New York'un Tarihi kitap kapağı

41. bölüm / 79

Vııı. Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 79Şu an: Vııı. Bölüm
  1. 1 Giriş.749 kelime
  2. 2 Yazarın Özürü.768 kelime
  3. 3 Duyurular. — Bu Eser Yayımlanmadan Önce Gazetelerde Çıkanlar.371 kelime
  4. 4 Yazarın Hikâyesi2.082 kelime
  5. 5 Halka.1.154 kelime
  6. 6 I. Kitap19 kelime
  7. 7 I. Bölüm1.329 kelime
  8. 8 Iı. Bölüm1.752 kelime
  9. 9 Iıı. Bölüm1.239 kelime
  10. 10 Bölüm Iv.1.365 kelime
  11. 11 Bölüm V.3.242 kelime
  12. 12 İkinci Kitap8 kelime
  13. 13 Birinci Bölüm2.132 kelime
  14. 14 Bölüm Iı.1.246 kelime
  15. 15 Bölüm Iıı.1.456 kelime
  16. 16 Bölüm Iv.2.270 kelime
  17. 17 V. Bölüm878 kelime
  18. 18 Bölüm Vı.434 kelime
  19. 19 Bölüm Vıı.504 kelime
  20. 20 Bölüm Vııı.1.073 kelime
  21. 21 Bölüm Ix.1.227 kelime
  22. 22 Iıı. Kitap.9 kelime
  23. 23 Bölüm I.1.669 kelime
  24. 24 Bölüm Iı.1.930 kelime
  25. 25 Bölüm Iıı.1.502 kelime
  26. 26 Bölüm Iv.1.159 kelime
  27. 27 Bölüm V.582 kelime
  28. 28 Bölüm Vı.987 kelime
  29. 29 Bölüm Vıı.966 kelime
  30. 30 Bölüm Vııı.1.008 kelime
  31. 31 Bölüm Ix.1.211 kelime
  32. 32 Kitap Iv.7 kelime
  33. 33 Bölüm I.988 kelime
  34. 34 İkinci Bölüm647 kelime
  35. 35 Üçüncü Bölüm937 kelime
  36. 36 Dördüncü Bölüm859 kelime
  37. 37 Beşinci Bölüm791 kelime
  38. 38 Birinci Cildin Sonu. — Knıckerbocker’ın New York Tarihi. Iı. Cilt. — Giriş.254 kelime
  39. 39 NEW YORK TARİHİ DÖRDÜNCÜ KİTAP (devamı). — Altıncı Bölüm.951 kelime
  40. 40 Vıı. Bölüm428 kelime
  41. 41 Vııı. Bölüm877 kelime · Okuduğun bölüm
  42. 42 Ix. Bölüm786 kelime
  43. 43 Bölüm X.593 kelime
  44. 44 Bölüm Xı.663 kelime
  45. 45 Bölüm Xıı.1.304 kelime
  46. 46 V. Kitap13 kelime
  47. 47 I. Bölüm1.370 kelime
  48. 48 Iı. Bölüm858 kelime
  49. 49 Iıı. Bölüm.1.016 kelime
  50. 50 Iv. Bölüm.1.325 kelime
  51. 51 V. Bölüm.869 kelime
  52. 52 Vı. Bölüm.459 kelime
  53. 53 Vıı. Bölüm.897 kelime
  54. 54 Vııı. Bölüm.989 kelime
  55. 55 Ix. Bölüm.1.539 kelime
  56. 56 Vı. Kitap.13 kelime
  57. 57 I. Bölüm.1.143 kelime
  58. 58 Bölüm Iı.1.283 kelime
  59. 59 Bölüm Iıı.1.499 kelime
  60. 60 Bölüm Iv.1.484 kelime
  61. 61 Bölüm V.1.373 kelime
  62. 62 Bölüm Vı.1.774 kelime
  63. 63 Bölüm Vıı.1.302 kelime
  64. 64 Bölüm Vııı.2.278 kelime
  65. 65 Bölüm Ix.1.773 kelime
  66. 66 Vıı. Kitap17 kelime
  67. 67 I. Bölüm1.278 kelime
  68. 68 Iı. Bölüm827 kelime
  69. 69 Bölüm Iıı.630 kelime
  70. 70 Bölüm Iv.1.356 kelime
  71. 71 Bölüm V.414 kelime
  72. 72 Bölüm Vı.909 kelime
  73. 73 Bölüm Vıı.683 kelime
  74. 74 Bölüm Vııı.813 kelime
  75. 75 Bölüm Ix.1.543 kelime
  76. 76 Bölüm X.971 kelime
  77. 77 Bölüm Xı.1.498 kelime
  78. 78 Bölüm Xıı.1.262 kelime
  79. 79 Bölüm Xııı.1.080 kelime

