Bölümler 48Şu an: Xxxıv. Bölüm — Yankee ile Kral Köle Olarak Satılıyor
- 1 Önsöz198 kelime
- 2 Bir Açıklama353 kelime
- 3 Sir Launcelot'un İki Devi Öldürüp — Bir Şatonun Halkını Özgürleştirmesi617 kelime
- 4 Yabancının Öyküsü603 kelime
- 5 Kayıp Ülkenin Öyküsü — Bölüm I. — Camelot543 kelime
- 6 Bölüm Iı. — Kral Arthur'un Sarayı1.353 kelime
- 7 Bölüm Iıı. — Yuvarlak Masa Şövalyeleri1.449 kelime
- 8 Bölüm Iv. — Mizahçı Sır Dınadan775 kelime
- 9 Bölüm V. — Bir Esinleniş1.317 kelime
- 10 Bölüm Vı. — Güneş Tutulması1.513 kelime
- 11 Vıı. Bölüm. — Merlin’in Kulesi1.628 kelime
- 12 Bölüm Vııı. — Patron1.471 kelime
- 13 Bölüm Ix. — Turnuva1.532 kelime
- 14 Bölüm X. — Uygarlığın Başlangıcı1.092 kelime
- 15 Bölüm Xı. — Macera Arayışındaki Yankee1.939 kelime
- 16 Bölüm Xıı. — Yavaş İşkence1.111 kelime
- 17 Bölüm Xııı. — Özgür İnsanlar2.098 kelime
- 18 Bölüm Xıv.909 kelime
- 19 Bölüm Xv. — Sandy’nin Öyküsü2.023 kelime
- 20 Bölüm Xvı. — Morgan Le Fay1.606 kelime
- 21 Bölüm Xvıı. — Kraliyet Ziyafeti2.191 kelime
- 22 Xvııı. Bölüm. — Kraliçenin Zindanlarında2.729 kelime
- 23 Xıx. Bölüm. — Şövalyeliği Meslek Edinmek780 kelime
- 24 Xx. Bölüm. — Devin Kalesi1.737 kelime
- 25 Xxı. Bölüm. — Hacılar2.965 kelime
- 26 Xxıı. Bölüm. — Kutsal Pınar2.587 kelime
- 27 Bölüm Xxııı. — Çeşmenin Yeniden Akıtılması1.799 kelime
- 28 Bölüm Xxıv. — Rakip Bir Büyücü2.427 kelime
- 29 Bölüm Xxv. — Yarışma Sınavı2.951 kelime
- 30 Bölüm Xxvı. — İlk Gazete2.193 kelime
- 31 Xxvıı. Bölüm. — Yankee ile Kral Kimliklerini Gizleyerek Yolculuk Ediyor1.990 kelime
- 32 Bölüm Xxvııı. — Krala Talim Vermek998 kelime
- 33 Bölüm Xxıx. — Çiçek Hastalığı Kulübesi1.563 kelime
- 34 Xxx. Bölüm — Malikâne Trajedisi2.348 kelime
- 35 Xxxı. Bölüm. — Marco1.677 kelime
- 36 Xxxıı. Bölüm — Dowley’nin Aşağılanışı1.480 kelime
- 37 Bölüm Xxxııı. — Altıncı Yüzyılın Siyasal İktisadı2.758 kelime
- 38 Xxxıv. Bölüm — Yankee ile Kral Köle Olarak Satılıyor2.638 kelime · Okuduğun bölüm
- 39 Xxxv. Bölüm — Acıklı Bir Olay1.892 kelime
- 40 Xxxvı. Bölüm — Karanlıkta Bir Karşılaşma927 kelime
- 41 Xxxvıı. Bölüm — Korkunç Bir Çıkmaz1.620 kelime
- 42 Xxxvııı. Bölüm — Sır Launcelot ve Yardıma Gelen Şövalyeler623 kelime
- 43 Xxxıx. Bölüm — Yankee’nin Şövalyelerle Dövüşü2.442 kelime
- 44 Xl. Bölüm — Üç Yıl Sonra1.855 kelime
