Bölümler 30Şu an: Altıncı Bölüm
- 1 Yazarın Notu1.759 kelime
- 2 Birinci Kısım: Madenin Gümüşü — Birinci Bölüm1.144 kelime
- 3 İkinci Bölüm1.332 kelime
- 4 Üçüncü Bölüm1.229 kelime
- 5 Dördüncü Bölüm2.367 kelime
- 6 Beşinci Bölüm1.999 kelime
- 7 Altıncı Bölüm8.901 kelime
- 8 Yedinci Bölüm1.841 kelime
- 9 Sekizinci Bölüm7.894 kelime
- 10 İkinci Kısım — Isabel’ler — Birinci Bölüm1.902 kelime
- 11 İkinci Bölüm1.368 kelime
- 12 Üçüncü Bölüm1.755 kelime
- 13 Dördüncü Bölüm2.705 kelime
- 14 Beşinci Bölüm7.114 kelime
- 15 Altıncı Bölüm3.100 kelime · Okuduğun bölüm
- 16 Yedinci Bölüm10.216 kelime
- 17 Sekizinci Bölüm7.058 kelime
- 18 Üçüncü Kısım: Deniz Feneri — Birinci Bölüm3.250 kelime
- 19 İkinci Bölüm4.250 kelime
- 20 Üçüncü Bölüm3.942 kelime
- 21 Dördüncü Bölüm4.280 kelime
- 22 Beşinci Bölüm2.053 kelime
- 23 Altıncı Bölüm1.710 kelime
- 24 Yedinci Bölüm2.114 kelime
- 25 Sekizinci Bölüm5.621 kelime
- 26 Dokuzuncu Bölüm6.858 kelime
- 27 Onuncu Bölüm6.612 kelime
- 28 On Birinci Bölüm3.860 kelime
- 29 On İkinci Bölüm4.537 kelime
- 30 On Üçüncü Bölüm4.275 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
ALTINCI BÖLÜM
Casa Gould’da derin bir sessizlik hüküm sürüyordu. Evin efendisi koridorda yürürken odasının kapısını açtı ve karısını büyük bir koltukta, kendi sigara koltuğunda oturmuş, düşünceli düşünceli küçük ayakkabılarına bakarken gördü. İçeri girdiğinde kadın başını kaldırmadı.
“Yoruldun mu?” diye sordu Charles Gould.
“Biraz,” dedi Bayan Gould. Hâlâ başını kaldırmadan, duygulu bir sesle ekledi: “Bütün bunlar korkunç derecede gerçek dışı geliyor.”
Önünde kâğıtların yayıldığı uzun masanın başında, masanın üzerinde bir av kamçısı ve bir çift mahmuz dururken, Charles Gould karısına baktı. “Bu öğleden sonra su kenarında sıcaktan ve tozdan perişan olmuşsundur,” diye anlayışla mırıldandı. “Suyun üstündeki parlama da korkunç olmalı.”
“Parlamaya gözlerimi kapatabilirdim,” dedi Bayan Gould. “Ama sevgili Charley, içinde bulunduğumuz duruma, şu korkunç…”
Başını kaldırıp kocasının yüzüne baktı; yüzünden anlayışın da başka herhangi bir duygunun da izi silinmişti. “Neden bana bir şey söylemiyorsun?” diye neredeyse feryat etti.
“Beni en başından beri kusursuzca anladığını sanıyordum,” dedi Charles Gould ağır ağır. “Söylenecek ne varsa çoktan konuştuğumuzu sanıyordum. Artık söylenecek bir şey yok. Yapılması gerekenler vardı. Yaptık; yapmayı sürdürüyoruz. Artık geri dönüş yok. En başından beri gerçekten geri dönmenin mümkün olduğunu da sanmıyorum. Üstelik durmaya bile gücümüz yetmez.”
“Ah, keşke ne kadar ileri gitmek istediğini bilse insan,” dedi karısı, içi titrerken neredeyse şakacı bir tonla.
“Elbette, ne kadar uzağa, ne kadar ileri gerekiyorsa,” diye yanıtladı Charles, sıradan bir sesle. Bayan Gould bir kez daha ürpermesini bastırmaya çalıştı.
Kadın zarifçe gülümseyerek ayağa kalktı. Ağır saçları ve uzun etek kuyruğu, küçük bedenini daha da ufak gösteriyordu.
