New York'un Tarihi kitap kapağı

37. bölüm / 79

Beşinci Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 79Şu an: Beşinci Bölüm
  1. 1 Giriş.749 kelime
  2. 2 Yazarın Özürü.768 kelime
  3. 3 Duyurular. — Bu Eser Yayımlanmadan Önce Gazetelerde Çıkanlar.371 kelime
  4. 4 Yazarın Hikâyesi2.082 kelime
  5. 5 Halka.1.154 kelime
  6. 6 I. Kitap19 kelime
  7. 7 I. Bölüm1.329 kelime
  8. 8 Iı. Bölüm1.752 kelime
  9. 9 Iıı. Bölüm1.239 kelime
  10. 10 Bölüm Iv.1.365 kelime
  11. 11 Bölüm V.3.242 kelime
  12. 12 İkinci Kitap8 kelime
  13. 13 Birinci Bölüm2.132 kelime
  14. 14 Bölüm Iı.1.246 kelime
  15. 15 Bölüm Iıı.1.456 kelime
  16. 16 Bölüm Iv.2.270 kelime
  17. 17 V. Bölüm878 kelime
  18. 18 Bölüm Vı.434 kelime
  19. 19 Bölüm Vıı.504 kelime
  20. 20 Bölüm Vııı.1.073 kelime
  21. 21 Bölüm Ix.1.227 kelime
  22. 22 Iıı. Kitap.9 kelime
  23. 23 Bölüm I.1.669 kelime
  24. 24 Bölüm Iı.1.930 kelime
  25. 25 Bölüm Iıı.1.502 kelime
  26. 26 Bölüm Iv.1.159 kelime
  27. 27 Bölüm V.582 kelime
  28. 28 Bölüm Vı.987 kelime
  29. 29 Bölüm Vıı.966 kelime
  30. 30 Bölüm Vııı.1.008 kelime
  31. 31 Bölüm Ix.1.211 kelime
  32. 32 Kitap Iv.7 kelime
  33. 33 Bölüm I.988 kelime
  34. 34 İkinci Bölüm647 kelime
  35. 35 Üçüncü Bölüm937 kelime
  36. 36 Dördüncü Bölüm859 kelime
  37. 37 Beşinci Bölüm791 kelime · Okuduğun bölüm
  38. 38 Birinci Cildin Sonu. — Knıckerbocker’ın New York Tarihi. Iı. Cilt. — Giriş.254 kelime
  39. 39 NEW YORK TARİHİ DÖRDÜNCÜ KİTAP (devamı). — Altıncı Bölüm.951 kelime
  40. 40 Vıı. Bölüm428 kelime
  41. 41 Vııı. Bölüm877 kelime
  42. 42 Ix. Bölüm786 kelime
  43. 43 Bölüm X.593 kelime
  44. 44 Bölüm Xı.663 kelime
  45. 45 Bölüm Xıı.1.304 kelime
  46. 46 V. Kitap13 kelime
  47. 47 I. Bölüm1.370 kelime
  48. 48 Iı. Bölüm858 kelime
  49. 49 Iıı. Bölüm.1.016 kelime
  50. 50 Iv. Bölüm.1.325 kelime
  51. 51 V. Bölüm.869 kelime
  52. 52 Vı. Bölüm.459 kelime
  53. 53 Vıı. Bölüm.897 kelime
  54. 54 Vııı. Bölüm.989 kelime
  55. 55 Ix. Bölüm.1.539 kelime
  56. 56 Vı. Kitap.13 kelime
  57. 57 I. Bölüm.1.143 kelime
  58. 58 Bölüm Iı.1.283 kelime
  59. 59 Bölüm Iıı.1.499 kelime
  60. 60 Bölüm Iv.1.484 kelime
  61. 61 Bölüm V.1.373 kelime
  62. 62 Bölüm Vı.1.774 kelime
  63. 63 Bölüm Vıı.1.302 kelime
  64. 64 Bölüm Vııı.2.278 kelime
  65. 65 Bölüm Ix.1.773 kelime
  66. 66 Vıı. Kitap17 kelime
  67. 67 I. Bölüm1.278 kelime
  68. 68 Iı. Bölüm827 kelime
  69. 69 Bölüm Iıı.630 kelime
  70. 70 Bölüm Iv.1.356 kelime
  71. 71 Bölüm V.414 kelime
  72. 72 Bölüm Vı.909 kelime
  73. 73 Bölüm Vıı.683 kelime
  74. 74 Bölüm Vııı.813 kelime
  75. 75 Bölüm Ix.1.543 kelime
  76. 76 Bölüm X.971 kelime
  77. 77 Bölüm Xı.1.498 kelime
  78. 78 Bölüm Xıı.1.262 kelime
  79. 79 Bölüm Xııı.1.080 kelime

