Bölümler 57Şu an: Bölüm XIII
- 1 Bölüm I1.290 kelime
- 2 Bölüm II1.668 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm2.031 kelime
- 4 Bölüm IV2.320 kelime
- 5 Beşinci Bölüm1.750 kelime
- 6 Bölüm VI1.212 kelime
- 7 Bölüm VII2.065 kelime
- 8 Bölüm VIII1.602 kelime
- 9 Bölüm IX2.463 kelime
- 10 Bölüm X1.360 kelime
- 11 Bölüm XI2.154 kelime
- 12 Bölüm XII1.722 kelime
- 13 Xııı. Bölüm1.582 kelime
- 14 Xıv. Bölüm2.930 kelime
- 15 Bölüm XV1.418 kelime
- 16 Bölüm XVI2.750 kelime
- 17 Bölüm XVII2.189 kelime
- 18 Bölüm XVIII1.242 kelime
- 19 Birinci Cildin Sonu. — Lodore — 2 — Lodore. — Yazarı — “Frankensteın”ın Yazarından.44 kelime
- 20 Bölüm I1.251 kelime
- 21 İkinci Bölüm2.299 kelime
- 22 Bölüm III1.655 kelime
- 23 Bölüm IV2.140 kelime
- 24 Bölüm V2.636 kelime
- 25 Vı. Bölüm1.557 kelime
- 26 Vıı. Bölüm2.772 kelime
- 27 Bölüm VIII2.003 kelime
- 28 Bölüm IX2.710 kelime
- 29 Bölüm X1.251 kelime
- 30 Bölüm XI2.221 kelime
- 31 Bölüm XII2.622 kelime
- 32 Bölüm XIII941 kelime
- 33 Bölüm XIV1.940 kelime
- 34 Bölüm XV1.979 kelime
- 35 Xvı. Bölüm1.331 kelime
- 36 Bölüm XVII867 kelime
- 37 Bölüm XVIII1.610 kelime
- 38 II. Cildin Sonu — Lodore — 3 — Lodore. — “Frankensteın”in — Yazarından46 kelime
- 39 Bölüm I1.160 kelime
- 40 Bölüm II1.749 kelime
- 41 Üçüncü Bölüm925 kelime
- 42 Bölüm IV1.699 kelime
- 43 Bölüm V1.649 kelime
- 44 Bölüm VI1.132 kelime
- 45 Vıı. Bölüm1.616 kelime
- 46 Vııı. Bölüm1.779 kelime
- 47 Ix. Bölüm651 kelime
- 48 Bölüm X1.443 kelime
- 49 Bölüm XI2.410 kelime
- 50 Xıı. Bölüm2.292 kelime
- 51 Bölüm XIII2.647 kelime · Okuduğun bölüm
- 52 Bölüm XIV3.340 kelime
- 53 Bölüm XV2.843 kelime
- 54 Bölüm XVI2.085 kelime
- 55 Xvıı. Bölüm2.331 kelime
- 56 Bölüm XVIII2.342 kelime
- 57 Sonuç807 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
BÖLÜM XIII
Sevinç olsun, keder olsun, değişen bir şey yok.
Gidişinin yolu hep açıktır;
İnsanın dünü asla yarınına benzemez,
Değişimden başka hiçbir şey kalıcı değildir.