“Ama hep başarıya doğru,” dedi ikna etmeye çalışarak.
Charles Gould, dikkatle bakan gözlerinin çelik mavisi bakışıyla onu sarıp sarmalayarak hiç tereddüt etmeden cevap verdi—
“Ah, başka seçenek yok.”
Sesine büyük bir güven yüklemişti. Söylediği sözlere gelince, vicdanının izin verdiği tek şey buydu.
Bayan Gould’un gülümsemesi dudaklarında gereğinden biraz uzun kaldı. Mırıldandı—
“Seni yalnız bırakayım; başım biraz ağrıyor. Sıcak, toz… Gerçekten de—Sabah olmadan madene dönüyorsun, değil mi?”
“Gece yarısı,” dedi Charles Gould. “Yarın gümüşü aşağı indiriyoruz. Sonra kasabada seninle üç tam gün izin yapacağım.”
“Ah, eskortu karşılamaya gidiyorsun. Geçişinizi görmek için saat beşte balkonda olacağım. O zamana dek hoşça kal.”
Charles Gould masanın çevresini hızla dolaşıp karısının ellerini yakaladı ve eğilerek ikisini de dudaklarına bastırdı. Tam doğrulup boylu boyunca ayağa kalkmadan önce kadın bir elini kurtarıp hafifçe yanağını okşadı; küçük bir çocuğu sever gibiydi.
“Birkaç saat dinlenmeye çalış,” diye mırıldandı; odanın uzak bir köşesine gerilmiş hamak yönünde göz ucuyla baktı. Uzun etek kuyruğu kırmızı karoların üzerinde usulca hışırdıyordu. Kapıda dönüp geriye baktı.
Parlatılmamış cam küreli iki büyük lamba, odanın dört beyaz duvarını yumuşak ve bol bir ışığa boğuyordu. Odada bir silah vitrini, kadife bir parça üzerindeki Henry Gould’un süvari kılıcının pirinç kabzası ve San Tome geçidinin suluboya taslağı vardı. Bayan Gould, siyah ahşap çerçevedeki sonuncuya bakarak içini çekti—
“Ah, keşke onu kendi hâline bıraksaydık, Charley!”
“Hayır,” dedi Charles Gould kasvetle; “onu kendi hâline bırakmak olanaksızdı.”
“Belki de olanaksızdı,” diye kabul etti Bayan Gould ağır ağır. Dudakları hafifçe titredi ama zarif bir cüretkârlıkla gülümsedi. “O cennette epey yılanı rahatsız ettik, Charley, değil mi?”
“Evet, hatırlıyorum,” dedi Charles Gould. “Geçide Yılanlar Cenneti adını veren Don Pepe’ydi. Kuşkusuz pek çok yılanı rahatsız ettik. Ama sevgilim, sen bu taslağı çizdiğindeki gibi olmadığını unutma artık.” Büyük, çıplak duvara tek başına asılı küçük suluboya resmi eliyle gösterdi. “Orası artık yılanlar cenneti değil. İnsanları oraya biz getirdik; onlara sırtımızı dönüp başka bir yerde yeni bir hayata başlayamayız.”
Karısına kararlı ve yoğun bir bakışla baktı. Bayan Gould da korkusuz görünmeye cesaretle çalışarak bakışını karşılayıp çıktı; kapıyı ardından usulca kapattı.
Bembeyaz, göz alan odanın karşısında loş koridor, açık tarafın korkuluğu boyunca sıralanmış bitkilerin gövde ve yapraklarının çağrıştırdığı orman açıklığı gibi, dinlendirici ve esrarlı bir havaya bürünmüştü. Kabul odalarının açık kapılarından süzülen ışık çizgilerinde beyaz, kırmızı ve soluk leylak rengi çiçekler, güneşli bir dere yatağındaki çiçekler gibi ışıl ışıl beliriyordu. İlerleyen Bayan Gould da açık ormanlıkların gölgelerini benek benek yaran güneş lekelerinde görülen bir figür kadar canlı görünüyordu. Alnına dayadığı elindeki yüzüklerin taşları, salon kapısının hizasında lamba ışığında parıldadı.