VIII. BÖLÜM
Daha önce de belirtildiği gibi Wilhelmus Kieft, küçük ölçekte büyük bir yasa koyucuydu; kamu işlerine mikroskopla bakardı. New Amsterdam’ın iyi insanlarının şakalı toplantıları onu çok rahatsız etmişti. Fakat bu toplantılarda pipoların hiç ağızlarından düşmediğini görünce, meselenin kökünde piponun bulunduğunu ve siyasetle tütün dumanı arasında gizemli bir bağ olduğunu düşünmeye başladı. Kötülüğün köküne inmekte kararlı olarak, tütünü hemen zararlı, mide bulandırıcı, her kullanımı kirli bir ot diye kötülemeye koyuldu. İçmeye gelince, bunun kamu kesesine ağır bir yük, zamanın büyük bir tüketicisi, aylaklığın başlıca özendiricisi ve halkın refahıyla ahlakının ölümcül düşmanı olduğunu ilan etti. Sonunda, Yeni Hollanda’nın her yerinde tütün içilmesini yasaklayan bir ferman çıkardı. Talihsiz Kieft! Günümüzde yaşayıp basının sınırsız serbestliğini kısıtlamaya kalksaydı, milyonların duygularına bundan daha ağır dokunamazdı. Pipo, Yeni Hollandalının düşünme ve karar verme organıydı. Sürekli yoldaşı, tesellisiydi: neşeliyken içer, kederliyken de içerdi; piposu hiç ağzından düşmez, yüzünün bir parçası olurdu. En yakın dostları bile piposuz onu tanıyamazdı. Piposunu elinden almak mı? Burnunu da alsanız bari!

Huysuz William’ın fermanının ilk sonucu halkın ayaklanması oldu. Pipo ve tütün kutularıyla silahlanmış, muazzam miktarda cephane taşıyan büyük bir kalabalık valinin evinin önüne oturup şiddetle tütün içmeye koyuldu. Huysuz William öfkeli bir örümcek gibi dışarı fırlayıp bu kanunsuz tütsülemenin nedenini sordu. Sağlam yapılı isyancılar koltuklarına yaslanıp iki kat öfkeyle puflamayı sürdürdüler. Öyle koyu bir duman bulutu yükselttiler ki vali şatosunun içine sığınmak zorunda kaldı.

Trompetçi Anthony aracılığıyla uzun bir müzakere yürütüldü. Vali başlangıçta öfkeli ve tavizsizdi; ama duman altında kalınca yavaş yavaş yumuşayıp uzlaşmaya yanaştı. Sonunda tütün içilmesine izin verdi, ancak Wouter Van Twiller’ın zamanında kullanılan; rahatlığı, huzuru ve ağırbaşlılığı simgeleyen uzun, zarif pipoları yasakladı. Bunları işlerin yürütülmesine engel saydı ve yerlerine iki inç uzunluğunda, küçük, huysuz kısa pipolar koydu. Bunların ağzın bir köşesine sıkıştırılabileceğini ya da şapka bandına iliştirilebileceğini, hiçbir zaman da ayak altında olmayacağını söyledi. Böylece uzun süre Pipo Komplosu adıyla anılan bu korkunç ayaklanma sona erdi; biraz tuhaf biçimde ifade edildiği üzere, çoğu komplo ve isyan gibi sonunda duman olup dağıldı.

Ama ey okur, sonradan doğan korkunç kötülüklere dikkat et! Bu hain küçük pipoların dumanı burun çevresinde durmadan bulut gibi yükselip beyinciğe işledi, onu dumana boğdu, beynin bütün faydalı nemini kuruttu ve bu pipoları içenleri vali kadar dumansı ve huysuz yaptı. Daha kötüsü, azametli, iriyarı, sağlıklı adamlarken kısa pipo içen Hollandalı çiftçilerimiz gibi sivri çeneli, dumandan kurumuş, derisi tabaklanmış bir ırka dönüştüler.

Hepsi bu da değildi. Nieuw Nederlandts’te partilerin doğuşunu, tütün pipolarındaki bu uğursuz bölünmeye bağlayabiliriz. Servet edinmiş, tembellik etmeye gücü yeten zengin ve kendini beğenmiş kentliler eski âdete bağlı kaldılar ve Uzun Pipolar adıyla bilinen bir tür aristokrasi kurdular. Alt tabakadan olanlar ise William Kieft’in reformunu el işlerinde daha kullanışlı bulup benimsediler ve avam Kısa Pipolar adıyla damgalandılar.