- 45 Bölüm Xlı. — Kilise Yasağı996 kelime
- 46 Bölüm Xlıı. — Savaş!2.686 kelime
- 47 Xlııı. Bölüm — Kum Kuşağı Savaşı3.116 kelime
- 48 Bölüm Xlıv. — Clarence’ın Ek Notu852 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XXXIV. BÖLÜM
Yankee ile Kral Köle Olarak Satılıyor
Peki, ne yapmalıydım? Aceleyle bir şey yapmamam gerektiği kesindi. Aklımı toparlayana kadar beni oyalayacak bir şey bulmalı, bu zavallılara da kendilerine gelme fırsatı vermeliydim. Marco, öğütücü tüfeğinin nasıl kullanılacağını anlamaya çalışırken taş kesilmişti; kazık çakma makinemin darbesi geldiğinde hangi durumdaysa öylece kalmış, oyuncak hâlâ bilinçsizce parmaklarının arasındaydı. Tüfeği elinden alıp gizemini açıklamayı önerdim. Gizemmiş! Böyle basit bir şey, hem de o halk ve o çağ için yeterince gizemliydi.
Makineler konusunda bu kadar beceriksiz bir halk görmemiştim; çünkü makineye hiç alışık değillerdi. Öğütücü tüfeği, sertleştirilmiş camdan yapılmış küçük, çift namlulu bir tüptü; zarif bir yay düzeneği vardı ve üzerine basılınca bir saçma tanesinin çıkmasını sağlıyordu. Ama bu saçma kimseyi incitmez, yalnızca avucunuza düşerdi. Tüfeğin içinde iki boy saçma vardı: küçücük hardal tohumu kadar olanlar ve birkaç kat daha büyük olanlar. Bunlar paraydı. Hardal tohumu büyüklüğündeki saçmalar milrayleri, büyükleriyse milleri temsil ediyordu. Yani tüfek bir cüzdandı; hem de çok kullanışlıydı. Karanlıkta bile parayı doğru miktarda ödeyebilirdiniz; ağzınızda ya da varsa yeleğinizin cebinde taşıyabilirdiniz. Birkaç boyda yapmıştım; içlerinden biri bir dolara denk gelen miktarı alacak kadar büyüktü. Para yerine saçma kullanmak hükümet için iyi bir işti: metalin maliyeti yoktu ve para taklit edilemezdi; çünkü krallıkta saçma kulesini nasıl işleteceğini bilen tek kişi bendim. ‘Parayı saçmak’ kısa sürede yaygın bir deyiş oldu. Evet, bunun on dokuzuncu yüzyıla kadar insanların dilinde dolaşacağını biliyordum; ama kimse nerede ve ne zaman ortaya çıktığını tahmin etmeyecekti.
Tam o sırada kral, uykusunu almış ve keyfi yerinde hâlde yanımıza katıldı. Şimdi her şey beni tedirgin edebilirdi; çok huzursuzdum, çünkü hayatımız tehlikedeydi. Kralın gözlerindeki kendinden hoşnut ifadede bir tür gösteri hazırlığı sezmem beni kaygılandırdı; lanet olsun, neden böyle bir zaman seçmek zorundaydı?
