Bölümler 22Şu an: Bölüm Xııı.
- 1 Birinci Kısım. — Bölüm I.3.014 kelime
- 2 Bölüm Iı.2.136 kelime
- 3 Iıı. Bölüm3.042 kelime
- 4 Bölüm Iv.1.841 kelime
- 5 Bölüm V.1.261 kelime
- 6 Bölüm Vı.2.673 kelime
- 7 Bölüm VII1.276 kelime
- 8 Bölüm VIII2.030 kelime
- 9 Bölüm Ix.1.766 kelime
- 10 Bölüm X.3.971 kelime
- 11 Bölüm Xı.5.217 kelime
- 12 Bölüm Xıı.1.612 kelime
- 13 Bölüm Xııı.2.047 kelime · Okuduğun bölüm
- 14 Bölüm Xıv.3.375 kelime
- 15 Bölüm Xv.292 kelime
- 16 İkinci Kısım. — Bölüm Xvı.3.963 kelime
- 17 Bölüm Xvıı.2.813 kelime
- 18 Bölüm Xvııı.898 kelime
- 19 Bölüm Xıx.2.472 kelime
- 20 Xx. Bölüm570 kelime
- 21 Xxı. Bölüm864 kelime
- 22 Sonuç638 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
BÖLÜM XIII.
Kızıl Ev’de erkenci akşam yemeği saati çoktan geçmişti. Eğlence, utangaçlığın yerini rahat bir neşeye bıraktığı bir aşamadaydı; kendilerinde alışılmadık hünerler bulunduğunu bilen beyler sonunda bir hornpipe dansı yapmaya razı edilebiliyor, Squire ise iskambil masasının başında daha fazla oturmak yerine yüksek sesle konuşmayı, enfiye saçmayı ve konuklarının sırtını sıvazlamayı yeğliyordu. Bu tercih, ayık iş saatlerinde bile her an değişebilen, iskambil ve brendi başındaysa büsbütün hırçınlaşıp acımasızlaşan amca Kimble’ı çileden çıkarıyordu. Rakibi kartları dağıtmadan önce şüpheyle gözlerini kısarak kartlarını karıştırıyor, kötü bir koz açıldığında, böyle şeylerin olabildiği bir dünyada insanın artık kendini düşüncesizce sefahate bırakmasının da pekâlâ mümkün olduğunu anlatan tarifsiz bir tiksintiyle bakıyordu. Akşam bu kadar serbest ve keyifli bir hâl aldığında, yemeğin ağır işleri çoktan bittiği için hizmetkârların da eğlenceden pay almak üzere dansı seyretmeye gelmesi âdettendi; böylece evin arka tarafları ıssız kalıyordu.
Beyaz Salon’a holden açılan iki kapı vardı; hava girsin diye ikisi de açık bırakılmıştı. Ama alçaktaki kapının önü hizmetkârlarla köylülerle dolmuş, yalnızca üstteki kapı boş kalmıştı. Bob Cass hornpipe oynuyordu. Bu çevik oğluyla gurur duyan babası, gençliğinde tıpatıp kendisi gibi olduğunu tekrar tekrar ileri sürüyor, bunu gençlikte erişilebilecek en üstün hüner saydığını belli eden bir sesle konuşuyordu. Dans edenin karşısında, üst kapıdan pek uzakta olmayan bir yerde toplanmış grubun ortasında duruyordu. Godfrey biraz uzakta, kardeşinin dansını izlemek için değil, grupta babasının yanında oturan Nancy’yi gözden kaçırmamak için durmuştu. Squire’ın evlilik ve Bayan Nancy Lammeter’in güzelliği üzerine babacan şakalarına konu olmamak için gruptan ayrı duruyordu; bu şakaların giderek daha açık hâle gelmesi beklenebilirdi. Hornpipe bitince Nancy’yle yeniden dans etme fırsatı olacaktı; o zamana kadar da kimse fark etmeden ona uzun uzun bakmak pek hoştu.
