Bölümler 79Şu an: NEW YORK TARİHİ DÖRDÜNCÜ KİTAP (devamı). — Altıncı Bölüm.
- 1 Giriş.749 kelime
- 2 Yazarın Özürü.768 kelime
- 3 Duyurular. — Bu Eser Yayımlanmadan Önce Gazetelerde Çıkanlar.371 kelime
- 4 Yazarın Hikâyesi2.082 kelime
- 5 Halka.1.154 kelime
- 6 I. Kitap19 kelime
- 7 I. Bölüm1.329 kelime
- 8 Iı. Bölüm1.752 kelime
- 9 Iıı. Bölüm1.239 kelime
- 10 Bölüm Iv.1.365 kelime
- 11 Bölüm V.3.242 kelime
- 12 İkinci Kitap8 kelime
- 13 Birinci Bölüm2.132 kelime
- 14 Bölüm Iı.1.246 kelime
- 15 Bölüm Iıı.1.456 kelime
- 16 Bölüm Iv.2.270 kelime
- 17 V. Bölüm878 kelime
- 18 Bölüm Vı.434 kelime
- 19 Bölüm Vıı.504 kelime
- 20 Bölüm Vııı.1.073 kelime
- 21 Bölüm Ix.1.227 kelime
- 22 Iıı. Kitap.9 kelime
- 23 Bölüm I.1.669 kelime
- 24 Bölüm Iı.1.930 kelime
- 25 Bölüm Iıı.1.502 kelime
- 26 Bölüm Iv.1.159 kelime
- 27 Bölüm V.582 kelime
- 28 Bölüm Vı.987 kelime
- 29 Bölüm Vıı.966 kelime
- 30 Bölüm Vııı.1.008 kelime
- 31 Bölüm Ix.1.211 kelime
- 32 Kitap Iv.7 kelime
- 33 Bölüm I.988 kelime
- 34 İkinci Bölüm647 kelime
- 35 Üçüncü Bölüm937 kelime
- 36 Dördüncü Bölüm859 kelime
- 37 Beşinci Bölüm791 kelime
- 38 Birinci Cildin Sonu. — Knıckerbocker’ın New York Tarihi. Iı. Cilt. — Giriş.254 kelime
- 39 NEW YORK TARİHİ DÖRDÜNCÜ KİTAP (devamı). — Altıncı Bölüm.951 kelime · Okuduğun bölüm
- 40 Vıı. Bölüm428 kelime
- 41 Vııı. Bölüm877 kelime
- 42 Ix. Bölüm786 kelime
- 43 Bölüm X.593 kelime
- 44 Bölüm Xı.663 kelime
- 45 Bölüm Xıı.1.304 kelime
- 46 V. Kitap13 kelime
- 47 I. Bölüm1.370 kelime
- 48 Iı. Bölüm858 kelime
- 49 Iıı. Bölüm.1.016 kelime
- 50 Iv. Bölüm.1.325 kelime
- 51 V. Bölüm.869 kelime
- 52 Vı. Bölüm.459 kelime
- 53 Vıı. Bölüm.897 kelime
- 54 Vııı. Bölüm.989 kelime
- 55 Ix. Bölüm.1.539 kelime
- 56 Vı. Kitap.13 kelime
- 57 I. Bölüm.1.143 kelime
- 58 Bölüm Iı.1.283 kelime
- 59 Bölüm Iıı.1.499 kelime
- 60 Bölüm Iv.1.484 kelime
- 61 Bölüm V.1.373 kelime
- 62 Bölüm Vı.1.774 kelime
- 63 Bölüm Vıı.1.302 kelime
- 64 Bölüm Vııı.2.278 kelime
- 65 Bölüm Ix.1.773 kelime
- 66 Vıı. Kitap17 kelime
- 67 I. Bölüm1.278 kelime
- 68 Iı. Bölüm827 kelime
- 69 Bölüm Iıı.630 kelime
- 70 Bölüm Iv.1.356 kelime
- 71 Bölüm V.414 kelime
- 72 Bölüm Vı.909 kelime
- 73 Bölüm Vıı.683 kelime
- 74 Bölüm Vııı.813 kelime
- 75 Bölüm Ix.1.543 kelime
- 76 Bölüm X.971 kelime
- 77 Bölüm Xı.1.498 kelime
- 78 Bölüm Xıı.1.262 kelime
- 79 Bölüm Xııı.1.080 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
NEW YORK TARİHİ
DÖRDÜNCÜ KİTAP (devamı).
ALTINCI BÖLÜM.
