Nostromo kitap kapağı

16. bölüm / 30

Yedinci Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 30Şu an: Yedinci Bölüm

YEDİNCİ BÖLÜM
Decoud’nun aklı başında maddecilik diye adlandıracağı düşünce sisteminin bir parçası da kadınla erkek arasında dostluk olabileceğine inanmamasıydı.

İzin verdiği tek istisna, savunduğuna göre, bu mutlak kuralı doğruluyordu. Kardeşler arasında dostluk olabilirdi; dostluktan kastı, başka bir insanın yanındaymışçasına düşünceleri ve duyguları açıkça paylaşmak, en içteki hayatın, başka bir varlığın derin duyarlılığı üzerinde etkili olmaya çalışırken duyduğu amaçsız ve zorunlu içtenliğin tümüydü.

En sevdiği kız kardeşi, güzel, biraz buyurgan ve kararlı bir melek; Paris’in çok güzel bir evinin birinci katındaki dairede anne babaları Decoud’ları yönetirdi. Martin Decoud düşüncelerini, eylemlerini, amaçlarını, kuşkularını, hatta başarısızlıklarını ona açardı. . . .

“Paris’teki küçük çevremizi, yeni bir Güney Amerika Cumhuriyeti’nin doğumuna hazırlayın. Bir eksik, bir fazla, ne fark eder? Çürümüş kurumların sıcak yatağında açan uğursuz çiçekler gibi dünyaya gelebilirler; ama bunun tohumu kardeşinin zihninde filizlendi; bu da içten onayını almaya yetecektir. Bunları sana, limanın yakınlarında bir tür handa, tek bir mum ışığında yazıyorum. Hanı, Bayan Gould’un koruyup kolladığı Viola adlı bir İtalyan işletiyor. Conquistador bir inci balıkçısı çiftliği sahibi tarafından üç yüz yıl önce kurulmuş olabilir; bilemiyorum. Bütün bina sessizliğe gömülmüş. Kentle liman arasındaki ova da öyle; sessiz, ama ev kadar karanlık değil, çünkü demiryolunu koruyan İtalyan işçilerin nöbetçi birlikleri hat boyunca küçük ateşler yakmış. Dün buralar bu kadar sakin değildi. Korkunç bir ayaklanma yaşadık; halk birden başkaldırdı ve ancak bugün geç saatlerde bastırılabildi. Kuşkusuz amaçları yağmaydı; dün gece kablolar hâlâ açıkken San Francisco ve New York üzerinden gönderilen telgraftan öğrenmiş olabileceğin gibi, bunu başaramadılar. Orada, demiryolundaki Avrupalıların kararlı müdahalesinin kenti yıkımdan kurtardığını okudun; buna inanabilirsin. Telgrafı kendim yazdım. Burada Reuters ajansının bir muhabiri yok. Ben de kulüpten kalabalığa ateş ettim; mevki sahibi birkaç gençle birlikte. Amacımız, limandaki birkaç yük gemisine sığınmış kadınlarla çocukların tahliyesi için Calle de la Constitucion’u açık tutmaktı. Bunlar dün oldu. Telgraftan, Sta. Marta Savaşı’ndan sonra ortadan kaybolan Başkan Ribiera’nın da, neredeyse inanılmaz denecek tuhaf rastlantılardan biriyle, burada Sulaco’da ortaya çıktığını öğrenmiş olmalısın. Aksayan bir katırın üstünde, sokak çatışmalarının tam ortasına dalıvermiş. Görünüşe bakılırsa, Montero’nun tehditlerinden kaçmış; Bonifacio adlı bir katırcıyla dağları aşarak öfkeli bir kalabalığın kucağına düşmüş.”

“Daha önce sana sözünü ettiğim İtalyan denizci, Cargadores’in Capataz’ı, onu aşağılık bir ölümden kurtardı. Bu adam, yapılacak ilginç bir şey olduğunda tam orada bulunma konusunda özel bir yeteneğe sahip gibi.”

“Sabaha karşı saat dörtte benimle birlikte Porvenir’in bürolarındaydı; yaklaşan kargaşaya karşı beni uyarmak, ayrıca Cargadores’ini düzenin yanında tutacağını söylemek için erkenden çıkagelmişti. Gün ağarınca meydanda, yaya ve atlı kalabalığın gösteri yapıp Intendencia’nın pencerelerine taş attığını birlikte seyrediyorduk. Nostromo—burada ona bu adı takmışlar—Cargadores’inin kalabalığın arasına karışmış olanlarını bana gösteriyordu.”

“Güneş Sulaco’ya geç doğar; önce dağların üzerinden tırmanması gerekir. Alacakaranlıktan daha aydınlık o berrak sabah ışığında Nostromo, uçsuz bucaksız Plaza’nın öte yanındaki, katedralin ötesinde sokağın ucunda, bağırıp çağıran bir lepero kümesinin arasında güçlük çeken atlı bir adam gördü. Hemen, ‘Bu yabancı,’ dedi bana. ‘Ona ne yapıyorlar?’ Sonra rıhtımda kullanmaya alışık olduğu gümüş düdüğünü çıkardı (bu adamın gümüşten daha değersiz hiçbir metal kullanmayı kendine yediremediği anlaşılıyor) ve içine iki kez üfledi; belli ki Cargadores’ine önceden kararlaştırılmış bir işaretti bu. Hemen dışarı fırladı, adamları da çevresinde toplandı. Ben de dışarı koştum, ama peşlerinden gidip yabancıyı kurtarmaya yardım edemeyecek kadar geç kalmıştım; hayvanı yere yıkılmıştı. Nefret edilen bir aristokrat olarak hemen üstüme çullandılar; Don Jaime Berges’in (yaklaşık üç yıl önce Paris’te evimize geldiğini anımsarsın) elime bir av tüfeği tutuşturduğu kulübe girebildiğim için kendimi şanslı saydım. Pencerelerden çoktan ateş ediyorlardı. Açık oyun masalarının üstünde küçük fişek yığınları duruyordu. Caballerolar oyunu bırakıp kalabalığa ateş etmek üzere ayağa kalkınca bir çift devrilmiş sandalyeyi, iskambil destelerinin arasında yerde yuvarlanan şişeleri ve aniden etrafa saçılan kartları anımsıyorum. Gençlerin çoğu, böyle bir kargaşa çıkacağı beklentisiyle geceyi kulüpte geçirmişti. Konsolların üzerindeki şamdanlardan ikisinde mumlar yuvalarına kadar yanmıştı. İçeri girdiğim sırada, muhtemelen demiryolu atölyelerinden çalınmış büyük bir demir somun sokaktan uçup geldi ve duvardaki büyük aynalardan birini kırdı. Kulüp hizmetkârlarından birinin elinin ayağının perde ipleriyle bağlanıp bir köşeye atıldığını da fark ettim. Don Jaime’nin, adamın akşam yemeğinde yemeklere zehir katarken yakalandığını telaşla söylediğini belli belirsiz anımsıyorum. Ama adamın durmadan, hiç ara vermeden merhamet diye haykırdığını ve öyle umursanmadığını açıkça hatırlıyorum ki kimse ağzını tıkamak zahmetine bile girmedi. Çıkardığı ses o kadar rahatsız ediciydi ki yarı yarıya kendim susturmayı düşündüm. Ama böyle ufak tefek şeylerle vakit kaybedemezdik. Pencerelerden birinin başına geçip ateş etmeye başladım.”

“Nostromo’nun Cargadores’i ve birkaç İtalyan işçiyle birlikte o sarhoş haydutlardan kimi kurtardığını ancak öğleden sonra öğrendim. Bu adamın, insanın hayal gücüne seslenen bir şey yapılacağı zaman ortaya çıkmak gibi tuhaf bir yeteneği var. Kasabada düzen şöyle böyle yeniden sağlandıktan sonra onunla karşılaştığımızda bunu kendisine söyledim; verdiği yanıt beni epey şaşırttı. Suratını asarak, ‘Peki bunun karşılığında ben ne alıyorum, senyor?’ dedi. O zaman bu adamın kibrinin, halkın hayranlığı ve üstlerinin güveniyle belki de doyurulmuş olduğu aklıma geldi!”

Decoud sigarasını yakmak için durdu; sonra yazdığı kâğıdın üzerine eğik duran başını kaldırmadan bir duman bulutu üfledi. Duman sanki kâğıttan geri sekti. Yeniden kalemi eline aldı.

“Dün akşamüstü Plaza’da, katedralin basamaklarında otururken olmuştu; elleri dizlerinin arasındaydı, ünlü gümüş grisi kısrağının dizginlerini tutuyordu. Cargadores birliğini bütün gün boyunca görkemle yönetmişti. Yorgun görünüyordu. Ben nasıl görünüyordum, bilmiyorum. Herhâlde çok kirliydim. Ama sanırım memnun da görünüyordum. Kaçak Başkan gemi Minerva’ya bindirildikten sonra talih kalabalığa karşı dönmüştü. Limandan ve kasabanın iyi semtlerinden sürülüp kendi yıkıntı labirentlerine ve tolderialarına tıkılmışlardı. Bu ayaklanmanın başlıca amacının, kuşkusuz, Gümrük Dairesinin alt katındaki odalarda saklanan San Tome gümüşünü ele geçirmek (bir de Ricos’un mallarını genel olarak yağmalamak) olduğunu anlamalısın. Ama Bolson’dan iki Eyalet Meclisi milletvekili, Senyorlar Gamacho ile Fuentes, başına geçince siyasi bir renk kazandı—gerçi bu, akşamüstü geç saatlerde, yağma umutları boşa çıkan kalabalığın dar sokaklarda ‘Yaşasın Özgürlük! Feodalizm Yıkılsın!’ (Feodalizmin ne olduğunu sanıyorlar acaba?) ‘Gotlar ve Felçliler Kahrolsun!’ diye bağırarak direnişe geçtiği sırada oldu. Sanırım Senyorlar Gamacho ile Fuentes ne yaptıklarını biliyorlardı. İhtiyatlı beyefendilerdir. Mecliste kendilerine Ilımlılar der, her kararlı önleme insancıl bir kederle karşı çıkarlardı. Montero’nun zaferine dair ilk söylentiler duyulduğunda, kederli tutumlarında ince bir değişiklik gösterip zavallı Don Juste Lopez’e başkanlık kürsüsünde meydan okumaya başladılar; zavallı adam da buna ancak şaşkın şaşkın sakalını sıvazlayıp başkanlık zilini çalarak karşılık verebildi. Sonra Ribiera yanlılarının davasının çöküşü kuşkuya yer bırakmayacak biçimde kesinleşince, ikna olmuş Liberallere dönüştüler; Siyam ikizleri gibi birlikte hareket edip sonunda, sözüm ona, Monterocu ilkeler adına ayaklanmanın yönetimini üstlendiler.”

“Dün gece saat sekizde yaptıkları son hamle, kendilerini Monterocu bir komite halinde örgütlemek oldu. Bildiğim kadarıyla, emekli bir Meksikalı boğa güreşçisinin işlettiği bir posadada toplanıyorlar; kendisi aynı zamanda büyük bir siyasetçi, ama adını unuttum. Oradan bize, Amarilla Kulübü’nün Gotları ve Felçlileri’ne (bizim de kendi komitemiz var), ateşkes için geçici bir uzlaşmaya varmayı öneren bir bildiri yolladılar. Bunu, küstahça söylediklerine göre, Özgürlük’ün soylu davası ‘Muhafazakâr bencilliğin suç teşkil eden aşırılıklarıyla lekelenmesin!’ diye yapıyorlarmış! Nostromo’yla katedral basamaklarında oturmak için dışarı çıktığım sırada kulüp, ana salonda düzgün bir yanıtı tartışıyordu; salonun zemini patlamış fişek kovanları, kırık camlar, kan lekeleri, şamdanlar ve her çeşit enkazla doluydu. Ama bütün bunlar boş laf. Kasabada, Plaza’nın bir yanında Şirketin istasyon kurmak için edindiği sökülmüş evlerde adamları kalan demiryolu mühendislerinden ve Cargadores’i Anzani’nin dükkânlarının önündeki revakların altında uyuyan Nostromo’dan başka gerçek gücü olan kimse yok. Çoğu yaldızlı, Intendencia salonlarından çıkarılmış kırık mobilyaların ateşi Plaza’da yanıyor, yüksek alevi sallanarak IV. Carlos’un heykeline vuruyordu. Kaidesinin basamaklarında, kolları iki yana açık, yüzünü sombrerosuyla örtmüş bir adamın cesedi yatıyordu—belki de bir dostunun gösterdiği incelikle. Alevlerin ışığı Alameda’nın ilk ağaçlarının yapraklarına dokunuyor, yakındaki bir yan sokağın ucunda, öküz arabalarıyla ölü öküzlerin karmakarışık yığınıyla kapanmış yerde oynaşıyordu. Leperolardan biri, üstüne başına sarınmış halde, hayvan leşlerinden birinin üstüne oturmuş sigara içiyordu. Ateşkes vardı, anlıyorsun. Bizden başka Plaza’daki tek canlı, elinde uzun, kınsız bir bıçakla gidip gelen bir Cargador’du; arkadaşlarının uyuduğu revakların önünde nöbetçi gibi duruyordu. Karanlık kasabada ışık görünen başka tek yer, sokağın köşesindeki kulübün aydınlık pencereleriydi.”