Ama Godfrey o uzun bakışlarından birinden gözlerini kaldırınca, o anda karşısında ölülerden çıkıp gelmiş bir hayalet belirse duyacağı kadar büyük bir sarsıntıyla bir nesneye takıldı bakışları. Bu, saygın hayranların güneş ışığında görüp beğendiği güzelce süslenmiş cephenin arkasında, karanlık bir arka sokak gibi uzanan gizli yaşamından çıkıp gelmiş bir hayaletti. Kendi çocuğuydu; Silas Marner’ın kollarındaydı. Çocuğu aylardır görmemiş olsa da, aklına hiçbir kuşku düşmeden bir anda bunu anladı. Yanılmış olabileceği umudu doğmaya başladığında, Bay Crackenthorp ile Bay Lammeter bu tuhaf geliş karşısında şaşkınlıkla Silas’a doğru çoktan ilerlemişti. Godfrey de hemen yanlarına katıldı; duyacağı her sözü işitmeden rahat edemiyordu. Kendini denetlemeye çalışıyor, ama biri ona baksa dudaklarının bembeyaz kestiğini, titrediğini göreceğini biliyordu.
Odanın o ucundaki herkesin gözü artık Silas Marner’a çevrilmişti. Squire ayağa kalkmış, öfkeyle sormuştu: “Bu da ne? Ne oluyor? Böyle içeri dalmaya nasıl cüret edersin?”
“Doktoru çağırmaya geldim, doktoru istiyorum,” demişti Silas, ilk anda Bay Crackenthorp’a.
“Ne oldu Marner?” diye sordu papaz. “Doktor burada; ama ne istediğini sessizce söyle.”
“Bir kadın,” dedi Silas, Godfrey yanlarına geldiği sırada alçak sesle, soluk soluğa. “Öldü sanırım; Stone-pits’te, karların içinde, kapımdan pek uzak olmayan bir yerde yatıyor.”
Godfrey’in yüreği gümbür gümbür attı. O anda zihninde tek bir korku vardı: Kadının ölmemiş olma ihtimali. Bu kötü bir korkuydu; Godfrey’in iyi huylu yaradılışında yuva bulmuş çirkin bir konuktu. Ama mutluluğu ikiyüzlülüğe bağlı olan bir insanın hiçbir yaradılışı onu kötü dileklerden koruyamaz.
“Sus, sus!” dedi Bay Crackenthorp. “Holde dışarı çık. Doktoru yanına getiririm. Karda bir kadın bulmuş; ölmüş olduğunu sanıyor,” diye ekledi Squire’a alçak sesle. “Mümkün olduğunca az söz etmek daha iyi; hanımlar çok sarsılır. Onlara soğuk ve açlıktan hastalanmış yoksul bir kadın olduğunu söyle yeter. Gidip Kimble’ı çağıracağım.”
Ama bu sırada hanımlar, münzevi keten dokumacısını böylesine tuhaf koşullar altında oraya getiren şeyi merak ederek ve güzel çocukla ilgilenerek öne üşüşmüştü. Işığın parlaklığından ve kalabalık konuklardan hem ürken hem de etkilenen çocuk bir an kaşlarını çatıp yüzünü saklıyor, sonra başını kaldırıp çevresine usulca bakıyordu. Derken bir dokunuş ya da tatlı bir söz çatık kaşlarını geri getiriyor, yüzünü daha da kararlı biçimde saklamasına yol açıyordu.
“Bu çocuk kimin?” diye sordu aynı anda birkaç hanım; aralarında Nancy Lammeter de vardı, Godfrey’e sesleniyordu.
“Bilmiyorum; karda bulunmuş yoksul bir kadının çocuğu sanırım,” diye cevap verdi Godfrey, korkunç bir çabayla kendini konuşmaya zorlayarak. (“Aslında emin miyim?” diye ekledi, kendi vicdanının soracağını önceden sezerek, içinden.)
“Öyleyse çocuğu burada bırakın, Bay Marner,” dedi iyi kalpli Bayan Kimble; yine de o kirli giysileri süslü saten korsesine değdirmekten çekinerek. “Kızlardan birine aldırırım.”
“Hayır, hayır; ondan ayrılamam, gitmesine izin veremem,” dedi Silas birden. “Bana geldi; onu tutmaya hakkım var.”
Çocuğu elinden alma önerisi Silas’ın aklına hiç gelmemişti; güçlü ve ani bir dürtüyle söylediği sözler neredeyse kendisine bile bir açıklama gibi gelmişti. Bir dakika önce çocuk hakkında belirgin bir niyeti yoktu.
“Böyle şey duydunuz mu hiç?” dedi Bayan Kimble, hafifçe şaşırarak yanındaki hanıma.
“Hanımlar, şimdi kenara çekilmenizi rica edeceğim,” dedi Bay Kimble, iskambil odasından çıkarak. Bu araya girilmesine biraz içerlemişti ama mesleğinin uzun alışkanlığı onu, pek ayık olmadığı zamanlarda bile, hoşuna gitmeyen çağrılara uymaya alıştırmıştı.
