Bölümler 79Şu an: Ix. Bölüm.
- 1 Giriş.749 kelime
- 2 Yazarın Özürü.768 kelime
- 3 Duyurular. — Bu Eser Yayımlanmadan Önce Gazetelerde Çıkanlar.371 kelime
- 4 Yazarın Hikâyesi2.082 kelime
- 5 Halka.1.154 kelime
- 6 I. Kitap19 kelime
- 7 I. Bölüm1.329 kelime
- 8 Iı. Bölüm1.752 kelime
- 9 Iıı. Bölüm1.239 kelime
- 10 Bölüm Iv.1.365 kelime
- 11 Bölüm V.3.242 kelime
- 12 İkinci Kitap8 kelime
- 13 Birinci Bölüm2.132 kelime
- 14 Bölüm Iı.1.246 kelime
- 15 Bölüm Iıı.1.456 kelime
- 16 Bölüm Iv.2.270 kelime
- 17 V. Bölüm878 kelime
- 18 Bölüm Vı.434 kelime
- 19 Bölüm Vıı.504 kelime
- 20 Bölüm Vııı.1.073 kelime
- 21 Bölüm Ix.1.227 kelime
- 22 Iıı. Kitap.9 kelime
- 23 Bölüm I.1.669 kelime
- 24 Bölüm Iı.1.930 kelime
- 25 Bölüm Iıı.1.502 kelime
- 26 Bölüm Iv.1.159 kelime
- 27 Bölüm V.582 kelime
- 28 Bölüm Vı.987 kelime
- 29 Bölüm Vıı.966 kelime
- 30 Bölüm Vııı.1.008 kelime
- 31 Bölüm Ix.1.211 kelime
- 32 Kitap Iv.7 kelime
- 33 Bölüm I.988 kelime
- 34 İkinci Bölüm647 kelime
- 35 Üçüncü Bölüm937 kelime
- 36 Dördüncü Bölüm859 kelime
- 37 Beşinci Bölüm791 kelime
- 38 Birinci Cildin Sonu. — Knıckerbocker’ın New York Tarihi. Iı. Cilt. — Giriş.254 kelime