Paris bulvarlarının egzotik züppesi Don Martin Decoud, yazmayı burada bırakıp ayağa kalktı ve Giorgio Viola’nın işlettiği, Birleşik İtalya Albergo’sunun bir ucundaki kafenin kum serpilmiş zemininde yürüdü. Garibaldi’nin eski yoldaşı, Sadık Kahraman’ın renkleri abartılı taş baskı resminde, tek mumun ışığında, kendi duyularının gerçekliğinden başka hiçbir şeye inanmayan adama bulanık gözlerle bakıyor gibiydi. Decoud pencereden dışarı bakınca öyle aşılmaz bir karanlıkla karşılaştı ki dağları, kasabayı, limanın yakınındaki binaları bile göremedi; tek bir ses de duyulmuyordu. Sanki Golfo Placido’nun sularından karaya yayılan korkunç karanlık, onu kör etmekle kalmayıp dilsiz de bırakmıştı. Derken Decoud zeminde hafif bir titreşim ve uzaktan gelen bir demir şakırtısı duydu. Karanlığın derinliklerinde parlak, bembeyaz bir ışık belirdi; gök gürültüsünü andıran bir uğultuyla büyüdü. Rincon’daki yan hatlarda tutulan vagonlar güvenlik için depolara geri götürülüyordu. Lokomotifin ön ışığının ardındaki karanlık gizemli bir devinimle kıpırdarken tren, içi boş bir uğultuyla evin yanından geçti; ev baştan başa titreşerek karşılık verir gibiydi. Açıkça görülebilen tek şey, son düz vagonun ucunda, beyaz pantolonlu ve belden yukarısı çıplak bir siyah adamdı; çıplak kolunu daireler çizerek durmadan sallıyor, alev alev yanan sepet biçimli bir meşale taşıyordu. Decoud kıpırdamadı.

Kalktığı sandalyenin arkalığında, inci grisi ipek astarlı şık Paris paltosu asılıydı. Ama masaya dönmek için arkasını çevirdiğinde mum ışığı kirli ve çiziklerle kaplı yüzüne vurdu. Barut dumanının sıcağı pembe dudaklarını karartmıştı. Kısa sakalının parlaklığı kir ve pasla matlaşmıştı. Gömleğinin yakasıyla manşetleri buruşmuş, mavi ipek kravatı göğsünden bir paçavra gibi sarkmıştı; beyaz alnına yağlı bir leke yayılmıştı. Yaklaşık kırk saattir giysilerini çıkarmamış, açgözlüce kaptığı acele bir yudum dışında su içmemişti. Korkunç bir huzursuzluk onu ele geçirmiş, çaresiz bir mücadelenin bütün izlerini üzerine işlemiş, gözlerine uykusuz ve kuru bir bakış yerleştirmişti. Boğuk bir sesle kendi kendine, ‘Burada ekmek var mı acaba?’ diye mırıldandı, çevresine belli belirsiz baktı, sonra sandalyeye çöktü ve kalemi yeniden eline aldı. Saatlerdir hiçbir şey yemediğini fark etti.

Onu en iyi anlayabilecek kişinin kız kardeşi olduğu aklına geldi. Varoluşun olasılıklarının söz konusu olduğu böyle anlarda, en kuşkucu yürekte bile, kişilik yok olup gittikten sonra da eylemin görülebileceği bir ışık gibi, duyguların doğru bir izlenimini bırakma isteği gizlidir; kişiliğin, her ölümün dünyadan alıp götürdüğü gerçeğe hiçbir araştırma ışığının ulaşamayacağı bir yere gittiği anlarda. Bu yüzden Decoud yiyecek bir şey aramak ya da bir iki saat uyku kapmak yerine, büyük cep defterinin sayfalarını kız kardeşine yazdığı mektupla dolduruyordu.

Bu yakınlık içinde yorgunluğunu, büyük bitkinliğini, bedensel duyumlarının yakıcılığını dışarıda bırakamıyordu. Onunla konuşuyormuş gibi yeniden yazmaya başladı. Neredeyse yanı başındaymış yanılsamasıyla, ‘Çok açım,’ diye yazdı.

“Çevremde büyük bir yalnızlık duyuyorum,” diye sürdürdü. “Belki de bütün kararların, niyetlerin, umutların çöktüğü şu sırada kafasında kesin bir düşünce olan tek kişi ben olduğum içindir? Ama bu yalnızlık aynı zamanda çok gerçek. Bütün mühendisler iki gündür dışarıda, İngilizlerin, Fransızların, Amerikalıların, Almanların ve kim bilir daha kimlerin cebine para koyacak o büyük Costaguana girişimi olan National Central Railway’in mülkleriyle ilgileniyorlar. Etrafımdaki sessizlik uğursuz. Bu evin orta bölümünün üstünde, dar mazgal pencereleri gibi açıklıkları olan bir tür üst kat var; herhalde eski zamanlarda vahşilere karşı daha iyi savunma sağlamak için kullanılırmış. Yerli kıtamızın inatçı barbarlığı, siyasetçilerin siyah cüppelerini giymediği, elinde yay ve okla yarı çıplak, bağıra çağıra dolaştığı vakitlerde. Evin kadını yukarıda, yaşlı kocasıyla baş başa, ölmek üzere sanırım. Oraya çıkan dar bir merdiven var; tek bir adam kalabalığa karşı kolayca savunabilir. Az önce duvarın kalınlığının ardından yaşlı adamın bir şey almak için mutfağa indiğini duydum. Sıva arkasında bir farenin çıkarabileceği türden bir sesti. Hizmetçilerinin hepsi dün kaçtı, henüz dönmediler; dönerlerse tabii. Geriye burada yalnız iki çocuk, iki kız var. Babaları onları alt kata göndermiş; belki ben burada olduğum için bu kafeye sokulup bir köşeye sinmişler. Birbirlerine sokulmuş, kollarını birbirlerine dolamışlar. Birkaç dakika önce fark ettim onları; kendimi her zamankinden daha yalnız hissediyorum.”

Decoud sandalyesinde yarım dönüp, “Burada ekmek var mı?” diye sordu.

Linda, göğsüne sokulmuş sarışın kız kardeşinin başının üzerinden başını hayır anlamında salladı.

“Bana biraz ekmek getiremez misin?” diye üsteledi Decoud. Çocuk kıpırdamadı; köşeden iri, koyu gözlerini ona diktiğini gördü. “Benden korkmuyor musun?” dedi.

“Hayır,” dedi Linda, “senden korkmuyoruz. Gian’ Battista’yla geldin.”

“Nostromo’yu mu diyorsun?” dedi Decoud.

“İngilizler ona öyle diyor, ama bu ne insana ne hayvana ad olur,” dedi kız, elini usulca kız kardeşinin saçlarında gezdirerek.

“Ama insanların ona böyle demesine izin veriyor,” dedi Decoud.

“Bu evde vermiyor,” diye karşılık verdi çocuk.

“Peki, o zaman ona Capataz derim.”

Decoud bu tartışmadan vazgeçti; bir süre düzenli biçimde yazdıktan sonra yeniden arkasına döndü.

“Ne zaman dönmesini bekliyorsun?” diye sordu.

“Seni buraya getirdikten sonra annem için kasabadan Senyor Doktor’u almaya gitti. Yakında döner.”

“Yolda bir yerde vurulma ihtimali yüksek,” diye duyulacak kadar yüksek sesle kendi kendine mırıldandı; Linda da tiz sesiyle, diye karşılık verdi—

“Kimse Gian’ Battista’ya ateş etmeye cesaret edemez.”

“Buna inanıyor musun?” diye sordu Decoud, “öyle mi?”

“Biliyorum,” dedi çocuk, inançla. “Bu yerde Gian’ Battista’ya saldıracak kadar cesur kimse yok.”

“Çalılığın ardından tetiği çekmek için pek cesaret gerekmez,” diye kendi kendine mırıldandı Decoud. “Neyse ki gece karanlık; yoksa madendeki gümüşü kurtarma ihtimali pek az olurdu.”

Yeniden cep defterine döndü, sayfaları geriye doğru gözden geçirdi ve kalemini yeniden oynatmaya başladı.

“Dünün durumu böyleydi: Kaçak Başkan’ı taşıyan Minerva limandan çıkmış, ayaklananlar da kasabanın ara sokaklarına geri püskürtülmüştü. Dünyaya, az çok dikkat kesilmiş bir dünyaya bilgi vermek için telgrafı gönderdikten sonra katedral basamaklarında Nostromo’yla oturuyordum. Tuhaf ama, Cable Company’nin büroları Porvenir’le aynı binada olduğu halde, matbaa makinelerimi pencereden atıp harfleri Plaza’ya saçan kalabalık avlunun öte yanındaki telgraf aygıtlarına dokunmaktan alıkonmuştu. Nostromo’yla konuşurken, telgrafçı Bernhardt Revaklar’ın altından elinde bir kâğıtla çıktı. Ufak tefek adam kendini kocaman bir kılıca bağlamış, üstüne başına tabancalar asmıştı. Gülünçtür, ama Morse vericisinin tuşuna basmış, kendi boyunda gelmiş geçmiş en cesur Alman’dır. Cayta’dan gelen; Barrios’un ordusunu taşıyan gemilerin limana girmekte olduğunu bildiren ve ‘En büyük coşku hüküm sürüyor’ sözleriyle biten mesajı almıştı. Çeşmeden su içmeye gittim; Alameda’da bir ağacın arkasına saklanan biri bana ateş etti. Ama suyumu içtim, aldırmadım. Cayta’da Barrios, aramızda Montero’nun muzaffer ordusuyla büyük Cordillera varken, Senyorlar Gamacho ile Fuentes’e rağmen yeni Devletimi avucumda tutar gibiydim. Uyuyacak haldeydim; ama Casa Gould’a vardığımda avluyu samanların üzerine yatırılmış yaralılarla dolu buldum. Işıklar yanıyordu; o sıcak gecede, çevresi kapalı avluda hafif bir kloroform ve kan kokusu asılıydı. Bir uçta madenin doktoru Doktor Monygham yaraları sarıyor, öte uçta, merdivenlerin yanında, diz çökmüş Padre Corbelan ölmekte olan bir Cargador’un günah çıkarmasını dinliyordu. Bayan Gould bir elinde büyük bir şişe, öteki elinde bir sürü pamukla bu kıyım yerinde dolaşıyordu. Bana şöyle bir baktı, gözünü bile kırpmadı. Camerista’sı da elinde bir şişeyle peşinden geliyor, sessizce hıçkırıyordu.”

“Yaralılara sarnıçtan su taşımakla bir süre meşgul oldum. Sonra üst kata çıktım; Sulaco’nun en seçkin hanımlarından bazılarıyla karşılaştım, hepsi daha önce hiç görmediğim kadar solgundu ve kollarında bandajlar vardı. Hepsi gemilere kaçmamıştı. Epeycesi günü geçirmek için Casa Gould’a sığınmıştı. Sahanlıkta, saçları yarı çözülmüş bir kız, başında mavi giysiler ve yaldızlı taç taşıyan Madonna’nın nişinin altında duvara dönük diz çökmüştü. Sanırım Lopez’lerin büyük kızıydı; yüzünü göremedim, ama küçük ayakkabısının yüksek Fransız topuğuna baktığımı hatırlıyorum. Hiç ses çıkarmadı, kıpırdamadı, ağlamıyordu; beyaz duvarın önünde kapkara bir siluet gibi, tutkulu bir dindarlığın sessiz figürü olarak kaldı. Bandaj taşıyan, yüzleri öteki hanımlar kadar solgun kadınlardan daha çok korktuğuna inanmıyorum. Bir başkası üst basamakta oturmuş, bir keten parçasını aceleyle şeritlere ayırıyordu—burada varlıklı, yaşlı bir adamın genç karısı. Başını kaldırıp selamıma el sallamak için işini yarıda kesti; sanki Alameda’da arabasının içindeydi. Bir devrim sırasında ülkemizin kadınlarını görmeye değer. Kızıl ve inci pudrası dökülür; eğitim, gelenek ve göreneğin daha bebekliklerinden itibaren onlara dayattığı dış dünyaya karşı edilgin tavır da onlarla birlikte silinir. Senin çocukluğundan beri yüzünde, bir siyasi kargaşa makyajın ve alışkanlıkların örtüsünü yırtınca ortaya çıkan o sabırlı, boyun eğmiş ifade yerine zekâ damgası taşıyan yüzünü düşündüm.”

“Yukarıdaki büyük salonda, ortadan kaybolan Eyalet Meclisi’nin kalıntısı olan bir tür İleri Gelenler Kurulu toplanmıştı. Don Juste Lopez’in sakalının yarısı, saçma atan bir trabuco’nun namlusundan çıkan alevle yanmıştı; Tanrı’nın lütfuyla saçmaların hepsi onu ıskalamıştı. Başını bir yandan öbür yana çevirirken, redingotunun içinde iki adam varmış gibiydi: biri soylu bıyıklı ve ağırbaşlı, öteki dağınık ve korkmuş.

