Bölümler 79Şu an: I. Bölüm.
- 1 Giriş.749 kelime
- 2 Yazarın Özürü.768 kelime
- 3 Duyurular. — Bu Eser Yayımlanmadan Önce Gazetelerde Çıkanlar.371 kelime
- 4 Yazarın Hikâyesi2.082 kelime
- 5 Halka.1.154 kelime
- 6 I. Kitap19 kelime
- 7 I. Bölüm1.329 kelime
- 8 Iı. Bölüm1.752 kelime
- 9 Iıı. Bölüm1.239 kelime
- 10 Bölüm Iv.1.365 kelime
- 11 Bölüm V.3.242 kelime
- 12 İkinci Kitap8 kelime
- 13 Birinci Bölüm2.132 kelime
- 14 Bölüm Iı.1.246 kelime
- 15 Bölüm Iıı.1.456 kelime
- 16 Bölüm Iv.2.270 kelime
- 17 V. Bölüm878 kelime
- 18 Bölüm Vı.434 kelime
- 19 Bölüm Vıı.504 kelime
- 20 Bölüm Vııı.1.073 kelime
- 21 Bölüm Ix.1.227 kelime
- 22 Iıı. Kitap.9 kelime
- 23 Bölüm I.1.669 kelime
- 24 Bölüm Iı.1.930 kelime
- 25 Bölüm Iıı.1.502 kelime
- 26 Bölüm Iv.1.159 kelime
- 27 Bölüm V.582 kelime
- 28 Bölüm Vı.987 kelime
- 29 Bölüm Vıı.966 kelime
- 30 Bölüm Vııı.1.008 kelime
- 31 Bölüm Ix.1.211 kelime
- 32 Kitap Iv.7 kelime
- 33 Bölüm I.988 kelime
- 34 İkinci Bölüm647 kelime
- 35 Üçüncü Bölüm937 kelime
- 36 Dördüncü Bölüm859 kelime
- 37 Beşinci Bölüm791 kelime
- 38 Birinci Cildin Sonu. — Knıckerbocker’ın New York Tarihi. Iı. Cilt. — Giriş.254 kelime
