Bölümler 30Şu an: Yedinci Bölüm
- 1 Yazarın Notu1.759 kelime
- 2 Birinci Kısım: Madenin Gümüşü — Birinci Bölüm1.144 kelime
- 3 İkinci Bölüm1.332 kelime
- 4 Üçüncü Bölüm1.229 kelime
- 5 Dördüncü Bölüm2.367 kelime
- 6 Beşinci Bölüm1.999 kelime
- 7 Altıncı Bölüm8.901 kelime
- 8 Yedinci Bölüm1.841 kelime
- 9 Sekizinci Bölüm7.894 kelime
- 10 İkinci Kısım — Isabel’ler — Birinci Bölüm1.902 kelime
- 11 İkinci Bölüm1.368 kelime
- 12 Üçüncü Bölüm1.755 kelime
- 13 Dördüncü Bölüm2.705 kelime
- 14 Beşinci Bölüm7.114 kelime
- 15 Altıncı Bölüm3.100 kelime
- 16 Yedinci Bölüm10.216 kelime
- 17 Sekizinci Bölüm7.058 kelime
- 18 Üçüncü Kısım: Deniz Feneri — Birinci Bölüm3.250 kelime
- 19 İkinci Bölüm4.250 kelime
- 20 Üçüncü Bölüm3.942 kelime
- 21 Dördüncü Bölüm4.280 kelime
- 22 Beşinci Bölüm2.053 kelime
- 23 Altıncı Bölüm1.710 kelime
- 24 Yedinci Bölüm2.114 kelime · Okuduğun bölüm
- 25 Sekizinci Bölüm5.621 kelime
- 26 Dokuzuncu Bölüm6.858 kelime
- 27 Onuncu Bölüm6.612 kelime
- 28 On Birinci Bölüm3.860 kelime
- 29 On İkinci Bölüm4.537 kelime
- 30 On Üçüncü Bölüm4.275 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
YEDİNCİ BÖLÜM
Yaklaşık aynı sıralarda, Sulaco Intendencia’sında Charles Gould, kendisini oraya çağırmasını istemiş olan Pedrito Montero’ya, elinden aldığı madeni kendisini soyan bir hükümetin çıkarı uğruna asla bırakmayacağını söylüyordu. Gould İmtiyazı geri alınamazdı. Babası bunu istememişti. Oğlu da asla teslim etmeyecekti. Canlıyken teslim etmeyecekti. Öldükten sonra ise böyle bir girişimi bütün gücü ve zenginliğiyle yıkıntı ve küllerinden yeniden canlandırabilecek nasıl bir kuvvet vardı? Ülkede böyle bir kuvvet yoktu. Peki, dışarıda hangi beceri ve sermaye böylesine uğursuz bir cesede el sürmeye tenezzül ederdi? Charles Gould, öfke ve küçümsemesini yıllardır gizlemeye yarayan duygusuz bir ses tonuyla konuşuyordu. Acı çekiyordu. Söylemek zorunda kaldıklarından tiksiniyordu. Söyledikleri fazla kahramanca laflara benziyordu. İçinde, katı pratik içgüdüsü haklılığına dair neredeyse mistik görüşüyle derin bir uyumsuzluk içindeydi. Gould İmtiyazı, soyut adaletin simgesiydi. Bırak gökler yıkılsın. Ama San Tome madeni dünya çapında ün kazandığından beri tehdidi, tarihî anekdotların anlamsızlığına gömülmüş Pedro Montero’nun ilkel zekâsına ulaşacak kadar etkili ve güçlüydü. Gould İmtiyazı ülkenin maliyesinde, dahası birçok memurun özel bütçesinde de önemli bir varlıktı. Gelenekselleşmişti. Biliniyordu. Dilden dile anlatılıyordu. İnanılır bulunuyordu. Her İçişleri Bakanı San Tome madeninden maaş alıyordu. Bu doğaldı. Pedrito da kardeşinin hükümetinde İçişleri Bakanı ve Bakanlar Kurulu Başkanı olmayı tasarlıyordu. Duc de Morny, İkinci Fransız İmparatorluğu sırasında bu yüksek görevlerde bulunmuş ve kendisine büyük yarar sağlamıştı.
