Bölümler 79Şu an: Beşinci Bölüm
- 1 Giriş.749 kelime
- 2 Yazarın Özürü.768 kelime
- 3 Duyurular. — Bu Eser Yayımlanmadan Önce Gazetelerde Çıkanlar.371 kelime
- 4 Yazarın Hikâyesi2.082 kelime
- 5 Halka.1.154 kelime
- 6 I. Kitap19 kelime
- 7 I. Bölüm1.329 kelime
- 8 Iı. Bölüm1.752 kelime
- 9 Iıı. Bölüm1.239 kelime
- 10 Bölüm Iv.1.365 kelime
- 11 Bölüm V.3.242 kelime
- 12 İkinci Kitap8 kelime
- 13 Birinci Bölüm2.132 kelime
- 14 Bölüm Iı.1.246 kelime
- 15 Bölüm Iıı.1.456 kelime
- 16 Bölüm Iv.2.270 kelime
- 17 V. Bölüm878 kelime
- 18 Bölüm Vı.434 kelime
- 19 Bölüm Vıı.504 kelime
- 20 Bölüm Vııı.1.073 kelime
- 21 Bölüm Ix.1.227 kelime
- 22 Iıı. Kitap.9 kelime
- 23 Bölüm I.1.669 kelime
- 24 Bölüm Iı.1.930 kelime
- 25 Bölüm Iıı.1.502 kelime
- 26 Bölüm Iv.1.159 kelime
- 27 Bölüm V.582 kelime
- 28 Bölüm Vı.987 kelime
- 29 Bölüm Vıı.966 kelime
- 30 Bölüm Vııı.1.008 kelime
- 31 Bölüm Ix.1.211 kelime
- 32 Kitap Iv.7 kelime
- 33 Bölüm I.988 kelime
- 34 İkinci Bölüm647 kelime
- 35 Üçüncü Bölüm937 kelime
- 36 Dördüncü Bölüm859 kelime
- 37 Beşinci Bölüm791 kelime · Okuduğun bölüm
- 38 Birinci Cildin Sonu. — Knıckerbocker’ın New York Tarihi. Iı. Cilt. — Giriş.254 kelime
- 39 NEW YORK TARİHİ DÖRDÜNCÜ KİTAP (devamı). — Altıncı Bölüm.951 kelime
- 40 Vıı. Bölüm428 kelime
- 41 Vııı. Bölüm877 kelime
- 42 Ix. Bölüm786 kelime
- 43 Bölüm X.593 kelime
- 44 Bölüm Xı.663 kelime
- 45 Bölüm Xıı.1.304 kelime
- 46 V. Kitap13 kelime
- 47 I. Bölüm1.370 kelime
- 48 Iı. Bölüm858 kelime
- 49 Iıı. Bölüm.1.016 kelime
- 50 Iv. Bölüm.1.325 kelime
- 51 V. Bölüm.869 kelime
- 52 Vı. Bölüm.459 kelime
- 53 Vıı. Bölüm.897 kelime
- 54 Vııı. Bölüm.989 kelime
- 55 Ix. Bölüm.1.539 kelime
- 56 Vı. Kitap.13 kelime
- 57 I. Bölüm.1.143 kelime
- 58 Bölüm Iı.1.283 kelime
- 59 Bölüm Iıı.1.499 kelime
- 60 Bölüm Iv.1.484 kelime
- 61 Bölüm V.1.373 kelime
- 62 Bölüm Vı.1.774 kelime
- 63 Bölüm Vıı.1.302 kelime
- 64 Bölüm Vııı.2.278 kelime
- 65 Bölüm Ix.1.773 kelime
- 66 Vıı. Kitap17 kelime
- 67 I. Bölüm1.278 kelime
- 68 Iı. Bölüm827 kelime
- 69 Bölüm Iıı.630 kelime
- 70 Bölüm Iv.1.356 kelime
- 71 Bölüm V.414 kelime
- 72 Bölüm Vı.909 kelime
- 73 Bölüm Vıı.683 kelime
- 74 Bölüm Vııı.813 kelime
- 75 Bölüm Ix.1.543 kelime
- 76 Bölüm X.971 kelime
- 77 Bölüm Xı.1.498 kelime
- 78 Bölüm Xıı.1.262 kelime
- 79 Bölüm Xııı.1.080 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Saygıdeğer eski çağlardan zaman ırmağıyla sürüklenip gelen, yüce bilgeliğin enkazı ve kırıntıları arasında; edebiyat kıyılarında çalışan alçakgönüllü ama gayretli kişilerin bulup çıkardığı, Lokrisli yasa koyucu Charondas’ın zekice bir buyruğuna rastlarız. Devletin hukuk düzenini taşralı üyelerin ve gözde olmaya çalışanların ekleme ve düzeltmelerinden korumak isteyen Charondas, yeni bir yasa öneren herkesin bunu boynunda bir ilmikle yapmasını buyurmuştu. Öneri reddedilirse, adamı hemen asıyorlardı; mesele de böylece kapanıyordu.