- 39 NEW YORK TARİHİ DÖRDÜNCÜ KİTAP (devamı). — Altıncı Bölüm.951 kelime
- 40 Vıı. Bölüm428 kelime
- 41 Vııı. Bölüm877 kelime
- 42 Ix. Bölüm786 kelime
- 43 Bölüm X.593 kelime
- 44 Bölüm Xı.663 kelime
- 45 Bölüm Xıı.1.304 kelime
- 46 V. Kitap13 kelime
- 47 I. Bölüm1.370 kelime
- 48 Iı. Bölüm858 kelime
- 49 Iıı. Bölüm.1.016 kelime
- 50 Iv. Bölüm.1.325 kelime
- 51 V. Bölüm.869 kelime
- 52 Vı. Bölüm.459 kelime
- 53 Vıı. Bölüm.897 kelime
- 54 Vııı. Bölüm.989 kelime
- 55 Ix. Bölüm.1.539 kelime
- 56 Vı. Kitap.13 kelime
- 57 I. Bölüm.1.143 kelime · Okuduğun bölüm
- 58 Bölüm Iı.1.283 kelime
- 59 Bölüm Iıı.1.499 kelime
- 60 Bölüm Iv.1.484 kelime
- 61 Bölüm V.1.373 kelime
- 62 Bölüm Vı.1.774 kelime
- 63 Bölüm Vıı.1.302 kelime
- 64 Bölüm Vııı.2.278 kelime
- 65 Bölüm Ix.1.773 kelime
- 66 Vıı. Kitap17 kelime
- 67 I. Bölüm1.278 kelime
- 68 Iı. Bölüm827 kelime
- 69 Bölüm Iıı.630 kelime
- 70 Bölüm Iv.1.356 kelime
- 71 Bölüm V.414 kelime
- 72 Bölüm Vı.909 kelime
- 73 Bölüm Vıı.683 kelime
- 74 Bölüm Vııı.813 kelime
- 75 Bölüm Ix.1.543 kelime
- 76 Bölüm X.971 kelime
- 77 Bölüm Xı.1.498 kelime
- 78 Bölüm Xıı.1.262 kelime
- 79 Bölüm Xııı.1.080 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
I. BÖLÜM.
Şimdiye dek, pek saygıdeğer ve nazik okur, yiğit Stuyvesant’ın yönetimini barışın yumuşak ay ışığı altında, daha doğrusu korkulu bir bekleyişin kasvetli sessizliğinde anlattım. Ama şimdi savaş davulu uzaktan gümbürdüyor, tunç trompet heyecan verici sesini haykırıyor, düşman silahlarının hoyrat çarpışması yaklaşan sıkıntıların ürkütücü kehanetini dile getiriyor. Yiğit savaşçı yumuşak uykusundan, altın düşlerinden ve şehvetli rahatlığından sıçrayıp uyanıyor; tüm zahmetlerinin ardından, barışın tatlı “kaval çalma zamanı”nda hoş bir teselli bulduğu bu yerden kalkıyor. Artık Güzellik’in siren kucağına yaslanıp sevgilisinin alnına güzel çelenkler örmüyor; artık parlak kılıcını çiçeklerle donatmıyor, uzun ve tembel yaz günlerinde aşk acısıyla dolu ruhunu madrigallerle dillendirmiyor. Erkekliğe çağrılınca aşk flütünü bir yana fırlatıyor, güçlü sırtındaki barış giysisini çıkarıp şımartılmış uzuvlarını çelik zırha bürüyor. Daha dün mersin ağacının sallandığı, baştan çıkarıcı güllerin gevşetici aşk kokusu yaydığı koyu alnına parlak miğferi ve sallanan sorgucu yerleştiriyor; ışıldayan kalkanını kavrıyor, ağır mızrağını savuruyor. Ya da hevesli bir gururla ateşli atına binip şövalyeliğin şanlı eylemleri için yanıp tutuşuyor.
Ama durun, sevgili okur! New Amsterdam kentinde demirlerle böylesine korkunç biçimde kuşanmış herhangi bir yiğit şövalyenin bulunduğunu sanmanızı istemem. Bu, kahraman yazarların savaştan söz ederken ona soylu ve heybetli bir görünüş vermek için başvurduğu yüce ve devasa bir anlatım tarzından ibarettir. Savaşçılarımızı kalkanlar, miğferler, mızraklar ve benzeri tuhaf, modası geçmiş silahlarla donatırız; belki de bunları hiç görmemiş, duymamışlardır. Kurnaz bir heykeltıraşın çağdaş bir general ya da amirali Sezar’ın veya Alexander’ın donanımıyla tasvir etmesi de böyledir. Bütün bu söylev gösterişinin yalın gerçeği şudur: Yiğit Peter Stuyvesant, kınında çok uzun süre paslanmış duran eski kılıcını birden parlatma ve yüce ruhunun pek sevdiği savaşın çetin zahmetlerine hazırlanma ihtiyacı duymuştur.
Sanırım şu anda onu hayalimde görüyorum; daha doğrusu, Stuyvesant ailesinin konağında hâlâ asılı duran güzel portresine bakıyorum. Gerçek bir Hollandalı generale yakışan bütün dehşetiyle resmedilmiş: Alman mavisi alay üniformasının üzerinde, belinden çenesine kadar uzanan iri tunç düğmeler göz alıcı bir gösterişle parlıyor. Bol etekleri köşelerinden kıvrılmış, arkada yiğitçe ayrılarak kükürt rengi, gösterişli torba pantolonunu sergiliyor. Bu zarif tarz, çağımızın savaşçıları arasında hâlâ yaygın ve arkasını savunmayı küçümseyen eski kahramanların âdetine uygun. Yüzünü bir çift siyah bıyık korkunç ve savaşçı gösteriyor. Saçları, iki yanında pomatla dimdik duran favoriler hâlinde dışarı taşıyor; sıçan kuyruğu gibi bir örgüyle belinin altına kadar iniyor. Çenesini parlak siyah deri bir tasma destekliyor; küçük ama sert görünümlü eğik şapkası, sol gözünün üzerine yiğit ve ateşli bir edayla oturuyor. İnatçı Peter’ın şövalyece duruşu işte böyleydi. Birden durup sağlam dayanağının üzerine dikildiğinde, gümüş kakmalı tahta bacağını duruşunu sağlamlaştırmak için biraz öne koyardı. Sağ eli altın başlı bastonunu kavrar, solu kılıcının kabzasına dayanırdı. Başını canlı bir hareketle sağa çevirir, alnına korkunç ve sevimsiz bir çatık kaş yerleştirirdi. Böylece tuval üzerinde kasıla kasıla dolaşmış en heybetli, en asık suratlı, en asker görünümlü figürlerden birini oluştururdu. Şimdi bu savaş hazırlığının nedenini soralım.