“Şimdi dışarı çıkmak tatsız iş, ha Kimble?” dedi Squire. “Niye şu genç adamı, çırak olanı göndermemiş? Adı neydi?”
“Gönderebilirmiş! Evet, olmuşla ölmüşe çare yok,” diye homurdandı amca Kimble, Marner’la aceleyle dışarı çıkarken; Bay Crackenthorp ile Godfrey de peşlerinden geldi. “Bana kalın bir çift çizme getir, Godfrey, olur mu? Dur, biri Winthrop’lara koşup Dolly’yi getirsin; çağırabileceğimiz en iyi kadın o. Ben, Ben, akşam yemeğinden önce buradaydı; gitti mi?”
“Evet efendim, karşılaştım,” dedi Marner; “ama ona bir şey söylemeye duramadım. Yalnızca doktoru çağırmaya gittiğimi söyledim, o da doktorun Squire’ın evinde olduğunu söyledi. Ben de aceleyle koşup geldim. Evin arka tarafında kimsecikler görünmüyordu, ben de konukların bulunduğu yere girdim.”
Çocuk artık parlak ışıkla gülümseyen kadınların yüzleriyle oyalanmadığından ağlamaya, “anneciğim” diye seslenmeye başladı; ama kendisine güvenini bütünüyle kazanmış görünen Marner’a hep sıkı sıkı sarılıyordu. Godfrey çizmelerle geri gelmişti; çocuğun ağlayışı, içinde bir tel geriliyormuş gibi ona dokundu.
“Ben giderim,” dedi aceleyle, bir şey yapmaya can atarak. “Kadını, Bayan Winthrop’u almaya giderim.”
“Aman, boş ver; başkasını gönder,” dedi amca Kimble, Marner’la hızla uzaklaşırken.
“İşe yarayabileceğim bir şey olursa haber verin, Kimble,” dedi Bay Crackenthorp. Ama doktor artık onu işitemeyecek kadar uzaklaşmıştı.
Godfrey de ortadan kaybolmuştu. Şapkasını ve paltosunu kapmaya gitmişti; deli gibi görünmemesi gerektiğini hatırlayacak kadar aklı başındaydı ama ince ayakkabılarına aldırmadan evden çıkıp kara daldı.
Birkaç dakika sonra, Dolly’nin yanında Stone-pits’e doğru hızla ilerliyordu. Dolly, iyilik için çıktığı bir işte soğukla ve karla karşılaşmanın tam da kendisine düştüğünü düşünüyordu; yine de genç bir beyefendinin aynı hevesle ayaklarını ıslatmasına çok üzülüyordu.
“Geri dönseniz çok daha iyi olur, efendim,” dedi Dolly saygılı bir şefkatle. “Üşütmenize gerek yok. Dönerken kocama da gelir mi diye sorar mısınız; sanırım Gökkuşağı’ndadır. Onu iş görecek kadar ayık bulursanız tabii. Yoksa Bayan Snell belki oğlanı buraya gönderip gidip gelmesini sağlar; doktordan istenebilecek şeyler çıkabilir.”
“Hayır, madem bir kere dışarı çıktım, burada kalacağım,” dedi Godfrey, Marner’ın kulübesinin karşısına geldiklerinde. “Bir şey yapmam gerekiyorsa gelip bana söylersiniz.”
“Peki efendim, çok naziksiniz; yüreğiniz yumuşak,” dedi Dolly kapıya yönelirken.
Godfrey öylesine acı veren düşüncelere dalmıştı ki bu hak etmediği övgü karşısında en ufak bir vicdan azabı bile duymadı. Aşağı yukarı yürürken karın ayak bileklerine kadar çıktığını fark etmiyordu; kulübede olup bitenler ve her olasılığın geleceğini nasıl etkileyeceği konusunda titrek bir kaygı duymanın dışında hiçbir şeyin farkında değildi. Hayır, başka her şeyden tümüyle habersiz değildi. Daha derinde, tutkulu arzu ve korkuyla yarı yarıya bastırılmış bir duygu ona bu olasılıkların sonucu için beklememesi gerektiğini söylüyordu: Yaptıklarının sonuçlarını kabul etmeli, sefil karısını sahiplenmeli ve çaresiz çocuğun sorumluluğunu üstlenmeliydi. Ama Nancy’den vazgeçmeyi gerçekten göze alabileceğini düşünecek kadar ahlaki cesareti yoktu. Yalnızca, vazgeçmesine engel olan bu zayıflık yüzünden ömür boyu huzursuzluk duyacak kadar vicdanı, yüreği vardı. Tam o sırada zihni, bütün bu kısıtlamalardan kurtulup uzun tutsaklığından bir anda sıyrılma umuduna doğru sıçradı.