“Kim var orada?” diye ürkekçe sordu. “Basilio, sen misin?” İçeri baktı ve Martin Decoud’yu sandalye ve masaların arasında, bir şeyini kaybetmiş gibi dolaşırken gördü.
“Antonia yelpazesini burada unutmuş,” dedi Decoud, tuhaf bir dalgınlıkla. “Bakmaya girdim.”
Ama bunu söyler söylemez aramaktan vazgeçtiği belliydi; Bayan Gould’a doğru dimdik yürüdü. Kadın şaşkınlıkla, kuşkuyla ona baktı.
“Senora,” diye alçak sesle söze başladı.
“Nedir, Don Martin?” diye sordu Bayan Gould. Ardından hafifçe gülerek, sorusundaki telaşı açıklamak istercesine ekledi: “Bugün çok gerginim.”
“Acil bir tehlike yok,” dedi Decoud; artık telaşını gizleyemiyordu. “Lütfen kendinizi üzmeyin. Hayır, gerçekten, üzülmemelisiniz.”
Bayan Gould gözlerini kocaman açmış, dudaklarına bir gülümseme yerleştirmişti; mücevherli küçük eliyle kapı pervazına tutunarak kendini dengeliyordu.
“Böyle ansızın karşınıza çıkınca ne kadar ürkütücü olduğunuzu belki de bilmiyorsunuz—”
“Ben mi? Ürkütücü mü?” diye itiraz etti; içtenlikle gücenmiş ve şaşırmıştı. “İnanın, ben hiç de telaşlı değilim. Bir yelpaze kaybolmuş; olsun, yeniden bulunur. Ama burada olduğunu sanmıyorum. Aradığım bir yelpaze. Antonia bunu nasıl yapabildi, anlayamıyorum—Peki, buldun mu, amigo?”
“Hayır, senor,” dedi Bayan Gould’un arkasından, Casa’nın başhizmetkârı Basilio’nun yumuşak sesi. “Senorita’nın onu bu evde bırakmış olabileceğini sanmıyorum.”
“Git, avluda yeniden ara. Hemen git dostum; basamaklara, kapının altına bak; her taşı incele. Ben aşağı inene kadar aramayı sürdür… Şu adam”—Bayan Gould’a İngilizce seslendi—“insanın arkasından çıplak ayakla sessizce sokulup duruyor. Yeniden gelişime, ansızın dönüşüme bahane olsun diye içeri girer girmez onu yelpazeyi aramaya yolladım.”
Duraksadı; Bayan Gould dostça, “Her zaman hoş gelirsiniz,” dedi. O da bir an durdu. “Ama dönüşünüzün nedenini öğrenmeyi bekliyorum.”
Decoud birdenbire son derece kayıtsızmış gibi davrandı.
“Gözetlenmeye dayanamıyorum. Ah, nedeni mi? Evet, bir nedeni var; Antonia’nın en sevdiği yelpazenin dışında kaybolan başka bir şey daha var. Don Jose’yle Antonia’yı evlerine bıraktıktan sonra eve yürürken, Cargadores Kaptanı caddeden atıyla geçerken benimle konuştu.”
“Viola ailesinin başına bir şey mi geldi?” diye sordu Bayan Gould.
“Viola ailesi mi? Mühendislerin kaldığı oteli işleten yaşlı Garibaldino’yu mu kastediyorsunuz? Orada bir şey olmadı. Cargadores Kaptanı onlardan söz etmedi; yalnızca Cable Company’nin telgrafçısının Plaza’da başı açık, beni aradığını söyledi. İç bölgelerden haber var, Bayan Gould. Daha doğrusu, haber söylentileri.”
“İyi haber mi?” diye alçak sesle sordu Bayan Gould.
“Sanırım değersiz. Ama tanımlamam gerekirse kötü derim. Sta. Marta yakınlarında iki gün süren bir savaş yapıldığı ve Ribieracıların yenildiği söyleniyor. Birkaç gün önce, belki de bir hafta önce olmuş olmalı. Söylenti Cayta’ya yeni ulaşmış; oradaki kablo istasyonu sorumlusu haberi buradaki meslektaşına telgrafla bildirmiş. Barrios’u Sulaco’da tutsaydık da olurmuş.”
“Şimdi ne yapmalı?” diye mırıldandı Bayan Gould.