SHELLEY
Haziran ayı başlamıştı. Avukatların gecikmelerine ve bu tür görüşmelerin beraberinde getirdiği güçlüklere rağmen, işler sonunda tamamlanmıştı. Lady’nin imzalayıp onu görece yoksulluğa mahkûm edeceği kâğıt dışında yapılacak bir şey kalmamıştı. Her değişiklikte insanı en çok küçük koşullar etkiler; ufak tefek düzenlemelere boyun eğmek ve ast konumundaki kişilerle uğraşmak zorunda kalmak, bizi en çok bunaltan şeylerdir. Lady Lodore tasarısını tamamlamak için önemsiz ama zorunlu pek çok düzenleme yapmak zorundaydı; üstelik bunlar, dikkatini vermeye en az elverişli olduğu sırada onu meşgul ediyordu. Bu sabır sınamalarından kaçınmadan geçmiş, planlarının son darbesi vurulmaya hazır hâle gelmişti. Ethel’in kullanımına bırakmayı düşünmediği hizmetçileri işten çıkardı. Kendinden tümüyle kurtulmak için kendi hizmetçisinin evliliğini öne almayı başardı. Londra’dan kuşku uyandırmadan, ardında tahminlere yer bırakmadan, tek başına ve kimsece tanınmadan Galler dağlarına nasıl ulaşacağı kolay çözülecek bir mesele değildi. İnsan hayatında bir eylem ötekinden doğar; geri kalanlardan kopan herhangi bir eylem hemen merak ve soruşturma doğurur. Çözüm bulmakta becerikli olan Lady Lodore bile neredeyse çaresiz kalmıştı; tek bir sırdaş bulmanın yararı aklına takılıp duruyordu. Fanny Derham’ı düşündü; ama onun pek genç olması ve Bayan Villiers’le yakınlığı, sırrı koruyabilmek için Lady Lodore’un pek çok yalan söylemesini gerektirecekti. Bu düşünceler onu caydırdı; sonunda yalnızca kendine güvenmeye karar verdi. Yanına, hizmetinde uzun süredir bulunmayan tek bir hizmetçi alıp Londra’dan ayrılır ayrılmaz onu işten çıkarmaya karar verdi. Her yandan güçlükler baş gösteriyordu; ama bunları, ortaya çıktıkça birer birer önlemenin en iyi yol olduğuna inanıyordu. Önceden tasarlanmış katı bir plan işleri ancak zorlaştırır, basitçe ilerlemekse kimsenin kuşkusunu çekmezdi.
Başlıca hüneri, hiçbir değişiklik yapmıyormuş gibi görünmekti. Emms’e iki üç aylığına gideceğinden söz etti ve bu süre boyunca evini kızına ödünç vermeyi düşündüğünü belirtti. Böylece kimsenin meraklanmayacağı belli bir süre kazanmış oluyordu; bir iki ay geçince de onu tümüyle unutacaklardı. Akıl yürütmesi buydu. İster gerçek bir mezara girsin ister kendisini beklediğini düşündüğü yaşayan mezara, adı ve hatırası yeryüzünden aynı ölçüde silinecek, artık kimsenin aklına gelmeyecekti. Ethel onu görmeyi isterse Villiers yanında olacak, bu isteği bastırıp başka yöne çevirecekti. Başka kim vardı ki onu düşünsün? Yeryüzünde yapayalnızdı; iyiliğini gözeten hiçbir dost gözü, kendini gizlemek üzere olduğu esrar perdesinin ardını araştırmayacaktı.
İkinci Haziran günü geldi; bütün hazırlıklar tamamlanmıştı. Sahip olduğu her şeyden vazgeçtiğini belgeleyen kâğıtları imzalamıştı; bunu gülümseyerek yapmış, sesi hiç titrememişti. Kendine ayırdığı para, bundan böyle geçinmek zorunda olduğu yalnızca birkaç yüz sterlindi. Bay Gayland’dan bir kez daha sır saklayacağına dair söz aldı. Her şeyin bitmiş olmasına seviniyor, ama sevinmesine rağmen yüreğinde bir ağırlık taşıyordu. Birkaç saat sonra sonsuza dek ayrılacağı evine döndü.
Bütün bu süre boyunca düşünceleri pek seyrek Saville’e dönmüştü. Umut ölmüş, aşkın pişmanlıkları da onunla birlikte silinip gitmişti. Davranışlarını onaylayacağı düşüncesi zaman zaman aklından geçiyordu; ama Saville bunlardan sonsuza dek habersiz kalacaktı, dolayısıyla bu düşünce aralarında hiçbir duygu ortaklığı yaratamazdı. İngiltere’ye gelmesi de Napoli’de kalması da onun için bir şeyi değiştirmiyordu. Evliliğinin aralarına koyduğu aşılmaz engeli hiçbir koşul artıramaz ya da azaltamazdı.
Bay Gayland’la son görüşmesinden eve dönmüştü. Saat öğleden sonra dörttü; Fanny Derham’ı saat altıda kendisine uğraması için çağırmıştı. Bir saat sonra da onu alıp götürecek atların kapıya getirilmesini istemişti.