BEŞİNCİ BÖLÜM
Saygıdeğer eski çağlardan zaman ırmağıyla sürüklenip gelen, yüce bilgeliğin enkazı ve kırıntıları arasında; edebiyat kıyılarında çalışan alçakgönüllü ama gayretli kişilerin bulup çıkardığı, Lokrisli yasa koyucu Charondas’ın zekice bir buyruğuna rastlarız. Devletin hukuk düzenini taşralı üyelerin ve gözde olmaya çalışanların ekleme ve düzeltmelerinden korumak isteyen Charondas, yeni bir yasa öneren herkesin bunu boynunda bir ilmikle yapmasını buyurmuştu. Öneri reddedilirse, adamı hemen asıyorlardı; mesele de böylece kapanıyordu.

Bunun sonucunda iki yüz yılı aşkın süre boyunca hukuk düzeninde yalnızca önemsiz bir değişiklik yapıldı. Hukuk işleri öylesine açık ve basitti ki avukatların tümü iş bulamamaktan açlıktan öldü. Lokrisliler de dava açma dürtüsünden kurtulup sevgiyle bir arada yaşadılar; öyle mutlu bir halk oldular ki tarihte neredeyse hiç yer tutmazlar. Dünyada asıl gürültü koparanlar, dava meraklısı, kavgacı, başına buyruk uluslardır.

Huysuz William’ın iç yönetimini ele alırken bu tarihî olaylar aklıma geldi. Her konuda bilgi edinmeye çalışırken iyi Charondas’ın bu önlemiyle karşılaşmış olsaydı ya da daha yakına bakıp Oloffe the Dreamer’ın, topluluğun yasasız yönetildiği koruyuculuk dönemini görseydi, onun için ne iyi olurdu. Ama böyle bir yasama, Huysuz William’ın çalışkan ve her işe karışan zihnine uygun değildi. Tam tersine, yasama bilgeliğinin gerçek ölçütünün yasa çokluğu olduğuna inanıyordu. Bu yüzden büyük suçlara büyük, küçük kabahatlere küçük cezalar koydu. Zamanla toplumun her yanı hendeklerle, çitlerle ve canlı çitlerle bölündü; özel hayatın tenha patikaları bile hatırlanamayacak kadar çok küçük kural ve buyrukla öyle kuşatıldı ki insan, yaylı tüfeği ateşletme ya da insan kapanına düşme tehlikesi olmadan özgürce yürüyemez oldu.

Sayısız yasanın nimetleri kısa sürede kendini gösterdi: onları açıklayıp içinden çıkılmaz hâle getiren bir sınıf ortaya çıktı. Küçük kabahatlere bakmak üzere küçük mahkemeler kuruldu, dava simsarı geçinenler çoğaldı ve topluluk kısa sürede birbirine girdi.

Hukuk mesleğine ya da o seçkin zümrenin saygın üyelerine karşı bir şey söylemek istediğim sanılmasın. Bu eski kentimizde, haksızlıkları giderip savunmasızları korumak için dolaşan, günümüzün gezgin şövalyeleri sayılabilecek sayısız değerli beyefendi bulunduğunu çok iyi biliyorum. Onlar bunu kirli kazanç sevgisiyle ya da bencilce ün arzusuyla değil, yalnızca iyilik yapmanın verdiği zevkle yaparlar. Bu gerçekten iyiliksever, mazlumların savunucularının saygınlığına bir tırnak ucu kadar bile dokunmaktansa, güvenilir kalemimi ateşe atar, mürekkep şişemin ağzını sonsuza dek tıkarım. Ben yalnızca, kötülükle dolu şu son günlerde mesleğin kıyılarını istila eden o alçak yandaşlardan söz ediyorum; onlar, eski zamanların dönek Kornuallı şövalyelerinin onurlu şövalyelik düzenini kirletmesi gibi, mesleğin himayesi altında apaçık haksızlıklar yaparlar. Laf cambazlığıyla, hukukî hilelerle ve dalaverelerle geçinir, üretildikleri yolsuzluğu asalaklar gibi çoğaltırlar.