Haklıydım. Hiç masum görünmeyen bir ustalıkla, apaçık ve beceriksizce, hemen tarım konusuna girmeye başladı. Üzerimi soğuk ter bastı. Kulağına, “Dostum, korkunç bir tehlikedeyiz! Bu adamların güvenini yeniden kazanana kadar her an bir prenslik değerinde; bu altın vakti boşa harcama,” diye fısıldamak istedim. Ama elbette yapamazdım. Ona fısıldamak mı? Komplo kuruyormuşuz gibi görünürdü. Bu yüzden kral dinamit yığınının başında durmuş, o lanet soğanlarından ve benzeri şeylerden söz edip dururken sakin ve hoş görünerek oturmak zorunda kaldım. İlk başta tehlike işaretinin tetiklediği, kafamın dört bir yanından yardıma koşan düşüncelerimin gürültüsü ve kargaşası, borazanı ve davulu öyle bir çalıyordu ki tek kelime anlayamıyordum. Ama biriken planlar güruhumu düzenlenip savaş safında yerini almaya başlayınca bir tür sükûnet ve düzen oluştu; kralın topçu ateşini uzaklardan geliyormuş gibi duydum:
“—en iyi yol değildi sanırım; yine de bu noktada otoritelerin farklı düşündüğünü inkâr edemeyiz. Bazıları soğanın ağaçtan erkenden koparılınca sağlıksız bir meyveden başka bir şey olmadığını savunur—”
Dinleyiciler canlanır gibi oldu; şaşkın ve kaygılı gözlerle birbirlerine baktılar.
“—ötekilerse akla yatkın gerekçeler ileri sürerek bunun zorunlu olarak böyle olmadığını hâlâ savunuyor; eriklerin ve benzeri tahılların her zaman olgunlaşmadan kazıldığını örnek gösteriyorlar—”
Dinleyicilerin açıkça huzursuz olduğu görülüyordu; korkmuşlardı da.
“—ama bunlar besleyicidir; özellikle de huysuz lahananın yatıştırıcı suyunu katarak doğalarındaki sertlik giderildiğinde—”
Adamların gözlerinde dehşetin çılgın ışığı yanmaya başladı. İçlerinden biri, “Bunların her biri yanlış—Tanrı bu çiftçinin aklını mutlaka başından almış,” diye mırıldandı. Ümitsiz bir korkuya kapılmıştım; diken üstünde oturuyordum.
“—üstelik hayvanlarda, yaratığın yeşil meyvesi sayılabilecek yavrunun daha iyi olduğunu bilinen bir gerçek olarak ileri sürüyorlar. Herkes, bir keçi olgunlaşınca kürkünün etini ısıtıp yara ettiğini kabul eder; bu kusur, keçinin bir de ekşi alışkanlıkları, mide bulandırıcı iştahları, dinsizce düşünceleri ve ahlakının safralı niteliğiyle birleşince—”
Ayağa kalkıp üzerine saldırdılar! “Biri bize ihanet edecek, öteki deli! Öldürün onları! Öldürün!” diye haykırarak üzerimize atıldılar. Kralın gözlerinde neşe alevlendi! Tarımda beceriksiz olabilirdi ama bu tür işler tam ona göreydi. Uzun süredir aç kalmıştı, dövüşmeye can atıyordu. Demircinin çenesinin altına öyle bir yumruk attı ki adam yerden kesilip sırtüstü düştü. “Britanya için Aziz George!” diye bağırıp arabacıyı yere serdi. Duvarcı iri yarıydı, ama onu kolayca yere serdim. Üçü toparlanıp yeniden saldırdı; yeniden yere serildiler, yeniden saldırdılar ve bu böyle tekrarlandı. İngilizlere özgü cesaretle, ezilip bitap düşene, yorgunluktan sendeleyene ve bizi birbirinden ayıramayacak kadar körleşene dek sürdürdüler; yine de güçlerinden arta kalanla vurmaya devam ettiler. Birbirlerini dövüyorlardı; biz kenara çekilip seyrettik. Birer buldog gibi sessizce, bütün dikkatleriyle yuvarlanıyor, boğuşuyor, gözlerini oymaya çalışıyor, yumrukluyor ve ısırıyorlardı. Endişelenmeden izledik; bize karşı yardım isteyemeyecek hâle geliyorlardı ve dövüş yeri, halkın yolundan yeterince uzaktı; kimsenin araya girmesi mümkün değildi.
