New York'un Tarihi kitap kapağı

58. bölüm / 79

Bölüm Iı.

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 79Şu an: Bölüm Iı.
  1. 1 Giriş.749 kelime
  2. 2 Yazarın Özürü.768 kelime
  3. 3 Duyurular. — Bu Eser Yayımlanmadan Önce Gazetelerde Çıkanlar.371 kelime
  4. 4 Yazarın Hikâyesi2.082 kelime
  5. 5 Halka.1.154 kelime
  6. 6 I. Kitap19 kelime
  7. 7 I. Bölüm1.329 kelime
  8. 8 Iı. Bölüm1.752 kelime
  9. 9 Iıı. Bölüm1.239 kelime
  10. 10 Bölüm Iv.1.365 kelime
  11. 11 Bölüm V.3.242 kelime
  12. 12 İkinci Kitap8 kelime
  13. 13 Birinci Bölüm2.132 kelime
  14. 14 Bölüm Iı.1.246 kelime
  15. 15 Bölüm Iıı.1.456 kelime
  16. 16 Bölüm Iv.2.270 kelime
  17. 17 V. Bölüm878 kelime
  18. 18 Bölüm Vı.434 kelime
  19. 19 Bölüm Vıı.504 kelime
  20. 20 Bölüm Vııı.1.073 kelime
  21. 21 Bölüm Ix.1.227 kelime
  22. 22 Iıı. Kitap.9 kelime
  23. 23 Bölüm I.1.669 kelime
  24. 24 Bölüm Iı.1.930 kelime
  25. 25 Bölüm Iıı.1.502 kelime
  26. 26 Bölüm Iv.1.159 kelime
  27. 27 Bölüm V.582 kelime
  28. 28 Bölüm Vı.987 kelime
  29. 29 Bölüm Vıı.966 kelime
  30. 30 Bölüm Vııı.1.008 kelime
  31. 31 Bölüm Ix.1.211 kelime
  32. 32 Kitap Iv.7 kelime
  33. 33 Bölüm I.988 kelime
  34. 34 İkinci Bölüm647 kelime
  35. 35 Üçüncü Bölüm937 kelime
  36. 36 Dördüncü Bölüm859 kelime
  37. 37 Beşinci Bölüm791 kelime
  38. 38 Birinci Cildin Sonu. — Knıckerbocker’ın New York Tarihi. Iı. Cilt. — Giriş.254 kelime
  39. 39 NEW YORK TARİHİ DÖRDÜNCÜ KİTAP (devamı). — Altıncı Bölüm.951 kelime
  40. 40 Vıı. Bölüm428 kelime
  41. 41 Vııı. Bölüm877 kelime
  42. 42 Ix. Bölüm786 kelime
  43. 43 Bölüm X.593 kelime
  44. 44 Bölüm Xı.663 kelime
  45. 45 Bölüm Xıı.1.304 kelime
  46. 46 V. Kitap13 kelime
  47. 47 I. Bölüm1.370 kelime
  48. 48 Iı. Bölüm858 kelime
  49. 49 Iıı. Bölüm.1.016 kelime
  50. 50 Iv. Bölüm.1.325 kelime
  51. 51 V. Bölüm.869 kelime
  52. 52 Vı. Bölüm.459 kelime
  53. 53 Vıı. Bölüm.897 kelime
  54. 54 Vııı. Bölüm.989 kelime
  55. 55 Ix. Bölüm.1.539 kelime
  56. 56 Vı. Kitap.13 kelime
  57. 57 I. Bölüm.1.143 kelime
  58. 58 Bölüm Iı.1.283 kelime · Okuduğun bölüm
  59. 59 Bölüm Iıı.1.499 kelime
  60. 60 Bölüm Iv.1.484 kelime
  61. 61 Bölüm V.1.373 kelime
  62. 62 Bölüm Vı.1.774 kelime
  63. 63 Bölüm Vıı.1.302 kelime
  64. 64 Bölüm Vııı.2.278 kelime
  65. 65 Bölüm Ix.1.773 kelime
  66. 66 Vıı. Kitap17 kelime
  67. 67 I. Bölüm1.278 kelime
  68. 68 Iı. Bölüm827 kelime
  69. 69 Bölüm Iıı.630 kelime
  70. 70 Bölüm Iv.1.356 kelime
  71. 71 Bölüm V.414 kelime
  72. 72 Bölüm Vı.909 kelime
  73. 73 Bölüm Vıı.683 kelime
  74. 74 Bölüm Vııı.813 kelime
  75. 75 Bölüm Ix.1.543 kelime
  76. 76 Bölüm X.971 kelime
  77. 77 Bölüm Xı.1.498 kelime
  78. 78 Bölüm Xıı.1.262 kelime
  79. 79 Bölüm Xııı.1.080 kelime