“İçeri girdiğimde ‘Decoud! Don Martin!’ diye bağırdılar. ‘Beyler, neyi müzakere ediyorsunuz?’ diye sordum. Masanın başında Don Jose Avellanos oturuyordu ama ortada bir başkan yok gibiydi. Hep bir ağızdan, ‘Canı ve malı korumayı,’ diye cevap verdiler. Don Juste, yüzünün ağırbaşlı yanını bana dönerek, ‘Yeni görevliler gelene kadar,’ diye açıkladı. Yeni Devlet’e ilişkin parlak düşüncümün üzerine sanki bir kova su dökülmüştü. Kulaklarımda bir tıslama oldu; oda, ansızın buharla dolmuş gibi karardı.

“Masaya doğru, sarhoşmuşum gibi sendeleyerek yürüdüm. ‘Teslim olmayı müzakere ediyorsunuz,’ dedim. Hepsi, önlerindeki kâğıda burunlarını eğmiş, kıpırdamadan oturuyordu; nedenini bir Tanrı bilirdi. Yalnız Don Jose yüzünü ellerinin arasına saklayıp, ‘Asla, asla!’ diye mırıldandı. Ama ona bakarken, nefesimle onu savurabileceğimi düşündüm; öylesine cılız, öylesine güçsüz, öylesine yıpranmış görünüyordu. Ne olursa olsun, hayatta kalamayacak. Aldatmacanın boyutu, onun yaşındaki bir adam için fazla büyük; üstelik Porvenir’in matbaasında basmaya başladığımız ‘Elli Yıllık Kötü Yönetim’ sayfalarını Plaza’ya saçılmış, oluklarda yüzerken, dizgi harfleriyle doldurulmuş trabuco’lara tapa yapılmış, rüzgârda uçuşup çamurda çiğnenmiş halde görmedi mi? Limanın tam ortasındaki sularda yüzen sayfaları gördüm. Hayatta kalmasını beklemek akıl dışı olurdu. Zalimlik olurdu.

“‘Teslim olmanın sizin, kadınlarınız, çocuklarınız ve malınız için ne anlama geldiğini biliyor musunuz?’ diye haykırdım.

“Beş dakika boyunca, nefes almadan nutuk çektiğimi sanıyorum; en iyi şanslarımızı, Montero’nun gaddarlığını anlatıp durdum. Sistemli bir terör saltanatı tasarlayacak kadar zekâsı olsaydı, kendi olmayı isteyeceğinden kuşkum olmayan o canavarı gözümde öyle büyüttüm. Sonra beş dakika, belki daha da uzun süre, yüreklerini ve erkekliklerini harekete geçirmek için tutkulu bir çağrıda bulundum; Antonia’ya duyduğum aşkın bütün tutkusuyla. Çünkü bir insan içtenlikle konuşacaksa, bunu kişisel bir duyguyla yapar: düşmanını suçlarken, kendini savunurken ya da belki hayattan daha değerli olan bir şey için yalvarırken. Sevgilim, onlara resmen gürledim. Sesim duvarları çatlatacak gibiydi. Sustum ve korkuyla bana bakan gözlerinin kuşkuyla dolu olduğunu gördüm. İşte yarattığım etki bundan ibaretti! Yalnız Don Jose’nin başı göğsüne doğru gittikçe daha çok düşmüştü. Kurumuş dudaklarına kulağımı yaklaştırdım; ‘Tanrı aşkına öyleyse, Martin oğlum!’ gibi bir fısıltı seçebildim. Tam olarak bilmiyorum. İçinde Tanrı’nın adının geçtiğinden eminim. Son nefesini, ayrılmakta olan ruhunun dudaklarındaki soluğu yakalamışım gibi geliyor.

“Doğru, hâlâ yaşıyor. Sonra onu gördüm; ama yalnızca sırtüstü yatan, çenesine kadar örtülmüş, gözleri açık, artık nefes almadığı sanılacak kadar hareketsiz yaşlı bir bedendi. Onu böyle bırakıp, bu İtalyan’ın posadasına gelmeden az önce, yatağının yanında diz çökmüş Antonia’yı gördüm; her yerde kol gezen ölüm burada da bekliyordu. Ama Don Jose’nin Casa Gould’da gerçekten öldüğünü biliyorum; diplomatik antlaşmaların ve ciddi bildirilerin kutsallığına sarılmış ruhunun kuşkusuz tiksineceği bir şeyi yapmaya beni kışkırtan o fısıltıyla öldü. ‘İnsanların kendi başlarının çaresine bakmadığı bir ülkede Tanrı asla bulunmaz!’ diye yüksek sesle haykırmıştım.

“Bu sırada Don Juste, üzerinde düşünülmüş bir söyleve başlamıştı; sakalına gelen gülünç felaket, nutkunun ağırbaşlı havasını bozuyordu. Ne dediğini anlamak için beklemedim. Montero’nun—ona General diyordu—niyetlerinin muhtemelen kötü olmadığını savunuyor gibiydi; gerçi devamında ‘o seçkin adamın’ (daha bir hafta önce ona gran bestia derdik) ‘doğru yöntemler konusunda yanılmış olabileceğini’ söyledi. Tahmin edebileceğin gibi, gerisini dinlemedim. Montero’nun kardeşi gerillacı Pedrito’nun niyetini bilirim. Onu yıllar önce Paris’te, Güney Amerikalı öğrencilerin gittiği bir kafede, elçilik sekreteri kılığına girmeye çalışırken açığa çıkarmıştım. İçeri gelir, tüylü pençelerinde keçe şapkasını evirip çevirerek saatlerce konuşurdu. Hırsı, bir tür Napolyon’un yanında bir tür Duc de Morny olmaya benziyordu. O zaman bile kardeşinden şişirilmiş sözlerle bahsederdi. Açığa çıkma tehlikesi pek yok gibiydi; çünkü hepsi Blanco ailelerinden olan öğrenciler, tahmin edebileceğin üzere, elçiliğe pek uğramazdı. Oraya bazen yalnız Decoud giderdi; inançsız ve ilkesiz biri olduğunu söylerlerdi. Gidişi de adeta eğitimli maymunların toplandığı bir yere eğlenmeye gitmek gibiydi. Niyetini bilirim. Yemek masasında tabakların yerini değiştirdiğini gördüm. Dehşet içinde yaşamasına izin verilen kim olursa olsun, ben ölmeliyim.”

“Hayır, Don Juste Lopez’in Montero kardeşlerin merhametini, adaletini, dürüstlüğünü ve temizliğini ciddi bir söylevle kendine inandırmaya çalışmasını sonuna kadar dinlemedim. Antonia’yı aramak için ansızın dışarı çıktım. Onu galeride gördüm. Kapıyı açınca, kenetlediği ellerini bana uzattı.

“‘İçeride ne yapıyorlar?’ diye sordu.

“‘Konuşuyorlar,’ dedim, gözlerinin içine bakarak.

“‘Evet, evet, ama—’

“‘Boş sözler,’ diye sözünü kestim. ‘Budalaca umutların ardına sakladıkları korkular. Hepsi orada büyük birer parlamenter—bildiğin gibi, İngiliz usulü.’ Öfkeden neredeyse konuşamıyordum. Umutsuzlukla bir el hareketi yaptı.”

“Arkamda aralık tuttuğum kapının ardından Don Juste’nin ölçülü, tekdüze gevelenişini duyduk; korkunç ve ağırbaşlı bir delilik gibi, sözden söze ilerliyordu.

“‘Demokratik özlemlerin de belki meşru bir yanı vardır. İnsanlığın ilerleyiş yolları anlaşılmaz; ülkenin kaderi Montero’nun elindeyse, bizim—’

“Kapıyı o anda hızla kapattım; yeterdi, hatta fazlaydı. Hiçbir güzel yüz, Antonia’nınki kadar dehşet ve umutsuzluk anlatmamıştı. Buna dayanamadım; bileklerini kavradım.

“‘İçeride babamı mı öldürdüler?’ diye sordu.

“Gözleri öfkeyle parlıyordu; ama büyülenmiş gibi bakarken, içlerindeki ışık söndü.

“‘Bu bir teslimiyet,’ dedim. Ellerimin arasında ayrı tuttuğum bileklerini sarstığımı hatırlıyorum. ‘Ama bundan ibaret değil. Baban bana, Tanrı aşkına, devam etmemi söyledi.’

“Sevgilim, Antonia’da öyle bir şey var ki, her şeyin mümkün olduğuna inanmamı sağlar. Yüzüne bir kez bakmak beynimi ateşe vermeye yeter. Yine de onu her erkeğin seveceği gibi, yüreğimle ve yalnızca yüreğimle seviyorum. Benim için, Corbelan Padre’nin Kilisesi’nden daha değerli (Büyük Vekil dün gece kentten kayboldu; belki Hernandez’in çetesine katılmaya gitmiştir). O duygusal İngiliz için değerli madeninden de daha değerli. Karısından söz etmeyeceğim. Belki bir zamanlar duygusal biriydi. Şimdi San Tome Madeni bu iki insanın arasında duruyor. ‘Bizzat baban, Antonia,’ diye yineledim, ‘baban, anlıyor musun, devam etmemi söyledi.’

“Yüzünü çevirdi ve acı dolu bir sesle—

“‘Öyle mi?’ diye haykırdı. ‘Öyleyse, gerçekten de bir daha konuşamayacağından korkuyorum.’

“Bileklerini ellerimden kurtarıp mendiline ağlamaya başladı. Kederini umursamadım; onu bir daha hiç görememektense perişan halde görmeyi yeğlerdim. Çünkü ben kaçsam da kalıp ölsem de bir araya gelmemiz, bir geleceğimiz yoktu. Böyle olunca da kederinin gelip geçici anlarına harcayacak acım kalmamıştı. Ağlayarak yanımdan ayrılıp Dona Emilia ile Don Carlos’u da getirmesini söyledim. Planımın yaşaması için onların duygusallığı gerekliydi; tutkulu arzularının uğruna hiçbir şey yapmayan insanların duygusalcılığı—yeter ki arzuları, bir idealin güzel giysilerine bürünmüş halde onlara sunulsun.”

“Gece geç vakit, Bayan Gould’un mavi beyaz özel salonunda dört kişilik küçük bir kurul oluşturduk: iki kadın, Don Carlos ve ben.”

“El Rey de Sulaco kendini kuşkusuz çok dürüst bir adam sanıyor. Suskunluğunun ardına bakılabilse, öyle de. Belki de yalnızca bu suskunluğun dürüstlüğünü lekelemeyeceğini düşünüyor. O İngilizler, bir şekilde özüne sıkıca tutunmalarına yardım eden yanılsamalarla yaşar. Konuştuğunda ağzından seyrek bir ‘evet’ ya da ‘hayır’ çıkar; bir kâhinin sözleri kadar kişilikten bağımsız görünür. Ama dilsizce suskunluğuyla beni kandıramazdı. Aklından ne geçtiğini biliyordum: aklında madeni vardı; karısının aklındaysa, Gould İmtiyazı’na bağladığı, o küçük kadının boynuna doladığı değerli kocasından başka bir şey yoktu. Neyse. Mesele, mali desteğini sağlayacak biçimde işi Holroyd’a—Çelik ve Gümüş Kralı’na—sunmasını sağlamaktı. Dün gece tam o saatte, yirmi dört saat önce, kuzeye giden vapur gelip alana dek madenin gümüşünün Gümrük Dairesi’nin mahzenlerinde güvende olduğunu sanıyorduk. Hazine kuzeye kesintisiz aktığı sürece, o iflah olmaz duygusalcı Holroyd yalnızca karanlık kıtalara adaleti, çalışkanlığı ve barışı götürme fikrinden değil, daha saf bir Hıristiyanlık biçimine ilişkin gözde düşünden de vazgeçmezdi. Daha sonra Sulaco’daki tek gerçek Avrupalı olan demiryolunun başmühendisi, Calle’den limana doğru atını sürerek geldi ve toplantımıza alındı. Bu sırada büyük salondaki İleri Gelenler Kurulu hâlâ müzakere ediyordu; yalnız içlerinden biri koridora çıkıp hizmetçiye yiyecek gönderilip gönderilemeyeceğini sormuştu. Başmühendis yatak odası salonuna girer girmez ilk olarak şöyle dedi: ‘Eviniz ne halde, sevgili Bayan Gould? Aşağısı savaş hastanesi, yukarısı da anlaşılan restoran. Tepsiler dolusu güzel yiyeceği salona taşıdıklarını gördüm.’

“‘Ve burada, bu yatak odası salonunda,’ dedim, ‘geleceğin Occidentalliler Cumhuriyeti’nin iç kabinesini görüyorsunuz.’

“Öylesine dalgındı ki buna gülmedi, hatta şaşırmış bile görünmedi.

