Silas Marner kitap kapağı

4. bölüm / 22

Bölüm Iv.

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 22Şu an: Bölüm Iv.

BÖLÜM IV.
Dunstan Cass, soğuk ve nemli bir sabahın ayazında, av yerine avcı atıyla gitmek zorunda olan birinin temkinli ve sakin temposuyla yola koyulunca, yolunun uzak ucunda Stone-pit denilen çitle çevrilmemiş arazinin yanından geçen şeridi izlemek zorunda kaldı. Silas Marner’ın on beş yıldır yaşadığı kulübe de oradaydı; bir zamanlar taşçı kulübesiymiş. Mevsim yüzünden burası pek kasvetli görünüyordu: çevresi nemli, çiğnenmiş kille kaplıydı; terk edilmiş taş ocağındaki kırmızı, çamurlu su da iyice yükselmişti. Dunstan oraya yaklaşırken önce bunları düşündü; ikinci düşüncesi ise, dokuma tezgâhının şimdiden takırdadığını duyduğu o yaşlı dokumacı budalanın bir yerde yüklüce para sakladığı oldu. Marner’ın cimriliği hakkında birçok kez söz edildiğini işitmiş olan kendisi, Dunstan Cass, genç Bey’in gelecek vaat eden durumunu sağlam teminat göstererek yaşlı adamı korkutup ya da ikna edip para vermeye razı etmesini Godfrey’e önermeyi nasıl hiç düşünmemişti? Bu çare şimdi aklına öylesine kolay ve cazip göründü ki, Marner’ın birikimi Godfrey’in acil ihtiyacını karşılamanın ötesinde ona hatırı sayılır bir fazlalık bırakacak, sadık kardeşine de yardım etmesini sağlayacaktı. Dunstan neredeyse atının başını yeniden eve çevirecekti. Godfrey bu öneriyi seve seve kabul ederdi: Wildfire’dan ayrılmasını önleyebilecek bu plana dört elle sarılırdı. Fakat Dunstan’ın düşünceleri bu noktaya varınca yola devam etme isteği ağır bastı. Godfrey’e bu mutluluğu yaşatmak istemiyordu; Bay Godfrey’in canının sıkılmasını tercih ediyordu. Üstelik Dunstan, satacak bir atı olmasının verdiği önemli kişi havasından ve pazarlık edip caka satma, belki de birini kandırma fırsatından hoşlanıyordu. Kardeşinin atını satmanın bütün keyfini çıkarabilir, ayrıca Godfrey’i Marner’dan borç almaya yönlendirmenin keyfinden de mahrum kalmayabilirdi. Böylece av yerine doğru ilerledi.

Dunstan’ın tahmin ettiği gibi Bryce ile Keating de oradaydı; ne de olsa kendisi talihli bir adamdı.

“Vay canına!” dedi, uzun zamandır Wildfire’a göz koymuş olan Bryce. “Bugün kardeşinin atına binmişsin; nasıl oldu bu?”

“Ah, onunla at değiştirdim,” dedi Dunstan. Yalan söylemekten aldığı keyif, işine yarayıp yaramamasından öylesine bağımsızdı ki, karşısındakinin ona inanmayacak olması bile hevesini kıramazdı. “Artık Wildfire benim.”

“Ne? Kendi kemikli, hantal atını verip seninkiyle mi değiştirmiş?” dedi Bryce; alacağı cevabın yine bir yalan olacağını gayet iyi biliyordu.

“Aramızda ufak bir hesap vardı,” dedi Dunsey kayıtsızca. “Wildfire hesabı kapattı. Atı isteksizce aldım, ona iyilik olsun diye; çünkü Jortin’in kısrağına göz dikmiştim—üzerine bindiğin en nadide soylu atlardan biri. Ama Wildfire artık elimde olduğuna göre onu tutacağım; geçen gün Flitton’dan bir adam, Lord Cromleck adına at satın alan, gözünde kayma olan, yeşil yelekli bir herif, ona yüz elli teklif etti. Yine de Wildfire’dan vazgeçmeyeceğim: çit atlamada onun iyisini kolay bulamam. Kısrak daha soylu, ama arka bacakları biraz güçsüz.”

Bryce, Dunstan’ın atı satmak istediğini elbette anlamıştı; Dunstan da onun anladığını biliyordu (at ticareti, insanların bu ustalıklı yolla yürüttüğü pek çok alışverişten yalnızca biridir). Bryce ironik bir yanıt verdiğinde ikisi de pazarlığın ilk aşamasında olduklarını düşünüyordu:

“Şimdi buna şaştım doğrusu; onu elinde tutmak istediğine şaştım. Atını satmak istemeyen birinin, atının değerinin bir buçuk katı için teklif aldığını hiç duymamıştım. Yüz alabilirsen şanslısın.”