Ekselansları için bir masa, bir sandalye ve tahta bir karyola bulunmuştu. Sulaco’ya girişinin zahmeti ve tantanasının ardından mutlak surette ihtiyaç duyduğu kısa bir siestadan sonra atamalar yaparak, emirler vererek ve bildirileri imzalayarak yönetim makinesini kavramaya koyulmuştu. Charles Gould’la kabul salonunda yalnız kalan Ekselansları, bilinen becerisiyle rahatsızlığını ve dehşetini gizlemeyi başardı. Önce müsadereden yüksek perdeden söz etmeye başlamıştı; ama Senyor Administrador’un yüzündeki tüm duygu ve canlılık yoksunluğu, sonunda onun buyurgan görünme gücünü olumsuz etkiledi. Charles Gould şu sözleri yinelemişti: “Hükümet isterse San Tome madeninin yıkımına elbette yol açabilir; ama bensiz başka hiçbir şey yapamaz.” Bu ürkütücü bir açıklamaydı; zafer ganimetlerine göz dikmiş bir siyasetçinin hassasiyetlerini incitmeye de çok elverişliydi. Charles Gould ayrıca San Tome madeninin yıkılmasının başka girişimleri de batıracağını, Avrupa sermayesinin çekileceğini ve büyük olasılıkla dış borcun son taksidinin ödenmeyeceğini söylemişti. Taş yürekli bir şeytana benzeyen bu adam, Ekselansları’nın anlayabileceği bütün bu şeyleri insanın tüylerini ürperten bir soğukkanlılıkla söylemişti.
Paris otellerinin tavan aralarında, dağınık yataklara yayılıp türlü türlü görevlerini ihmal ederek okuduğu, hafif ve dedikoducu üsluplu tarih kitapları Pedro Montero’nun tavırlarını etkilemişti. Eski Intendencia’nın ihtişamını, görkemli perdelerini, duvarlar boyunca dizilmiş yaldızlı mobilyalarını çevresinde görseydi; kırmızı halıyla kaplı soylu bir yükseltide dursaydı, başarı ve yücelik duygusuyla muhtemelen çok tehlikeli biri olurdu. Ama bu yağmalanmış ve harap edilmiş konutta, uçsuz bucaksız dairenin ortasında yığılmış üç sıradan mobilya parçası arasında Pedrito’nun hayal gücü, güvensizlik ve geçicilik duygusuyla bastırılmıştı. Bu duygu ve şimdiye dek bir kez bile “Ekselansları” dememiş olan Charles Gould’un kararlı tavrı, Pedrito’yu kendi gözünde küçültüyordu. Aydınlanmış bir dünya adamının ses tonunu takınıp Charles Gould’dan bütün kaygı nedenlerini zihninden çıkarmasını istedi. Ona hatırlattığına göre şimdi ülkenin efendisinin kardeşiyle, yeniden düzenleme görevi verilmiş biriyle konuşuyordu. Ülkenin efendisinin güvenilir kardeşi, diye yineledi. O bilge ve yurtsever kahramanın aklından yıkım düşüncesinden daha uzak bir şey olamazdı. “Size yalvarıyorum, Don Carlos, demokrasi karşıtı önyargılarınıza teslim olmayın,” diye haykırdı, tepeden bakan bir coşku patlamasıyla.
Pedrito Montero ilk bakışta, buruşuk kömür karası saç tutamlarının arasında parlayan sarı bir düzlük gibi uzanan geniş kel alnı, ağzının sevimli biçimi ve beklenmedik ölçüde kültürlü sesiyle insanı şaşırtıyordu. Ama kıvrık burnunun iki yanında yeni boyanmış gibi ışıl ışıl duran gözleri tümüyle açıldığında yuvarlak, umutsuz ve kuş gibi bir bakış taşıyordu. Şimdi ise gözlerini hoşnut bir ifadeyle kıstı, kare çenesini havaya kaldırdı ve kapalı dişlerinin arasından, hafifçe burundan konuşarak bir büyüksoylunun tavrı diye hayal ettiği biçimde söz aldı.