“Demiryolu arazisini savunmak için demiryolu sahasında genel önlemlerle ilgilendiğini, o sırada demiryolu telgrafhanesine çağrıldığını anlattı. Dağların eteğindeki hat ucunda çalışan mühendis, hattın öteki ucundan onunla konuşmak istiyordu. Telgrafhanede kendisinden ve demiryolunun telgraf operatöründen başka kimse yokmuş; operatör, şerit yerde kıvrıla kıvrıla uzanırken tıkırtıları yüksek sesle okuyormuş. Ormanın derinliklerindeki tahta bir barakadan sinirli tıkırtılarla iletilen konuşmanın özü, Şef’e Başkan Ribiera’nın takip edildiğini ya da edilmekte olduğunu haber vermiş. Bu, Sulaco’daki hepimiz için gerçek bir haberdi. Kurtarılıp kendine getirildiğinde ve teselli edildiğinde Ribiera bile peşine düşülmediğini sanmıştı.

“Ribiera, dostlarının ısrarlı ricalarına boyun eğmiş ve yenilmiş ordusunun karargâhından tek başına ayrılmıştı. Kendisine eşlik etmeyi, riski göze alarak sorumluluğu üstlenmeyi kabul eden katırcı Bonifacio ona yol gösteriyordu. Üçüncü günün şafağında yola çıkmıştı. Geriye kalan kuvvetleri gece boyunca eriyip gitmişti. Bonifacio’yla birlikte atlarına binip Cordillera’ya doğru hızla ilerlediler; sonra katır bulup geçitlere girdiler ve taşlık platoyu dondurucu bir fırtına süpürmeden hemen önce Ivie Paramo’sunu aştılar. Fırtına, geceyi geçirdikleri küçük taş barınağı kar yığını altında bıraktı. Daha sonra zavallı Ribiera türlü maceralar yaşadı, rehberinden ayrıldı, bineğini kaybetti, yürüyerek Campo’ya inmeye çalıştı. Bir ranchero’nun merhametine sığınmasaydı Sulaco’dan çok uzakta can verecekti. Gerçekte onu hemen tanıyan o adam, kaçkına yeni bir katır verdi; ağır ve beceriksiz Ribiera da onu ölesiye sürdü. Onu, General’in kardeşi Pedro Montero’dan başkasının komuta etmediği bir birliğin izlediği doğruydu. Neyse ki Paramo’nun soğuk rüzgârı takipçileri geçidin tepesinde yakaladı. Birkaç adam ve hayvanların hepsi buz gibi fırtınada öldü. Geride kalanlar da öldü ama ana birlik ilerlemeyi sürdürdü. Zavallı Bonifacio’yu karlı bir yamacın eteğinde yarı ölü halde buldular ve tam bir İç Savaş usulüyle hemen süngülediler. Bir nedenle eski Camino Real’in izinden ayrılıp alt yamaçların eteğindeki ormanda yollarını kaybetmeselerdi Ribiera’yı da yakalayacaklardı. Derken, yapım kampına beklenmedik biçimde rastlayıp sonunda oraya ulaştılar. Hat ucundaki mühendis, telgrafla Şef’ine Pedro Montero’nun tam da orada, bizzat ofiste, tıkırtıları dinlediğini bildirdi. Demokrasi adına Sulaco’yu ele geçirmeye gidiyordu. Çok küstahtı. Adamları, Demiryolu Şirketi’nin sığırlarından bazılarını izin istemeden kesip eti közde kızartmaya koyulmuşlardı. Pedrito gümüş madeni ve son altı aylık üretimin başına ne geldiği konusunda ısrarlı, doğrudan birçok soru sormuştu. Buyurgan bir sesle, ‘Oradaki şefinize telgrafla sorun; bilmesi gerekir. Yeni Hükümet’in Campo Şefi ve İçişleri Bakanı Don Pedro Montero’nun doğru bilgi istediğini söyleyin,’ demişti.”

“Ayakları kan lekeli paçavralara sarılıydı; yüzü zayıf ve bitkin, sakalıyla saçları darmadağınıktı. Eğri bir ağaç dalını baston gibi kullanarak topallaya topallaya içeri girmişti. Adamları belki daha da kötü durumdaydı ama anlaşılan silahlarını atmamışlardı; her halükârda cephanelerinin hepsini de tüketmemişlerdi. Zayıf yüzleri telgraf barakasının kapısını ve pencerelerini dolduruyordu. Orası görevli mühendisin yatak odası da olduğundan Montero temiz battaniyelerinin üzerine uzanmış, titreyerek Sulaco’ya telgrafla iletilecek talepleri dikte ediyordu. Adamlarını yukarı taşımak için hemen aşağıya bir tren gönderilmesini istiyordu.

“‘Ben de oradan,’ diye anlattı başmühendis, ‘içeride trenleri birkaç kez raydan çıkarma girişimi olduğu için vagonları riske atamayacağımı söyledim. Bunu sizin hatırınız için yaptım, Gould,’ dedi başmühendis. ‘Astımın anlattığına göre aldığı cevap şuydu: “Yatağımda yatan o pis hayvan, ‘Seni vurdursam ne olur?’ dedi.” Anlaşılan telgrafı bizzat kullanan astım da vagonların yine de yukarı çıkmayacağını söylemiş. Bunun üzerine öteki esneyerek, “Boş ver, Campo’da at eksik olmaz,” demiş. Sonra öbür yanına dönüp Harris’in yatağında uykuya dalmış.’

“İşte bu yüzden, sevgilim, bu gece kaçak durumundayım. Hat ucundan gelen son telgrafa göre Pedro Montero ve adamları bütün gece asado etiyle karınlarını doyurduktan sonra şafak vakti yola çıkmış. Atların hepsini almışlar; yolda yenilerini bulurlar. Otuz saatten kısa sürede burada olurlar. Dolayısıyla Sulaco, ne benim ne de Gould İmtiyazı’na ait büyük gümüş stoku için güvenli bir yer.

“Ama en kötüsü bu değil. Esmeralda garnizonu galip gelen tarafın safına geçti. Bu haberi sabah erkenden Casa Gould’a gelen Cable Company telgrafçısından aldık. Öyle erkendi ki Sulaco’nun üzerinde gün henüz tam anlamıyla ağarmamıştı. Esmeralda’daki meslektaşı onu arayıp garnizonun subaylarından bazılarını vurduktan sonra limanda bağlı duran bir Hükümet vapurunu ele geçirdiğini söylemiş. Bu bana gerçekten ağır bir darbe oldu. Bu eyaletteki her adama güvenebileceğimi sanıyordum. Yanılmışım. Esmeralda’da Montero yanlısı bir devrim olmuş; Sulaco’da girişilenin aynısı, yalnız oradaki başarılı olmuş. Telgrafçı bütün bu süre boyunca Bernhardt’a işaret gönderiyormuş. İlettiği son sözler şunlardı: ‘Kapıyı kırıp içeri giriyorlar, kablo telgrafhanesini ele geçiriyorlar. Bağlantınız kesiliyor. Daha fazlasını yapamam.’

“Gerçekte, dış dünyayla bağlantıyı kesmeye çalışan esir alanların gözetiminden bir şekilde sıyrılmayı başarmış. Başarmış işte. Nasıl yaptığını bilmiyorum ama birkaç saat sonra Sulaco’yu yeniden arayıp şöyle demiş: ‘İsyancı ordu körfezdeki Hükümet nakliye gemisini ele geçirdi; askerlerle doldurup kıyı boyunca Sulaco’ya gitmeye hazırlanıyor. O yüzden başınızın çaresine bakın. Birkaç saat içinde yola çıkmaya hazır olurlar; şafak sökmeden size ulaşabilirler.’

“Söyleyebildiği hepsi buymuş. Bu kez onu aletinin başından temelli uzaklaştırmışlar; çünkü Bernhardt o zamandan beri Esmeralda’yı durmadan arıyor ama cevap alamıyor.”

Decoud, kız kardeşinin yararına doldurduğu cep defterine bu sözleri yazdıktan sonra başını kaldırıp dinledi. Ama ne odada ne de evde, tahta sehpanın altındaki kocaman toprak küpe filtreden damlayan suyun sesi dışında hiçbir ses yoktu. Evin dışında da büyük bir sessizlik hüküm sürüyordu. Decoud başını yeniden cep defterine eğdi.

“Kaçmıyorum, anlıyor musun,” diye yazmayı sürdürdü. “Yalnızca ne pahasına olursa olsun kurtarılması gereken o büyük gümüş hazinesiyle birlikte gidiyorum. Campo’dan Pedro Montero ve denizden Esmeralda’nın isyancı garnizonu ona doğru ilerliyor. Hazinenin orada, onları bekler halde bulunması yalnızca bir tesadüf. Tahmin edebileceğin gibi asıl hedef San Tome Madeni’nin ta kendisi; yoksa Occidental Eyaleti herhalde haftalarca rahat bırakılır, galip tarafın kollarına ağır ağır düşerdi. Don Carlos Gould’un, örgütlenmesi ve çalışanlarıyla birlikte madenini kurtarmak için yapacak yeterince işi olacak; bu ‘devlet içinde devlet’i, bu servet üreten şeyi —duygusallığı ona tuhaf bir adalet fikriyle bağlanıyor. Bazı insanlar aşk ya da intikam fikrine nasıl bağlanırsa o da ona öyle sarılıyor. Adamı çok yanlış tanımıyorsam, bu şey ya dokunulmadan kalmalı ya da yalnızca onun iradesiyle yok olmalı. Soğuk ve idealist yaşamına bir tutku sızmış. Benim ancak zihinsel olarak kavrayabildiğim bir tutku. Bizim, başka kandan erkeklerin bildiği tutkulara benzemeyen bir tutku. Ama bizimkiler kadar tehlikeli.”

“Karısı da bunu anlamış. Benim bu kadar iyi bir müttefikim olmasının nedeni bu. Önerilerime, sonunda Gould İmtiyazı’nın güvenliğini sağlayacaklarını içgüdüsel olarak sezerek dört elle sarılıyor. O da belki karısına güvendiği için, ama bana kalırsa daha çok, onun mutluluğunu, yaşamını bir fikrin baştan çıkarıcılığına teslim eden o ince ihanetin açtığı yarayı telafi etmek istercesine onun sözünü dinliyor. Küçük kadın, onun kendisi için değil, maden için yaşadığını anlamış. Ama bırak onlar da bildikleri gibi olsun. Herkesin tutkuyla ya da duyguyla biçimlenen bir yazgısı var. Önemli olan, gümüşü hemen, ne pahasına ve ne riskle olursa olsun kentten, ülkeden çıkarmak yönündeki öğüdümü desteklemiş olması. Don Carlos’un görevi, madeninin tertemiz ününü korumak; Bayan Gould’un görevi ise başka bir kadına duyulan tutku olsaydı korkacağından bile daha fazla korktuğu o soğuk ve her şeye hükmeden tutkunun etkilerinden kocasını kurtarmak. Nostromo’nun görevi gümüşü kurtarmak. Plan, onu Şirket’in en büyük mavnasına yükleyip körfezin öte yakasında, Azuera’nın hemen ardında, Costaguana toprakları dışında kalan küçük bir limana göndermek; kuzeye giden ilk vapura da onu oradan alması için emir verilecek. Burada deniz sakin. Esmeralda isyancıları gelmeden körfezin karanlığına karışıp sıvışacağız; okyanusun üzerinde gün ağardığında gözden uzak, görünmez olacağız; Sulaco kıyısından ufukta soluk mavi bir bulut gibi görünen Azuera’nın ardına saklanacağız.”

“Bu iş için gereken kişi, yolsuzluğa bulaşmaz Cargadores Kaptanı; ben ise tutkusu olup görevi olmayan adam, onunla birlikte dönüyorum—sonuna dek bu farsın içindeki rolümü oynamak ve başarılı olursak, bana Antonia’dan başka kimsenin veremeyeceği ödülümü almak için.”

“Artık yola çıkmadan önce onu bir daha göremeyeceğim. Söylediğim gibi, Don Jose’nin yatağının başında bırakmıştım onu. Sokak karanlıktı, evlerin kapıları kapalıydı; geceleyin kentten çıktım. İki gündür tek bir sokak feneri bile yakılmamıştı. Kapının kemerli geçidi, belli belirsiz bir kule biçimindeki karanlık bir kütleden ibaretti; orada, bir adamın sesini andıran mırıltılara karşılık veriyor gibi gelen alçak, kasvetli inlemeler duydum.”

“Sesindeki kayıtsız ve umursamaz tınıyı tanıdım; bu, benim gibi buraya rastlantıyla gelip, hem kendi kuşkuculuğunun hem benimkini andıran kuşkuculuğunun hor gördüğü olayların içine çekilmiş o Cenevizli denizciye özgüydü. Anlayabildiğim kadarıyla önem verdiği tek şey, hakkında iyi konuşulması. Soylu ruhlara yakışır bir tutku, ama olağanüstü zeki bir düzenbaz için de kazançlı. Evet, kendi sözleri: ‘Hakkımda iyi konuşulsun. Si, senor.’ Konuşmakla düşünmek arasında bir ayrım yapıyor gibi değil. Düpedüz saflık mı, yoksa işin pratik yanına bakması mı, merak ediyorum. Olağanüstü kişilikler hep ilgimi çeker; çünkü insanlığın ahlaki durumunu anlatan genel formüle uygun düşerler.”