BÖLÜM II.
Yeni İsveç’in komutasını devralan Jan Claudius Risingh, eski kayıtlarda devasa bir İsveçli olarak boy gösterir. Dizleri biraz içe, ayakları da dışa basmasaymış Samson’a ya da Herkül’e model olabilirmiş. Gücü kadar açgözlüydü; açgözlülüğü kadar da kurnazdı. Bu yüzden, dört beş yüzyıl önce yaşamış olsaydı, dünyayı dolaşan güzel prensesleri ve çaresiz genç kızları cebine atıp büyülü şatolara kilitlemekten zalimce zevk alan o kötü devlerden biri olarak ün salacağına pek kuşku yoktur. Ne tuvalet eşyası ne yedek çamaşır ne de başka bir ihtiyaç bırakırdı yanlarında. Bu azgınlıkları yüzünden şövalyeliğin büyük öfkesine uğradılar; bütün gerçek, sadık ve yiğit şövalyelere, boyu altı fiti geçen her alçağı buldukları yerde saldırıp öldürmeleri buyuruldu. İri insanların soyunun neredeyse tükenmesinin, sonraki çağların kuşaklarının da bu kadar ufak tefek olmasının nedeni kuşkusuz budur.

Daha önce de ima ettiğim gibi Vali Risingh, dev cüssesine rağmen kurnaz bir adamdı. General Van Poffenburgh’un gururunu incitecek, kendini beğenmişliğine ters düşecek biri değildi. Tersine, Delaware’de yukarı doğru yelken açarken Fort Casimir’in önünde durdu, bayrağını sergiledi ve demir atmadan önce kraliyet selamı verdi. Topları sökülmüş olmasa, bu selama kuşkusuz karşılık verilirdi. Nitekim nöbet yerinde uyuklayan ve fitilini söndürmüş olan deneyimli bir nöbetçi, bir yoldaşından aldığı pipo kıvılcımıyla tüfeğini ateşleyerek selama karşılık verdi. Vali Risingh bunu nazik bir yanıt saydı ve kaleye ikinci bir selam daha verdi. Komutanının, bu küçük törenlerden olağanüstü hoşlandığını ve her birini kendi yüceliğine sunulmuş bir saygı gösterisi saydığını iyi biliyordu. Ardından, vahşi doğada görülmüş akıl almaz bir gösteri olan otuz kişilik askerî maiyetiyle karaya çıkmaya hazırlandı.

Böylesi bir konuğu layıkıyla ağırlamak ve görkemli görünmek için Fort Casimir’de korkunç bir telaş ve gürültü koptu. Ana muhafız birliği olabildiğince çabuk sıraya çıkarıldı; bütün garnizona sırayla giydirilen birkaç üniforma takımından en iyi biçimde yararlanılmıştı. Uzun boylu, sıska bir adam küçük bir adamın ceketini giymişti; düğmeleri kürek kemiklerinin arasına geliyordu. Ceketin etekleri arkasını zar zor örtüyor, kollarından elleri bel küreği gibi sarkıyor, önü de bir çift kırmızı jartiyerden yapılmış yün ilmeklerle ilikleniyordu. Bir başkasının başının arkasına eğik bir şapka iliştirilmiş, şapka horoz kuyruklarından bir demetle süslenmişti. Üçüncünün topuklarından paslı tozluklar sarkıyordu. Öteki, ördek bacaklı ufak tefek bir adamsa generalin eski pantolonunu giymişti; bir eliyle pantolonunu tutuyor, öbür eliyle tüfeğini kavrıyordu. Geri kalanlar da benzer biçimde kuşanmıştı. Gömleksiz üç paçavracıysa aralarında ancak bir buçuk pantolon bulunduruyordu; bu yüzden kaleyi utandırmasınlar diye gözden uzak tutulsunlar diye zindana gönderildiler.