“Hiçbir şey. Birliklerle denizde. Birkaç güne Cayta’ya varıp haberi öğrenecek. Sonra ne yapar, kim bilebilir? Cayta’yı mı tutar? Montero’ya teslim mi olur? Ordusunu dağıtıp—en olası seçenek bu—O.S.N. Company’nin vapurlarından biriyle kuzeye ya da güneye, Valparaiso’ya veya San Francisco’ya gider; nereye olduğu fark etmez. Bizim Barrios’un sürgünler ve yurda dönüşler konusunda büyük deneyimi var; bunlar siyasal oyunun dönüm noktalarını belirler.”
Decoud, Bayan Gould’la gözlerini ayırmadan bakıştıktan sonra, sanki deneme kabilinden ekledi: “Yine de, yapılabilirdi.”
“Montero kazandı, hem de kesin olarak!” diye inanamayarak soludu Bayan Gould.
“Muhtemelen asılsız bir haber. Böyle zamanlarda o tür kuşlardan çok sayıda yumurtadan çıkar. Ya doğruysa? Peki, en kötüsünü düşünelim; doğru olduğunu varsayalım.”
“O zaman her şey kaybedildi,” dedi Bayan Gould, umutsuzluğun sakinliğiyle.
Birden, Decoud’nun dikkatle sergilediği kayıtsızlığın altındaki müthiş heyecanı sezdi, sanki gördü. Bu heyecan cüretkâr ve tetikte bakışlarında, yarı gözü kara, yarı küçümseyici dudak kıvrımında artık açığa çıkıyordu. Boulevard’ın bu Costagualısı için en etkili dil sanki yalnızca oymuş gibi, Fransızca bir söz döküldü ağzından—
“Hayır, Madam. Hiçbir şey kaybolmadı.”
Bu söz Bayan Gould’u uyuşmuş hâlinden silkeleyip çıkardı; kadın canlı bir sesle sordu—
“Ne yapmayı düşünüyorsunuz?”
Ama Decoud’nun bastırılmış heyecanında şimdiden alaycı bir yan vardı.
“Gerçek bir Costagualı ne yapar sanıyorsunuz? Elbette yeni bir devrim. Şerefim üzerine yemin ederim, Bayan Gould, gerçek bir ülke evladı, bu ülkenin gerçek evladı olduğuma inanıyorum; Padre Corbelan ne derse desin. Kendi fikirlerime, kendi çarelerime, kendi arzularıma inanmayacak kadar inançsız da değilim.”
“Evet,” dedi Bayan Gould, kuşkuyla.
“İkna olmuş görünmüyorsunuz,” diye Fransızca sürdürdü Decoud. “Öyleyse tutkularıma inandığımı söyleyeyim.”
Bayan Gould bu eklemeyi sarsılmadan karşıladı. Tam anlamak için onun mırıldandığı güvenceyi duyması gerekmiyordu—
“Antonia uğruna yapmayacağım hiçbir şey yok. Girişmeyeceğim hiçbir iş yok. Göze almaya hazır olmadığım hiçbir tehlike yok.”
Decoud, düşüncelerini böyle dile getirince yeni bir cesaret bulmuş gibiydi. “Ülkeye duyduğum sevginin beni— diyecek olsam bana inanmazsınız…”
Kadın, sanki artık kimsenin böyle bir güdüye sahip olmasını beklemekten vazgeçtiğini anlatmak istercesine koluyla isteksiz bir itiraz işareti yaptı.
“Sulaco’da bir devrim,” diye alçak ama vurgulu bir sesle sürdürdü Decoud. “Büyük Dava burada, başladığı yerde, doğduğu topraklarda hizmet görebilir, Bayan Gould.”
Kaşlarını çattı, düşünceli düşünceli alt dudağını ısırdı ve kapıdan bir adım uzaklaştı.
“Kocanızla konuşmayacaksınız, değil mi?” diye telaşla önünü kesti Decoud.
“Ama onun yardımına ihtiyacınız olacak?”
“Kuşkusuz,” diye tereddütsüz kabul etti Decoud. “Her şey San Tome Madeni’ne bağlı; ama benim… benim umutlarımdan şimdilik hiçbir şey bilmesini istemem.”
Bayan Gould’un yüzünde şaşkın bir ifade belirdi. Decoud yaklaşarak gizlice açıkladı—
“Görmüyor musunuz, o öyle idealist biridir.”