Tuhaf bir telaşa kapıldı. Zayıflığı yüzünden kendini azarladı; ama her dakika, ulaşmaya böylesine çalıştığı sakinliği daha da bozuyordu. Yıllarca yaşadığı evin odalarında dolaştı. Pencerelerinden görünen manzaraya baktı. Hyde Park’taki araba yolu faytonlarla ve atlılarla dolmaya başlıyordu; birazdan bir daha hiç göremeyeceği dostlarıyla tıklım tıklım olacaktı. Zihnine derin bir keder çöktü. Denetleyemediği düşünceleri, çözemediği bir çağrışım zinciriyle Lodore’un görüntüsünü yıllardır olduğundan daha canlı biçimde gözlerinin önüne getirdi. Atlantik’i geçip uzun süre yaşadığı yerleri ziyaret etme isteği içinde belirdi; ardından Longfield’a gidip naaşının gömüldüğü yeri görmeyi arzuladı. Gençliğinin kocası, terk edip unuttuğu adamın mezarını hayalinde canlandırınca gözlerinden yaşlar boşandı; mezarının başında, bunu yalnızca zihninde tasarlarken bile, ilk kez ağlıyordu. “Ondan af dilemek için değil; çünkü ona karşı suçlu değildim elbette,” diye düşündü Lady Lodore. “Ama kaderimin bu dönüm noktasında, onun ani ve acıklı biçimde kendini sürgüne göndermesini taklit etmek üzereyken, yüreğim onunla bir kez olsun konuşmayı özlüyor. Soğuk, sessiz küllerine yaklaşıp ‘Huzur içinde yat! Çocuğun benim sayemde mutlu!’ desem beni duyacakmış gibi geliyor.”
Düşüncelerine yine bir gözyaşı seli eşlik etti. “Ne tuhaf bir yazgım var; doğal olarak yakınlık duyduğum kişiler beni hep terk ediyor ya da ben onları terk ediyorum. Lodore’dan sonsuza dek ayrılalı on beş yıl geçti! O zaman, Saville gibi böylesine yüce ruhlu, böylesine üstün yetenekli birinin bana âşık olmasını sağlayınca, talih önceki acılarımı telafi etmeye hazır görünmüştü. Ama lanet yine işledi ve onu bir daha hiç göremeyeceğim. Yine de seni, Saville, sevgini de unutmuyorum! Geçmişi düşünmek suç olamaz; mezar onu içine alsaydı ne kadar geri döndürülemez olacak idiyse, şimdi de öyle. Bütünüyle boşuna yaşamamış olmamı sağlayan Saville’di; aşkın ne olduğunu onun sayesinde öğrendim. Kadehime durmadan karışan zehir olmasaydı mutluluğu bile tadabilirdim. Onu bir daha görmeyi hiç istemiyorum; ama Lodore’un mezarını ziyaret etmeyi bu kadar içtenlikle istiyorsam, Saville’in çocuğunu görmek ve varlığını ona borçlu olan birine kendimi adamak için çok daha uzun bir yolculuğa da seve seve çıkardım. Zavallı Cornelia! Bunlar da ne biçim düşünceler? Şimdi mi, bir dilenci ve dışlanmışken, erişilmez arzuları beslemeye başladın?”
Çevresine bakıp Saville’in bu odada yanında bulunduğu anları hatırladıkça, düşünceler ve pişmanlıklar daha sık, daha yoğun biçimde üzerine üşüşüyordu. En değerli umutlarını yıkan kibirli dik başlılığını ve kaprisli cilvelerini anımsadı. Sevgilisinin kendisine vermesi için boşuna yalvardığı kendi minyatür portresini yerinden aldı. Saville, bu resmi bir rakibe verdiğine inanmış ve İngiltere’den ayrılmaya birden karar vermişti. Portre, gençliği ve gülümsemesiyle şimdi ona ikisini de boşa harcadığını söylüyor gibiydi. Onu görmek yüreğini çalkaladı; Saville’i kaybetmenin pişmanlığı ve umutsuzluğu içinde fırtınalar kopardı. Sonunda portreyi, unutmaktan başka çaresi olmayan adama ait anıları fazlasıyla canlandırdığı için kendinden uzaklaştırdı. Peki neden unutacaktı? Saville onu unutmuştu; ama ölü bir eş mezarında kocasını sevebilir, başka biriyle evli olsa bile onu sevmeyi sürdürebilirdi. Öyleyse kaybolup gömülmüş Cornelia da Clorinda’nın kocasını anımsayabilirdi. Kendine acıdığı için gözyaşlarına boğuldu; döktüğü bol gözyaşları onu rahatlatmaktan çok yordu.