“Öldü mü?” diye soruyordu içindeki bütün seslere baskın çıkan ses. “Öldüyse Nancy’yle evlenebilirim; sonra iyi bir adam olur, hiçbir sırrım kalmaz; çocuğa da bir şekilde bakılır.” Ama bu hayalin önüne başka bir olasılık dikildi: “Yaşayabilir; o zaman benim için her şey biter.”
Kulübenin kapısının açılıp Bay Kimble’ın dışarı çıkmasına kadar ne kadar beklediğini Godfrey hiç öğrenemedi. Amcasını karşılamak için öne çıktı; duyacağı haber ne olursa olsun, içinde duyduğu çalkantıyı bastırmaya hazırlanıyordu.
“Bunca yolu geldiğim için sizi bekledim,” dedi önce davranarak.
“Aman, dışarı çıkman saçmalıktı; neden adamlardan birini göndermedin? Yapılacak bir şey yok. Ölmüş; bence saatler önce ölmüş.”
“Nasıl bir kadın?” diye sordu Godfrey; kanın yüzüne hücum ettiğini hissederek.
“Genç bir kadın ama çok zayıflamış; uzun siyah saçlı. Bir serseri, üstü başı lime lime. Yine de parmağında alyans var. Yarın onu düşkünler evine götürmeleri gerekecek. Hadi, gel.”
“Ona bakmak istiyorum,” dedi Godfrey. “Dün böyle bir kadın gördüğümü sanıyorum. Bir iki dakikaya size yetişirim.”
Bay Kimble yoluna devam etti, Godfrey ise kulübeye geri döndü. Dolly’nin özenle düzelttiği yastıktaki ölü yüze yalnızca bir kez baktı. Ama mutsuz, nefret ettiği karısına son bakışını öyle iyi hatırlamıştı ki, bu gecenin bütün hikâyesini anlatırken, aradan on altı yıl geçse de yıpranmış yüzündeki her çizgi gözünün önüne geliyordu.
Hemen ocağın başına yöneldi. Silas Marner çocuğu sakinleştirmeye çalışarak oturuyordu. Artık bütünüyle sakindi ama uyumuyordu; tatlı lapa ve sıcaklık onu, gözlerini kocaman açıp çevresine baktığı o dinginliğe kavuşturmuştu. İçimizdeki kargaşayla biz yetişkinleri, küçük bir çocuğun karşısında, yeryüzündeki ya da gökyüzündeki sessiz bir yücelik veya güzellik karşısında duyduğumuz türden bir hayranlığa kapılmaya iten dinginlikti bu: parlaklığını sabitçe sürdüren bir gezegenin, çiçeklerle dolu bir yaban gülünün ya da sessiz bir patikanın üzerine eğilen ağaçların karşısında duyduğumuz hayranlık gibi. Çocuk, açık mavi gözlerini Godfrey’ninkilere çevirdi; ne tedirginlik ne de tanıma belirtisi vardı. Babasına görünür ya da işitilir hiçbir talepte bulunamıyordu; babasıysa o küçücük kalbin kendi içindeki yarı kıskanç özleme karşılık vermeyişinde tuhaf bir pişmanlık ve sevinç karışımı hissetti. Sonra mavi gözler yavaşça ondan uzaklaşıp, eğilerek kendilerine bakan dokumacının tuhaf yüzüne takıldı; küçük el de Marner’ın buruşuk yanağını sevgiyle çekiştirmeye başladı.
“Çocuğu yarın kilise idaresine mi götüreceksin?” diye sordu Godfrey olabildiğince kayıtsız bir sesle.
“Kim söylüyor bunu?” dedi Marner sertçe. “Onu götürmem için beni zorlayacaklar mı?”
“Canım, onu yanında tutmak istemezsin herhalde; senin gibi yaşlı bir bekâr?”
“Benden almaya hakları olduğunu biri gösterene kadar,” dedi Marner. “Annesi öldü, babası da yok sanırım. O yapayalnız; ben de yapayalnızım. Param gitti, nereye gittiğini bilmiyorum; bu da nereden geldi bilmiyorum. Hiçbir şey bilmiyorum; aklım biraz karışık.”