Bayan Gould’un yanakları pembeleşti; gözleri de aynı anda koyulaştı.
“Charley idealist mi!” dedi şaşkınlıkla, kendi kendine konuşur gibi. “Ne demek istiyorsunuz?”
“Evet,” diye kabul etti Decoud, “San Tome Madeni gibi, belki de bütün Güney Amerika’nın en büyük gerçeği gözümüzün önündeyken bunu söylemek tuhaf. Ama şu gerçeğe bile bakın: onu öyle bir noktaya kadar idealleştirmiş ki—” Durdu. “Bayan Gould, San Tome Madeni’nin varlığını, değerini, anlamını ne ölçüde idealleştirdiğinin farkında mısınız? Farkında mısınız?”
Ne hakkında konuştuğunu biliyor olmalıydı.
Beklediği etkiyi yaratmıştı. Kolayca heyecanlanan Bayan Gould, boğuk bir iniltiyi andıran hafif bir ses çıkararak birden vazgeçti.
“Ne biliyorsunuz?” diye cılız bir sesle sordu.
“Hiçbir şey,” diye kararlılıkla cevap verdi Decoud. “Ama görmüyor musunuz, o bir İngiliz.”
“E, ne olmuş?” diye sordu Bayan Gould.
“Yalnızca şu: her basit duygu, arzu ya da başarıyı idealleştirmeden ne davranabilir ne de var olabilir. Önce onları bir peri masalının parçası hâline getirmese kendi güdülerine bile inanamazdı. Korkarım, dünya onun için pek de yeterince iyi değil. Açık sözlülüğümü bağışlar mısınız? Bağışlasanız da bağışlamasanız da bu, gerçeklerin Anglo-Sakson’un—nasıl diyorsunuz?—hassasiyetini inciten yanlarından biri. Şu anda ne onun olayları kavrayışını ne de—söylememe izin verirseniz—sizinkini ciddiye alabildiğimi hissediyorum.”
Bayan Gould gücendiğini belli etmedi. “Sanırım Antonia sizi çok iyi anlıyor?”
“Anlıyor mu? Evet, anlıyor. Ama onayladığından emin değilim. Bununla birlikte, fark etmez. Size karşı dürüst olacak kadar açık sözlüyüm, Bayan Gould.”
“Elbette, aklınızdaki ayrılık,” dedi.
“Elbette ayrılık,” diye açıkladı Martin. “Evet; huzursuz bedenin geri kalanından bütün Occidental Eyaleti’nin ayrılması. Ama benim asıl düşüncem, umursadığım tek şey, Antonia’dan ayrılmamak.”
“Hepsi bu mu?” diye sordu Bayan Gould, sertleşmeden.
“Kesinlikle. Güdülerim konusunda kendimi aldatmıyorum. Benim hatırım için Sulaco’dan ayrılmayacak; öyleyse Sulaco da Cumhuriyet’in geri kalanını kendi kaderine terk etmeli. Bundan daha açık ne olabilir? Durumun açık seçik belirlenmesini severim. Antonia’dan ayrılamam; öyleyse Costaguana’nın bir ve bölünmez Cumhuriyeti, batı eyaletinden ayrılmak zorunda. Neyse ki bu aynı zamanda sağlam bir siyaset. Bu ülkenin en zengin, en verimli bölgesi anarşiden kurtarılabilir. Bana gelince, pek az umurumda; ama Montero’nun iktidara gelmesinin benim için ölüm demek olduğu bir gerçek. Gördüğüm genel af bildirilerinin hepsinde benim adım, birkaç kişiyle birlikte özellikle kapsam dışında bırakılmış. Kardeşler benden nefret ediyor, bunu çok iyi biliyorsunuz Bayan Gould; işte şimdi de bir savaş kazandıkları söylentisi çıktı. Doğru olduğunu varsaysanız bile kaçmak için bolca vaktim olduğunu söylüyorsunuz.”
Bayan Gould’un hafif, itiraz eder gibi mırıltısı onu bir an duraksattı; Decoud ona kasvetli ve kararlı bir bakışla baktı.
“Ah, ama kaçardım Bayan Gould. Şu anda tek arzum olan şeye hizmet edecekse kaçardım. Bunu söyleyecek, hatta yapacak kadar cesurum. Ama kadınlar, bizim kadınlarımız bile idealisttir. Kaçmayacak olan Antonia. Tuhaf bir tür kibir.”
