Silas Marner kitap kapağı

7. bölüm / 22

Bölüm VII

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 22Şu an: Bölüm VII

BÖLÜM VII
Yine de hemen ardından, hayaletlerin Bay Macey’nin onlara yakıştırdığından daha alçakgönüllü olduğuna dair bir kanıt ortaya çıkmış gibiydi: Silas Marner’ın solgun, ince bedeni, tek kelime etmeden ve tuhaf, dünya dışı gözleriyle topluluğu süzerek birden sıcak ışığın altında belirdi. Uzun pipolar, ürkmüş böceklerin antenleri gibi hep birlikte kıpırdadı. Orada bulunan herkes, kuşkucu nalbant bile, karşısında etten kemikten Silas Marner’ın değil bir hayaletin durduğu izlenimine kapılmıştı; Silas’ın girdiği kapı yüksek arkalıklı sıraların ardında kalmış, kimse onun gelişini fark etmemişti. Hayaletten epey uzakta oturan Bay Macey, tartışmada üstün geldiğini düşünüp genel korkudaki payını bununla dengelemiş olabilirdi. Silas Marner o tuhaf trans hâline girdiğinde ruhunun bedeninden ayrıldığını hep söylememiş miydi? İşte kanıtı! Yine de, genel olarak bakıldığında, bunu görmeden de pekâlâ yaşayabilirdi. Birkaç an ölüm sessizliği oldu; Marner’ın nefes nefese kalışı ve heyecanı konuşmasına engel oluyordu. Meyhaneci, evini herkese açık tutmak zorunda olduğu yönündeki alışılmış düşüncesiyle ve bozulmamış tarafsızlığının onu koruyacağına güvenerek, sonunda hayalete seslenme işini üstlendi.

“Bay Marner,” dedi uzlaştırıcı bir sesle, “derdin ne? Burada ne işin var?”

“Soyuldum!” dedi Silas soluk soluğa. “Param çalındı! Polis memurunu—hâkimi—Squire Cass’i—Bay Crackenthorp’u istiyorum!”

“Tut şunu Jem Rodney,” dedi meyhaneci; hayalet olduğu düşüncesi yatışmıştı. “Aklını kaçırmış galiba. Sırılsıklam olmuş.”

Jem Rodney en dışta oturuyordu ve Marner’ın durduğu yere yakındı; ama yardım etmeyi reddetti.

“Canın istiyorsa kendin yakala Bay Snell,” dedi Jem biraz somurtarak. “Soyulmuş; bildiğim kadarıyla öldürülmüş bile,” diye mırıldandı.

“Jem Rodney!” dedi Silas, dönüp şüphelendiği adama tuhaf gözlerini dikerek.

“Evet Bay Marner, benden ne istiyorsunuz?” dedi Jem, biraz titreyerek ve savunma silahı gibi maşrapasını kavrayarak.

“Paramı çalan sen olduysan,” dedi Silas, ellerini yalvarırcasına kavuşturup sesini çığlığa yükselterek, “geri ver—sana ilişmeyeceğim. Polis memurunu üstüne salmayacağım. Geri ver, sana—sana bir gine vereceğim.”

“Ben mi paranı çalmışım!” dedi Jem öfkeyle. “Paramı çaldığımı söylersen bu maşrapayı gözüne fırlatırım.”

“Hadi, hadi Bay Marner,” dedi meyhaneci; kararlılıkla ayağa kalkıp Marner’ı omzundan kavramıştı. “Bir ihbarınız varsa aklı başında biri gibi anlatın; sizi dinlememizi bekliyorsanız aklınızın başınızda olduğunu gösterin. Boğulmuş sıçan gibi sırılsıklamsınız. Oturun, kurulanın ve açık açık konuşun.”

“Ah, elbette dostum,” dedi nalbant; kendisinin ve durumun gerektirdiği ölçüde davranmadığını fark etmeye başlamıştı. “Dik dik bakıp çığlık atmayı bırak, yoksa seni deli diye bağlarlar. Başta konuşmamamın sebebi de buydu: Adam delirmiş, diye düşündüm.”

“Evet, evet, oturtun onu,” dedi birkaç kişi birden; hayaletlerin gerçekten var olup olmadığı meselesinin hâlâ açıkta kalmasından memnundular.