- 39 NEW YORK TARİHİ DÖRDÜNCÜ KİTAP (devamı). — Altıncı Bölüm.951 kelime
- 40 Vıı. Bölüm428 kelime
- 41 Vııı. Bölüm877 kelime
- 42 Ix. Bölüm786 kelime
- 43 Bölüm X.593 kelime
- 44 Bölüm Xı.663 kelime
- 45 Bölüm Xıı.1.304 kelime
- 46 V. Kitap13 kelime
- 47 I. Bölüm1.370 kelime
- 48 Iı. Bölüm858 kelime
- 49 Iıı. Bölüm.1.016 kelime
- 50 Iv. Bölüm.1.325 kelime
- 51 V. Bölüm.869 kelime
- 52 Vı. Bölüm.459 kelime
- 53 Vıı. Bölüm.897 kelime
- 54 Vııı. Bölüm.989 kelime
- 55 Ix. Bölüm.1.539 kelime · Okuduğun bölüm
- 56 Vı. Kitap.13 kelime
- 57 I. Bölüm.1.143 kelime
- 58 Bölüm Iı.1.283 kelime
- 59 Bölüm Iıı.1.499 kelime
- 60 Bölüm Iv.1.484 kelime
- 61 Bölüm V.1.373 kelime
- 62 Bölüm Vı.1.774 kelime
- 63 Bölüm Vıı.1.302 kelime
- 64 Bölüm Vııı.2.278 kelime
- 65 Bölüm Ix.1.773 kelime
- 66 Vıı. Kitap17 kelime
- 67 I. Bölüm1.278 kelime
- 68 Iı. Bölüm827 kelime
- 69 Bölüm Iıı.630 kelime
- 70 Bölüm Iv.1.356 kelime
- 71 Bölüm V.414 kelime
- 72 Bölüm Vı.909 kelime
- 73 Bölüm Vıı.683 kelime
- 74 Bölüm Vııı.813 kelime
- 75 Bölüm Ix.1.543 kelime
- 76 Bölüm X.971 kelime
- 77 Bölüm Xı.1.498 kelime
- 78 Bölüm Xıı.1.262 kelime
- 79 Bölüm Xııı.1.080 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
IX. BÖLÜM.
Bu fırtınalı dönemleri anlatırken Stuyvesant el yazmasının bilinmeyen yazarı, iyi Aziz Nicholas’ı öven coşkulu bir seslenişe başlar. Birlik meclisinde patlak veren anlaşmazlıkları ve Yankee ülkesini Mısır karanlığı gibi kaplayan korkunç cadılığı, Aziz Nicholas’ın koruyucu ilgisine bağlar.
“Doğunun güzel vadilerinin üzerine uğursuz bir karanlık çökmüş, ağır ağır asılı kalmıştı,” der yazar. “Connecticut’ın hoş kıyıları artık kır eğlencelerinin sesleriyle yankılanmıyordu; korkunç hayaletler her yabanıl derenin ve sessiz vadinin çevresinde süzülüyor, havada ürkütücü görüntüler beliriyor, ıssız yerlerde tuhaf sesler duyuluyordu. Sınır kasabaları alçak cadıları bulup cezalandırmakla öylesine meşguldü ki savaş lafları bir süreliğine kesildi; New Amsterdam ve halkı sanki tümüyle unutulmuştu.”
Cadılık salgınının bir zamanlar Yeni Hollanda’ya yayılma tehlikesi bulunduğunu gizlememeliyim. Sınır yakınlarındaki bazı Hollanda köylerinin üzerinde, süpürgelerine binmiş cadıların havada uçuştukları görüldüğü söylenir; ama saygın Hollandalılar, kapılarına at nalı çakma önlemini almışlardı. Bilindiği üzere bunlar, bu türden bütün şeytani haşerelere karşı etkili engellerdir. Bu at nallarının birçoğu, bugün bile ataların zamanından kalma eski konakların ve ahırların üzerinde görülebilir. Hatta, cadıları ve Yankee’leri ülkeden uzak tutma arzusunu atalarından devralmış meşru Hollandalı çiftçilerimizin bazıları bu âdeti hâlâ sürdürür.
Ve şimdi, doğudan yakın bir düşmanlık beklemeyen büyük Peter, kendine özgü uyanıklığıyla yüzünü güney sınırlarına çevirdi. Dikkatli okur, Huysuz William’ın saltanatının sonlarında bu yöredeki birtakım İsveçli çapulcuların epey baş belası olduğunu, o gerçek hükümdarın bildirilerini hiçe sayıp amirali gözü pek Jan Jensen Alpendam’ı tam anlamıyla çaresiz bıraktıklarını anımsayacaktır. Peter Stuyvesant, bu İsveçlilerin akınlarını durdurmak için şimdi o sınıra bir kuvvet gönderdi ve komutayı, Wilhelmus Kieft döneminde büyük önem kazanmış bir subay olan General Jacobus Van Poffenburgh’a verdi. Tarihler doğru söylüyorsa, Van Curlet ve savaşçıları Yankee’ler tarafından insanlık dışı biçimde Fort Goed Hoop’tan tekmelenerek çıkarıldığında, Van Poffenburgh onun ikinci komutanıydı. O unutulmaz olayda, arkadaşlarından daha çok tekmeyi, belli ve onurlu bir yerine yediği söylenir. Bu yüzden Van Curlet görevinden çekilince onun yerine terfi ettirilmiş; hizmet görmüş ve ülkesinin davası uğruna acı çekmiş bir kahraman sayılmıştı.