Yoksulluğu ortadan kaldırmaya yönelik tasarılarının yanı sıra, Huysuz William’ın New Amsterdam’ın zenginliğini artırma girişimleri de anılabilir. Bilgeliğiyle küçük valinin biraz öykündüğü Süleyman, Yeruşalim sokaklarındaki taşlar kadar çok altın ve gümüş edinmişti. William Kieft değerli madenler bakımından onunla boy ölçüşemezdi; ama karşılık olarak New Amsterdam sokaklarını Kızılderili parasıyla doldurmaya karar verdi. Bu para, deniz tarağı, deniz salyangozu ve başka kabuklu deniz hayvanlarının kabuklarından yapılmış boncuk dizilerinden ibaretti; bunlara seawant ya da wampum denirdi. Bunlar, kürk karşılığında Hollandalılara vermekten hoşnut olan saf Kızılderililer arasında yerli para olarak kullanılıyordu. Talihsiz bir anda Huysuz William, kolayca üretilebilen bu parayı görüp eyaletin geçerli akçesi yapma tasarısına kapıldı. Doğru, Kızılderililer giysilerini ve mokasenlerini süslemek için kullandıklarından bu boncukların onlar için gerçek bir değeri vardı; ama dürüst kentliler açısından, günümüzde kâğıt para olarak kullanılan paçavralardan daha gerçek bir değeri yoktu. Ancak bu düşünce William Kieft’i hiç etkilemedi. Şirketin bütün hizmetkârlarına ve hükümetin bütün borçlarına wampum dizileriyle ödeme yaparak işe başladı. Bu çağdaş Süleyman’ın Ofir’i olan ve kabuklu deniz hayvanlarıyla dolup taşan Long Island’ın kıyılarını tarasınlar diye adamlar gönderdi. Kabuklar yüklerle New Amsterdam’a taşındı, Kızılderili parasına çevrildi ve piyasaya sürüldü.
Bir süre işler tıkırında gitti; para, günümüzün kâğıt para dönemindeki kadar bol oldu ve halkın deyişiyle “kamu refahına olağanüstü bir ivme kazandırıldı.” Yankee tüccarlar eyalete akın edip ellerine geçirebildikleri her şeyi satın alıyor, saygın Hollandalılara da kendi istedikleri fiyatı Kızılderili parasıyla ödüyorlardı. Ne var ki Hollandalılar kalay eşyalarıyla tahta kaseleri Yankee’lere aynı parayla ödemeye kalkınca işler değişiyordu: ille de Hollanda guldeni ya da benzeri “madeni para” istiyorlardı. Daha da kötüsü, Yankee’ler istiridye kabuklarından yapılmış düşük kaliteli bir wampum türünü eyalete boca ettiler; bütün gümüşü, altını, Hollanda ringalarını ve Hollanda peynirlerini alıp götürdüler. Doğu’nun kurnaz tüccarları daha o günlerden New Amsterdamlıları istiridyeden mahrum bırakıp onlara yalnız kabuğunu bırakma hünerlerini gösteriyorlardı.[36]
Huysuz William’ın doğudaki komşularının büyük mali tasarısını nasıl bütünüyle aleyhine çevirdiğini anlaması epey zaman aldı. Yankee’lerin Long Island’a çıkarma yaptığı ve Oyster Bay’de istiridye yataklarının tümünü paraya çevirdikleri bir çeşit darphane kurduğu haberi gelmeseydi, muhtemelen bunu hiçbir zaman öğrenemeyecekti.
Oysa bu, eyalete hem mali hem de gastronomik anlamda hayati bir saldırıydı. New Amsterdam’ın kuruluşunda Oloffe the Dreamer’ın verdiği, istiridyenin baş köşede yer aldığı meclis yemeğinden beri bu kutsal kabuklu deniz canlısı Manhattoes’te neredeyse batıl bir saygıyla karşılanırdı; her sokak, çıkmaz sokak ve aralığa dikilmiş ona adanmış tapınaklar bunun kanıtıdır. Gerçekten de buranın başlıca lüksüdür; Philadelphia için su kaplumbağası, Baltimore için yumuşak kabuklu yengeç, Washington içinse canvasback ördeği neyse odur.
Bu yüzden Oyster Bay’in ele geçirilmesi, New Amsterdamlıların yalnız ceplerine değil, kilerlerine de yapılmış bir hakaretti. Bütün topluluk ayağa kalktı ve Yankee’lere karşı hemen bir istiridye seferi düzenlendi. Sofraya düşkün her yiğit sancağın altına koştu; hatta en şişman burgomaster’ların ve schepen’lerin bazıları yedek birlik olarak sefere katıldı; ancak yağma başlayınca savaşa sokulacaklardı.
Seferin komutası, heybeti ve ağırlığı bakımından Warwickli Guy’ın öldürdüğü Danimarkalı şampiyon Colbrand’la boy ölçüşebilecek yiğit bir Hollandalıya verildi. Eyaletin dört bir yanında kol kuvveti ve uzun sopayla dövüşmedeki ustalığıyla tanınırdı; bu yüzden ona Stoffel Brinkerhoff, daha doğrusu Brinkerhoofd, yani Kafa Kıran Stoffel derlerdi.