Onlar yavaş yavaş güçten düşerken birden Marco’ya ne olduğunu merak ettim. Etrafa baktım; ortalıkta yoktu. Bu hiç iyiye işaret değildi! Kralın kolunu çektim; sessizce uzaklaşıp kulübeye doğru koştuk. Marco da yoktu, Phyllis de! Kesin yardım çağırmak için yola çıkmışlardı. Krala bacaklarına kuvvet vermesini söyledim; sonra açıklarım dedim. Açık arazide hızla ilerledik, ormanın kuytusuna girerken arkama baktım ve Marco ile karısı en önde, heyecanlı köylülerden oluşan bir kalabalığın ortaya çıktığını gördüm. Gürültüleri dünyayı ayağa kaldırıyordu ama kimseye zarar veremezlerdi; orman sıktı ve derinliklerine girer girmez bir ağaca tırmanıp ıslık çalmalarını beklerdik. Ama sonra başka bir ses duyuldu: köpekler! Evet, bu bambaşka bir meseleydi. Kaçış planımızı zorlaştırıyordu; akan su bulmalıydık.
Hızla ilerledik; sesler kısa sürede geride kalıp mırıltıya dönüştü. Bir dereye rastlayıp içine daldık. Ormanın loş ışığında yaklaşık üç yüz yarda boyunca hızla yürüdük; sonra suyun üzerine uzanan kocaman bir dalı olan bir meşeye rastladık. Bu dala tırmandık ve ağacın gövdesine doğru ilerlemeye başladık. Sesleri artık daha açık duymaya başladık; kalabalık izimize düşmüştü. Sesler bir süre hızla yaklaştı. Sonra bir süre daha yaklaşmadı. Köpekler dereye girdiğimiz yeri bulmuş, izi yeniden yakalamak için kıyılarda bir aşağı bir yukarı dolaşıyor olmalıydı.
Ağaca iyice yerleşip yaprakların arasına gizlenince kral rahatladı, ama ben kuşkuluydum. Bir dal boyunca sürünüp öteki ağaca geçebileceğimize inanıyordum; denemeye değer buldum. Denedik ve başardık; ama kral geçiş noktasında kaydı, az kalsın dala tutunamayacaktı. Yaprakların arasında rahatça yerleşip iyi gizlendik. Sonra avı dinlemekten başka yapacak işimiz kalmadı.
Birden sesleri duyduk; hem de koşarak geliyorlardı, derenin iki yanından! Ses yükseldi, yükseldi; bir dakika sonra bağırışlar, havlamalar ve ayak seslerinden oluşan bir uğultuyla hızla kabardı ve kasırga gibi yanımızdan geçti.
“Sarkan dalın onlara bir fikir vereceğinden korkmuştum,” dedim, “ama hayal kırıklığına uğramadım. Gelin, efendim, vaktimizi iyi kullanalım. Önlerini kestik. Birazdan hava kararacak. Dereyi geçip iyi bir başlangıç yapabilir ve birkaç saatliğine birinin otlağından iki at ödünç alabilirsek güvenliğe kavuşuruz.”
Aşağı inmeye başladık; en alt dala yaklaşmıştık ki avın geri döndüğünü duyar gibi olduk. Dinlemek için durduk.
“Evet,” dedim, “şaşırdılar, vazgeçtiler, eve dönüyorlar. Tüneğimize geri çıkalım da yanımızdan geçip gitsinler.”
Böylece yeniden yukarı çıktık. Kral bir an dinleyip şöyle dedi:
“Hâlâ arıyorlar; işaretinden anlıyorum. Beklememiz en iyisi oldu.”
Haklıydı. Avcılık konusunda benden daha çok şey biliyordu. Gürültü telaşsızca, düzenli biçimde yaklaşıyordu. Kral şöyle dedi:
“Başlangıçta pek uzağa gidemediğimizi ve yaya olduğumuzu düşünüyorlar; suya girdiğimiz yerden henüz fazla uzaklaşmış olamayız.”
“Evet efendim, korkarım aşağı yukarı öyle; oysa daha iyisini umuyordum.”
Gürültü giderek yaklaştı; çok geçmeden öncü birlik iki kıyıda, altımızdan geçiyordu. Karşı kıyıdan bir ses durmalarını söyledi, ardından şöyle dedi:
“Aklılarına eserse şu sarkan daldan, yere ayak basmadan öteki ağaca geçebilirler. Birini dala yollasanız iyi olur.”