Keating de yanlarına geldi ve alışveriş daha karmaşık bir hâl aldı. Sonunda Bryce atı yüz yirmiye satın aldı; Wildfire sağ salim Batherley’deki ahırlara teslim edildiğinde ödeme yapılacaktı. Dunsey, belki de o günkü avdan vazgeçip hemen Batherley’ye gitmenin, Bryce’ın dönmesini bekledikten sonra da cebinde parayla eve götürecek bir at kiralamanın akıllıca olabileceğini düşündü. Fakat talihine güvenmesi ve pazarlık bitince cep matarasında içtiği bir yudum konyakla körüklenen av tutkusu kolay bastırılacak gibi değildi; hele altındaki at, av grubunun hayranlıkla izlediği biçimde çitleri aşıyorken. Ne var ki Dunstan bir çiti fazla atladı ve atı çit kazığına saplandı. Pazarda hiçbir değer taşımayan kendi biçimsiz bedeni yara almadan kurtuldu; ama zavallı Wildfire, değerinden habersiz, yan üstü devrildi ve can çekişerek son nefesini verdi. Az önce üzengisini düzeltmek için attan inmek zorunda kalan Dunstan, bu kesintiye uzun uzun sövüp saymıştı. Bu kesinti onu, zafer anı yaklaşırken avın gerisine düşürmüş; öfkeyle çitleri daha düşüncesizce aşmasına yol açmıştı. Tazılara yetişmesine ramak kalmışken o ölümcül kaza olmuştu. Böylece bir yanda arkalarında ne olduğuyla ilgilenmeyen öndeki hevesli biniciler, öte yanda Wildfire’ın düştüğü yol güzergâhından uzakta geçmeleri pekâlâ mümkün olan gerideki dağınık biniciler arasında kalmıştı. Uzak sonuçlardan çok o anki sıkıntıları önemseyen Dunstan, ayağa kalkıp Wildfire için artık yapılacak bir şey kalmadığını görür görmez, caka satarak bile hoş gösteremeyeceği bu duruma tanık olan kimsenin bulunmamasından memnuniyet duydu. Sarsıntının ardından biraz daha konyak içip bol bol söylenerek kendini toparladı; sonra sağındaki koruluğa olabildiğince hızlı yürüdü. Oradan Batherley’ye gidip av grubundan kimseye rastlama tehlikesinden kurtulabilirdi. İlk niyeti orada bir at kiralayıp hemen eve dönmekti; elinde tüfek olmadan, sıradan bir yoldan kilometrelerce yürümek, onun gibi ateşli gençler için söz konusu bile değildi. Kötü haberi Godfrey’e vermeyi pek dert etmiyordu, çünkü aynı zamanda ona Marner’ın parasını bulma yolunu da sunacaktı. Godfrey, her zaman yaptığı gibi, kendisine en küçük bir yararı olmayacak yeni bir borç fikrine karşı çıkarsa da ne olmuştu? Uzun süre direnmezdi; Dunstan onu her şeye razı edebileceğinden emindi. Marner’ın parası fikri, ona duyduğu ihtiyaç artık acil hâle geldiğinden, zihninde giderek daha canlı bir yer ediniyordu. Çamurlu çizmeleriyle Batherley’ye yaya varma ve ahır çalışanlarının sırıtarak sorularına maruz kalma ihtimali, Raveloe’ye dönüp parlak planını uygulama sabırsızlığının önüne tatsız bir engel gibi dikilmişti. Düşüncelere dalmışken elini gelişigüzel yelek cebine attı; işaretparmağının bulduğu iki üç küçük madeni paranın renginin, Dunsey Cass’le bir daha iş yapmayacağını söylemiş olan ahır sahibine ödemesi gereken küçük borcu kapatmaya yetmeyecek kadar soluk olduğunu hatırladı. Ne de olsa av koşusunun onu götürdüğü yere bakılırsa, evine olan uzaklığı Batherley’ye olan uzaklığından pek fazla değildi. Fakat kafası pek berrak olmayan Dunsey, eve yürüyerek gitmek gibi alışılmadık bir yolu seçmesini sağlayan başka nedenlerin bulunduğunu ancak yavaş yavaş fark edebildi. Saat neredeyse dörttü, sis de çökmeye başlamıştı; yola ne kadar erken çıkarsa o kadar iyiydi. Wildfire düşmeden kısa süre önce yolu geçip yön levhasını gördüğünü hatırladı. Ceketini ilikledi, av kırbacının kamçı kısmını sapına sıkıca doladı ve hiç şaşırmamış gibi