Adamları böyle yiğitçe donatıldıktan sonra —tüfeği olmayanlar kürek ve kazma omuzlamış, herkese gömlek eteklerini pantolonlarına sokup ayakkabılarını çekmeleri emredilmişti— General Van Poffenburgh önce köpüklü bir biradan koca bir yudum aldı. Bu, More Hall’lu yiğit More’un[48] bütün büyük olaylarda değişmez alışkanlığıydı. Sonra adamlarının başına geçti ve şatosundan, şarabını yeni içmiş kudretli bir dev gibi dışarı çıktı. Ama iki kahraman karşılaşınca, tarifi imkânsız bir savaş gösterisi başladı. Kurnaz Risingh, hilesi yüzünden yaşından çok önce saçları ağarmış biri olarak, bir bakışta büyük Van Poffenburgh’un baskın tutkusunu anladı ve onun bütün yiğitlik fantezilerine ayak uydurdu.

Müfrezeleri karşı karşıya dizildi; silahlarını omuzladılar, selam durdular; sabit selamı da yürüyüş selamını da verdiler; davullarını gümbürdetip fiflerini çaldılar, sancaklarını salladılar. Sola döndüler, sağa döndüler, tam geriye döndüler; ileri manevra yaptılar, geri manevra yaptılar, kademeli düzene girdiler. Büyük birlikler, küçük birlikler ve alt birlikler halinde yürüdüler; müfrezeler, bölükler ve sıra halinde dizildiler. Hızlı adımda, yavaş adımda, hatta hiç adım atmadan yürüdüler. İki büyük ordunun bütün manevralarını, Dundas’ın on sekiz manevrası da dahil, tamamladılar; akıllarında kalan ya da hayal edebildikleri bütün askerî taktikleri, daha önce de sonra da görülmemiş türlü acayip ve nizamsız hareketler dahil, tükettiler. Bunları ancak yeni kurulmuş bazı milislerimiz yapabilirdi. Sonunda iki komutan ve birlikleri, savaşın zahmetinden bitap düşerek olduğu yerde durdu. Ünlü Pizarro, Tom Thumb ya da başka kahramanlık ve savaş dramlarında rol alan, yiğit iki milis yüzbaşısı veya iki çizme giymiş tiyatro kahramanı; darağacını andıran, ördek bacaklı, topukları ağır adamlarını daha büyük bir şan ve kendine hayranlıkla hiçbir zaman dizmemiştir.

Bu askerî selamlaşmalar bitince General Van Poffenburgh, şanlı konuğuna büyük bir törenle eşlik edip onu kaleye götürdü; tahkimatları gezdirerek ona boynuz tabyalarını, taç tabyalarını, yarımayları ve çeşitli dış savunma yapılarını, daha doğrusu bunların dikilmesi gereken yerleri ve isterse dikilebilecekleri yerleri gösterdi. Böylece buranın “büyük kapasiteye” sahip olduğunu, şu anda küçük bir tabyadan ibaret olsa da aslında gelişmekte olan heybetli bir kale olduğunu açıkça kanıtlamış oldu. Bu incelemenin ardından bütün garnizonu silah başına çağırdı; talim yaptırıp teftiş etti. Son olarak, üç Bridewell kuşunun zindandan çıkarılmasını, halberdelerin önüne getirilmesini ve konuğunu eğlendirmek, ayrıca büyük bir disiplinci olduğunu göstermek için iyice kırbaçlanmasını emretti.

Kurnaz Risingh, büyük Van Poffenburgh’un kudreti karşısında dili tutulmuş gibi davranırken garnizonunun yetersizliğini sessizce not etti. Bu durumu güvenilir adamlarına göz kırparak belli etti; onlar da birbirlerine göz kırpıp kollarının içinde kahkahalarını bastırdılar.

Teftiş, geçit töreni ve kırbaçlama sona erince topluluk sofraya oturdu. General, öteki büyük meziyetlerinin yanı sıra, büyük ziyafetlere son derece düşkündü; tek bir öğleden sonraki seferinde, bütün askerî kariyeri boyunca savaş meydanında bıraktığından daha çok ölüyü ardında bırakırdı. Bu kansız zaferlerin pek çok bildirisi hâlâ kayıtlarda durur. Bir seferinin raporu bir zamanlar bütün eyaleti hayrete düşürmüştü: Kaptan Bobadil gibi yalnızca yirmi adamı olmasına rağmen, altı kısa ay içinde altmış öküzü, doksan domuzu, yüz koyunu, on bin lahanayı, bin kile patatesi, yüz elli küçük bira fıçısını, iki bin yedi yüz otuz beş pipoyu, yetmiş sekiz libre şekerlemeyi ve kırk demir çubuğu fethedip tümüyle yok ettiğini bildirmişti; bunlara türlü ufak tefek yiyecekler, av hayvanları, kümes hayvanları ve bahçe ürünleri dahil değildi. Pantagruel ile her şeyi yiyip bitiren ordusunun günlerinden beri eşi görülmemiş bu başarı, Van Poffenburgh’u ve garnizonunu düşman ülkesinde serbest bırakmanın yeterli olduğunu gösteriyordu: Çok geçmeden kıtlık çıkarır, bütün halkı aç bırakırlardı.