Dürüst ihtiyar Sokrates, kimi insanlara doğumlarında göğün bir parça zihinsel altın, kimilerine zihinsel gümüş, kimilerineyse demir ve tunç bağışladığını mecazi bir dille söyler. General Van Poffenburgh son sınıftandı. Kimi zaman taraf tutan Doğa Ana, ona sıradan bir düzine bakırcıya yetecek kadar tunç vermiş gibiydi. O da bütün bunları Huysuz William’a saf altın diye yutturmayı başarmıştı. Küçük vali, saatlerce oturup onun barut kokulu kahramanlık hikâyelerini dinlerdi; bu hikâyeler Tirante the White’ın, Yunanistanlı Don Belianis’in ya da Aziz George ile Ejderha’nın maceralarını gölgede bırakırdı. William Kieft onu elindeki bütün kuvvetlerin komutanlığına terfi ettirmişti. General de bildirilerindeki tumturaklı dille makamını yüceltip kendine sürekli Yeni Hollanda Orduları Başkomutanı diyordu; oysa bu ordular, işin aslına bakılırsa, tavuk çalan, şişe kıran bir avuç serseriden ibaretti.
Boyu pek uzun değildi, ama son derece tombuldu. Üstelik bu irilik şişmanlıktan değil, yellenmekten ileri geliyordu: Kendi önemine duyduğu muazzam inançla öylesine şişmişti ki, insanlıktan nasibini almamış o serseri savaşçı Ulysses’e inanılmaz bir cömertlik nöbetinde Aeolus’un verdiği rüzgâr tulumlarından birine benziyordu. Bu yel dolu yetenekleri uzun zamandır Trompetçi Antony Van Corlear’ı hayran bırakmıştı. Söylentiye göre Antony, Huysuz William’a birden fazla kez, Van Poffenburgh’u general yaparak mükemmel bir trompetçiyi harcadığını ima etmişti.
Eski anlatılarda adı anılan her savaşçının silahlarını ve teçhizatını okura tarif etmek âdet olduğundan, bu korku salan komutanın giysileri hakkında da bir çift söz edeceğim. Karakterine uygun biçimde o kadar çapraz kesikler ve yırtmaçlarla donatılmış, o kadar dantel ve yaldızla işlenmişti ki, doğanın içinde biriktirdiği kadar tuncu dışında da taşıyor gibiydi. Şişen yüreği kaburgalarının arasından patlayıp çıkmasın diye kuşkusuz, bir balık ağı büyüklüğünde ve dokusunda kıpkırmızı bir kuşağa da sarınmıştı. Yüzü, pudralanmış kocaman favorilerinin arasından fırın sıcağıyla parlıyor; yiğit ruhu da ıstakoz gözleri gibi dışarı fırlayan iki iri, cam gibi, kırpışan gözünden zıplayıp çıkmaya hazır görünüyordu.
Tarih ve gelenek bu savaşçı hakkında yalan söylemiyorsa, sevgili okur, onu tepeden tırnağa kuşanmış hâlde görebilmek için cebimdeki bütün parayı verirdim: Çizmeleri dizlerine kadar, kuşağı çenesine kadar, yakası kulaklarına kadar, favorileri dişlerine kadar uzanmış; gölge salan, eğik bir şapkayla taçlanmış; belinden, boyunu anmaya cesaret edemediğim bir pala sarkan ve on inç genişliğinde deri bir kemerle kuşanmış… Bu donanımla, Wantley Ejderhası’nı öldürmek üzere sefere çıkan, More Hall’lu meşhur More kadar asık suratlı bir savaş adamı edasıyla ortalıkta kasıla kasıla dolaşırdı. Peki balad ne der?
“Onu bu giysiler içinde görseydiniz,
Ne yaman, ne heybetli göründüğünü,
Onu sanırdınız
Mısırlı bir kirpi domuz.
Kediyi köpeği herkesi korkuturdu,
Her ineği, her atı, her domuzu;
Korkudan kaçarlardı, çünkü onu sanırlardı
Yabancı diyarlardan gelmiş tuhaf bir kirpi.”[46]
İtiraf etmeliyim ki bu general, dışarıdan görünen yiğitliği ve yel gibi kabarıklığıyla, Peter Stuyvesant’ın zevkine pek uygun bir subay değildi. Ama Huysuz William’ın ordu listesinde başta geliyordu. Herkesle ilişkilerinde vicdanlı olan ve askerî öncelik anlayışına sahip iyi Peter’ın, onun rütbelerini kanıtlama fırsatı bulmasını adil bulmuş olması muhtemeldir.