kendinden emin bir tavırla çizmelerinin üstüne hafifçe vurdu. Böylece, bir gün seçkin bir çevrenin hayranlığına sunabileceği, sıra dışı bir bedensel çaba gösterisine giriştiğini düşünerek yola çıktı. Dunsey gibi genç bir beyefendi yürümek gibi olağandışı bir ulaşım biçimine mahkûm kalınca, elindeki kırbaç, durumunun alışılmadıklığından kaynaklanan şaşkın, dalgın duyguyu bastırmak için işe yarar. Dunstan da çöken sisin içinde ilerlerken kırbacıyla durmadan bir yerlere vuruyordu. Bu, izinsiz almayı seçtiği Godfrey’in kırbacıydı; çünkü sapı altındandı. Elbette Dunstan onu elinde tutarken kimse altın sapa derin harflerle kazınmış Godfrey Cass adını göremezdi; yalnızca çok gösterişli bir kırbaç görürlerdi. Dunsey, gözünde zavallı bir hâle düşeceği bir tanıdığına rastlamaktan korkmuyordu değil; insanlar birbirine yaklaşınca sis perde olmaktan çıkar. Ama sonunda tek bir canla karşılaşmadan, Raveloe’nin iyi bildiği yollarına vardığında, bunun her zamanki talihinin bir parçası olduğunu sessizce düşündü. Şimdiyse sis, akşam karanlığının da yardımıyla, istediğinden fazla iyi bir perdeye dönüşmüştü: ayağının takılabileceği tekerlek izlerini, hatta her şeyi gizliyordu. Bu yüzden adımlarını, kırbacını çitin önündeki alçak çalılara sürterek yönlendirmek zorunda kaldı. Stone-pits’teki açıklığa yaklaşmış olmalıydı; çitteki aralıktan anlayacaktı. Ama açıklığı beklemediği başka bir şey sayesinde buldu: az sonra Silas Marner’ın kulübesinden geldiğini tahmin ettiği ışık parıltıları. Yürüyüşü boyunca aklından çıkmayan kulübeyi ve içinde saklı parayı düşünerek, dokumacıyı ikna edip kandırmanın, onu parasının hemen elinden çıkmasına karşılık faiz almaya razı etmenin yollarını kurmuştu. Dunstan, kandırmaya biraz da korkutmanın eklenmesi gerektiğini düşünüyordu; çünkü faizin yararlarını gösterecek güçlü bir kanıt sunmaya yetecek kadar sağlam aritmetik bilgisi yoktu. Teminat konusundaysa, birine parasının geri ödeneceğine inandırarak onu aldatmanın yolu gibi belirsiz bir fikri vardı. Sonuçta cimrinin aklını çelme işi, Godfrey’in daha gözü pek ve kurnaz kardeşine bırakacağından emin olduğu bir görevdi. Dunstan buna kararını vermişti. Marner’ın kepenk aralıklarından sızan ışığı gördüğünde, dokumacıyla yapacağı konuşma zihninde öylesine tanıdık bir hâl almıştı ki, hemen gidip onunla tanışmak son derece doğal geldi. Bunun birkaç yararı olabilirdi: dokumacının belki bir feneri vardı, Dunstan da önünü eliyle yoklayarak yürümekten bıkmıştı. Hâlâ evine yaklaşık bir kilometre vardı; sis yağmura dönüştüğü için yol da iyice kayganlaşıyordu. Doğru yolu kaçırmaktan biraz korkarak yokuşu çıktı; çünkü ışığın kulübenin önünde mi, yan tarafında mı olduğundan emin değildi. Önündeki zemini kırbacının sapıyla dikkatle yokladı ve sonunda kapıya sağ salim ulaştı. Yaşlı adamın bu ani gürültüyle korkacağı düşüncesinden biraz keyif alarak kapıyı yüksek sesle çaldı. İçeriden hiçbir kıpırtı gelmedi; kulübede her şey sessizdi. Dokumacı yatmış mıydı? Öyleyse ışığı neden açık bırakmıştı? Bir cimri için tuhaf bir unutkanlıktı bu. Dunstan daha da yüksek sesle vurdu ve cevap beklemeden parmaklarını sürgü deliğinden içeri uzattı. Kapının kilitli olduğundan hiç kuşku duymadan, kapıyı sarsmak ve mandalın ipini yukarı aşağı çekmek istiyordu. Ama bu iki hareketin ardından kapı şaşırtıcı biçimde açıldı; kendini, kulübenin her köşesini—yatağı, dokuma tezgâhını, üç sandalyeyi ve masayı—aydınlatan parlak bir ateşin karşısında buldu. Marner orada değildi.