Bu duruşuyla birden, demokrasinin en yüce ifadesinin Sezarizm, yani doğrudan halk oyuna dayanan imparatorluk yönetimi olduğunu ilan etti. Sezarizm muhafazakârdı. Güçlüydü. Buyruklar, unvanlar ve ayrıcalıklar isteyen demokrasinin meşru ihtiyaçlarını tanıyordu. Lâyık görülen adamlara bunlar yağdırılacaktı. Sezarizm barış demekti. İlericiydi. Ülkenin refahını güvence altına alıyordu. Pedrito Montero kendini kaptırmıştı. İkinci İmparatorluğun Fransa için yaptıklarına bakın. Don Carlos gibilerini onurlandırmaktan hoşlanan bir rejimdi. İkinci İmparatorluk yıkılmıştı; ama bunun nedeni, başındaki kişinin General Montero’yu ün ve şan zirvesine çıkaran askerî dehadan yoksun olmasıydı. Pedrito, zirveyi ve ünü anlatan düşünceyi desteklemek için elini kesik kesik kaldırdı. “Daha çok konuşacağız. Birbirimizi iyice anlayacağız, Don Carlos!” diye yoldaşça bir sesle haykırdı. Cumhuriyetçilik görevini yapmıştı. İmparatorluk demokrasisi geleceğin gücüydü. Gerilla komutanı Pedrito, açık verdiğini belli ederek sesini ısrarla alçalttı. Hemşehrilerinin kendisine onurlu El Rey de Sulaco lakabını uygun gördüğü bir adam, imparatorluk demokrasisinde büyük bir sanayici ve ağırbaşlı görüşleri olan biri olarak eksiksiz biçimde tanınmalı, halkın taktığı lakabın yerini de yakında daha sağlam bir unvan almalıydı. “Öyle değil mi, Don Carlos? Hayır! Ne dersiniz? Sulaco Kontu—öyle mi?—ya da markiz...”
Sustu. Meydanda hava serindi. Bir süvari devriyesi, sokaklara girmeden dönüp duruyordu; sokaklar açık pulperia kapılarından yükselen bağrışlar ve gitar tıngırtılarıyla yankılanıyordu. Emir, halkın eğlencesine karışmamalarıydı. Intendencia’nın pencereleri önünde, kararan mavi göğün geniş bir parçasını Higuerota’nın karlı kıvrımı kapatıyor; katedral kulelerinin dikey çizgilerinin hemen yanında yükseliyordu. Bir süre sonra Pedrito Montero ceketinin göğsüne elini sokup başını ağır ağır, vakurca eğdi. Kabul sona ermişti.
Charles Gould dışarı çıkarken, insanı ezen bir düşten geriye kalan, bedensel tehlike ve zihinsel çürümenin ince duygusunu dağıtmak ister gibi elini alnında gezdirdi. Eski sarayın koridorlarında ve merdivenlerinde Montero’nun askerleri küstahça yayılmış, sigara içiyor ve kimseye yol vermiyordu; bina baştan başa kılıç ve mahmuz şakırtılarıyla çınlıyordu. Ana galeride üç sessiz sivil topluluğu, resmî ve çaresiz bir halde, biraz büzülüp her biri ötekilerden ayrı durarak bekliyordu; kamu görevini yerine getirirken bütün gözlerden kaçma arzusuna kapılmış gibiydiler. Kabul edilmeyi bekleyen heyetlerdi bunlar. Topluluk halinde daha huzursuz ve tedirgin görünen Eyalet Meclisi heyetinin üzerinde Don Juste Lopez’in iri yüzü yükseliyordu: yumuşak ve beyaz, çıkık göz kapaklı, yoğun bir bulut gibi aşılmaz bir ağırbaşlılığa bürünmüştü. Parlamenter kurumların (İngiliz modelindeki) son kırıntısını kurtarmaya cesaretle gelen Eyalet Meclisi Başkanı, San Tome madeni yöneticisine bakışlarını çevirmeyerek, bu tek kurtarıcı ilkeye duyduğu inancın azlığına vakur bir kınamayla karşılık verdi.