Güçlü bir çabayla, gerçekten olup bitene dair bilincini yeniden topladı. Kendini kararlılıkla yatıştırmaya çalışarak oturdu ve kızına bir mektup yazmaya başladı. Merak uyandırmadan onu yatıştırmak, en azından bir açıklama sunmak için bu mektup gerekliydi. Şöyle yazdı:
“SEVGİLİ ETHEL,”
“Umutlarım boşa çıkmadı. Bay Gayland sonunda kocanın serbest bırakılmasını sağlayacak bir yol buldu; yarın sabah o korkunç yerden ayrılacaksın. Bu güzel haber seni sevindirdiğinden daha çok beni sevindiriyor olabilir. Çünkü görev duygun ve tatlı yaradılışın, en berbat şeyleri bile öyle güzelleştiriyor ki, kendin kadar güzel, sana ait bir dünyada yaşıyorsun; bulunduğun yerin önemi kalmıyor.”
“Ama özgür olman yetmez. Bay Villiers’ın aşırı titiz inceliği yüzünden bir annenin sunacağı yardımı geri çevirmeyeceğini umuyorum. Bu teklifimde cömertlikten çok adalet var; bu nedenle hiç tereddüt etmeden kabul edebilirsin. Evlilik sözleşmesiyle bana ayrılan malvarlığı bana yetmeli. Yılda altı yüz sterlinlik ek geliri ise, en değerli bağlarımdan ve görevlerimden vazgeçerek aldığım için kan bedeli diyebilirim; bunu gönül rahatlığıyla senin hizmetine sunuyorum. Bundan kurtulmak, bir suçun yükünü üzerimden atmışım gibi beni sevindirecek. Hakkaniyetin her ölçüsüne göre senindir ve bundan böyle bankacının hesabına yatırılacaktır. Bana teşekkür etme, sevgili çocuğum; mutlu ol, benim en büyük ödülüm bu olacak. Mutlu ol, tedbirli ol; bu para seni zengin etmeyecek. Senden tek istediğim, bununla yetinmen, borçtan ve sıkıntıdan uzak durmandır.”
“Tuhaf bir rastlantı sonucu, tam da bu sırada İngiltere’den ayrılmak zorundayım. Atların yarım saat içinde burada olması istendi; bu yüzden dönene kadar seni görme sevincinden mahrum kalacağım. Zorunluluktan kaynaklanan bu görünürdeki ihmalimi bağışlar, yarın buradan ayrılırken evime gelip dönene kadar orayı yuvan yaparak beni mutlu eder misin? Miss Derham bugün öğleden sonra buraya uğrayacağına söz verdi; gitmeden önce onu göreceğim. Sana sunduklarımı kabul edip sana biraz olsun yararlı olmama izin verirsen beni ne kadar borçlu kılacağını ondan öğreneceksin.”
“Ayrılmak üzereyken yazdığım bu kısa ve yetersiz mektubu bağışla. Sana adresimi gönderebildiğimde yeniden yazacağım; senden de bir mektup almayı umuyorum. Bu arada Tanrı seni korusun, meleğim Ethel! Anneni sev ve ne olursa olsun, zihninde ona karşı kötü düşüncelere yer verme. Bay Villiers’ın benim hakkımda olabildiğince iyi düşünmesini sağla. Bil ki esenliğin her zaman yüreğimin en büyük dileği olacak. Elveda.”
“Seni her zaman sevgiyle kucaklayan,”
“C. LODORE.”
Mektubu katlayıp mühürledi. Tam o sırada evinin kapısı çalındı; Fanny Derham’ın geldiğini anlamıştı. Hâlâ çok telaşlıydı. Kendini yatıştırmaya çalışırken eline bir gazete aldı, sütunlarda göz gezdirdi; böylece yaşamın en sıradan eylemlerinden biriyle düşüncelerinin acı veren yoğunluğunu aşmaya çalışıyordu. Mekanik biçimde bir iki paragraf okudu; doğum, evlilik ve ölüm ilanlarını gördü. “Benim manevi ölümüm burada kayda geçmeyecek,” diye düşündü, “ama bunların hepsinden daha ölü olacağım.” Zihnindeki düşünce sanki yarım kaldı; gözü bir satıra takıldı. Yüzü sarardı; kalbinin atışları duraksadı, sonra çılgınca çarpmaya başladı. Okuduğu sözler ne tuhaf, ne uğursuzdu!—
“Napoli’den gelirken Mola di Gaeta hanında aniden öldü: Muhterem Horatio Saville’in eşi Clorinda, yirmi iki yaşında.”