Bunun sonucunda iki yüz yılı aşkın süre boyunca hukuk düzeninde yalnızca önemsiz bir değişiklik yapıldı. Hukuk işleri öylesine açık ve basitti ki avukatların tümü iş bulamamaktan açlıktan öldü. Lokrisliler de dava açma dürtüsünden kurtulup sevgiyle bir arada yaşadılar; öyle mutlu bir halk oldular ki tarihte neredeyse hiç yer tutmazlar. Dünyada asıl gürültü koparanlar, dava meraklısı, kavgacı, başına buyruk uluslardır.
Huysuz William’ın iç yönetimini ele alırken bu tarihî olaylar aklıma geldi. Her konuda bilgi edinmeye çalışırken iyi Charondas’ın bu önlemiyle karşılaşmış olsaydı ya da daha yakına bakıp Oloffe the Dreamer’ın, topluluğun yasasız yönetildiği koruyuculuk dönemini görseydi, onun için ne iyi olurdu. Ama böyle bir yasama, Huysuz William’ın çalışkan ve her işe karışan zihnine uygun değildi. Tam tersine, yasama bilgeliğinin gerçek ölçütünün yasa çokluğu olduğuna inanıyordu. Bu yüzden büyük suçlara büyük, küçük kabahatlere küçük cezalar koydu. Zamanla toplumun her yanı hendeklerle, çitlerle ve canlı çitlerle bölündü; özel hayatın tenha patikaları bile hatırlanamayacak kadar çok küçük kural ve buyrukla öyle kuşatıldı ki insan, yaylı tüfeği ateşletme ya da insan kapanına düşme tehlikesi olmadan özgürce yürüyemez oldu.
Sayısız yasanın nimetleri kısa sürede kendini gösterdi: onları açıklayıp içinden çıkılmaz hâle getiren bir sınıf ortaya çıktı. Küçük kabahatlere bakmak üzere küçük mahkemeler kuruldu, dava simsarı geçinenler çoğaldı ve topluluk kısa sürede birbirine girdi.
Hukuk mesleğine ya da o seçkin zümrenin saygın üyelerine karşı bir şey söylemek istediğim sanılmasın. Bu eski kentimizde, haksızlıkları giderip savunmasızları korumak için dolaşan, günümüzün gezgin şövalyeleri sayılabilecek sayısız değerli beyefendi bulunduğunu çok iyi biliyorum. Onlar bunu kirli kazanç sevgisiyle ya da bencilce ün arzusuyla değil, yalnızca iyilik yapmanın verdiği zevkle yaparlar. Bu gerçekten iyiliksever, mazlumların savunucularının saygınlığına bir tırnak ucu kadar bile dokunmaktansa, güvenilir kalemimi ateşe atar, mürekkep şişemin ağzını sonsuza dek tıkarım. Ben yalnızca, kötülükle dolu şu son günlerde mesleğin kıyılarını istila eden o alçak yandaşlardan söz ediyorum; onlar, eski zamanların dönek Kornuallı şövalyelerinin onurlu şövalyelik düzenini kirletmesi gibi, mesleğin himayesi altında apaçık haksızlıklar yaparlar. Laf cambazlığıyla, hukukî hilelerle ve dalaverelerle geçinir, üretildikleri yolsuzluğu asalaklar gibi çoğaltırlar.