Az konuşup iş yapan bu sağlam yapılı komutan, birliklerini kararlılıkla Nineveh, Babylon, Jericho, Patch-hog ve Long Island’ın başka kasabalarından geçirdi; kayda değer hiçbir güçlükle karşılaşmadı. Yalnız, burgomaster’lardan bazılarının Hard-scramble Hill’de ve Hungry Hollow’da tükendiği, bazılarının da cesaretlerini yitirip Puss-panick’te geri döndüğü söylenir. Geri kalanlarla yürüyüşünü başarıyla sürdürdü ve Oyster Bay dolaylarına vardı.
Burada Preserved Fish, Habakkuk Nutter, Return Strong, Zerubbabel Fisk ve Determined Cock’un başını çektiği bir Yankee savaşçı kalabalığıyla karşılaştı! Adlarını duyan Stoffel Brinkerhoff, Praise-God Barebones parlamentosunun tüm üyelerinin salıverilip üzerine gönderildiğine gerçekten inandı. Ancak kısa süre sonra bunların yerleşimin yalnızca “seçilmiş adamları” olduğunu, dillerinden başka silah taşımadıklarını ve onunla sadece tartışma meydanında karşılaşmak istediklerini anladı. Stoffel’in tek bir tartışma yöntemi vardı: sopayla konuşmak. Bunu öyle etkili kullandı ki hasımlarını bozguna uğratıp yerleşimi dağıttı; Sound’u geçip Devil’s Stepping-stones üzerinden ana karaya kaçmayı başaramasalardı, halkı denize kadar sürüp atacaktı. Bu taşlar, Hollandalıların Yankee’lere karşı kazandığı büyük zaferin anıtları olarak hâlâ durur.
Stoffel Brinkerhoff istiridye ve midyelerden, ister para edilmiş ister edilmemiş olsun, büyük ganimet topladı; ardından Manhattoes’e dönmek üzere yola çıktı. Huysuz William, eskilerin usulünce onun için görkemli bir zafer alayı hazırlattı. New Amsterdam’a fatih olarak, Narraganset tırıs atına binmiş halde girdi. Düşmandan alınan sancaklar, sırıklara geçirilmiş beş kurutulmuş morina balığı, önünde taşınıyordu. Muazzam miktarda istiridye ve midye, Weathersfield soğanı ve Yankee “ıvır zıvırı” ganimetlerin en değerlilerini oluşturuyordu; istiridye kabuklarını paraya çeviren birkaç kişi de kahramanın zafer alayına renk katsın diye tutsak olarak götürülüyordu.
Alaya, çıngırak kemikleri ve midye kabuklarından yapılmış, halk arasında sevilen çalgıları çalan oğlanlarla zencilerden oluşan tam kadrolu bir bando eşlik ediyordu; Anthony Van Corlear da surlardan trompetini çalıyordu.
Düşmandan alınan midye ve istiridyelerle Stadthouse’da büyük bir ziyafet verildi. Vali ise kabukları gizlice darphaneye yollayıp Kızılderili parasına bastırdı ve askerlerinin ücretini bununla ödedi.
Ayrıca, valinin eskilerin galip komutanları kamuya açık heykellerle onurlandırma âdetini hatırlayıp yüce gönüllü bir kararname çıkardığı da söylenir. Bu kararnameyle her meyhaneciye, tabelasına Stoffel Brinkerhoff’un başını resmetme izni verildi!
DİPNOTLAR:
[36]
New York Tarih Derneği Kütüphanesi’nde bulunan, eyalete ait 1659 tarihli bir el yazması kayıtta Kızılderili parası hakkında şöyle deniyor: “Seawant, diğer adıyla wampum. Eskiden kıyılarımızda bolca bulunan bir kabuklu deniz canlısı olan Quahang’dan ya da deniz salyangozundan üretilmiş boncuklar. Siyah ve beyaz olmak üzere iki renkte olan bu boncuklara artık daha seyrek rastlanıyor; siyah olanların değeri beyazlarınkinin iki katı. Bir İngiliz penisi altı beyaz, üç siyah boncuk eder. Seawant’ın değeri zamanla düşer. New England halkı bunu takas aracı olarak kullanır; buraya gönderdiğimiz en iyi yükleri alıp götürmenin yanı sıra, çok miktarda kunduz ve başka kürk biriktirirler. Böylece şirket gelirlerinden mahrum kalır, tüccarlar da yükümlülüklerini yerine getirmek için istedikleri hızda karşılık alamaz. Komisyon üyeleriyle halkın elinde ise, Yeni Hollanda yerlilerinden başkasına değeri olmayan bir para türü olan seawant’tan gereğinden fazla bulunur,” vb.
Bölüm etkileşimi