“Ben karanlık kemerli geçidin altından durmadan geçip gitmiştim; o, liman yolunda bana yetişti. Dertli bir kadınla konuşuyordu. Görgü gereği, yanımda yürürken sessiz kaldım. Bir süre sonra kendi konuşmaya başladı. Beklediğim şey değildi. Yalnızca yaşlı bir kadınmış, dantel ören ihtiyar biri; belediyede çalışan sokak süpürücülerinden biri olan oğlunu arıyormuş. Bir önceki gün şafak sökerken arkadaşları kulübelerinin kapısına gelip onu çağırmış. O da onlarla gitmiş, kadın da o günden beri onu görmemiş. Bu yüzden hazırlamakta olduğu yemeği sönmüş közlerin üzerinde yarı pişmiş halde bırakıp limana kadar sürünür gibi gelmiş; isyan sabahı kentten bazı mozo’ların öldürüldüğünü duymuş. Gümrük Binası’nı koruyan Cargadores’lardan biri bir fener getirmiş, orada burada yatan birkaç ölüyü aramasına yardım etmiş. Aradığını bulamayınca şimdi geri dönüyormuş. Çok yorgun olduğu için kemerin altındaki taş sıraya oturup inliyormuş. Cargadores Kaptanı ona sorular sormuş; kadının kesik kesik, inleyerek anlattıklarını dinledikten sonra Casa Gould’un avlusundaki yaralıların arasına da bakmasını önermiş. Bir de ona çeyrek dolar vermiş; bunu gelişigüzel anlattı.”

“‘Bunu neden yaptınız?’ diye sordum. ‘Onu tanıyor musunuz?’”

“‘Hayır, senor. Sanırım onu daha önce hiç görmedim. Nereden tanıyayım? Yıllardır sokağa çıkmamış olmalı. Bu ülkede kulübelerin arka taraflarında, ocakların başında çömelmiş, yanlarında yerde bir sopa duran, yemek kaplarının başına üşüşen köpekleri kovmaya bile güçleri yetmeyen yaşlı kadınlardan biri işte. Caramba! Sesinden ölümün onu unuttuğunu anlayabiliyordum. Ama yaşlısı genci, parayı sever; para veren adam hakkında da iyi konuşur.’ Hafifçe güldü. ‘Senor, parayı avucuna koyarken o pençenin nasıl kavradığını hissetmeliydiniz.’ Durakladı. ‘Son paramdı üstelik,’ diye ekledi.”

“Yorum yapmadım. Cömertliğiyle ve monte oyunundaki şanssızlığıyla tanınır; bu yüzden buraya ilk geldiğindeki kadar yoksul kalmıştır.”

“‘Sanırım Don Martin,’ diye düşünceli, hesaplar gibi bir sesle söze başladı, ‘San Tome’nin Senor Administrador’u gümüşünü kurtarırsam bir gün beni ödüllendirir, değil mi?’”

“Bunun mutlaka böyle olacağını söyledim. Yürümeyi sürdürdü, kendi kendine mırıldanarak: ‘Si, si, şüphesiz, şüphesiz; bir düşünün Senor Martin, hakkımda iyi konuşulması ne demek! Böyle bir iş için akla getirilebilecek başka kimse yoktu. Bir gün büyük bir şey alacağım bunun karşılığında. Hem de yakında olsa iyi olur,’ diye mırıldandı. ‘Bu ülkede zaman başka yerlerdeki kadar çabuk geçiyor.’”

“İşte, sevgili kız kardeşim, büyük dava uğruna çıktığım büyük kaçıştaki yol arkadaşım bu. Kurnazlığından çok saf, entrikacılığından çok buyurgan, kendisini kullananların paraya karşı olduğundan daha cömert kişiliğiyle. En azından kendisi böyle düşünüyor; bunu duygusallıktan çok gururla düşünüyor. Onunla dost olduğuma seviniyorum. Yol arkadaşım olarak önem kazandı; basımdayken Porvenir’in editörüyle gece yarısından sonra içeri dalıp samimi biçimde konuşmasına izin verdiğim, kendi halinde bir tür küçük dâhi olan özgün İtalyan denizciyken sahip olduğundan daha çok önem kazandı. Yaşamın değerini kişisel saygınlıkta bulan bir adamla tanışmış olmak da tuhaf.”

“Şimdi burada onu bekliyorum. Viola’nın işlettiği posada’ya vardığımızda aşağıda yalnız çocukları bulduk; yaşlı Cenevizli, doktoru çağırması için hemşerisine seslendi. Yoksa rıhtıma gidecektik. Anlaşılan Kaptan Mitchell, birkaç gönüllü Avrupalı ve seçilmiş birkaç Cargadores’la birlikte mavnaya, Montero’nun elinden kurtarılması gereken ve Montero’yu yenmek için kullanılacak gümüşü yüklüyor. Nostromo kente doğru öfkeyle dörtnala gitti. Çoktan gideli epey oldu. Bu gecikme sana yazmam için bana zaman kazandırıyor. Bu cep defteri eline ulaştığında çok şey olmuş olacak. Ama şimdi, ölümün kanatlarının üzerimizde dolaştığı bu sessiz evde, zifiri gecenin içine gömülmüş halde bir duraklama yaşıyoruz: ölmekte olan bu kadın, ses çıkarmadan büzülmüş iki çocuk ve duvarın ardından, fareden daha yüksek olmayan hafif bir sürtünme sesiyle bir aşağı bir yukarı dolaştığını işitebildiğim o ihtiyar adam. Onlarla birlikte olan bir başka kişi olarak ben de kendimi dirilerden mi ölülerden mi sayacağımı bilmiyorum. ‘Quien sabe?’ Buradakiler her soruya karşılık bunu söylemeye yatkın. Ama hayır! Sana duyduğum şey kesinlikle ölmedi; bütün bunlar, ev, karanlık gece, bu loş odadaki sessiz çocuklar, burada bulunuyor oluşum—bütün bunlar yaşam; yaşam olmalı, çünkü bir düşe bu kadar benziyor.”

Son satırı yazarken Decoud birdenbire bütünüyle kendinden geçti. Bir kurşun yemiş gibi masanın üzerine yığıldı. Bir sonraki an, kaleminin yere yuvarlandığını duyduğu düşüncesiyle şaşkınlık içinde doğruldu. Kafenin alçak kapısı ardına kadar açıktı; bir meşalenin parıltısı kapıyı dolduruyordu. Işıkta atın yarısı görünüyordu; uzun demir mahmuzunu çıplak topuğuna bağlamış binicinin bacağına kuyruğunu vuruyordu. İki kız gitmişti. Odanın ortasında duran Nostromo, alnına kadar indirdiği geniş kenarlı sombrero’sunun altından Decoud’ya bakıyordu.

“Senora Gould’un arabasıyla o asık suratlı İngiliz doktoru getirdim,” dedi Nostromo. “Bunca bilgisine rağmen bu kez Padrona’yı kurtarabileceğinden kuşkuluyum. Çocukları çağırmışlar. Bu kötüye işaret.”

Bir sıranın ucuna oturdu. “Sanırım onlara hayır duasını vermek istiyor.”

Decoud sersemlemiş halde derin bir uykuya dalmış olması gerektiğini fark etti. Nostromo, pencereden içeri bakıp onu başı kollarının üzerinde masaya kapanmış halde hareketsiz görünce böyle düşündüğünü belirsiz bir gülümsemeyle anlattı. İngiliz senora da arabayla gelmiş, doktorla birlikte hemen yukarı çıkmıştı. Don Martin’i henüz uyandırmamasını söylemişti; ama çocukları çağırınca Decoud kafeye gelmişti.

Atın yarısı ve binicinin yarısı kapının dışında döndü; eyer kaşında bir sopayla taşınan demir sepetteki kendir ve reçine meşalesi bir an için alevlenip odayı aydınlattı. Bayan Gould, çok solgun ve yorgun bir yüzle aceleyle içeri girdi. Koyu mavi pelerininin kukuletası geriye düşmüştü. İki adam da ayağa kalktı.

“Teresa seni görmek istiyor, Nostromo,” dedi. Cargadores Kaptanı kımıldamadı. Sırtı masaya dönük olan Decoud ceketinin düğmelerini iliklemeye başladı.

“Gümüş, Bayan Gould, gümüş,” diye mırıldandı İngilizce. “Esmeralda garnizonunun bir vapuru olduğunu unutmayın. Liman girişinde her an görünebilirler.”

“Doktor hiç umut olmadığını söylüyor,” dedi Bayan Gould hızla, o da İngilizce konuşuyordu. “Seni arabamla rıhtıma bırakacağım, sonra kızları almak için geri döneceğim.” Nostromo’ya seslenmek için hızla İspanyolcaya geçti. “Neden vakit kaybediyorsun? Yaşlı Giorgio’nun karısı seni görmek istiyor.”

“Yanına gidiyorum, senora,” diye mırıldandı Cargadores Kaptanı. Doktor Monygham çocukları geri getirerek göründü. Bayan Gould’un soru soran bakışına yalnızca başını salladı ve hemen dışarı çıktı; Nostromo da ardından gitti.

Meşaleyi taşıyan at kıpırtısız duruyor, başını öne eğmişti; binici sigarasını yakmak için dizginleri bırakmıştı. Meşalenin parıltısı, ön cephesinde kocaman siyah harflerle yazılmış yazının yalnızca Italia sözcüğünü bütünüyle aydınlattığı evin üzerine vurdu. Titrek ışık lekesi, yolda bekleyen Bayan Gould’un arabasına kadar uzanıyordu; sarı yüzlü, tıknaz Ignacio da arabacılık yerinde uyukluyor gibiydi. Yanında, esmer ve sıska Basilio, Winchester karabinayı iki eliyle önünde tutmuş, karanlığa korkuyla bakıyordu. Nostromo doktorun omzuna hafifçe dokundu.

“Gerçekten ölüyor mu, senor doktor?”

“Evet,” dedi doktor, yaralı yanağı tuhafça seğirerek. “Seni neden görmek istediğini anlayamıyorum.”

Nostromo gözlerini kaçırarak, “Daha önce de böyle olmuştu,” diye karşılık verdi.

“Eh, ustabaşı, bir daha asla öyle olmayacağına seni temin ederim,” diye hırladı Doktor Monygham. “İstersen yanına git, istersen uzak dur. Ölmekte olanlarla konuşarak elde edilecek pek bir şey yok. Ama Dona Emilia’ya, sen buraya ilk ayak bastığından beri sana annelik ettiğini, benim yanımda söyledi.”

“Si! Ama kimseye benim için iyi bir söz söylediği de olmadı. Sanki hayatta olduğum için, hem de onun oğlunun olmasını isteyeceği türden bir adam olduğum için beni bağışlayamıyormuş gibi.”

“Belki de öyledir!” diye yakındaki kederli, tok bir sesle haykırdı. “Kadınlar kendilerine eziyet etmek için kendi yollarını bulur.” Giorgio Viola evden çıkmıştı. Meşale ışığında ağır, kara bir gölge oluşturuyordu; ışık iri yüzüne, gür beyaz saçlarla kaplı koca başına vurdu. Uzattığı koluyla Cargadores Kaptanı’nı içeri çağırdı.

Doktor Monygham, cilalı ahşaptan küçük ilaç kutusuyla landonun oturağında oyalanıp durduktan sonra yaşlı Giorgio’ya döndü ve kutudaki cam tıpalı şişelerden birini onun iri, titreyen eline tutuşturdu.

“Bundan ara sıra bir kaşık kadarını suya katıp verin,” dedi. “Biraz rahatlatır.”

“Onun için yapılacak başka bir şey yok mu?” diye sordu yaşlı adam sabırla.

“Yok. Bu dünyada yok,” dedi doktor, ona sırtını dönmüş halde, ilaç kutusunun kilidini şaklatarak.

Nostromo, büyük mutfağı ağır ağır geçti. Mutfağın karanlığını yalnızca ocaklığın ağır davlumbazı altındaki bir yığın kömürün koru aydınlatıyordu; demir bir tencerede su yüksek sesle fokurduyordu. Dar merdivenin iki duvarı arasından yukarıdaki hasta odasının parlak ışığı taşıyordu. Yumuşak deri sandaletleriyle sessizce basamakları çıkan görkemli Cargadores Kaptanı; gür favorili, kaslı boynu ve bronzlaşmış göğsü açık kareli gömleğinin içinde, şarap ya da meyve yüklü bir felukkadan yeni karaya çıkmış Akdenizli bir denizciye benziyordu. Üst basamakta durdu; geniş omuzlu, dar kalçalı ve çevikti. Bembeyaz çarşaflarla döşenmiş, bir hükümdar yatağı gibi duran büyük yatağa baktı. Padrona, destek almadan oturmuş, başı göğsüne düşmüştü; güzel, kara kaşlı yüzü öne eğikti. Omuzlarını kuzgun karası saçları örtüyordu; aralarındaki birkaç beyaz tel dışında saçları simsiyah, kalın bir tutamı öne düşerek yanağını yarı yarıya örtmüştü. Bedensel bir kaygı ve huzursuzluk yansıtan bu duruşta bütünüyle kıpırtısızken, gözlerini yalnızca Nostromo’ya çevirdi.

