlette güç kazanmak isteyenler için söylendiği gibi, yol göstermek isteyenler bir ölçüde izlemeli; buyurmak istedikleri kişilerin huyuna kendilerini uydurarak kendi iradelerinin ya da görünürde bir zorunluluğun hükmünü kurmalıdır. Fakat Lodore bunların hiçbirini anlamıyordu. Sevgilisinin yönlendirmesine alışmıştı; boyun eğmişti, ama bunun nedeni kadının onun iradesini kendi iradesi haline getirmeyi başarmasıydı. Aksi halde buyurgandı. Karşı çıkılması onu şaşırtıp afallatıyor, evinde gördüğü uyumsuzluk ve boyun eğmeme halini sevgisizlik sayıyordu. Cornelia’dan bir genç kızın sarılgan sevgisini beklemişti; ama bu sevgiyi annesine veriyordu. Cornelia, kocasını hayatın dertlerine karşı güvence, kendisiyle dünya arasına girip dünyanın zulmünü savuşturacak bir kalkan, sıkıntı anında sığınak, fırtınalar koparken korunacağı bir liman olarak gören kadınlara özgü şefkati de duymuyordu. Gençliğinin ve zafer kazanmış güzelliğinin gururuyla hayatın tehlikelerinden habersiz olan, bilgelerin ve yaşlı kadınların anlattıklarına inanmayan biri bunu nasıl duyabilirdi? Dünya ona, her fırtınadan korunmuş, kadife döşeli bir yol gibi görünüyordu. Gerçeği ona göstermeye ve hayallerini bozmaya çalışan biricik kişi olan kocasıysa kederinin ve huzursuzluğunun tek kaynağıydı. Gençliğin küstah kibri onu ayakta tutuyordu; deneyimsizliği kocasının duygularını anlamasını engellerken, gençliğinden beklenebilecek saygıyı ve uysal itaati ona göstermiyordu. Yoksa annesi orada bulunup bunları kendi adına talep etmiş ve elinden geldiğince, annesinin onun doğal dostu, Lodore’nin ise doğal düşmanı olduğunu ona aşılamış olmasa.
Gururu güçlü, sevgisi incinmiş halde Lodore kendini hayal kırıklığına uğramış bir adam saydı. Kayınvalidesinin uğursuz etkisine karşı koymayı küçümsedi; gelininin kolayca yönlendirilebilir yaradılışını eğitip güçlendirmeye de çalışmadı. Bağlılık, ilgi ve sevgi beklemişti; aralarında büyüyen uzaklıktan yakınmaya ya da onunla savaşmaya tenezzül etmedi. Taşan bir yürekle güzel karısının yanına gitmeye ne zaman kalkışsa, Lady Santerre’nin hiç eksilmeyen varlığı onu hemen soğutuyordu. Aralarındaki rekabete göz yummayı bağışlayamayan biri için karısını bu etkiden kurtarmak gerçekten güçtü. Başta onları ayırmak için bir iki kez çabaladı; ama çabalarının gördüğü karşılık onun mağrur ruhunu yaraladı. Bu işin kaynağına derin ve tutkulu bir nefret beslerken, hilelerin kurbanını da küçümsemeye başladı. Annesi böyle olan kızın doğasında ikiyüzlülük, aşağılık bir gurur ve yürek soğukluğu bulunduğunu sanıyordu. Onu hem dünyaya hem annesine bıraktı; başka yerde mutluluk değil, uğraş aramaya karar verdi. Yarayı derinden hissediyor, ama iyileştirmeye çalışmıyordu. Gururu, ruhunun incinmişliğini özenle takındığı yumuşak tavırlarla gizlemeyi öğretti ona. Bu tavırlar soğuk bir kayıtsızlık ve sık sık karşı çıkmasıyla birleşince, kısa sürede karısında önemli ölçüde öfke, hatta hoşnutsuzluk doğurdu. Annesinin yerinde iltifatlarıyla dostlarının övgüleri, onun yarı gizlenmiş küçümsemesiyle karşıtlık oluşturuyordu. Toplum düzeni aralarındaki uzaklığı daha da artırıyordu. Cornelia kendini hemen moda akıntısına kaptırdı; vaktinin tümü her yandan üzerine yağan davetlere ve eğlencelere ayrılmıştı. Lodore ise, önceki pişmanlıklarına bir yenisi, yüreğini zaten kemiren hayal kırıklıklarına bir başkası daha eklenmişken, ev mutluluğuna dair bütün umutlarına veda etti ve heyecana susamış zihnini besleyecek uğraşları kamu işlerinde arayarak kendine yeni ilgiler yaratmaya çalıştı.
Bölüm etkileşimi