Önceki bölümde Fort Casimir’in kuruluşundan ve daha iyi bir fırsat bulamadığı için komutanının lahanalara, ayçiçeklerine ve balkabaklarına karşı yürüttüğü acımasız savaştan söz etmiştik. Günün birinde, Delaware’de daha yukarıda, Tinnekonk’taki kalesinde, kendine Yeni İsveç Valisi diyen Jan Printz yaşıyordu. Tarih bu korku salan İsveçli hakkında yalan söylemiyorsa, Fort Casimir’in rüzgâr gibi şişip kabaran komutanına layık bir rakipti. Çünkü Master David Pieterzen de Vrie, mükemmel seyahat kitabında onu “dört yüz libreyi aşan ağırlıkta,” obur ve içkiye de o ölçüde düşkün biri diye anlatır; her öğünde üç büyük kadehi dipleyerek içerdi. Tinnekonk’ta gönlüne göre bir garnizonu vardı: obur, içkiye gömülmüş kabadayılar, sarhoş şölenleriyle yabanıl ormanları çınlatırlardı.
Bu güçlü kuvvetli komutan, Fort Casimir’in kurulduğunu duyar duymaz Van Poffenburgh’a bir haber gönderdi; arazinin kendi yetki alanı içinde kaldığını söyleyerek onu topraklardan çekilmesi için uyardı.
General Van Poffenburgh, buna karşılık arazinin Yüksek Kudretli Devletler’e ait olduğunu söyledi. Manhattoes’ten gelen kâşifler olarak, yerlilerden usulünce satın alınmıştı; toprak ölçümcüsü Ten Broeck’in pantolonu da bunun kanıtıydı.
Vali buna karşılık, arazinin daha önce Kızılderililer tarafından İsveçlilere satıldığını, dolayısıyla İsveç majesteleri Christina’nın eteklik yönetimine tabi olduğunu söyledi. Pantolon giyen hiçbir ölümlü, onun kutsal giysisinin eteğine bile el uzatmaya kalkarsa vay hâlineydi.
Bu şişkin komutanların bir süre sürdürdüğü söz düellosunu uzun uzun anlatmayacağım. Ama Van Poffenburgh, Huysuz William’ın emrinde hizmet etmişti ve bu tür savaşlarda deneyimli bir gaziydi. Vali Printz, bu uzun atışlarla onu yerinden oynatamayacağını anlayınca şimdi daha yakından çarpışmaya karar verdi. Büyük bir kuvvet ve öfkeyle nehirden aşağı indi ve Fort Casimir’in yalnızca bir İsveç mili güneyinde rakip bir kale kurarak ona Helsenburg adını verdi.
Böylece bu iki yiğit komutan arasında, birbirlerinden daha çok kasılıp kabarmaya çalıştıkları müthiş bir rekabet başladı; savaşçı iki hindi horozuna benziyorlardı. En uzun bayrak direğini kimin dikeceği, en geniş bayrağı kimin açacağı konusunda yarıştılar. Bütün gün iki kalede de davullar öfkeyle gümbürdüyor, trompetler çınlıyordu. Rüzgârı arkasına alan taraf, barut kokusuyla hasmına sataşmak için toplarını durmadan ateşliyordu.