Cargadores Kaptanı’nın beline kırmızı bir kuşak defalarca dolanmıştı; bıyığını burmak için kaldırdığı elinin işaret parmağında ağır bir gümüş yüzük vardı.

“Devrimleri, devrimleri,” diye güçlükle soludu Senora Teresa. “Bak, Gian’ Battista, sonunda beni bu öldürdü!”

Nostromo bir şey söylemedi; hasta kadın gözlerini yukarı kaldırıp ısrar etti: “Bak, sen seni ilgilendirmeyen şeyler uğruna savaşa gitmişken bu beni öldürdü, budala adam.”

“Neden böyle konuşuyorsun?” diye dişlerinin arasından mırıldandı Cargadores Kaptanı. “Aklımın başımda olduğuna hiç mi inanmayacaksın? Her gün aynı kişi olarak kalmam gerekiyor; beni ilgilendiren bu.”

“Gerçekten hiç değişmiyorsun,” dedi acıyla. “Hep kendini düşünüyor, seni umursamayanlardan ücretini güzel sözler olarak alıyorsun.”

Aralarında, kendine özgü bir yakınlık vardı; düşmanlığın yakınlığı, uyum ve sevginin yakınlığı kadar güçlüydü. Nostromo, Teresa’nın beklentilerinin izinden gitmemişti. Kızlara bir dost ve koruyucu kazandırma umuduyla gemisini bırakmaya onu yüreklendiren Teresa’ydı. Yaşlı Giorgio’nun karısı sağlığının pamuk ipliğine bağlı olduğunu biliyor; yaşlı kocasının yalnız kalması, çocukların korumasız duruma düşmesi korkusu yakasını bırakmıyordu. Görünüşte sakin ve ağırbaşlı, sevecen ve uysal bu genç adamı yanına bağlamak istemişti. Anlattığına göre Nostromo, daha çocuk denecek yaştan beri öksüzdü; İtalya’da, feluk sahibi ve kaptanı olan bir amcadan başka kimsesi yoktu. On dört yaşına basmadan, amcasının kötü muamelesine dayanamayarak kaçmıştı. Teresa’ya göre cesur, çalışkan ve dünyada kendine bir yer edinmeye kararlıydı. Minnet duygusu ve alışkanlık bağlarıyla kendisinin ve Giorgio’nun oğlu gibi olacaktı; sonra, kim bilir, Linda büyüdüğünde... Karı koca arasındaki on yıllık yaş farkı öyle büyük değildi. Kendi büyük adamı kendisinden neredeyse yirmi yaş büyüktü. Gian’ Battista ayrıca alımlı bir delikanlıydı; erkekleri, kadınları, çocukları kendine çeken şey, kişiliğindeki o derin sükûnetti. Bu sükûnet, dingin bir alacakaranlık gibi, güçlü yapısının ve davranışlarındaki kararlılığın verdiği sözü daha da baştan çıkarıcı kılıyordu.

Yaşlı Giorgio, karısının düşüncelerinden ve umutlarından habersizdi; genç hemşerisine büyük değer verirdi. Görkemli Cargadores Kaptanı’nı savunmak için İspanyol atasözünü anarak karısına sık sık, “İnsan boyun eğmemeli,” derdi. Teresa onun başarısını kıskanmaya başlamıştı. Korktuğuna göre genç adam elinden kaçıyordu. O pratik bir kadındı; Nostromo ise kendisini bu denli değerli kılan niteliklerini akıl almaz bir savurganlıkla harcıyor gibiydi. Bunların karşılığında çok az şey alıyordu. Teresa’ya kalırsa, bu nitelikleri iki eliyle, gereğinden fazla insana dağıtıyordu. Hiç para biriktirmiyordu. Yoksulluğuna, yiğitliklerine, serüvenlerine, aşklarına ve ününe söylenip duruyordu; ama onu, sanki gerçekten oğluymuş gibi, gönlünden hiç çıkarmamıştı.

Şimdi bile, yaklaşan sonun soğuk, kara soluğunu duyacak kadar hasta olduğu hâlde onu görmek istemişti. Sanki uyuşmuş elini uzatıp yeniden tutunmaya çalışıyordu. Ama gücünü fazla zorlamıştı. Düşüncelerine hâkim olamıyordu; tıpkı görüşü gibi onlar da bulanmıştı. Sözcükler dudaklarında takılıp kalıyordu; yaşamının en büyük kaygısı ve arzusuysa ölüme karşı koyacak kadar güçlü görünüyordu.

Cargadores Kaptanı, “Bunları çok kez duydum,” dedi. “Haksızlık ediyorsun ama incitmiyor beni. Ne var ki şimdi konuşacak pek gücün yok gibi, benim de dinleyecek fazla vaktim. Çok önemli bir işle meşgulüm.”

Doktoru çağırıp getirmeye gerçekten vakit bulup bulmadığını sormak için çabaladı. Nostromo başıyla evet dedi.

Sevinmişti; yardıma gerçekten ihtiyaç duyanlar için o adamın bunca zahmete katlandığını bilmek acısını hafifletmişti. Bu, onun dostluğunun kanıtıydı. Sesi güçlendi.

“Doktordan çok bir rahip istiyorum,” dedi acıklı bir sesle. Başını oynatmadı; gözleri yalnızca yatağının yanında duran Cargadores Kaptanı’nı izlemek için köşelere kaydı. “Şimdi benim için bir rahip çağırmaya gider misin? Düşün bir: Ölmek üzere olan bir kadın senden bunu istiyor!”

Nostromo kararlılıkla başını salladı. Rahiplerin din adamı olarak işlevine inanmıyordu. Doktor işe yarar biriydi; ama rahip, rahip olarak, hiçbir şeydi; ne iyilik ne kötülük edebilirdi. Nostromo, yaşlı Giorgio’nun aksine, onları görmekten rahatsız bile olmazdı. Onu en çok etkileyen, bu işin büsbütün yararsız oluşuydu.

“Padrona,” dedi, “daha önce de böyle oldun, birkaç gün sonra iyileştin. Sana ayırabileceğim son dakikaları zaten verdim. Senora Gould’dan sana bir rahip göndermesini iste.”

Bu reddin dine karşı saygısızlık oluşu onu huzursuz ediyordu. Padrona rahiplere inanır, onlara günah çıkarırdı. Ama bütün kadınlar böyle yapardı. Bunun pek önemi olamazdı. Yine de kalbi bir an sıkıştı; Padrona az da olsa inanıyorsa, bağışlanmanın onun için ne anlama geleceğini düşündü. Neyse. Ona ayırabileceği son dakikaları zaten verdiği doğruydu.

“Gitmeyi reddediyor musun?” diye soludu. “Ah, gerçekten hep bildiğin gibisin.”

“Mantıklı düşün, Padrona,” dedi. “Madenin gümüşünü kurtarmam gerekiyor. Duyuyor musun? Azuera’da hayaletlerle şeytanların koruduğu söylenen hazineden bile daha büyük bir hazine bu. Doğru. Hayatım boyunca giriştiğim işlerin en çılgıncası olmasına kararlıyım.”

Umutsuz bir öfkeye kapıldı. En büyük sınav başarısız olmuştu. Nostromo başucunda dururken yüzünün acı ve öfke nöbetiyle çarpılmış hâlini görmedi. Yalnızca kadının bütün bedeni titremeye başladı. Eğik başı sarsılıyor, geniş omuzları ürperiyordu.

“Öyleyse belki Tanrı bana merhamet eder! Ama bak şu işe, adam, bir gün seni yakalayacak pişmanlıktan başka kendine de bir şeyler çıkar bu işten.”

Zayıfça güldü. “En azından bir kez zengin ol, vazgeçilmez, hayranlık duyulan Gian’ Battista. Ölen bir kadının huzuru, sana ruhun ve bedenin karşılığında saçma bir ad —hem de başka hiçbir şey— veren insanların övgüsünden daha değersiz senin için.”

Cargadores Kaptanı dişlerinin arasından kendi kendine küfretti.

“Ruhumu rahat bırak, Padrona; bedenime bakmayı bilirim. İnsanların bana ihtiyaç duymasında ne kötülük var? Seni ve çocukları neyden yoksun bıraktım da beni kıskanıyorsun? Başıma kakıp durduğun o insanlar, yaşlı Giorgio için benim için yapmayı akıllarından bile geçirdiklerinden fazlasını yaptılar.”

Açık avucuyla göğsüne vurdu; sesini alçak tutmuş, ama sözlerini güçlü bir tonla söylemişti. Bıyığını sırayla iki yana burdu; gözleri odada biraz dolaştı.

“Onların işine yarayan tek adam bensem bu benim suçum mu? Ne öfkeli saçmalıklar konuşuyorsun, anne? Beni korkak, akılsız; pazaryerinde karpuz satan ya da limanda yolcu taşıyan bir tekneyi kürekleyen, cesareti ve ünü olmayan yumuşak bir Napolili mi görmek isterdin? Genç bir adam manastır keşişi gibi mi yaşasın? Buna inanmıyorum. Büyük kızın için bir keşiş mi istiyorsun? Bırak büyüsün. Neden korkuyorsun? Yıllardır yaptığım her şeye kızdın; yaşlı Giorgio’dan gizli, Linda’n hakkında benimle ilk konuştuğun günden beri. ‘Birine koca, ötekine kardeş’ mi demiştin? E, neden olmasın! Küçükleri seviyorum; insanın bir gün evlenmesi gerekir. Ama o günden beri herkese beni küçümsedin. Neden? Beni, oradaki demiryolu depolarında tuttukları bekçi köpeklerinden biriymişim gibi tasma ve zincire vurabileceğini mi sandın? Bak Padrona, bir akşam kıyıya çıkıp o vakitler kasabanın öte yanında oturduğun saz çatılı kulübeye gelen, oturup sana kendini baştan sona anlatan adam hâlâ benim. O zaman bana haksızlık etmemiştin. O günden beri ne değişti? Artık önemsiz bir delikanlı değilim. Giorgio’nun dediği gibi, iyi ad bir hazinedir, Padrona.”

“Övgüleri başını döndürmüş,” diye soludu hasta kadın. “Sana sözcüklerle ödeme yaptılar. Budalalığın seni yoksulluğa, sefalete, açlığa sürükleyecek. Şu leperolar bile sana, büyük Cargadores Kaptanı’na, gülecek.”

Nostromo bir süre dili tutulmuş gibi durdu. Kadın ona hiç bakmadı. Dudaklarından kendinden emin, neşesiz bir gülümseme hızla geçip gitti; sonra geri çekildi. Görmezden gelinen silueti kapının ötesinde alçalarak gözden kayboldu. Geri geri merdivenlerden inerken, bu kadının küçümsediği, kendisinin de kazanıp korumak istediği şöhret yüzünden bir biçimde boşa düşürüldüğü duygusu yine içini kapladı.

Aşağıdaki büyük mutfakta, duvarların ve tavanın gölgeleri arasında bir mum yanıyordu; ama dış kapının açık kare boşluğuna kızıl bir ışık vurmuyordu. Bayan Gould ile Don Martin’i taşıyan araba, meşaleyi tutan atlı önde, iskeleye gitmişti. Orada kalan Doktor Monygham, şamdanın yanındaki sert ağaç masanın köşesine oturmuştu; çizgili, tıraşlı yüzü yana eğik, kolları göğsünde çapraz, dudakları büzülmüş, iri gözleri kara toprak zemine taş kesilmiş gibi dikilmişti. Şöminenin çıkıntılı rafının yakınında, su tenceresi hâlâ şiddetle kaynarken, yaşlı Giorgio bir elini çenesine dayamış, bir ayağını öne atmış, sanki aklına ansızın gelen bir düşünceyle olduğu yerde kalakalmıştı.

“Adios, viejo,” dedi Nostromo; kuşağındaki tabancasının kabzasını yoklayıp kınının içindeki bıçağı gevşetti. Masadan kırmızı astarlı mavi bir panço alıp başından geçirdi. “Adios, eşyalarıma göz kulak ol; benden bir daha haber alamazsan kutuyu Paquita’ya ver. Pek değerli bir şey yok içinde; Meksika’dan aldığım yeni serapemle en iyi ceketimin birkaç gümüş düğmesi dışında. Neyse! Eşyalar, onun sonraki sevgilisine yakışır; Azuera’ya musallat olan şu Gringolar gibi öldükten sonra yeryüzünde kalacağımdan korkmasına gerek yok.”

Doktor Monygham dudaklarını acı bir gülümsemeyle büktü. Yaşlı Giorgio neredeyse fark edilmeyen bir baş işaretiyle, tek kelime etmeden dar merdivenlerden yukarı çıktıktan sonra doktor şöyle dedi:

“Capataz, olmaz şey! Senin hiçbir işte başarısız olamayacağını sanıyordum.”

Nostromo doktora küçümseyerek baktı; kapıda oyalanıp sigara sardı, sonra kibrit çakıp sigarasını yaktı ve yanan çöpü alev parmaklarına neredeyse değene dek başının üzerinde tuttu.