Bu kınamanın kederli sertliği Charles Gould’u etkilemedi; ama ötekilerin, onu suçlamadan, sanki yalnızca kendi yazgılarını yüzünden okumak istercesine ona yönelttikleri bakışları fark etti. Hepsi Casa Gould’un büyük salonunda konuşmuş, bağırmış, nutuk çekmişti. Ahlaki yozlaşmanın pençesinde tuhaf bir güçsüzlüğe kapılmış bu adamlara duyduğu acıma, ona bir işaret vermeye yetmedi. Onlarla kötülükte ortak olmanın yükünü fazlasıyla hissediyordu. Meydanı kimse engel olmadan geçti. Amarilla Kulübü şenlik yapan yoksul serserilerle doluydu. Dağınık saçlı başları her pencereden dışarı uzanıyor, içeriden sarhoş naraları, ayak sesleri ve arp tıngırtıları yükseliyordu. Aşağıdaki kaldırım kırık şişelerle kaplıydı. Charles Gould, doktoru hâlâ evinde buldu.
Doktor Monygham, sokağı gözetlediği kepenk aralığından uzaklaştı.
“Ah! Sonunda döndünüz!” dedi rahatlamış bir sesle. “Bayan Gould’a güvende olduğunuzu söylüyordum ama o herifin sizi bırakacağından hiç emin değildim.”
“Ben de emin değildim,” diye itiraf etti Charles Gould, şapkasını masaya koyarken.
“Bir şeyler yapmanız gerekecek.”
Charles Gould’un sessizliği, bunun tek yol olduğunu kabul ediyor gibiydi. Charles Gould niyetlerini dile getirme konusunda ancak bu kadar ileri giderdi.
“Yapmayı düşündüğünüz şeyi Montero’ya söylememişsinizdir umarım,” dedi doktor kaygıyla.
“Madenin varlığının benim kişisel güvenliğime bağlı olduğunu ona anlatmaya çalıştım,” diye sürdürdü Charles Gould; doktorun bakışlarından kaçırdığı gözlerini duvardaki suluboya resme dikmişti.
“Size inandı mı?” diye sordu doktor hevesle.
“Tanrı bilir!” dedi Charles Gould. “Karım için bunu söylemem gerekiyordu. Yeterince bilgi sahibidir. Don Pepe’nin orada olduğunu biliyor. Fuentes mutlaka söylemiştir. Yaşlı binbaşının San Tome madenini hiç tereddüt etmeden, vicdan azabı duymadan havaya uçurabilecek biri olduğunu biliyorlar. Bu olmasaydı Intendencia’dan özgür bir adam olarak çıkabileceğimi sanmıyorum. Her şeyi sadakatinden ve nefretinden ötürü havaya uçururdu; kendilerine Liberal diyen bu adamlara duyduğu nefretten. Liberaller! Bu ülkede insanın çok iyi bildiği sözcükler kâbus gibi bir anlam kazanıyor. Özgürlük, demokrasi, yurtseverlik, yönetim—hepsinde delilik ve cinayet tadı var. Öyle değil mi, doktor? ... Don Pepe’yi yalnızca ben dizginleyebilirim. Beni ortadan kaldırırlarsa onu durdurabilecek hiçbir şey kalmaz.”
“Onu kendi yanlarına çekmeye çalışacaklardır,” diye düşünceli bir tavırla önerdi doktor.
“Olabilir,” dedi Charles Gould çok alçak sesle, sanki kendi kendine konuşuyordu; gözleri hâlâ duvardaki San Tome geçidinin resmindeydi. “Evet, bunu deneyeceklerini sanıyorum.” Charles Gould ilk kez doktora baktı. “Bu bana zaman kazandırır,” diye ekledi.