“Elbette, hemen yapalım!”
Tam da bunu öngörüp ağaç değiştirdiğim için ne kadar akıllı davrandığımı takdir etmem gerekiyordu. Ama bilirsiniz, bazı şeyler aklı ve öngörüyü alt edebilir. Sakarlık ve aptallık edebilir. Dünyanın en iyi kılıç ustasının korkması gereken kişi, dünyanın en iyi ikinci kılıç ustası değildir; hayır, korkması gereken, eline daha önce hiç kılıç almamış cahil bir rakiptir. Yapması gerekeni yapmaz, bu yüzden usta ona hazırlıksız yakalanır; yapmaması gerekeni yapar ve çoğu zaman ustayı gafil avlayıp oracıkta işini bitirir. Peki, bütün yeteneklerime rağmen, yanlış ağaca yönelip doğru ağacı bulan, miyop, şaşı, kafası pelte bir soytarıya karşı nasıl önlem alabilirdim? İşte olan buydu. Yanlış ağaca yöneldi; oysa yanlışlıkla doğru ağaç oydu. Ve tırmanmaya başladı.
İş ciddileşmişti. Kıpırdamadan kalıp olacakları bekledik. Köylü, zorlu bir çabayla yukarı tırmandı. Kral doğrulup ayağa kalktı; bir bacağını hazırladı. Adamın başı tekme mesafesine geldiğinde tok bir ses duyuldu ve adam debelene debelene yere yuvarlandı. Aşağıda öfkeli bir uğultu koptu; kalabalık dört bir yandan üşüştü. Ağaçta mahsur kalmış, esir düşmüştük. Bir başkası tırmanmaya başladı; köprü görevi gören dalı fark etmişlerdi ve köprü olan ağaca bir gönüllü tırmanıyordu. Kral, köprüyü savunmamı, Horatius gibi dövüşmemi emretti. Bir süre düşman üstümüze dalga dalga geldi; ama her sıranın başındaki adam, tekme mesafesine girer girmez bir tekmeyle aşağı yuvarlanıyordu. Kralın keyfi yerine gelmişti; sevinci sınırsızdı. Bu manzarayı bozacak bir şey çıkmazsa harika bir gece geçireceğimizi, bu taktikle ağacı bütün yöre halkına karşı savunabileceğimizi söyledi.
Ama kalabalık da kısa sürede aynı sonuca vardı; saldırıyı kesip başka planları tartışmaya başladılar. Silahları yoktu ama taş çoktu; taşlar iş görebilirdi. Bizim itirazımız yoktu. Arada bir taş bize ulaşabilirdi ama pek olası değildi; dallar ve yapraklar bizi iyi koruyordu, ayrıca düzgün nişan alınabilecek bir yerden görünmüyorduk. Yarım saat taş atsalar karanlık yardımımıza yetişirdi. Kendimizi gayet iyi hissediyorduk. Gülümseyebiliyor, neredeyse kahkaha atabiliyorduk.
Ama atmadık; iyi ki de atmamışız, yoksa sözümüz kesilecekti. Taşlar yaprakların arasından savrulup dallara çarpmaya başlayalı on beş dakika bile olmamıştı ki bir koku fark ettik. Birkaç kez koklamak yetti: dumandı! İşimiz bitmişti artık. Bunu anladık. Duman sizi çağırınca gitmek zorundasınız. Kuru çalılarla ıslak otlardan yaptıkları yığını gitgide yükselttiler. Yoğun dumanın yükselip ağacı sarmaya başladığını görünce sevinç çığlıkları kopardılar. Nefesimi toparlayıp şöyle diyebildim:
“Buyurun, efendim; önce siz. Nezaket bunu gerektirir.”