“Buna kibir diyorsunuz,” dedi Bayan Gould, incinmiş bir sesle.
“Öyleyse gurur deyin; Peder Corbelan size bunun ölümcül bir günah olduğunu söyler. Ama ben gururlu değilim. Yalnızca kaçamayacak kadar âşığım. Aynı zamanda yaşamak da istiyorum. Ölü bir adamın sevdası olmaz. Bu yüzden Sulaco’nun zafer kazanmış Montero’yu tanımaması gerekiyor.”
“Kocamın size destek olacağını mı düşünüyorsunuz?”
“Bir kez eylemine duygusal bir dayanak görürse, bütün idealistler gibi onun da bu işe çekilebileceğini düşünüyorum. Ama onunla konuşmazdım. Sırf açık gerçekler duygularına seslenmez. Kendi yoluyla ikna olması çok daha iyi. Açıkçası, Bayan Gould, şu anda ne onun güdülerine ne de belki sizinkilere yeterince saygı gösterebilirdim.”
Bayan Gould’un gücenmemeye kararlı olduğu belliydi. Konuyu tartıyor gibiyken belli belirsiz gülümsedi. Genç kızın yarım yamalak sırlarından anladığı kadarıyla Antonia o delikanlıyı tanıyordu. Besbelli, planında, daha doğrusu düşüncesinde, güvenlik vaat eden bir yan vardı. Üstelik doğru da olsa yanlış da olsa, bu düşünce zarar veremezdi. Söylentinin asılsız olması da pekâlâ mümkündü.
“Bir tür planınız var,” dedi.
“Son derece basit. Barrios yola çıktı; bırakın ilerlesin. Sulaco’ya giden deniz yolunun kapısı Cayta’yı elinde tutacaktır. Dağların üzerinden yeterli kuvvet gönderemezler. Hayır, Hernandez’in çetesiyle baş etmek için bile yeterli olmaz. Bu sırada biz de burada direnişimizi örgütleriz. Bunun için Hernandez’in kendisi işe yarayacaktır. Haydutken birlikleri yenilgiye uğrattı; albay, hatta general yapılırsa kuşkusuz yine aynısını başarır. Ne dediğimden irkilemeyecek kadar bu ülkeyi tanıyorsunuz, Bayan Gould. Bu zavallı haydudun, insanın ruhunu da talihini de mahveden zulüm, haksızlık, ahmaklık ve baskının canlı kanlı bir örneği olduğunu söylediğinizi duydum. Dürüst bir ranchero’yu suç hayatına iten kötülükleri ezmek için o adamın ayağa kalkmasında şiirsel bir öç alma payı olurdu. Böylesi bir öç fikri ne kadar hoş, değil mi?”
Decoud kolayca İngilizceye geçmişti; dili düzgün ve kesin konuşuyor, ama z seslerini gereğinden fazla çıkarıyordu.
“Hastanelerinizi, okullarınızı, hasta annelerinizi, güçsüz yaşlılarınızı, sizinle kocanızın San Tome’un kayalık boğazına getirdiği bütün o insanları da düşünün. Vicdanınız karşısında onlardan sorumlu değil misiniz? Göründüğü kadar umutsuz olmayan bir girişimde daha bulunmaya değmez mi, yoksa—”
Decoud düşüncesini, yok oluşu ima eden yukarı doğru bir kol hareketiyle tamamladı; Bayan Gould dehşetle başını çevirdi.
“Bütün bunları neden kocama söylemiyorsunuz?” diye sordu Bayan Gould, sözlerinin etkisini gözleyen Decoud’ya bakmadan.
“Ah! Don Carlos o kadar İngiliz ki…” diye başladı. Bayan Gould sözünü kesti—
“Bırakın bunu, Don Martin. O da bir Costagualı—Hayır! Sizden daha çok Costagualı.”