İstekleri kolayca elde edebilmek, kötü tutkuları hiçbir şey kadar çabuk uyandırmaz. Dava simsarı sürüleri olmasa hukuk mahkemeleri küçük, can sıkıcı ve utanç verici davalarla asla bu kadar dolup taşmazdı. Bu kişiler yoksul ve daha az eğitimli sınıfların tutkularını kışkırtır; sanki yoksulluk tek başına yeterli bir dert değilmiş gibi, bu insanlar onu davalarla daha da acı hâle getirmeye her zaman hazırdır. Tıpkı şarlatan hekimler gibi, tedaviden kâr etmek için hastalığı azdırır, ücretlerini artırmak için iyileşmeyi geciktirirler. Şarlatan bedeni tüketirken dava simsarı keseyi tüketir. Bir kez şarlatanın eline düşen kişi bundan böyle ilaçlarla uğraşmaya, şaşmaz reçetelerle kendini zehirlemeye yatkın hâle gelirse, dava simsarının müvekkili de komşularıyla durmadan çekişmeye ve kazandığı davalarla yoksullaşmaya yatkın olur. Okurlarım, farkında olmadan içine sürüklendiğim bu sapmayı bağışlasın; ama bu mükemmel kentte fazlasıyla yaygın olan, iğrençliğini soğukkanlı ve tarafsız biçimde anlatmadan geçemezdim. Üstelik sonuçlarını acı bir biçimde biliyorum: aleyhime sonuçlanan bir dava beni neredeyse mahvetti; lehime sonuçlanan bir başka davaysa yıkımımı tamamladı.

Konumuza dönelim. Huysuz William’ın hukuk düzeninde, ahlaka aykırı suçların tümü arasında, yoksulluk günahına yöneltilen kadar kararlı bir mücadele yoktu. Yoksulluğu bütün kötülüklerin kökü ilan etti; onu kökünden söküp ülkeden silmeye karar verdi. Eski Avrupa ülkelerinde yaptığı yolculuklar sırasında, kasabalara asılan şu duyuruların bilgeliği onu etkilemişti: “Burada dilenirken yakalanan her serseri tomruğa bağlanacaktır.” Bu yörelerde hiç dilenci görmediğini de gözlemlemişti; besbelli yasadan korkup paçavralarını ve yoksulluklarını üzerlerinden atmış, zengin olmuşlardı. Bu ipucunu geliştirmeye karar verdi. Çok geçmeden, kendi icat ettiği yeni bir düzenek Köpeklerin Sefaleti’nin yakınlarına kuruldu. Bu düzenek, yoksulluğu cezalandırmakta övünerek söylediğine göre prangadan çok daha etkili olan, son derece tuhaf, biçimsiz ve eşi benzeri görülmemiş bir darağacından başka bir şey değildi. Yükseklik bakımından, Kitab-ı Mukaddes’teki ünüyle tanınan Haman’ın darağacından hiç aşağı kalmıyordu. Ama düzeneğin şaşırtıcı yanı şuydu: hükümlü, kadim geleneğe göre boynundan asılacağına, pantolonunun belinden yukarı çekiliyor; bir ya da iki saat boyunca gökle yer arasında sallanıp debeleniyordu. Bu tür gösterileri izlemeye genellikle gelen saygın kentliler de büyük bir eğlence ve ibretle onu seyrediyordu.

Küçük suçlardan hüküm giyenlerin, serserilerin, dilencilerin ve küçük çapta yoksulluk suçuna yakalanan diğer herkesin cezası buydu. Büyük ölçekte kabahat işleyenlere, apaçık talihsizliklerden ve kesenin korkunç gerileyişinden suçlu olanlara, ödeyemeyecekleri büyük borçlar nedeniyle mahkûm edilenlere gelince, William Kieft onları hemen bir hapishanenin taş duvarları arasına kapattırıyor, düzelip zenginleşene kadar orada tutuyordu. Ne var ki bu kayda değer yöntemin Huysuz William döneminde, daha yakın zamanlardakinden daha etkili olduğu söylenemez; çünkü zavallı bir yoksul hapiste ne kadar uzun tutulursa o kadar yoksullaşıyordu.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…