Meyhaneci, Marner’a ceketini çıkarttırdı, sonra da onu herkesin uzağında, dairenin ortasında ve ateşin tam karşısında duran bir sandalyeye oturttu. Parasını geri almak için yardım bulmaktan başka belirgin bir amacı olmayacak kadar bitkin olan dokumacı, karşı koymadan söyleneni yaptı. Topluluğun az önceki korkusu yerini güçlü bir meraka bırakmıştı; herkesin yüzü Silas’a dönüktü. Meyhaneci yeniden yerine oturunca şöyle dedi:

“Şimdi Bay Marner, ne anlatacaktınız? Soyulduğunuzu söylüyorsunuz. Anlatın bakalım.”

“Beni soyduğunu bir daha söylemesin,” diye bağırdı Jem Rodney aceleyle. “Onun parasıyla ne yapabilirdim ki? Papazın cüppesini çalıp giymem de aynı derecede mümkün.”

“Kes sesini Jem, de bakalım ne diyecek,” dedi meyhaneci. “Şimdi Bay Marner.”

Silas şimdi hikâyesini anlattı; soygunun gizemli niteliği ortaya çıktıkça sık sık sorularla sözü kesiliyordu.

Derdi Raveloe komşularına açmak, kendine ait olmayan bir ocağın sıcaklığında oturmak ve yardım umabileceği en yakın kişiler olan yüzlerin ve seslerin varlığını hissetmek, kaybına duyduğu ateşli kaygıya rağmen kuşkusuz Marner’ı etkilemişti. İçimizdeki bir gelişmenin başlangıcını, dışımızdakinin başlangıcını fark ettiğimizden daha kolay fark etmeyiz: Tomurcuğun en küçük belirtisini görene dek özsuyun içinde nice dolaşım olmuştur.

Dinleyenlerin başta duyduğu hafif kuşku, sıkıntısının inandırıcı yalınlığı karşısında giderek eridi: Komşuların Marner’ın doğruyu söylediğinden kuşkulanması imkânsızdı. Bunun nedeni, anlattıklarının niteliğinden yola çıkarak yalan söylemek için hiçbir nedeni olmadığını hemen çıkarabilecek durumda olmaları değildi; Bay Macey’nin dediği gibi, “Şeytanın yardımı arkasında olanların, zavallı Silas gibi böyle perişan olması beklenmezdi.” Daha çok, soyguncunun hiçbir iz bırakmamış olmasından ve Silas’ın kapısını kilitlemeden evden ayrılacağı, ölümlülerin kesinlikle hesaplayamayacağı o anı tam zamanında bilmiş olmasından şu sonuç daha olası görünüyordu: O civardaki itibarsız ilişkisi gerçekten var idiyse bile artık sona ermişti; dolayısıyla Marner’a bu kötülüğü, peşine polis memuru salmanın hiçbir işe yaramayacağı biri yapmıştı. İnsanüstü bu suçlunun, kapı kilitsiz kalana dek neden beklemek zorunda olduğu ise kimsenin aklına gelmedi.

“Bu işi yapan Jem Rodney değil, Bay Marner,” dedi meyhaneci. “Zavallı Jem’e öyle bakıp durmayın. Gözünü kırpmadan etrafı kollamak zorunda olan varsa, bir tavşan ya da ikisi yüzünden Jem’in başı derde girmiş olabilir; ama kendi anlattığınıza göre, siz evden çıkmadan önce de Jem burada, maşrapasından içiyor; cemaatin en dürüst adamı gibi oturuyordu.”

“Evet, evet,” dedi Bay Macey. “Masumları suçlamayalım. Kanun böyle değil. Bir adam tutuklanmadan önce aleyhinde yemin edecek insanlar olmalı. Masumları suçlamayalım Bay Marner.”

Silas’ın belleği bu sözlerle uyanamayacak kadar bütünüyle uyuşuk değildi. Son bir saat içinde yaşadığı her şey kadar yeni ve tuhaf bir pişmanlık duygusuyla yerinden fırladı, Jem’in yanına gitti ve yüzündeki ifadeyi iyice görmek istermiş gibi ona baktı.

“Yanılmışım,” dedi. “Evet, evet, düşünmeliydim. Aleyhinde tanıklık edecek kimse yok Jem. Yalnız, evime herkesten sık gelmiştin; aklıma bu yüzden sen geldin. Seni suçlamıyorum, kimseyi suçlamayacağım; yalnızca...” Elleriyle başını tutup şaşkın bir kederle arkasını dönerken ekledi: “Altınlarım nerede olabilir, düşünüp duruyorum.”

“Evet, evet, eritmeye yetecek kadar sıcak bir yere gitmişlerdir, sanırım,” dedi Bay Macey.