Bu nedenle, güney sınırını korumakla görevli birliklerin komutası bu tunçtan kaptana emanet edildi. Görev yerinden ayrılalı daha çok olmamıştı ki, yenilmez çöllerden, aşılmaz dağlardan, geçilmez nehirlerden ve içine girilmez ormanlardan geçerek yaptığı korkusuz yürüyüşü anlatan bildirileri gelmeye başladı. Bu yürüyüşte geniş, ıssız toprakları fethediyor ve ünlü on bin Yunanlıyla meşhur geri çekilişini yapan Ksenofon’dan daha fazla tehlikeyle karşılaşıyordu.
Peter Stuyvesant, bu tumturaklı mektupları dudağını kuşkuyla büzüp başını sallayarak okurdu. Ama Trompetçi Antony Van Corlear, içeriklerini sokaklarda ve pazar yerlerinde trompetine yakışan bir gösterişle tekrarlardı; generalin şişirilmiş zaferleri New Amsterdam sokaklarında yankılanırdı.
Güney sınırına varan Van Poffenburgh, Delaware Nehri’nin güneyinde bir kale ya da tahkimli bir mevki kurmaya girişti. Önce valinin şerefine buraya Fort Stuyvesant adını vermeyi düşündü. Ülkemizde spekülatörler, askerî komutanlar ve her türden makam düşkünü arasında yaygın, alçakgönüllü bir saygı gösterisiydi bu; haritalarımız, siyasi hamilerin ve geçici büyük adamların adlarıyla dolup taşardı. Bu kez Van Poffenburgh saygısını en alçakgönüllü düzeye indirdi ve kalesine, Ekselanslarının gözde bir çift kükürt renkli torba pantolonunun şerefine, söylendiğine göre, Fort Casimir adını verdi.
Bu kalenin önemli olaylara yol açtığı görüleceğinden, daha sonra Nieuw-Amstel adını aldığını ve bugün gelişen Newcastle kasabasının çekirdeğini oluşturduğunu belirtmek yerinde olur. Ya da daha doğru söylemek gerekirse, No Castle’ın; çünkü arazide bu türden hiçbir şey yoktu.
Kale tamamlanınca generalin kabaran bir görkemle günde bir düzine kez içeri girip çıkışını, önünü arkasını, bir yanını öteki yanını inceleyişini görmek insanın yüreğini sevinçle doldururdu. Sanki kendini beğenmiş bir horoz güvercinmiş gibi, tam üniformasıyla surların tepesinde ileri geri kasılarak dolaşır; güvercinliğin üstünde kabarıp böbürlenirdi.
Yeni yetişme askerlerin midesinde, rüzgâr gibi kolayca azıp onları kışla koridorlarındaki kavgalara ve kafa göz yarmalı dalaşmalara sürükleyen bir tür yiğitlik hırçınlığı vardır; tabii bu hırçınlığı boşaltmanın daha zararsız bir yolu bulunmazsa. Güzelim Pierce Forest romansında anlatıldığına göre, Kral Alexander’ın şövalye ilan ettiği genç bir şövalye vakit geçirmeden yakındaki bir ormana dörtnala dalıp ağaçlara öyle bir güç ve şiddetle saldırmış ki, bir yandan yiğitliğinin ani kabarışını yatıştırmış, öte yandan tüm sarayı yeryüzünün en güçlü ve cesur şövalyesi olduğuna inandırmış. Fort Casimir komutanı da savaşçı ruhunun içinde fazla kızıştığını hissedince kırlara çıkar, kılıcıyla dört yana var gücüyle saldırırdı: Tabur tabur lahananın başını uçurur, “devasa İsveçliler” dediği yüksek ayçiçeklerini biçerdi. Güneşin altında keyifle ısınan koca göbekli bir balkabağı kolonisi görürse, “Ah, alçak Yankee’ler!” diye kükreyerek, “Sonunda sizi yakaladım mı?” derdi. Ardından kılıcını bir kez savurup zavallı sebzeleri çenelerinden kemerlerine kadar yarardı. Bu savaşçı yıkım öfkesini bir ölçüde yatıştırınca, askerî kahramanlığın gerçek bir mucizesi olduğuna dair tam bir inançla kaleye dönerdi.