Kral soluk soluğa şöyle dedi:
“Benim arkamdan in, sonra gövdenin bir yanına geçip sırtını ağaca ver; öbür yanı bana bırak. Dövüşelim. Herkes kendi ölüsünü kendi usulüne ve zevkine göre yığsın.”
Sonra havlayıp öksürerek aşağı indi; ben de peşinden gittim. Hemen ardından yere bastım. Belirlediğimiz yerlere sıçrayıp bütün gücümüzle karşılık vermeye başladık. Gürültü ve patırtı görülmemiş boyuttaydı; curcuna, kargaşa ve peş peşe inen darbelerden oluşan bir fırtınaydı. Derken birkaç atlı kalabalığın ortasına daldı ve bir ses haykırdı:
“Durun, yoksa hepiniz ölürsünüz!”
Ne güzel bir sesti! Sesin sahibi tam bir beyefendi havasındaydı: gösterişli, pahalı giysiler, buyurgan bir duruş ve sefahat yüzünden yıpranmış teniyle yüz hatlarını gölgeleyen sert bir çehre. Kalabalık, bir sürü spaniel gibi alçakgönüllülükle geri çekildi. Beyefendi bizi dikkatle süzdü, sonra köylülere sertçe sordu:
“Bu insanlara ne yapıyorsunuz?”
“Deliler bunlar, saygıdeğer efendim; nereden geldiklerini bilmediğimiz bir yerden başıboş dolaşarak geldiler ve—”
“Nereden geldiklerini bilmiyor musunuz? Onları tanımadığınızı mı söylüyorsunuz?”
“Çok saygıdeğer efendim, yalnızca gerçeği söylüyoruz. Yabancılar; bu yörede kimse tanımıyor onları. Şimdiye dek görülmüş en saldırgan, en kana susamış deliler bunlar—”
“Yeter! Ne dediğinizi bilmiyorsunuz. Deli değiller. Siz kimsiniz? Nerelisiniz? Açıklayın.”
“Biz yalnızca barışçıl yabancılarız efendim,” dedim, “kendi işlerimiz için yolculuk ediyoruz. Uzak bir ülkeden geldik; burayı tanımıyoruz. Kimseye zarar verme niyetimiz yoktu. Ama sizin cesur müdahaleniz ve korumanız olmasaydı bu insanlar bizi öldürecekti. Tahmin ettiğiniz gibi deli değiliz; saldırgan da kana susamış da değiliz.”
Beyefendi maiyetine dönüp sakince, “Şu hayvanları kırbaçlayıp kulübelerine gönderin!” dedi.
Kalabalık bir anda dağıldı; atlılar peşlerinden daldı, kırbaçlarını savurup çalılıklara kaçmayıp yolda kalacak kadar akılsız olanları acımasızca atlarıyla ezdiler. Çığlıklar ve yakarışlar kısa sürede uzakta kesildi; atlılar da bir süre sonra grup grup geri dönmeye başladı. Bu sırada beyefendi bizi daha yakından sorgulamış ama ağzımızdan ayrıntı alamamıştı. Bize yaptığı iyiliği övgüyle karşılıyor, yalnızca uzak bir ülkeden gelmiş kimsesiz yabancılar olduğumuzu söylüyorduk. Refakatçilerin hepsi dönünce beyefendi hizmetkârlarından birine dedi ki:
“Yedek atları getirin, bu insanları bindirin.”
“Başüstüne, efendim.”
Hizmetkârların arasına, en arkaya yerleştirildik. Epey hızlı yol aldık ve hava karardıktan bir süre sonra, başımıza gelenlerin yaşandığı yerden on-on iki mil uzaktaki yol üstü bir hana vardık. Efendimiz akşam yemeğini söyleyip hemen odasına çekildi; onu bir daha görmedik. Sabah tan ağarırken kahvaltı edip yola çıkmaya hazırlandık.