“Tüh!” dedi nalbant. Ardından sorgular gibi bir tavırla sordu: “Keselerde ne kadar para vardı Bay Marner?”

“Dün gece saydığımda iki yüz yetmiş iki sterlin, on iki şilin altı peniydi,” dedi Silas, inleyerek yeniden otururken.

“Hadi canım! Taşıması o kadar da ağır olmazmış. Bir serseri içeri girmiş, hepsi bu. Ayak izlerine, tuğlaların ve kumun yerli yerinde oluşuna gelince... Gözleriniz böcek gözü gibi, Bay Marner; o kadar yakından bakmak zorundalar ki bir seferde pek bir şey göremiyorsunuz. Bence ben siz, siz de ben olsaydınız—sonuçta aynı kapıya çıkar—her şeyi bıraktığınız gibi bulduğunuzu düşünmezdiniz. Benim önerim şu: Topluluktaki en aklı başında iki kişi sizinle Bay Kench’e, polis memuruna gitsin; yatakta hasta olduğunu biliyorum. Bizden birini vekili olarak görevlendirsin; kanun böyle ve kimsenin buna itiraz edeceğini sanmıyorum. Kench’in evi çok uzak değil. Sonra vekil ben olursam sizinle geri dönüp evinizi incelerim Bay Marner. Buna itirazı olan varsa, erkek gibi ayağa kalkıp açıkça söylesin.”

Bu yerinde konuşmayla nalbant kendine güvenini yeniden kazanmış, topluluğun en aklı başında kişilerinden biri seçildiğini duymayı beklemeye koyulmuştu.

“Ama önce gece nasıl, bir bakalım,” dedi meyhaneci; bu önerinin kendisini de ilgilendirdiğini düşünüyordu. Kapıdan dönünce, “Hâlâ şiddetli yağıyor,” dedi.

“Yağmurdan korkacak adam değilim,” dedi nalbant. “Yoksa Yargıç Malam, bizim gibi saygın adamların önüne bir ihbar geldiği hâlde hiçbir şey yapmadığını duyunca kötü görünür.”

Meyhaneci bu görüşe katıldı; topluluğun fikrini aldıktan ve yüksek kilise çevrelerinde nolo episcopari diye bilinen küçük bir töreni gereği gibi yerine getirdikten sonra, Kench’e gitmenin soğuk ve ağır sorumluluğunu üstlenmeyi kabul etti. Ancak bu durum nalbantı çok öfkelendirdi; çünkü Bay Macey, kendisini polis memuru vekili olarak önermesine itiraz etmişti. Kanunu bildiğini ileri süren bu yaşlı bilge, babasından öğrendiği bir gerçek olarak hiçbir doktorun polis memuru olamayacağını söyledi.

“Sen de doktorsun sanırım; her ne kadar yalnızca hayvan doktoru olsan da. Sinek sinektir, at sineği olsa bile,” diye sözünü tamamladı Bay Macey; kendi “zekâsına” biraz şaşırmıştı.

Bu konuda hararetli bir tartışma çıktı. Nalbant elbette doktor unvanından vazgeçmek istemiyor, ama doktor isterse polis memuru olabileceğini savunuyordu; kanunun demek istediği, istemezse olmak zorunda olmadığıydı. Bay Macey bunun saçmalık olduğunu düşünüyordu; çünkü kanunun doktorları başkalarından daha az seveceği yoktu. Üstelik, doktorların başka insanlardan daha çok polis memuru olmak istememesi doğalarının gereğiyse Bay Dowlas neden bu göreve bu kadar hevesliydi?

“Polis memuru olmak istemiyorum,” dedi nalbant, bu acımasız akıl yürütme karşısında köşeye sıkışınca. “Doğruyu söyleyecek olursa bunu benim için kimse söyleyemez. Ama yağmurda Kench’e gitmek konusunda kıskançlık edip çekişeceklerse, kim gitmek istiyorsa gitsin; beni gitmeye ikna edemezsiniz, söyleyeyim.”

Yine de meyhanecinin araya girmesiyle anlaşmazlık çözüldü. Bay Dowlas resmî görev üstlenmeye gönülsüz ikinci kişi olarak gitmeyi kabul etti. Böylece zavallı Silas’a eski örtülerden birkaç tane verildi; iki yoldaşıyla birlikte yeniden yağmura çıktı. Önündeki uzun gece saatlerini dinlenmeyi özleyenler gibi değil, “sabahı bekleyecek” olanlar gibi düşünüyordu.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…