İstekleri kolayca elde edebilmek, kötü tutkuları hiçbir şey kadar çabuk uyandırmaz. Dava simsarı sürüleri olmasa hukuk mahkemeleri küçük, can sıkıcı ve utanç verici davalarla asla bu kadar dolup taşmazdı. Bu kişiler yoksul ve daha az eğitimli sınıfların tutkularını kışkırtır; sanki yoksulluk tek başına yeterli bir dert değilmiş gibi, bu insanlar onu davalarla daha da acı hâle getirmeye her zaman hazırdır. Tıpkı şarlatan hekimler gibi, tedaviden kâr etmek için hastalığı azdırır, ücretlerini artırmak için iyileşmeyi geciktirirler. Şarlatan bedeni tüketirken dava simsarı keseyi tüketir. Bir kez şarlatanın eline düşen kişi bundan böyle ilaçlarla uğraşmaya, şaşmaz reçetelerle kendini zehirlemeye yatkın hâle gelirse, dava simsarının müvekkili de komşularıyla durmadan çekişmeye ve kazandığı davalarla yoksullaşmaya yatkın olur. Okurlarım, farkında olmadan içine sürüklendiğim bu sapmayı bağışlasın; ama bu mükemmel kentte fazlasıyla yaygın olan, iğrençliğini soğukkanlı ve tarafsız biçimde anlatmadan geçemezdim. Üstelik sonuçlarını acı bir biçimde biliyorum: aleyhime sonuçlanan bir dava beni neredeyse mahvetti; lehime sonuçlanan bir başka davaysa yıkımımı tamamladı.
Konumuza dönelim. Huysuz William’ın hukuk düzeninde, ahlaka aykırı suçların tümü arasında, yoksulluk günahına yöneltilen kadar kararlı bir mücadele yoktu. Yoksulluğu bütün kötülüklerin kökü ilan etti; onu kökünden söküp ülkeden silmeye karar verdi. Eski Avrupa ülkelerinde yaptığı yolculuklar sırasında, kasabalara asılan şu duyuruların bilgeliği onu etkilemişti: “Burada dilenirken yakalanan her serseri tomruğa bağlanacaktır.” Bu yörelerde hiç dilenci görmediğini de gözlemlemişti; besbelli yasadan korkup paçavralarını ve yoksulluklarını üzerlerinden atmış, zengin olmuşlardı. Bu ipucunu geliştirmeye karar verdi. Çok geçmeden, kendi icat ettiği yeni bir düzenek Köpeklerin Sefaleti’nin yakınlarına kuruldu. Bu düzenek, yoksulluğu cezalandırmakta övünerek söylediğine göre prangadan çok daha etkili olan, son derece tuhaf, biçimsiz ve eşi benzeri görülmemiş bir darağacından başka bir şey değildi. Yükseklik bakımından, Kitab-ı Mukaddes’teki ünüyle tanınan Haman’ın darağacından hiç aşağı kalmıyordu. Ama düzeneğin şaşırtıcı yanı şuydu: hükümlü, kadim geleneğe göre boynundan asılacağına, pantolonunun belinden yukarı çekiliyor; bir ya da iki saat boyunca gökle yer arasında sallanıp debeleniyordu. Bu tür gösterileri izlemeye genellikle gelen saygın kentliler de büyük bir eğlence ve ibretle onu seyrediyordu.
Küçük suçlardan hüküm giyenlerin, serserilerin, dilencilerin ve küçük çapta yoksulluk suçuna yakalanan diğer herkesin cezası buydu. Büyük ölçekte kabahat işleyenlere, apaçık talihsizliklerden ve kesenin korkunç gerileyişinden suçlu olanlara, ödeyemeyecekleri büyük borçlar nedeniyle mahkûm edilenlere gelince, William Kieft onları hemen bir hapishanenin taş duvarları arasına kapattırıyor, düzelip zenginleşene kadar orada tutuyordu. Ne var ki bu kayda değer yöntemin Huysuz William döneminde, daha yakın zamanlardakinden daha etkili olduğu söylenemez; çünkü zavallı bir yoksul hapiste ne kadar uzun tutulursa o kadar yoksullaşıyordu.
Bölüm etkileşimi