“Zavallı küçük şey!” dedi Godfrey. “Ona giysi bulmaya yardım etmen için biraz para vereyim.”
Elini cebine atıp yarım gine buldu; parayı Silas’ın eline sıkıştırdıktan sonra Bay Kimble’a yetişmek üzere kulübeden aceleyle çıktı.
“Ah, gördüğüm kadın bu değilmiş,” dedi yetişince. “Şirin bir çocuk; yaşlı adam onu yanında tutmak istiyor gibi. Onun gibi bir cimri için tuhaf doğrusu. Ama yardım olsun diye ona ufak bir şey verdim. Kilise idaresinin çocuğu yanında tutma hakkı için onunla çekişmeye kalkışması pek olası değil.”
“Hayır; ama bir zamanlar onunla bu yüzden kavga edebilirdim. Artık çok geç. Çocuk ateşe doğru koşsa, teyzen peşinden yetişemeyecek kadar şişman; telaşlı bir dişi domuz gibi oturup homurdanmaktan başka bir şey yapamaz. Ama ne budalasın, Godfrey! Böyle dans ayakkabılarıyla, çoraplarınla dışarı çıkılır mı? Hem gecenin gözde delikanlılarından birisin, üstelik kendi evindesin! Bu neyin deliliği, delikanlı? Bayan Nancy sana zalim mi davrandı da iskarpinlerini mahvederek ona nispet etmek istiyorsun?”
“Ah, bu gece her şey tatsızdı. Dans etmekten, cilveleşmekten ve şu hornpipe dansları meselesinden ölesiye sıkılmıştım. Bir de öteki Bayan Gunn’la dans etmem gerekiyordu,” dedi Godfrey; amcasının önerdiği bahaneye sığınabildiği için memnundu.
Kendini hırslı bir titizlikle tertemiz tutmaya çalışan bir zihin, başkasının fark etmediği yanlış bir fırça darbesinden rahatsız olan büyük bir sanatçı gibi, gerçeği çarpıtmaktan ve küçük yalanlardan huzursuz olur. Ama eylemler bir kez yalana dönüştü mü, bu çarpıtmalar da süs gibi hafifçe taşınır.
Godfrey, ayakları kurumuş halde Beyaz Salon’a yeniden döndü; doğruyu söylemek gerekirse, acı veren düşüncelerin bastıramayacağı kadar güçlü bir rahatlama ve sevinç duyuyordu. Artık fırsat buldukça Nancy Lammeter’e en tatlı sözleri söyleyebilir, hem ona hem kendine hep onun görmek isteyeceği kişi olacağına söz verebilirdi. Ölen karısının kimliğinin anlaşılma tehlikesi yoktu: O zamanlar etkin soruşturmalar yürütülmüyor, haberler geniş çevrelere yayılmıyordu; evliliklerinin kaydı da çok uzakta, çevrilmemiş sayfaların arasında, kendisi dışında kimsenin ilgisini çekmeyen bir yerde kalmıştı. Dunsey geri dönerse onu ele verebilirdi; ama Dunsey’i susmaya ikna etmek mümkündü.
Bir insanın davranışları, korkmak için haklı nedenleri olduğundan çok daha iyi sonuçlandığında, bu, davranışlarının görünebileceğinden daha az budalaca ve kusurlu olduğunun kanıtı sayılmaz mı? Bize iyi davranıldığında, kendimizi bütünüyle değersiz görmemeye ve kendimize iyi davranmamızın, kendi talihimizi bozmamamızın ancak adil olacağına inanmaya başlarız. Sonuçta geçmişi Nancy Lammeter’e itiraf edip mutluluğunu—hayır, onun mutluluğunu da—elden çıkarmasının ne yararı vardı? Çünkü Nancy’nin onu sevdiğine dair belli bir güveni vardı. Çocuğa gelince, ona bakılmasını sağlayacaktı; onu asla terk etmeyecek, ama kendi çocuğu olduğunu da söylemeyecekti. Kimse işlerin nasıl sonuçlanacağını bilemeyeceğine göre, belki de babasının sahiplenmediği bir çocuk hayatta aynı ölçüde mutlu olurdu. Zaten başka bir gerekçe aramaya ne gerek vardı? Öyleyse, babası çocuğu sahiplenmezse çok daha mutlu olacaktı.
Bölüm etkileşimi