“Rüzgâr yok!” diye kendi kendine mırıldandı. “Bakın senyor, giriştiğim işin nasıl bir şey olduğunu biliyor musunuz?”

Doktor Monygham somurtarak başını salladı.

“Sanki üzerime bir lanet alıyormuşum gibi, senyor doktor. Bu kıyıda bir hazine taşıyan adamın karşısında her yerde, sahilin her köşesinde bıçaklar kalkar. Görüyorsunuz, değil mi senyor doktor? Hayatıma bir büyü yapışmış gibi sürüklenip gideceğim; ta ki bir yerde Şirket’in kuzeye giden vapuruna rastlayana kadar. İşte o zaman Sulaco Cargadores’inin Capataz’ını Amerika’nın bir ucundan öbür ucuna konuşacaklar.”

Doktor Monygham kısa, boğuk bir kahkaha attı. Nostromo kapıda döndü.

“Ama yüce senyor böyle bir işe hazır ve uygun başka bir adam bulabilirse ben kenara çekilirim. Hayatımdan bıkmış değilim; gerçi o kadar yoksulum ki sahip olduğum her şeyi atımın sırtında taşıyabilirim.”

“Fazla kumar oynuyorsun ve güzel bir yüze asla ‘hayır’ demiyorsun, Capataz,” dedi Doktor Monygham sinsi bir saflıkla. “Servet böyle kazanılmaz. Ama tanıdığım hiç kimse seni yoksul sanmadı. Bu serüvenden sağ salim dönersen iyi bir anlaşma yapmış olmanı umarım.”

“Siz olsanız nasıl bir anlaşma yapardınız, yüce senyor?” diye sordu Nostromo, dumanı kapıdan dışarı üfleyerek.

Doktor Monygham yanıt vermeden önce bir an merdivenlerden yukarı kulak verdi; sonra kısa, kesik kahkahalarından birini daha atarak şöyle dedi:

“Şanlı Capataz, senin deyiminle ölüm lanetini sırtıma almak karşılığında, hazinenin tamamından başkasını istemezdim.”

Nostromo bu alaycı yanıtı hoşnutsuz bir homurtuyla karşılayıp kapıdan çıktı. Doktor onun dörtnala uzaklaştığını duydu. Nostromo karanlıkta öfkeyle at sürüyordu. Rıhtımın yakınındaki O.S.N. Company binalarında ışıklar yanıyordu; oraya varmadan Gould’ların arabasına rastladı. Meşaleli atlı önden gidiyordu; ışığında tırıs giden beyaz katırlar, arabayı süren iri yarı Ignacio ve kutuda karabinasıyla Basilio görünüyordu. Landonun karanlık içinden Bayan Gould’un sesi yükseldi: “Seni bekliyorlar, Capataz!” Decoud’nun kız kardeşine göndermesi için ona emanet ettiği cep defteri hâlâ elindeydi. “Belki de ona söyleyeceğim son sözler,” demiş, Bayan Gould’un elini sıkmıştı. Soğuktan ürpermiş ve heyecanlı hâlde geri dönüyordu.

Cargadores Kaptanı hızını hiç kesmedi. Rıhtımın başında tüfekli siluetler atının önüne fırladı; başkaları da çevresini sardı. Bunlar, nöbet tutmaları için Kaptan Mitchell’in görevlendirdiği Şirket cargadore’leriydi. Nostromo’nun tek sözüyle, boyun eğercesine mırıldanıp geri çekildiler; sesini tanımışlardı. İskele ucunda, yük vinci yakınında, puroları köz gibi parlayan karanlık bir topluluk içinde adı rahatlamış bir ses tonuyla söylendi. Sulaco’daki Avrupalıların çoğu Charles Gould’un çevresinde toplanmıştı; sanki madenin gümüşü ortak davalarının simgesi, maddi çıkarların üstün öneminin nişanıydı. Gümüşü mavnaya kendi elleriyle yüklemişlerdi. Nostromo, biraz ötede sessizce duran uzun, ince Don Carlos Gould’u tanıdı. Yanındaki başka bir uzun boylu siluet, başmühendis, yüksek sesle, “Kaybolacaksa denizin dibine gitmesi milyon kat daha iyi,” dedi.

Martin Decoud mavnadan seslendi: “Au revoir, messieurs; yeni doğan Occidental Cumhuriyeti’nin üzerinde yeniden el sıkışana dek!” Onun berrak, çınlayan sesine yalnızca bastırılmış bir mırıltı karşılık verdi. Sonra iskele ona geceye doğru uzaklaşıyormuş gibi geldi; oysa ağır küreklerden biriyle bir kazığı iten Nostromo’ydu. Decoud kımıldamadı; sanki boşluğa fırlatılıyordu. Birkaç su şapırtısından sonra, teknede oradan oraya sıçrayan Nostromo’nun ayak sesleri dışında hiçbir şey duyulmadı. Büyük yelkeni kaldırdı; bir soluk rüzgâr Decoud’nun yanağını okşadı. Her şey gözden kaybolmuştu; iskeleden çıkış yolunu Nostromo’ya göstermek için Kaptan Mitchell’in iskelenin ucundaki direğe astığı fenerin ışığı dışında.

Birbirlerini göremeyen iki adam, mavna kesik kesik esen meltemle ilerleyip neredeyse görünmez burunların arasından körfezin daha da koyu karanlığına girene kadar sessiz kaldı. Bir süre iskeledeki fener arkalarından parladı. Rüzgâr dindi, sonra yeniden hafifçe esti; öyle zayıftı ki yarı güverteli büyük tekne, havada asılıymışçasına sessizce süzüldü.

“Artık körfezin açığındayız,” dedi Nostromo’nun sakin sesi. Bir an sonra ekledi: “Senyor Mitchell ışığı söndürdü.”

“Evet,” dedi Decoud, “artık kimse bizi bulamaz.”

Karanlık yeniden koyulaşıp tekneyi sardı. Körfezin denizi, üzerindeki bulutlar kadar karaydı. Mavnada yanında getirdiği tekne pusulasını görmek için Nostromo birkaç kibrit yaktı; sonra yanağında hissettiği rüzgâra göre yön aldı.

Decoud için bu yeni bir deneyimdi: uçsuz bucaksız suların gizemli hâli. Sular tuhaf bir biçimde dümdüz uzanıyor, sanki yoğun gecenin ağırlığı çalkantılarını ezmiş gibi görünüyordu. Placido, kara pançosunun altında derin bir uykuya dalmıştı.

Başarı için şimdi en önemli şey, kıyıdan uzaklaşıp gün ağarmadan körfezin ortasına ulaşmaktı. Isabel’ler yakınlarda bir yerdeydi. “Öne baktığınızda solunuzda kalıyorlar, senyor,” dedi Nostromo birden. Sesi kesilince, ışıksız ve sessiz o uçsuz bucaksız durgunluk Decoud’nun duyularını güçlü bir uyuşturucu gibi etkiledi. Bazen uyuyor mu uyanık mı olduğunu bile bilmiyordu. Derin uykuda kaybolmuş biri gibi ne bir şey duyuyor ne de görüyordu. Yüzünün önünde tuttuğu el bile gözlerine görünmüyordu. Kıyıdaki kargaşadan, tutkulardan ve tehlikelerden, oranın görüntü ve seslerinden bu denli kopuş, düşünceleri varlığını sürdürmeseydi ölüme benzerdi. Sonsuz huzurun bu ön tadında düşünceleri canlı ve hafifçe süzülüyordu; pişmanlıkların ve umutların sisli havasından ölümle kurtulmuş ruhlara musallat olabilecek, dünyevi şeylere dair dünya dışı berraklıkta rüyalar gibiydiler. Decoud silkindi, biraz ürperdi; oysa yanından geçen hava sıcaktı. Ruhunun, karanın, denizin, göğün, dağların ve kayaların sanki hiç var olmadığı o çevreleyen karanlıktan az önce bedenine dönmüş olduğu gibi tuhaf bir hisse kapıldı.

Nostromo’nun sesi duyuluyordu; ama dümenin başındaki kendisi de sanki orada değil gibiydi. “Uyuyakaldınız mı, Don Martin? Caramba! Mümkün olsa benim de uyukladığımı sanırdım. Tuhaf bir biçimde, bu teknenin yakınlarında bir yerde hıçkırık gibi bir ses duyduğumu düşlüyorum; kederli bir adamın çıkarabileceği türden bir ses. İç çekişle hıçkırık arası bir şey.”

Hazine sandıklarının üzerine, kat kat muşambaların üstüne uzanmış Decoud, “Tuhaf!” diye mırıldandı. “Körfezde yakınımızda başka bir tekne olabilir mi? Görmemiş olabiliriz, bilirsiniz.”

Nostromo bu fikrin saçmalığına hafifçe güldü. Düşüncelerinden kovdular. Yalnızlık neredeyse elle tutulur gibiydi. Meltem dindiğinde karanlık Decoud’nun üzerine taş gibi çöktü.

“Bu dayanılmaz,” diye mırıldandı. “Hiç ilerliyor muyuz, Capataz?”

“Otların arasına dolanmış sürünen bir böcekten hızlı değiliz,” diye yanıtladı Nostromo. Sesi, çevrelerini sıcak ve umutsuzca saran koyu karanlık perdesiyle boğuklaşıyordu. Uzun süreler boyunca hiç ses çıkarmıyor; sanki gizemli bir biçimde mavnadan çıkıp gitmiş gibi görünmez ve işitilmez oluyordu.

Biçimsiz karanlıkta Nostromo, rüzgâr tümüyle dindikten sonra mavnanın hangi yöne gittiğinden bile emin değildi. Adaları görebilmek için gözlerini kıstı. Onlardan eser yoktu; sanki körfezin dibine batmışlardı. Sonunda Decoud’nun yanına uzandı ve kulağına fısıldadı: Rüzgârsızlık yüzünden gün ağarırken Sulaco kıyılarına yakın olurlarsa mavnayı Büyük Isabel’in yüksek ucundaki uçurumun arkasına çekip gözden saklayabilirlerdi. Decoud, Nostromo’nun kaygısındaki kasvetli ciddiyete şaşırdı. Ona göre hazinenin götürülmesi siyasi bir hamleydi. Montero’nun eline geçmemesi birkaç bakımdan gerekliydi; ama bu işi bambaşka gözle gören biri vardı. Öteki taraftaki caballerolar, ona ne yapması için görev verdiklerinin zerrece farkında değil gibiydiler. Çevresindeki kasvetten etkilenmişçesine Nostromo sinirli ve gücenmiş görünüyordu. Decoud şaşırdı. Yol arkadaşına apaçık görünen tehlikelere kayıtsız kalan Capataz, kendisine sorgusuz sualsiz emanet edilen işin ölümcül niteliğine küçümseyerek öfkeleniyordu. Nostromo, gülüp söverek, bunun Azuera’nın derin yarıklarında şeytanlarla hayaletlerin koruduğu söylenen hazineyi almaya bir adam göndermekten daha tehlikeli olduğunu söyledi. “Senyor,” dedi, “buharlı gemiyi denizde yakalamalıyız. Buraya konan yiyecek ve içeceğin hepsini tüketene kadar açıkta kalıp onu aramalıyız. Bir talihsizlik olur da gemiyi kaçırırsak, gücümüz tükenene, belki aklımızı yitirene ve ölene kadar karadan uzak durmalıyız; sonra iki ölü adamın, hazineyi kurtarmış iki adamın bulunduğu tekneyle sürüklenip durmalıyız; ta ki Compania’nın gemilerinden biri bizi bulana kadar. Senyor, onu kurtarmanın tek yolu bu. Görmüyor musunuz? Bu gümüş elimizdeyken kıyı boyunca yüz mil içinde herhangi bir yerde karaya çıkmamız, göğsümüzü bıçağın ucuna dayamak demek. Bu şey ölümcül bir hastalık gibi üzerime yüklendi. İnsanlar bunu öğrenirse ben ölürüm; siz de benimle geleceğiniz için, senyor, siz de. Bütün bir eyaleti zengin etmeye yetecek kadar gümüş var; hırsızlarla serserilerin yaşadığı kıyı kasabasını saymıyorum bile. Senyor, bu zenginliğin ellerine gökten indiğini sanacaklar ve hiç tereddüt etmeden boğazımızı kesecekler. Bu vahşi körfezin kıyısındaki en dürüst adamın bile tatlı sözlerine güvenmem. Hazineyi ilk istediklerinde teslim etsek bile canımızı kurtaramayacağımızı düşünün. Bunu anlıyor musunuz, yoksa açıklamam mı gerekiyor?”

“Hayır, açıklamana gerek yok,” dedi Decoud, biraz bezgin bir sesle. “Hazineye sahip olmanın bizim durumumuzdaki insanlar için ölümcül bir hastalığa çok benzediğini ben de pekâlâ görebiliyorum. Ama Sulaco’dan çıkarılması gerekiyordu ve bu iş için doğru adam sendin.”