Salonun kapısı açıldı, uşağı Miss Derham’ın geldiğini duyurdu; Cornelia’nın gözleri hâlâ gazete haberine dikiliydi. Başı dönüyor, dünya ayaklarının altından kayıyor gibiydi. Fanny’nin sakin ve berrak sesi onu kendine getirdi. Telaşını bastırdı. Az önce bir uçurumu aşmamış, bambaşka bir dünyaya taşınmamış gibi konuştu; ışık hızından da çabuk, eski dünyasına geri döndü. Fanny’yle bir süre sohbet etti; Ethel’i görmeye neden gidemediğini bir şekilde açıkladı, genç arkadaşından davetini yinelemesini istedi ve sonbaharda hep birlikte yeniden görüşeceklerinden söz etti. Filozof yaradılışlı Fanny, Lady Lodore’a bir tür hayranlık besliyordu. Dünyadan elini eteğini çekmiş, düşlere dalan Saville’i büyüleyen cazibe, düşünceli ve temiz yürekli genç öğrenciyi de etkiliyordu. Bu, çekici tavırlara eklenen haklılık duygusunun; yaptıklarını vicdanı onaylasa bile desteksiz adım atmaktan ürken bir kadının çekingen yumuşaklığıyla birleşmesinin yarattığı bir etkendi. Gençliğini yitirmiş, ama ifadesi güzelleşmişti; büyüsünün özü de yüreğinin iyiliğiydi. Fanny ansızın gitmesine karşı çıkmaya cesaret etti. “Yakında yine görüşeceğiz,” dedi Cornelia; ama buluşma yeri olarak aklında yeryüzünden çok cennet vardı. Yüreği buz kesmiş, başı zonkluyordu. Okuduğu sözler onun bedeninde, umut ya da zaferden çok hastalık ve ölümle ilgili bir altüst oluş yaratmıştı.
Fanny sonunda vedalaşıp gitti; Lady Lodore yeniden yalnız kaldı. Gazeteyi eline alıp haberi aceleyle bir daha okudu; sonra kanepeye çökerek yüzünü yastığa gömdü ve düşünmemeye çalıştı. Oysa en çılgın düşüncelerin avı olmuştu.
“Evet,” diye geçirdi içinden, “artık özgür; artık evli değil! Budala, budala! Yine de seni kaybetti! Bir dışlanmış ve bir dilenci olarak sevgisini mi isteyeceğim? Oysa ben varlıklıyken sevgisini reddettiğime inanıyor. Onu bir daha hiç görmeyeyim, daha iyi. Güzelliğim soldu, gençliğim geçti; beni görse, beni nasıl sevmiş olduğuna şaşırırdı. Yakında yuva edineceğim dağların arasına saklanmak daha iyi; Saville’in gözlerinde sevgi görmeden onunla karşılaşmaktansa, ölmek çok daha iyi.”
“Yine de mutluluğu kendimden uzaklaştırıyorum. Peki ne yapardım? Ördüğüm ağı söküp atmak mı; Bay Villiers’a varlığıma katlanması için yalvarmak mı; yoksulluğumu açığa vurup cömertliğim için teşekkür beklemek mi; Saville’den beni hem zenginliğe hem mutluluğa kavuşturacak şefkatli bir bakışı alçakgönüllülükle beklemek mi? Cornelia, kendine gel! Son anda yenilme! Ruhunun gururuna, yaradılışının özüne, verdiğin kararlara aykırı davranma! Sıkıntı içindeyken alçakgönüllü olmayı öğrenme; daha mutlu günlerinde sen ki kibirliydin! Hayır! Bana ihtiyaçları varsa, beni seviyorlarsa, Saville hâlâ bir zamanlar bana sunduğu o derin hayranlığı, yüreğini bütünüyle feda edişini anımsıyorsa; birkaç millik mesafe, yaşadığım yerin ücra oluşu ya da çevremi saran sessizlik ve gizem, yeniden buluşmamız için göstereceği çabayı engeller mi?”