Tam o sırada efendimizin baş hizmetkârı ağır ve kayıtsız bir zarafetle yanımıza sokulup şöyle dedi:
“Bu yolda devam edeceğinizi söylemiştiniz; bizim de yönümüz aynı. Bu yüzden efendim Earl Grip, atları alıp binmenizi ve tehlikeyi atlatana dek bazılarımızın size yirmi mil boyunca eşlik etmesini buyurdu. Cambenet denen güzel bir kasabaya varacaksınız.”
Teşekkürlerimizi sunup teklifi kabul etmekten başka çaremiz yoktu. Altı kişi, rahat ve orta bir tempoda ilerledik. Sohbet sırasında Lord Grip'in, Cambenet'in bir günlük yol ötesinde kalan kendi yöresinde çok önemli bir kişi olduğunu öğrendik. Öyle ağırdan aldık ki kasabanın pazar meydanına vardığımızda sabahın ortalarına yaklaşmıştı. Atlarımızdan indik, Lord Grip'e bir kez daha teşekkür ettik; sonra ilgi çeken şeyin ne olduğunu görmek için meydanın ortasında toplanmış kalabalığa yaklaştık. Eski gezgin köle topluluğundan geriye kalanlardı! Demek bunca zamandır zincirlerini sürükleyip durmuşlardı. Zavallı koca gitmişti; daha birçok kişi de yoktu. Kafileye birkaç köle daha satın alınarak eklenmişti. Kral ilgilenmedi ve yolumuza devam etmek istedi; ben ise gördüklerime dalmış, acıma duygusuyla dolmuştum. Yıpranmış, tükenmiş bu insan enkazlarından gözlerimi alamıyordum. Yere oturmuş, başları öne eğik, sessizce ve yakınmadan duruyorlardı; yürek burkan bir manzaraydı. Meydanda, otuz adımdan daha yakındaki başka bir topluluğa ise çirkin bir tezatla, lafı uzatan bir hatip “bizim şanlı İngiliz özgürlüklerimizi” ballandıra ballandıra övüyordu.
İçim öfkeyle kaynıyordu. Bir plebyen olduğumu unutmuş, bir insan olduğumu hatırlamıştım. Ne pahasına olursa olsun kürsüye çıkıp—
Çıt! Kralla beni kelepçeleyip birbirimize bağladılar! Bunu yoldaşlarımız, o hizmetkârlar yapmıştı; Lord Grip de seyrediyordu. Kral öfkeyle kükreyip şöyle dedi:
“Bu terbiyesiz şakanın anlamı ne?”
Lord, yalnızca baş haydutuna soğukkanlılıkla şunu söyledi:
“Köleleri satışa çıkarın!”
Köleler! Sözcük yeni bir anlam kazanmıştı; anlatılamayacak kadar korkunçtu! Kral kelepçeli ellerini kaldırıp ölümcül bir güçle indirdi ama Lord darbe inerken aradan sıyrılmıştı. Haydudun bir düzine hizmetkârı üstümüze atıldı; bir anda ellerimiz arkamızdan bağlanmış, çaresiz kalmıştık. Özgür insanlar olduğumuzu o kadar yüksek sesle ve öyle hararetle söyledik ki özgürlük nutukları atan hatiple yurtsever kalabalığın dikkatini çektik. Çevremizi sardılar ve kararlı bir tavır takındılar. Hatip şöyle dedi:
“Gerçekten özgür insanlarsanız korkacak bir şeyiniz yok; Tanrı'nın İngiltere'ye bahşettiği özgürlükler kalkanınız ve sığınağınızdır! (Alkışlar.) Birazdan göreceksiniz. Kanıtlarınızı sunun.”
“Ne kanıtı?”
“Özgür insan olduğunuzun kanıtı.”
Ah, hatırladım! Kendime geldim; sustum. Ama kral haykırdı:
“Sen delisin be adam. Şu hırsızla alçağın, özgür olmadığımızı kanıtlaması daha doğru ve akla yatkın olurdu.”
Gördüğünüz gibi, o da başkalarının çoğu gibi yasalarını sonuçlarına göre değil, sözcüklerine göre biliyordu. İnsan yasaları kendine uygulamaya kalkınca, onların anlamı belirginleşiyor.