“Duygusalcı, duygusalcı,” diye neredeyse mırıldandı Decoud; sesinde yumuşak, yatıştırıcı bir hürmet vardı. “Halkınızın o şaşırtıcı tarzıyla duygusalcı. Buraya, boş bir görev uğruna geldiğimden beri Sulaco Kralı’nı izliyorum; belki de bir insanın hayatındaki açıklanamaz dönemeçlerin ardında gizlenen kaderin bir ihaneti beni buraya sürükledi. Ama ben önemli değilim; duygusalcı değilim, kişisel arzularımı ipekten ve mücevherlerden parıldayan bir giysiye büründüremem. Hayat benim için, güzel bir peri masalının geleneğinden türemiş ahlaki bir romans değil. Hayır Bayan Gould, ben gerçekçiyim. Güdülerimden korkmuyorum. Ama bağışlayın, biraz kendimi kaptırdım. Söylemek istediğim, gözlem yaptığım. Ne keşfettiğimi söylemeyeceğim—”
“Hayır, gerek yok,” diye fısıldadı Bayan Gould, yine başını başka yana çevirerek.
“Var. Yalnızca küçücük bir gerçek: Kocanız benden hoşlanmıyor. Önemsiz bir şey; ama koşullar içinde gülünç derecede büyük bir önem kazanıyor. Gülünç olduğu kadar muazzam; çünkü besbelli planım için para gerekiyor,” diye düşündü, sonra imalı bir sesle ekledi: “Bir de başa çıkmamız gereken iki duygusalcı var.”
“Sizi anladığımı söyleyemem, Don Martin,” dedi Bayan Gould, konuşmalarının alçak sesini koruyarak soğukça. “Ama anladığımı varsayalım; öteki kim?”
“Elbette San Francisco’daki büyük Holroyd,” diye hafifçe fısıldadı Decoud. “Beni gayet iyi anladığınızı sanıyorum. Kadınlar idealisttir; ama pek de sezgili olurlar.”
Bu sözün nedeni ne olursa olsun, hem küçümseyici hem iltifat gibi duran bu laf Bayan Gould’un dikkatini çekmişe benzemiyordu. Holroyd’un adı kaygısına yeni bir ton katmıştı.
“Gümüş konvoyu yarın limana inecek; tam altı aylık üretim, Don Martin!” diye endişeyle haykırdı.
“Öyleyse insin,” diye içtenlikle, neredeyse kulağına fısıldadı Decoud.
“Ama söylenti yayılırsa, özellikle de doğru çıkarsa, kentte karışıklıklar başlayabilir,” diye itiraz etti Bayan Gould.
Decoud bunun mümkün olduğunu kabul etti. Sulaco Campo’sunun kent halkını iyi tanıyordu: ova kardeşleri hangi üstün niteliklere sahip olursa olsun, somurtkan, hırsız, kindar ve kana susamışlardı. Ama bir de somut gerçeklere tuhaf biçimde idealist bir anlam yükleyen öteki duygusalcı vardı. Bu gümüş akışı kuzeye doğru sürmeli, oradan büyük Holroyd finans kuruluşunun mali desteği olarak geri dönmeliydi. Dağın yukarısında, madenin para kasasında duran gümüş külçeler onun amacı bakımından, en azından kurşun dökmeye yarayacak kurşundan bile değersizdi. Bırakın limana insin, gemiye yüklenmeye hazır olsun.
Kuzeye giden bir sonraki vapur, bu kadar büyük servet üretmiş olan San Tome Madeni’ni kurtarmak için gümüşü alıp götürecekti. Üstelik, aceleyle konuşurken sesine belirgin bir inanç katarak, söylentinin muhtemelen asılsız olduğunu da belirtti.
“Bir de, senyora,” diye sözlerini tamamladı Decoud, “söylentiyi günlerce bastırabiliriz. Plaza Mayor’un ortasındaki telgrafçıyla konuştum; dolayısıyla bizi kimsenin duymuş olamayacağından eminim. Yakınımızda havada bir kuş bile yoktu. Bir şey daha söyleyeyim: Capataz Nostromo’yla dostluk kuruyorum. Daha bu akşam konuştuk; az önce kentten ağır ağır çıkarken atının yanında yürüyordum. Herhangi bir nedenle—en siyasi nedenlerden biriyle bile, anlıyorsunuz—bir ayaklanma çıkarsa, nüfusun önemli bir bölümünü oluşturan Cargadores’lerinin Avrupalıların yanında yer alacağına söz verdi.”
“Size bunu mu vaat etti?” diye ilgiyle sordu Bayan Gould. “Neden böyle bir söz verdi?”