“Hayır!” dedi ayağa kalkarken. “Yazgım benimkinden başka ve daha yüce ellerde. Onu denetlemeye çalışmak boşuna. Ne yaparsam yapayım, aleyhime işliyor; bırakın iplik sonuna kadar eğrilsin, ben hiçbir şey yapmayayım. Yapabileceğim tek şey, en kötüsüne sabırla katlanmak; geri döndürülemez buyruğa boş yere karşı koymak yerine sessizce boyun eğmek ne kadar daha iyi! Teslim oluyorum. Takdir kendi sonuçlarını doğursun, Tanrı yarattığı varlığın yazgısını belirlesin; bu dünyada mı, öteki dünyada mı hasadımı biçeceğim, rolüm oynandı, artık çabalamayacağım!”
Bunları söylerken amacının tek ve saf olduğuna inanıyordu, ama hiç bu kadar yanılmamıştı. Boyun eğişiyle övünürken yüce bir ahlaki güce değil, ruhunun gururuna teslim oluyordu. Kararları yaradılışındaki kibirle uyumluydu; soylu bir özveride bulunduğu için değil, tapınmak üzere diktiği putu böylece daha görkemli biçimde süslediği ve kendini alkışlanmaya, sevilmeye daha layık gördüğü için hoşnuttu. Yine de insan doğasının aşağı eğilimlerini böylesine kararlı ve kahramanca unutmaya götüren yanılgıları kim kınayabilirdi? Ne var ki bu zafer duygusu uzun sürmedi; yaşamın yaralayıcı ve aşağılayıcı gerçekleri onu kısa sürede kaidesinden indirdi, tahttan çekilmenin utancını ve aşağılanmasını yaşatır gibi oldu.
Yolculuk arabası kapıya geldi; birkaç hazırlığın ardından çağrıldı. Odaya bir kez daha göz gezdirdi; yüreği sabırsızlık ve sitemle kabardı, ama yine kendini yendi. Artık günahsızca sahip olabileceği minyatür portresini aldı; çünkü onu anımsayabilirdi. Yazgısının hükmünü içerip içermediğini bilmediği gazeteyi de eline aldı, ama bu davranış, erişmeye karar verdiği boyun eğmişlik hâline aykırı görünüyordu; gazeteyi bıraktı. Merdivenlerden indi, evinden son kez çıktı, arabaya bindi, kapı kapandı, atlar harekete geçti; her şey bitmişti.
Başı ağırlaşıp bulanmıştı; arabasında yarı sersemlemiş hâlde arkasına yaslandı. Sonunda Londra’yı ve banliyölerini geçince açık kırları görmek onu biraz canlandırdı, ama kısa süre sonra yeniden çöktü. Düşüncelerinde hiçbir şey belirginleşmiyordu; ona dayanak olan sevinç tümüyle yok oldu. Yalnızca yapayalnız, yoksul ve unutulmuş olduğunu biliyordu; bu sözcükler, umutsuzluğunu dağıtmak için tekrarladığı başka sözlerle karışıp dudaklarında dolaşıyordu: Kendisi için metanet ve tevekkül, Ethel için özgürlük ve mutluluk. “Evet, o özgür ve mutlu; öyleyse benim ne olduğumun önemi yok!” Bu düşünceyi yumuşatacak tek bir gözyaşı bile akmadı. Yemyeşil kırlar, olgunlaşmamış ekin tarlalarına karışan çayırlar, ağaç kümeleri, çiçeklerle dolu çitler gözünü çekemiyordu; arada bir yüreğine sancılar saplanıyordu. Boyun eğmekten söz etmişti, ama umutsuzluğa teslim olmuştu.
Sonunda bir tür uyuşukluğa gömüldü. Yanında yalnızca bir hizmetçi vardı; o gece nerede kalmayı düşündüğünü ona söylemişti. Reading’e vardıklarında saat on biri geçmişti; gece soğuktu ve arabasının camlarını kaldırmak için kıpırdayamayacakmış gibi hissederken titriyordu. Geceyi geçireceği hana vardığında kadın hizmetçisi olmamasının yarattığı sıkıntıyı derinden hissetti. Bu onun için yeniydi; yabancıların arasında tek başına kalmayı, emirleri kendisinin vermek ve yatmaya tek başına hazırlanmak zorunda olmayı utanç verici buluyordu.