O anda Dunsey için tuğla ocaktaki parlak ateşten daha davetkâr pek az şey olabilirdi. İçeri girip hemen ateşin yanına oturdu. Ateşin önünde, pişme aşaması biraz daha ilerlemiş olsaydı aç bir adam için iştah açıcı olabilecek bir şey de vardı. Büyük bir kapı anahtarından geçirilmiş ipe bağlanıp kazan askısına asılmış küçük bir domuz eti parçasıydı bu; et çevirme düzeneği olmayan eski usul ev idarecilerinin bildiği bir yöntemle asılmıştı. Görünüşe bakılırsa etin kızarması, sahibinin yokluğunda fazla hızlanmasın diye askının en ucuna takılmıştı. Yaşlı budala demek akşam yemeğinde sıcak et yiyecekti, diye düşündü Dunstan. İnsanlar, iştahını köreltmek için küflü ekmekten başka bir şey yemediğini söylerdi. Ama böyle bir akşam vakti, akşam yemeği daha bu hâldeyken ve kapısı kilitlenmemişken nerede olabilirdi? Dunstan’ın kısa süre önce yolu bulmakta yaşadığı güçlük, dokumacının belki yakacak getirmek gibi kısa bir iş için kulübeden çıktığını ve Stone-pit’e düşmüş olabileceğini düşündürdü. Bu, Dunstan’ın aklına yepyeni sonuçlar getiren ilginç bir fikirdi. Dokumacı ölmüşse parasının kime hakkı vardı? Parasını nerede sakladığını kim bilecekti? Birinin gelip onu aldığını kim fark edecekti? Kanıtların inceliklerine daha fazla kafa yormadı; “Para nerede?” sorusu zihnini öylesine bütünüyle ele geçirdi ki dokumacının öldüğünün kesin olmadığını bile unuttu. Arzuyu okşayan bir çıkarıma bir kez varan sığ bir zihin, o çıkarımın dayandığı düşüncenin yalnızca varsayımdan ibaret olduğunu çoğu zaman aklında tutamaz. Dunstan’ın zihni de olası bir suçlununkinden daha derin değildi. Köylülerin birikimlerini sakladıkları üç yeri duymuştu: sazdan çatı örtüsü, yatak ve döşemedeki bir delik. Marner’ın kulübesinin sazdan çatısı yoktu. Açgözlülüğün dürtüsüyle hızlanan düşünce zincirinin ardından Dunstan’ın ilk işi yatağa yönelmek oldu; ama giderken gözleri, ateş ışığında belirginleşen ve kum serpilmiş olsa da tuğlaları seçilebilen zeminde açgözlülükle dolaşıyordu. Ama her yerde değildi: yalnızca bir yer, o da parmak izleri taşıyan kumla tümüyle örtülmüştü; belli ki biri kumu belirli bir alanın üzerine özenle yaymıştı. Dokuma tezgâhının pedallarına yakındı. Dunstan bir anda o noktaya atıldı, kırbacıyla kumu süpürdü ve tuğlaların arasına kancanın ince ucunu sokunca gevşek olduklarını anladı. Aceleyle iki tuğlayı kaldırdı; aradığını bulduğundan kuşkusu yoktu. İki deri çantanın içinde paradan başka ne olabilirdi ki? Ağırlıklarına bakılırsa gineyle dolu olmalıydılar. Çukurda başka bir şey kalmadığından emin olmak için el yordamıyla yokladı; ardından tuğlaları aceleyle yerine koyup üzerlerine kumu yaydı. Kulübeye gireli beş dakika bile olmamıştı, ama Dunstan’a uzun bir süre geçmiş gibi geldi. Marner’ın sağ olabileceğini ve her an kulübeye dönebileceğini açıkça düşünmüyordu; yine de elinde çantalarla ayağa kalkarken tarif edemediği bir korku içine çöktü. Karanlığa çıkıp çantalarla ne yapacağını sonra düşünmeliydi. Işık akışını içeride tutmak için kapıyı hemen kapattı; kepenk aralıklarından ve sürgü deliğinden sızan ışığın onu ele vermeyeceği bir yere birkaç adımda ulaşırdı. Yağmur koyulaşmış, karanlık artmıştı; Dunstan buna sevindi. İki eli de doluyken yürümek zordu; kırbacını çantalardan biriyle birlikte kavramaya ancak gücü yetiyordu. Ama birkaç adım sonra ağırdan alabilirdi. Böylece karanlığa doğru ilerledi.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…