“Yemin ederim bilmiyorum,” dedi Decoud hafifçe şaşırmış bir sesle. “Bunu kesinlikle vaat etti; ama şimdi nedenini soruyorsunuz, gerekçelerini söyleyemem. Her zamanki kayıtsızlığıyla konuştu. Sıradan bir denizci olmasaydı, buna tavır ya da yapmacıklık derdim.”
Decoud sözünü kesip merakla Bayan Gould’a baktı.
“Genel olarak bakarsak, bundan kendine bir çıkar beklediğini sanıyorum. Alt sınıflar üzerindeki olağanüstü gücünü kişisel bir risk almadan ve parasını bolca harcamadan kullanamadığını unutmamalısınız. Bireysel saygınlık gibi sağlam bir şeyin bedeli bir şekilde ödenir. Bir Meksikalının işlettiği, surların hemen dışındaki bir posada’da düzenlenen bir dansta dost olduktan sonra, buraya servet edinmek için geldiğini söyledi. Saygınlığını bir tür yatırım olarak görüyor olmalı.”
“Belki de ona kendi başına değer veriyordur,” dedi Bayan Gould, haksız bir suçlamayı savuşturur gibi. Birkaç yıl birlikte yaşadığı Garibaldino Viola ona Yolsuzluğa Bulaşmayan diyor.
“Ah! Limana doğru orada, koruyup kolladığınız topluluğa dahil demek, Bayan Gould. Muy bien. Kaptan Mitchell da onun olağanüstü biri olduğunu söylüyor. Gücünü, cüretini, sadakatini anlatan sayısız öykü duydum. Bir sürü güzel şey. Hımm! Bozulmaz! Sulaco Cargadores’inin Capataz’ına yakışır bir onur adı. Bozulmaz! Güzel, ama belirsiz. Yine de aklı başında biri olduğunu sanıyorum. Ben de onunla bu makul, pratik varsayıma dayanarak konuştum.”
“Onun çıkar gözetmediğine ve bu yüzden güvenilir olduğuna inanmayı tercih ederim,” dedi Bayan Gould, doğasında olan en keskin tona yaklaşarak.
“Öyleyse gümüş daha da güvende olur. Bırakın insin, senyora. Bırakın insin ki kuzeye gitsin ve kredi olarak bize geri dönsün.”
Bayan Gould koridor boyunca kocasının odasının kapısına doğru baktı. Decoud, sanki kaderi onun elindeymiş gibi onu izlerken, Bayan Gould’un neredeyse fark edilmeyen bir onay baş hareketi yaptığını fark etti. Gülümseyerek eğildi; ceketinin göğüs cebine elini sokup boyalı sandal ağacı yapraklarına tutturulmuş açık renkli tüylerden bir yelpaze çıkardı. “İnandırıcı bir bahanem olsun diye cebime koymuştum,” diye zafer kazanmışçasına mırıldandı. Bir kez daha eğildi. “İyi geceler, senyora.”
Bayan Gould koridorda kocasının odasından uzaklaşarak yürümeyi sürdürdü. San Tome Madeni’nin kaderi yüreğine ağır bir yük gibi çökmüştü. Onun için kaygılanmaya başlayalı uzun zaman olmuştu. Önce bir düşünceydi. Kaygılarının bu düşünceyi bir fetişe dönüştürmesini izlemişti; şimdi de fetiş, ezici ve korkunç bir ağırlığa bürünmüştü. Sanki ilk yıllarına ilham veren şey yüreğini terk etmiş, kötü ruhların sessiz emeğiyle örülmüş gümüş tuğlalardan bir duvara dönüşmüştü; bu duvar kocasıyla arasına dikiliyordu. Kocası, değerli metalden surlarla çevrili bir yerde tek başına yaşıyor gibiydi; Bayan Gould ise okulu, hastanesi, hasta anneleri ve güçsüz yaşlılarıyla, o ilk ilhamın önemsiz kalıntıları arasında dışarıda bırakılmıştı. “Zavallı insanlar,” diye mırıldandı kendi kendine.
Aşağıda, avluda Martin Decoud’nun yüksek sesle konuştuğunu duydu:
“Dona Antonia’nın yelpazesini buldum, Basilio. Bak, işte burada!”
Bölüm etkileşimi