Disiplin konusunda da birinci sınıftı. Resmî geçitte başını dik tutup ayak parmaklarını dışa çevirmeyen ya da general yanından geçerken onu gerektiği gibi selamlamayan talihsiz askerin vay hâline! General bir gün Kitabı Mukaddes’i incelerken, Absalom’un öyküsüne ve acıklı sonuna rastladı. Ormanları bol bir ülkede askerlerinin de benzer bir felaketle sürekli karşılaşma tehlikesinde olduğunu düşündü. Bunun üzerine talihsiz bir anda, garnizondaki subayların ve erlerin saçlarının kesilmesini emretti.
Subayları arasında, uzun ömrü boyunca Newfoundland köpeğinin postunu andıran gür bir saç tutamı uzatmış, Keldermeester adında sağlam yapılı bir gazi vardı. Bu tutam, sapı kızartma tavasını andıran bir kuyruğa bağlanıyordu. Kuyruğu başına öylesine sıkı bağlanmıştı ki gözleriyle ağzı genellikle aralık durur, kaşları alnının tepesine kadar çekilirdi. Böylesine görkemli bir eklentinin sahibi, onu makasa mahkûm eden emre elbette dehşetle karşı koyacaktı. Genel emri duyunca, gazi askerlere özgü küfürlerden bir fırtına savurdu; “dunder”lar, “blixum”lar yağdırdı; kuyruğuna el sürmeye kalkışanın kafasını kıracağına yemin etti. Saçını her zamankinden daha sıkı bağladı ve timsah kuyruğu gibi öfkeyle garnizonun içinde savurdu.
İhtiyar Keldermeester’in yılanbalığı derisinden kuyruğu bir anda büyük önem kazandı. Başkomutan öylesine aydın bir subaydı ki, garnizon disiplini, Yeni Hollanda ordularının itaati ve düzeni, dolayısıyla bütün eyaletin güvenliği ve nihayet Yüksek Kudretli Devletler Genel Meclisi’nin itibarıyla refahının, o inatçı kuyruğun kesilmesini kesin biçimde gerektirdiğini anlayamazlık edemezdi. Bu yüzden, ihtiyar Keldermeester’in o görkemli kuyruğunun bütün garnizonun önünde alenen kesilmesine hükmetti. Yaşlı adam savunmada dimdik durunca, isyana, firara ve savaş nizamnamesinde sıralanan diğer tüm suçlara ilişkin bir askerî mahkemede yargılanmak üzere tutuklandı. Suç listesi şöyle bir “yani” ile son buluyordu: “Emre aykırı olarak üç ayak uzunluğunda yılanbalığı derisinden kuyruk taşımak.” Ardından suçlamalar, duruşmalar, savunmalar geldi; bütün garnizon bu talihsiz kuyruk yüzünden çalkalandı. Sınır karakolu komutanının dilediği gibi davranma yetkisi olduğu iyi bilinir. Bu gazi sırf keder ve incinmişlikten ateşli bir hastalığa tutulup sevdiği bukleleri bozulmadan bu dünyadan göçmeseydi, kuşkusuz en azından asılır ya da kurşuna dizilirdi. İnatçılığı son ana dek sarsılmadı; mezarına, yılanbalığı derisinden kuyruğu tabutundaki bir delikten dışarı çıkacak biçimde taşınmasını vasiyet etti.
Bu yüce gönüllü davranış generale disiplinci olarak büyük itibar kazandırdı. Ama söylenene göre general, sonrasında geceleri kötü rüyalar ve korkunç ziyaretlerle boğuştu. İhtiyar Keldermeester’in korkunç hayaleti, bir pompa gibi dimdik yatağının başında nöbet tutar; kocaman kuyruğu da sapıymış gibi dışarı uzanırdı.
DİPNOTLAR:
[46]
Wantley Ejderhası Baladı.
Bölüm etkileşimi