“Kesinlikle,” dedi Doktor Monygham, heyecanını bastırarak. “Özellikle Don Pepe diplomatik davranırsa. Başarabileceklerine dair onlara biraz umut vermesi neden mümkün olmasın? Ha? Yoksa size bu kadar zaman kazandırmaz. Ona şöyle yapması söylenemez mi—”
Charles Gould doktora dik dik bakıp başını salladı; ama doktor belli belirsiz bir coşkuyla devam etti—
“Evet, madenin teslimi için müzakerelere girişsin. İyi fikir. Siz de planınızı olgunlaştırırsınız. Elbette ne olduğunu sormuyorum. Bilmek istemiyorum. Anlatmaya kalksanız sizi dinlemeyi reddederim. Sır saklayacak durumda değilim.”
“Ne saçmalık!” diye mırıldandı Charles Gould hoşnutsuzca.
Doktorun hayatının çok eski bir dönemiyle ilgili bu alınganlığını doğru bulmuyordu. Charles Gould’a göre bunca geçmişi hatırlamak sarsıcıydı; hastalıklı bir kuruntuyu andırıyordu. Yine başını salladı. Hem zevki hem de siyaseti gereği Don Pepe’nin açık sözlü dürüstlüğünü bozmaya yanaşmadı. Talimatların sözlü ya da yazılı verilmesi gerekecekti. Her iki durumda da ele geçirilme riski vardı. Bir ulak madene ulaşabilir miydi, hiç belli değildi; ayrıca gönderecek kimse de yoktu. Charles’ın dilinin ucuna, bu işte belli bir başarı şansı ve gizli kalacağına dair kesin güvenceyle kullanılabilecek tek kişinin merhum Cargadores Kaptanı olduğu geldi. Ama bunu söylemedi. Doktora, bunun kötü bir siyaset olacağını anlattı. Don Pepe’nin satın alınabileceği izlenimini vermesiyle birlikte, Yöneticinin ve dostlarının kişisel güvenliği tehlikeye düşerdi. Çünkü o zaman ılımlı davranmaları için hiçbir neden kalmazdı. Don Pepe’nin yolsuzluğa bulaşmaması, dizginleyici ve belirleyici etkendi. Doktor başını eğdi ve bir bakıma bunun böyle olduğunu kabul etti.
Akıl yürütmenin yeterince sağlam olduğunu kendine bile inkâr edemedi. Don Pepe’nin işe yararlığı, lekesiz karakterinden geliyordu. Kendi işe yararlılığına gelince, acı acı düşündü ki o da kendi karakteriydi. Charles Gould’a, en azından şimdilik, Sotillo’nun kuvvetlerini Montero’nunkilerle birleştirmesini önleyecek araçlara sahip olduğunu söyledi.
“Bütün bu gümüş burada olsaydı,” dedi doktor, “ya da madende olduğu bilinseydi, Sotillo’ya rüşvet verip kısa süre önce benimsediği Montero yanlısı tutumdan vazgeçirebilirdiniz. Onu ya vapuruyla çekip gitmeye ya da hatta size katılmaya ikna edebilirdiniz.”
“Sonuncusunu kesinlikle yapmazdım,” diye kararlılıkla karşılık verdi Charles Gould. “Sonra öyle bir adamı ne yapacaktık, söyler misiniz doktor? Gümüş gitti, buna seviniyorum. Göz önünde duran bu ganimet için girişilecek kapışma, felaketle sonuçlanacak bir sona yol açardı. Üstelik onu savunmak zorunda kalırdım. Onu ortadan kaldırdığımıza seviniyorum—kaybolmuş olsa bile. Tehlike ve lanet olurdu.”
Bir saat sonra doktor, koridorda karşılaştığı Bayan Gould’a aceleyle, “Belki de haklı,” dedi. “İş olup bitti; hazinenin gölgesi de kendisi kadar işe yarayabilir. Kötü şöhretimin elverdiği ölçüde size hizmet etmeme izin verin. Şimdi Sotillo’yla ihanet oyunumu oynamaya, onu kentten uzak tutmaya gidiyorum.”