Bu nedenle general, Vali Risingh’in ziyaret edeceğini öğrenir öğrenmez büyük bir yemek hazırlanmasını emretti ve en deneyimli gazilerinden bir müfrezeyi gizlice çevredeki bütün kümesleri yağmalamaya, domuz ahırlarını haraç vermeye gönderdi. Bu hizmeti öylesine hevesle ve çabucak yerine getirdiler ki ganimetlerinin ağırlığı altında garnizonun sofrası inledi.

Keşke okurlarım ziyafetin başında oturan yiğit Van Poffenburgh’u bütün kalbimle görebilseydi! Görülmeye değer bir manzaraydı: En büyük şanına erişmiş hâlde, askerlerinin çevrelediği masada oturuyordu. Susamış erdemlerini hakkıyla taklit ettiği o ünlü içkici Alexander gibi, kıl payı atlattığı maceraları ve kahramanlıklarını akıl almaz biçimde anlatıyordu. Dinleyenlerin hepsi bunların apaçık yalanlar ve ölçüsüz böbürlenmeler olduğunu bildiği hâlde gözlerini hayranlıkla yukarı kaldırıyor, şaşkınlık ünlemleri savuruyordu. General şakaya uzaktan yakından benzeyen bir şey söyledi mi, iri yarı Risingh yumruğunu masaya öyle bir vuruyordu ki bütün kadehler yeniden şıngırdıyor; sandalyesinde geriye yaslanıp devasa kahkahalar atıyor, hayatında duyduğu en iyi şaka olduğuna yemin billah ediyordu. Fort Casimir’in içi böylece şamata, şenlik ve korkunç bir sarhoşlukla doldu. Van Poffenburgh kadehi öylesine iştahla elden ele dolaştırdı ki dört kısa saat geçmeden kendisini ve önderlerinin yaptıklarını dikkatle taklit eden bütün garnizonunu zilzurna sarhoş etti. Şarkılar söylüyor, kadehleri dikip vatanseverlik kadehleri kaldırıyorlardı; bu kadeh konuşmalarının her biri Galli bir soy kütüğü ya da Yüksek Adalet Divanı’nda sunulmuş bir savunma kadar uzundu.

İşler bu noktaya gelir gelmez, kurnazlıkla ayık kalmış Risingh ve İsveçlileri ev sahiplerinin üzerine atıldı, onları el ve ayaklarından bağladı ve İsveç Kraliçesi Christina adına kaleyi ve bütün müştemilatını resmen ele geçirdi. Aynı anda, yutacak kadar ayık hâle getirilebilen bütün Hollandalı askerlere bağlılık yemini ettirdi. Ardından Risingh tahkimatları düzene soktu; uzun boylu, rüzgârda kurumuş gibi kupkuru, su içen bir İsveçli olan sağduyulu ve dikkatli dostu Suen Schute’yi, Skytte adıyla da bilinir, komutanlığa atadı. Sonra bu pek sevimli garnizonu ve kudretli komutanını da yanına alıp yola çıktı. Komutan, sağlam bir dayağın ardından kendine geldiğinde karaya vurmuş “çürük bir balığı” ya da şişmiş bir deniz canavarını andırıyordu.

Garnizon, haberlerin New Amsterdam’a ulaşmasını önlemek için oradan götürülmüştü. Kurnaz Risingh kendi hilesine ne kadar sevindiyse de, sağlam yapılı Peter Stuyvesant’ın öcünden korkuyordu. Stuyvesant’ın adı, eskiden yenilmez Scanderbeg’in azılı düşmanları Türkler arasında saldığı kadar büyük bir dehşet salıyordu çevreye.

DİPNOTLAR:

[48]

“Ayağa kalkar kalkmaz,

Güçlü ve kuvvetli olmak için,

Altı testi bira içti sayarak,

Bir kuart da aqua vitae.”

Wantley Ejderhası.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…