Gece boyunca uyuyamadı ve sonunda hasta olduğunu anladı. Ateşler içinde yanıyor, bütün bedeni ağrılarla, bir sıcak bir üşüme nöbetleriyle ve mide bulantısıyla kıvranıyordu. Sabah olduğunda durumu daha da kötüleşmişti. Sabırsızlandı, kalktı. Hizmetçisinin bu yerde yanından ayrılmasını önceden ayarlamıştı. Adam onun yanında yalnızca kısa süredir çalışıyordu; kıtayı tanıyan ve arkadaşlarından birinin önerdiği bir adamın kendisine katılacağı, kendisinin de oraya gideceği düşüncesiyle onu kolayca işten çıkardı. Hizmetçiyi önceki gece göndermişti; ertesi sabah atların hazırlanmasını istediğinde adam çoktan gitmişti. Hesapları kendisi ödedi; bagaj hakkında soruları yanıtlaması gerekti. Yoksullar ve öteki cins için bunlar olağan işlerdir. Ama soylu bir kadını dünyanın kaba gerçekleriyle birden yüz yüze getirin; hassas bir bitki gibi nasıl büzülüp kapanacağını, başını eğeceğini, kendi doğal ortamından tanımadığı, elverişsiz ve fırtınalarla dolu bir yere düşmüş gibi hissedeceğini görün.
Lady Lodore’u ezen hastalık, bu doğal duyguları daha da keskinleştirdi; sonunda aynı nedenle köreldi. Şimdi kendisine ne olduğunu merak ediyor, uyuşukluğunu ara sıra bölen zihin bulanıklığı nöbetlerinden korkuyordu. Bir iki kez posta arabacısıyla konuşmak istedi, ama sesi çıkmadı. Nihayet Newbury’deki hana geldiler; yeni atlar istendi ve hancı kadın arabanın kapısına gelip hanımefendinin kahvaltı edip etmediğini, bir şey isteyip istemediğini sordu. Lady Lodore’un görünüşünde kadını hemen korkutan, aynı zamanda şefkatini uyandıran ürkütücü bir şey vardı. Lady Lodore ilk sorularını duymamıştı; hancı kadın sorularını yineleyip, “Hasta görünüyorsunuz hanımefendi; bir şeyler alın. İnmeseniz daha mı iyi olur?” diye ekledi.
“Evet, çok daha iyi olur,” dedi Cornelia. “Galiba gerçekten çok hastayım.”
Duruşunu değiştirmek ve hareketin kesilmesi onu biraz canlandırdı; yanıldığını, hiçbir şeyi olmadığını ve iyi olduğunu düşünmeye başladı. Handa bir salona götürüldü; hancı kadın ona yiyecek bir şeyler hazırlamak üzere ayrıldı. “Ne kadar da budalayım,” diye düşündü. “Bunlar kuruntu; hiçbir şeyim yok.” Zile basıp atları istemek için ayağa kalktı. Tam o sırada, önceden hiçbir belirti olmaksızın, yıldırım çarpmış gibi bayıldı ve kendini koruyamadan yere düştü. Düşüşünün sesi, geri dönmekte olan hancı kadının adımlarını hızlandırdı; bütün hizmetçi kızlar çağrıldı, bir doktor getirildi. Lady Lodore gözlerini açtığında çevresinde tanımadığı yüzler, yabancı bir yer ve daha da yabancı sesler gördü. Konuşmadı; düşüncelerini toparlamaya, içinde bulunduğu durumun gizemini çözmeye çalıştı. Ama kısa süre sonra zihni yeniden dağıldı; ateş ve halsizlik, çevresindekilerin ısrarına boyun eğmesine yol açtı. Doktor geldi, yüksek ateşi olduğunu saptamaktan başka bir şey yapamadı; yatağa yatırılmasını söyledi. Böylece Saville, Ethel, bütün umutları ve korkuları düşüncelerinden silinmiş olarak; hezeyana ve acıya teslim olmuş zavallı Lady Lodore, tek başına, tanınmadan ve bakımsız hâlde, Tanrı dilerse iyileşmek, dilemezse vakitsiz bir mezara sessizce ve yas tutanı olmadan gömülmek üzere, bir köy doktorunun gözetiminde taşradaki bir handa birkaç hafta kaldı.
Bölüm etkileşimi