Kadın düşünmeden iki elini uzattı. “Doktor Monygham, kendinizi korkunç bir tehlikeye atıyorsunuz,” diye fısıldadı. Gözleri yaşla dolmuştu; bakışlarını onun yüzünden kaçırıp kısa bir an kocasının odasının kapısına çevirdi. Doktorun iki elini birden sıktı. Doktor, yere kök salmış gibi durup ona baktı ve dudaklarını gülümsemeye benzetmeye çalıştı.
“Ah, beni hayırla anacağınızı biliyorum,” dedi sonunda. Tökezleyerek merdivenlerden aşağı indi, avluyu geçti ve evden çıktı. Sokakta, aksayan ama hızlı adımlarıyla yol aldı; koltuğunun altında bir alet çantası vardı. Deli diye bilinirdi. Kimse ona karışmazdı. Denize bakan kapının altından, alçak çalılıkların serpiştiği tozlu, kurak ovayı aşarak, bir milden fazla ötede Gümrük Binası’nın çirkin heybetini ve o zamanlar Sulaco limanını oluşturan iki üç yapıyı gördü. Güneyde, palmiye koruları liman kıyısının kıvrımını çevreliyordu. Cordillera’nın uzak dorukları, doğu göğünün durmadan koyulaşan mavisinde, keskin hatlı biçimlerini yitirmişti. Doktor hızlı adımlarla yürüdü. Karanlık bir gölge sanki gökyüzünün tepesinden üzerine düşüyordu. Güneş batmıştı. Higuerota’nın karları batının yansıyan görkemiyle bir süre daha parlamayı sürdürdü. Gümrük Binası’na dosdoğru yönelen doktor yalnız görünüyordu; kırık kanatlı uzun bir kuş gibi karanlık çalılıkların arasında sıçrayarak ilerliyordu.
Limanın duru sularına mor, altın ve koyu kırmızı tonlar yansıyordu. Duvar gibi dümdüz uzanan bir kara dili, iç kıyıdan apaçık görülen, çimen bürümüş kale kalıntılarının oluşturduğu yuvarlak yeşil tümsekle, limanın çemberini kapatıyordu. Ötesinde Placid Körfezi, bu renk şölenini daha büyük ölçekte ve daha kasvetli bir görkemle yineliyordu. Körfezin başını dolduran büyük bulut kümesinin, kıvrım kıvrım gri ve siyah katları arasında, kana bulanmış yüzen bir örtüyü andıran uzun kızıl izler vardı. Üç Isabel, denizle göğü birbirine karıştıran geniş ve pürüzsüz bir fon önünde, gölgeleri koyu ve hatları keskin biçimde belirerek havada asılı duran mor siyah kütleler gibi görünüyordu. Küçük dalgacıklar kumlu kıyılara minicik kızıl kıvılcımlar savuruyordu. Ufuk boyunca uzanan cam gibi su şeritleri, uçsuz bucaksız okyanus yatağında ateşle su birbirine karışmışçasına alevli kızıl bir parıltı yayıyordu.
Sonunda, dünyanın ucunda alevler içinde birbirine sarılmış denizle gökyüzünün yangını söndü. Suyun üzerindeki kızıl kıvılcımlar, Placid Körfezi’nin kasvetli başını örten kara örtüdeki kan lekeleriyle birlikte silindi. Ansızın çıkan bir esinti, kalenin yıkık toprak setindeki çalılıkları ağır ağır hışırdattıktan sonra dindi. Nostromo on dört saatlik uykusundan uyandı ve çalılıktaki yatağından bütün boyuyla doğruldu. Yeşil otların fısıltılı dalgalanışı arasında dizlerine kadar gömülmüş halde, dünyaya yeni gelmiş birinin şaşkınlığıyla duruyordu. Yakışıklı, güçlü ve kıvrak bedenliydi; başını geriye attı, kollarını açtı, belini ağır ağır döndürerek gerindi ve beyaz dişlerini gösteren, keyifli, hırıltılı bir esneme koyverdi. Uyanış anında, görkemli ve farkında olmayan bir yabanıl hayvan kadar doğal, kötülükten uzaktı. Sonra, düşünceli kaşlarının altından hiçbir şeye dikilmiş, birden durulmuş bakışında adam belirdi.
Bölüm etkileşimi