Bu gösteriş savaşının bütün bu yönlerinde iki düşman denk sayılırdı; ama İsveç kalesi nehrin aşağısında kaldığından, Fort Casimir’e erzak taşıyan bütün Hollanda gemileri oradan geçmek zorundaydı. Vali Printz bu durumdan hemen yararlandı ve gemileri, bataryasının topları altından geçerken bayraklarını indirmeye zorladı.
Bu, General Van Poffenburgh’un Hollandalı gururuna indirilmiş ölümcül bir darbeydi; Fort Casimir’in surlarından, Yüksek Kudretli Devletler’in bayrağının rakip kaleye selam durduğunu gördükçe içi öfkeyle kabarıyordu. Öfkesini artırmak için Vali Printz, daha önce de gördüğümüz gibi sofraya düşkün devasa bir adam olduğundan, her Hollanda ticaret gemisini ilk karıştırma hakkını kendinde buldu; kendisiyle obur garnizonuna, Fort Casimir’in avuntusu olsun diye yola çıkarılmış bütün küçük yuvarlak Hollanda peynirlerini, ringa balıklarını, zencefilli çörekleri, şekerlemeleri, tuhaf taş cin testilerini ve Hollanda’nın öteki bütün lükslerini ayırdı. Hollandalı kaptanlara mallarının tam karşılığını ödemiş olması mümkündür; ama gözde erzaklarının kesildiğini, düşman kampının kilerlerine aktarıldığını gören Jacobus Van Poffenburgh ve garnizonu için bunun ne tesellisi vardı? İsveçliler bu kiler savaşını bir süre büyük şenlik ve eğlence içinde sürdürürken Fort Casimir’in savaşçılarının yüreği, daha doğrusu midesi her gün biraz daha zayıflıyordu. Sonunda yaz sıcağı ve yaz sağanakları bastırdı. Derken bakın hele! Hollandalıları rahatlatmak için Mısır belalarından birini andıran büyük bir mucize gerçekleşti: Nehrin bataklık kıyılarından koca bir sivrisinek bulutu yükselip Helsenburg Kalesi’ne kondu; besbelli İsveçli oburların taze kanının kokusuna çekilmişti. Hatta Jan Printz’in tek başına, ödüllük bir öküz kadar iri ve kan dolu bedeniyle, ülkenin her yanındaki sivrisinekleri kendine çekmeye yettiği söylenir. Garnizon bir süre dayanmayı denediyse de boşunaydı. Sivrisinekler her çatlağa, her yarığa sokuluyor, gece gündüz rahat vermiyordu. Vali Jan Printz ise kulaklarında sivrisinek musikisi, burnunun ucuna kadar sivrisinek sokmalarıyla, sanki bir bulutun içinde dolaşıyordu. Sonunda garnizon kaleden tümüyle kovuldu ve Tinnekonk’a çekilmek zorunda kaldı. Hatta sivrisineklerin Jan Printz’i oraya kadar izlediği ve onu ülkeden kesinlikle kaçırdığı söylenir. Kesin olan şu ki Printz kısa süre sonra İsveç’e yelken açtı; yerine Yeni İsveç’i yönetmesi için Jan Claudius Risingh gönderildi.
Delaware’deki ünlü sivrisinek savaşı işte böyle yaşandı. General Van Poffenburgh bu savaşın kahramanı olmayı çok isterdi; ama Nieuw-Nederlands’in dindar halkı, İsveçlilerin bozguna uğramasını her zaman Aziz Nicholas’ın mucizevi müdahalesine bağladı. Helsenburg Kalesi harabeye döndü; tuhaf yıkılışının öyküsü ise İsveççe Myggen-borg, yani Sivrisinek Kalesi adıyla yaşatıldı.[47]
DİPNOTLAR:
[47]
Acrelius, Yeni İsveç Tarihi. İsveçlilerin bu mucizevi bozguna uğratılışıyla ilgili bazı bilgiler için bkz. N.Y. Hist. Col., yeni dizi, cilt I, s. 412.
Bölüm etkileşimi