Herkes başını sallayıp hayal kırıklığına uğramış gibi baktı; bazıları artık ilgilenmeyip uzaklaştı. Hatip bu kez duygusal bir sesle değil, iş konuşur gibi dedi ki:
“Ülkenizin yasalarını bilmiyorsanız öğrenme vaktiniz gelmiş. Bizim için yabancısınız; bunu inkâr edemezsiniz. Özgür olabilirsiniz, bunu inkâr etmiyoruz; ama köle de olabilirsiniz. Yasa açık: sizi kölelikle suçlayan kişinin köle olduğunuzu kanıtlaması gerekmiyor; sizin köle olmadığınızı kanıtlamanız gerekiyor.”
Şöyle dedim:
“Sevgili efendim, Astolat'a haber gönderebilmemiz için bize yalnızca biraz zaman verin; ya da Kutsallık Vadisi'ne haber göndermemize izin verin—”
“Susun, iyi adam, bunlar olağanüstü talepler; kabul edilmelerini bekleyemezsiniz. Çok zaman alır ve efendinizi haksız yere rahatsız eder—”
“Efendi mi, budala!” diye kükredi kral. “Benim efendim yok, efendisi olan benim—”
“Tanrı aşkına susun!”
Kralı durdurmak için sözleri zamanında yetiştirdim. Zaten yeterince başımız beladaydı; bu insanlara deli olduğumuz fikrini vermenin bize yararı olmazdı.
Ayrıntıları uzatmanın anlamı yok. Earl bizi satışa çıkardı ve açık artırmada sattı. Aynı cehennemlik yasa, benim zamanımda, bin üç yüz yıldan fazla sonra, kendi Güney'imizde de yürürlükteydi. Özgür olduğunu kanıtlayamayan yüzlerce özgür insan bu yasa uyarınca ömür boyu köleliğe satılmıştı; bu durum bende pek bir izlenim bırakmamıştı. Ama yasa ve müzayede kürsüsü bizzat başıma gelince, daha önce yalnızca uygunsuz bulduğum şey birden cehennem azabına dönüştü. İşte insan böyle bir şey.
Evet, domuz gibi açık artırmada satıldık. Büyük bir kasabada, hareketli bir pazarda iyi para ederdik; ama burası öylesine durgundu ki öyle düşük bir fiyata satıldık ki aklıma her gelişinde utanıyorum. İngiltere Kralı yedi dolar, başbakanı dokuz dolar getirdi; oysa kral rahatlıkla on iki dolar, ben de en az on beş dolar ederdim. Ama işler hep böyle yürür: piyasa durgunsa malı elden çıkarmaya kalkın, malın ne olduğunun önemi yok, kötü bir alışveriş yapacağınız kesindir; bunu baştan kabullenin. Earl'ün aklı olsaydı da—
Yine de onun için kendimi üzmeye gerek yok. Şimdilik bırakalım; tabiri caizse, onun numarasını aldım.
Köle taciri ikimizi de satın aldı, uzun zincirine bağladı; kafilenin en sonunda biz vardık. Yola koyulup öğleyin Cambenet'ten çıktık. İngiltere Kralı'yla başbakanının kelepçelenmiş, prangalanmış, boyunduruk altına alınmış hâlde bir köle kafilesinde yürürken türlü aylak kadın ve erkeklerin yanından, pencerelerde oturan güzel ve hoş insanların altından geçmesi; ama tek bir meraklı bakış çekmemesi, kimsenin tek bir söz etmemesi bana akıl almaz derecede tuhaf geldi. Ah, ah! Bu, sonuçta bir kralın serseriden daha ilahi hiçbir yanı olmadığını gösteriyor. Kral olduğunu bilmediğinizde, o yalnızca ucuz ve içi boş bir yapaylıktır. Ama niteliğini ortaya çıkarın; ona bakmak insanın soluğunu keser. Sanırım hepimiz aptalız. Herhâlde öyle doğuyoruz.
Bölüm etkileşimi