“Öyleydim; ama kaybı Don Carlos Gould’u pek yoksullaştırırdı, buna inanamıyorum,” dedi Nostromo. “Dağda daha çok zenginlik var. Limandaki işimi bitirip Rincon’a belli bir kızı görmeye gittiğim sakin gecelerde, cevherin yamaçlardan aşağı yuvarlanışını duyardım. Zengin kayalar yıllardır gök gürültüsünü andıran bir sesle aşağı dökülüyor; madenciler, dağın yüreğinde daha yıllarca gürleyip duracak kadar cevher olduğunu söylüyor. Oysa evvelsi gün onu kalabalıktan kurtarmak için savaşıyorduk; bu gece de açları doyuracak ekmeği almak için dünyadaki son gümüş yığınıymış gibi onu alıp rüzgârsız bu karanlığa gönderildim. Ha ha! İyi, hayatımın en ünlü ve en çetin serüvenine dönüştüreceğim bunu; rüzgâr olsun olmasın. Küçük çocuklar büyüyüp yetişkinler yaşlanınca bile bundan söz edilecek. Aha! Bana, Nostromo Capataz’ın başına ne gelirse gelsin Monterocuların bunu ele geçirmemesi gerektiği söylendi; ele geçiremeyecekler de, size söylüyorum. Çünkü güvenlik için Nostromo’nun boynuna bağlandı bu.”

“Anlıyorum,” diye mırıldandı Decoud. Yol arkadaşının bu işe kendine özgü bir gözle baktığını gerçekten anlamıştı.

Nostromo, insanların niteliklerinden doğalarını temelden bilmeden nasıl yararlanıldığı üzerine düşüncelerini, uzun kürekleri çıkarıp mavnayı Isabel’lere doğru çekmeyi önererek böldü. Gün ışığının, liman girişinden bir mil kadar ötede yüzen hazineyi açığa çıkarması olmazdı. Genelde karanlık ne kadar koyuysa, yolunu bulmak için bel bağladığı rüzgâr esintileri de o kadar sert olurdu; ama bu gece körfez, bulut pançosunun altında, uyur gibi değil de ölü gibi soluksuz kalmıştı.

Don Martin’in yumuşacık elleri, koca küreğin kalın sapını çekerken acı çekiyordu. Dişlerini sıkarak, erkekçe direndi. O da hayal gücünün kurduğu bir yaşamın pençesindeydi; mavna çekmek gibi tuhaf bir iş, yeni bir devletin doğuşuna doğal biçimde yakışıyor, Antonia’ya duyduğu aşkla ülküsel bir anlam kazanıyordu. Bütün çabalarına rağmen ağır yüklü mavna neredeyse hiç ilerlemiyordu. Küreklerin düzenli şapırtıları arasında Nostromo’nun kendi kendine sövdüğü duyuluyordu. “Eğri büğrü gidiyoruz,” diye mırıldandı. “Adaları görebilmeyi isterdim.”

Beceriksizliği yüzünden Don Martin kendini fazla zorladı. Sızlayan parmak uçlarından başlayıp bedenindeki her life yayılan bir tür kas güçsüzlüğü gelip geçiyor, ardından bir sıcaklık dalgası yükseliyordu. Son kırk sekiz saattir hiç ara vermeden savaşmış, konuşmuş, zihnen ve bedenen acı çekmiş; zihnini ve bedenini sonuna kadar yormuştu. Dinlenmemiş, pek az yemek yemiş, düşünce ve duygularının baskısına hiç ara vermemişti. Gücünü ve esinini aldığı Antonia’ya duyduğu aşk bile Don Jose’nin yatağının başındaki acele görüşmeleri sırasında trajik bir gerilime varmıştı. Şimdiyse bütün bunlardan bir anda koparılıp karanlık bir körfeze atılmıştı; buranın kasveti, sessizliği ve soluksuz huzuru, bedensel çaba zorunluluğunu daha da işkenceye dönüştürüyordu. Mavnanın olağanüstü bir haz ürpertisiyle dibe battığını hayal etti. “Sayıklamanın eşiğindeyim,” diye düşündü. Bütün uzuvlarının, göğsünün ve sinir gücü tükenmiş bedeninin içindeki titremeyi bastırdı.

“Dinlenelim mi, Capataz?” diye önerdi umursamaz bir sesle. “Önümüzde hâlâ gecenin uzun saatleri var.”

“Doğru. Sanırım bir mil kadar var. Kollarınızı dinlendirin, senyor, kastınız buysa. Başka türlü dinlenemeyeceğinizi garanti ederim; çünkü kaybıyla hiçbir yoksulun daha da yoksullaşmayacağı bu hazineye bağlanmanıza izin verdiniz. Hayır, senyor; kuzeye giden bir buharlı gemi bulana kadar ya da bir gemi bizi İngilizin gümüşünün üzerinde ölü uzanmış, sürüklenir halde bulana kadar dinlenmek yok. Ya da—hayır, por Dios! Susuzlukla açlık gücümü tüketmeden baltayla küpeşteyi su hizasına kadar keseceğim. Bütün azizler ve şeytanlar adına, denize bırakırım hazineyi de hiçbir yabancıya teslim etmem. Caballerolar beni böyle bir işe göndermeyi uygun gördüler madem, beni nasıl biri sanıyorlarsa tam da öyle biri olduğumu öğrenecekler.”

Decoud gümüş sandıkların üzerinde soluk soluğaydı. Hatırlayabildiği en eski zamandan beri yaşadığı bütün canlı duyumlar ve duygular ona en çılgın düşler gibi geliyordu. Kuşkuculuğunun derinliklerinden sıyrılıp kendini kaptırdığı Antonia’ya duyduğu tutkulu bağlılık bile gerçekliğini yitirmişti. Bir an için, son derece ağırkanlı ama nahoş olmayan bir kayıtsızlığın pençesine düştü.

“Seni bu iş hakkında böylesine umutsuz düşünmeye zorlamak istediklerini sanmıyorum,” dedi.

“Peki neydi? Bir şaka mı?” diye hırladı adam. Sulaco’daki O.S.N. Company işletmesinin ücret bordrolarında aldığı ücretin karşısına “rıhtım ustabaşısı” yazılmıştı. “İki gün sokak çatışmalarından sonra beni uykumdan uyandırıp kötü bir karta hayatımı yatırmaya zorlamaları şaka olsun diye miydi? Üstelik herkes benim kumarda talihli olmadığımı bilir.”

“Evet, kadınlar konusunda ne kadar talihli olduğunu herkes bilir, Capataz,” diye yorgun ve uzatmalı bir sesle karşılık verdi Decoud, yol arkadaşının gönlünü almaya çalışarak.

“Bakın, senyor,” diye sürdürdü Nostromo. “Bu işle ilgili hiç itiraz etmedim. Ne istendiğini duyar duymaz işin ne kadar tehlikeli olduğunu anladım ve sonuna kadar götürmeye karar verdim. Her dakika önemliydi. Önce sizi beklemem gerekti. Sonra Italia Una’ya vardığımızda yaşlı Giorgio beni İngiliz doktoru çağırmaya yolladı. Daha sonra, bildiğiniz gibi, ölmek üzere olan o zavallı kadın beni görmek istedi. Senyor, gitmeye gönülsüzdüm. Bu lanet gümüşün sırtıma şimdiden ağırlaştığını hissediyordum; ölmek üzere olduğunu bilen kadının benden yeniden bir rahip için at sürmemi istemesinden korkuyordum. Korkusuz Padre Corbelan bir sözle gelirdi; ama Padre Corbelan çok uzakta, Hernandez’in çetesinin yanında güvende. Onu paramparça etmek isteyecek halk da rahiplere pek öfkeli. Bu gece saklandığı yerden başını çıkarıp bir Hristiyan ruhunu kurtarmaya razı olacak tek bir şişman padre bile çıkmazdı; belki benim korumam altında olursa başka. Onun aklında bu vardı. Öleceğine inanmadığımı söyledim. Senyor, ölmek üzere olan bir kadın için rahip getirmeyi reddettim. . . .”

Decoud’nun kıpırdandığı duyuldu.

“Reddettin, Capataz!” diye haykırdı. Sesi değişti. “Doğrusu, biliyor musun, pek etkileyiciydi.”

“Rahiplere inanmıyorsunuz, Don Martin? Ben de inanmam. Zamanı boşa harcamanın ne anlamı vardı? Ama o—o inanıyor. Bu mesele boğazıma düğümleniyor. Belki çoktan ölmüştür, bizse burada hiç rüzgâr olmadan çaresizce sürükleniyoruz. Bütün hurafelere lanet olsun. Sanırım beni cennetten mahrum bıraktığımı düşünerek öldü. Hayatımın en çetin serüveni olacak bu.”

Decoud düşüncelere dalıp kaldı. Kendisine anlatılanların uyandırdığı duyguları çözümlemeye çalıştı. Capataz’ın sesi yeniden duyuldu:

“Şimdi, Don Martin, kürekleri alalım ve Isabel’leri bulmaya çalışalım. Gündüz bizi yakalarsa ya bunu yaparız ya da mavnayı batırırız. Askerlerle birlikte Esmeralda’dan gelen buharlı geminin yaklaşıyor olabileceğini unutmamalıyız. Artık dosdoğru çekeceğiz. Burada bir parça mum buldum; teknenin pusulasına göre yön tutturmak için küçük bir ışık yakma riskini almalıyız. Söndürecek kadar rüzgâr yok—kör körfeze göklerin laneti yağsın!”

Küçük bir alev dümdüz yanmaya başladı. Mavnanın içindeki boş bölümün sağlam kaburgalarını ve kaplamasını parça parça aydınlattı. Decoud, Nostromo’yu kürek çekerken ayakta görebiliyordu. Onu, belindeki kırmızı kuşağa kadar gördü; beyaz kabzalı bir tabancanın parıltısı ve uzun bir bıçağın tahta sapı sol yanında dışarı uzanıyordu. Decoud kürek çekmek için kendini hazırladı. Mumu söndürecek kadar rüzgâr olmadığı kesindi ama ağır teknenin yavaş hareketiyle alev hafifçe sallanıyordu. Tekne o kadar büyüktü ki bütün güçlerini harcasalar bile saatte yaklaşık bir milden hızlı ilerletemiyorlardı. Yine de bu hızla, gün ağarmadan çok önce Isabel’lerin arasına ulaşabilirlerdi. Önlerinde tam altı saatlik karanlık vardı; limandan Büyük Isabel’e uzaklık da iki mili geçmiyordu. Decoud, bu ağır işi Capataz’ın sabırsızlığına bağlıyordu. Ara sıra durup Esmeralda’dan gelecek tekneyi duymak için kulak kesiliyorlardı. Bu mutlak sessizlikte hareket halindeki bir buharlı gemi çok uzaktan duyulurdu. Bir şey görmekse olanaksızdı. Birbirlerini bile göremiyorlardı. Yerinde duran mavnanın yelkeni dahi görünmüyordu. Çok sık dinleniyorlardı.

Küreklerin ağır saplarına tembelce yaslandıkları molalardan birinde Nostromo aniden, “Caramba!” dedi. “Ne oldu? Rahatsız mısınız, Don Martin?”

Decoud, hiç rahatsız olmadığını söyledi. Nostromo bir süre kıpırdamadan durdu, ardından fısıldayarak Martin’i kıç tarafa çağırdı.

Dudaklarını Decoud’nun kulağına değdirerek mavnada kendilerinden başka birinin daha bulunduğuna inandığını söyledi. Boğuk hıçkırık sesini iki kez duymuştu.

“Senyor,” diye fısıldadı, hayretle ürpermiş bir sesle, “bu mavnada birinin ağladığından eminim.”

Decoud hiçbir şey duymamıştı. İnanmadığını söyledi. Yine de işin aslını anlamak kolaydı.

“İnanılır gibi değil,” diye mırıldandı Nostromo. “Mavna rıhtımın yanındayken biri içine saklanmış olabilir mi?”

“Hıçkırığa benziyordu, öyle mi?” diye sordu Decoud, o da sesini alçaltarak. “Ağlıyorsa, kim olursa olsun pek tehlikeli biri olamaz.”

Ortadaki değerli yığının üzerinden tırmanıp direğin ön tarafında çömeldiler, yarım güvertenin altını yokladılar. En uçta, en dar yerde elleri bir adamın uzuvlarına değdi. Adam ölüm kadar sessizdi. Kendileri de şaşkınlıktan ses çıkaramayarak onu bir kolundan ve ceketinin yakasından tutup kıça sürüklediler. Gevşek, cansızdı.

Mum parçasının ışığı, kanca burunlu, yuvarlak bir yüzü; siyah bıyıkları ve küçük favorileri aydınlattı. Üstü başı son derece kirliydi. Tıraşlı yanaklarında yağlı bir sakal tüyleniyordu. Kalın dudakları hafifçe aralıktı ama gözleri kapalıydı. Decoud, hayretler içinde, Esmeralda’dan deri tüccarı Senyor Hirsch’i tanıdı. Nostromo da onu tanımıştı. Başı ayaklarından aşağıda, çıplak ayakları yukarıda kalan bedenin karşısında birbirlerine baktılar; adam uyuyor, baygın ya da ölüymüş gibi gülünç bir pozisyonda yatıyordu.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…