Büyük Hudson’ın yol arkadaşı Robert Chewit’in soyundan gelenlerin başını çektiği üçüncü bir parti ortaya çıktı. Bu kişiler pipoyu tümden bırakıp tütün çiğnemeye başladılar; bu yüzden onlara Çiğneyiciler dendi. O zamandan beri bu ad, bazen iki büyük parti arasında ortaya çıkan melez siyasetçilere de verilir; tıpkı atla eşeğin çiftleşmesinden katır doğması gibi.

Burada, parti ayrımlarının halkı düşünme zahmetinden kurtarmadaki büyük yararına da değineyim. Hesiodos insanları üç sınıfa ayırır: kendi başına düşünenler, başkaları nasıl düşünüyorsa öyle düşünenler ve hiç düşünmeyenler. Toplumun büyük çoğunluğu ikinci sınıftadır; çünkü çoğu insanın sabit bir inanca ve önünde yürüyecek bir lidere ihtiyacı vardır. Partinin kökeni de buradadır: üyelerinden birkaçının düşündüğü, geri kalanlarınsa hepsinin konuştuğu büyük bir insan topluluğu. İlk sınıftakiler önderlik eder, ikincileri hizaya sokar; ne söyleyeceklerini, neyi onaylayacaklarını, neye yuh çekeceklerini, kimi destekleyeceklerini, ama hepsinden önemlisi kimden nefret edeceklerini belirlerler. Çünkü baştan sona nefret dolu olmayan hiç kimse iyi bir partizan olamaz.

Böylece Manhattoes’in aydınlanmış sakinleri partilere bölündü ve birbirlerinden büyük bir isabetle nefret edebilir hale geldi. Siyasetin büyük çarkı da artık hızla dönüyordu: Uzun Pipolarla Kısa Pipolar ayrı birahanelerde toplanıp devletin iyiliği ve meyhanecilerin kazancı için birbirlerine karşı amansız bir hınçla duman üflüyorlardı. Bazıları, Hollanda dilinde pek keskin kokan o küçük, kötü kokulu sözcükleri karşıtlarının üzerine boca edecek kadar ileri gitti. Gerçek siyasetçiler gibi, komşularını karaladıkları ölçüde partilerine hizmet ettiklerine ve kendilerini yücelttiklerine inanıyorlardı. Ama aralarında ne kadar anlaşmazlık olursa olsun, hepsi valiye hakaret etmekte birleşiyordu; çünkü vali onların seçtiği biri değil, başkalarının üzerlerinde hüküm sürmesi için atadığı biriydi.

Stuyvesant el yazmasının bilge yazarı şöyle haykırır: “Talihsiz William Kieft! Tuzaklara düşmeyecek kadar uyanık düşmanlarla mücadele etmeye, yönetilemeyecek kadar bilge bir halkın başında hüküm sürmeye mahkûm. Bütün dış seferleri her yana yayılmış Yankee’lerce boşa çıkarılıp hiçe sayıldı; ülke içindeki bütün önlemleri de meyhane siyasetçilerinin ‘kalabalık ve saygın toplantılarında’ tartışılıp mahkûm edildi.”

Bize, öğüt verenlerin çokluğunda güvenlik bulunduğu söylenir; ama öğüt verenlerin çokluğu William Kieft için sürekli bir şaşkınlık kaynağıydı. Eski turp kadar öfkeli mizacı ve durmadan kasırgalar koparan zihniyle, ona akıl vermeye kalkışan herkese kızmadan edemezdi. Ancak öfkeli küçük adamların, koca yelkenli küçük tekneler gibi kolayca alabora olduğunu ya da rotasından saptığını gözlemledim; son kulağına fısıldanan öğüdün peşine takılmaya yatkın Huysuz William’ın hali de böyleydi. Sonuçta birinci sınıf bir tasarımcı olmasına rağmen projelerini durmadan değiştirerek hiçbirine doğru dürüst şans tanımadı; her şeyi yapmaya çalışırken, gerçekte hiçbir şey yapmadı.

Bu sırada egemen halk eyerin üstüne çıkmıştı ve her zamanki gibi merhametsiz bir binici olduğunu gösteriyordu. Küçük valiyi nutuklarla ve dilekçelerle mahmuzluyor, resmî başvurular ve sitemlerle önünü kesiyordu; tıpkı tatil gününde çırakların talihsiz, şeytan gibi huysuz bir yük atını çekiştirip durması gibi. Wilhelmus Kieft böylece bütün yönetimi boyunca ya tırısla ya da dörtnala koşturuldu.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…