Bölümler 30Şu an: On İkinci Bölüm
- 1 Yazarın Notu1.759 kelime
- 2 Birinci Kısım: Madenin Gümüşü — Birinci Bölüm1.144 kelime
- 3 İkinci Bölüm1.332 kelime
- 4 Üçüncü Bölüm1.229 kelime
- 5 Dördüncü Bölüm2.367 kelime
- 6 Beşinci Bölüm1.999 kelime
- 7 Altıncı Bölüm8.901 kelime
- 8 Yedinci Bölüm1.841 kelime
- 9 Sekizinci Bölüm7.894 kelime
- 10 İkinci Kısım — Isabel’ler — Birinci Bölüm1.902 kelime
- 11 İkinci Bölüm1.368 kelime
- 12 Üçüncü Bölüm1.755 kelime
- 13 Dördüncü Bölüm2.705 kelime
- 14 Beşinci Bölüm7.114 kelime
- 15 Altıncı Bölüm3.100 kelime
- 16 Yedinci Bölüm10.216 kelime
- 17 Sekizinci Bölüm7.058 kelime
- 18 Üçüncü Kısım: Deniz Feneri — Birinci Bölüm3.250 kelime
- 19 İkinci Bölüm4.250 kelime
- 20 Üçüncü Bölüm3.942 kelime
- 21 Dördüncü Bölüm4.280 kelime
- 22 Beşinci Bölüm2.053 kelime
- 23 Altıncı Bölüm1.710 kelime
- 24 Yedinci Bölüm2.114 kelime
- 25 Sekizinci Bölüm5.621 kelime
- 26 Dokuzuncu Bölüm6.858 kelime
- 27 Onuncu Bölüm6.612 kelime
- 28 On Birinci Bölüm3.860 kelime
- 29 On İkinci Bölüm4.537 kelime · Okuduğun bölüm
- 30 On Üçüncü Bölüm4.275 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
ON İKİNCİ BÖLÜM
Nostromo çok yavaş zenginleşiyordu. Bunun nedeni ihtiyatlı davranmasıydı. Dengesi bozulduğunda bile kendine hâkim olabiliyordu. İnsan, kendi durumunun bütünüyle farkındayken bir hazinenin kölesi olursa bu ender görülen ve zihni sarsan bir olaydır. Ama bunun başlıca nedeni, serveti kullanabileceği bir biçime dönüştürmenin zorluğuydu. Onu adadan azar azar, parça parça çıkarmak bile, yakalanma tehlikesinin kapıda olduğu güçlüklerle doluydu. Kıyı boyunca yaptığı yolculuklar arasında, servetinin görünürdeki kaynağı olan bu seferler sırasında, Büyük Isabel’e gizlice gitmesi gerekiyordu. Kendi uskunasının tayfasından, korkulan kaptanlarını gözetleyen casuslarmış gibi çekinmek zorundaydı. Limanda fazla kalmaya cesaret edemiyordu. Kıyı seferinde taşıdığı yükü boşaltır boşaltmaz başka bir yolculuğa çıkıyor, bir günlük gecikmenin bile kuşku uyandırmasından korkuyordu. Bazen bir hafta, hatta daha uzun süre kaldığı hâlde hazineyi yalnızca bir kez ziyaret edebiliyordu. Hepsi buydu. Bir iki külçe. Korkularının yükünü de ihtiyatının yükünü çektiği kadar çekiyordu. Gizlice iş görmek onu küçük düşürüyordu. En çok da düşüncelerinin hazineye saplanıp kalması eziyet ediyordu.
Bir ihlal, bir suç, insanın hayatına girince habis bir ur gibi onu yiyip bitirir, ateşli bir hastalık gibi tüketir. Nostromo huzurunu yitirmişti; bütün niteliklerinin sahiciliği yok olmuştu. Bunu kendisi de hissediyor, San Tome gümüşüne sık sık lanet ediyordu. Cesareti, cömertliği, boş vakti, işi, her şey eskisi gibiydi; ama artık hepsi sahtelikten ibaretti. Hazineyse gerçekti. Zihninde ona daha da sıkı sarılıyordu. Ama külçelere dokunmaktan nefret ediyordu. Bazen gizli bir gece seferinde Büyük Isabel’den getirdiği birkaç külçeyi kamarasına koyduktan sonra, derisinde iz bırakmamış olmalarına şaşmış gibi parmaklarına uzun uzun bakıyordu.
Gümüş külçeleri uzak limanlarda elden çıkarabileceği bir yol bulmuştu. Uzaklara gitme zorunluluğu kıyı seferlerini uzatıyor, Viola ailesini ziyaretleri de seyrekleşip arası açılıyordu. Karısını oradan alacağı yazılmıştı. Bir keresinde bunu doğrudan Giorgio’ya söylemişti. Ama Garibaldino, için için yanan siyah pipo kökünü kavrarken elini heybetle sallayıp konuyu kapatmıştı. Daha vakit vardı; kızlarını kimseye zorla vermeye niyeti yoktu.
Zaman geçtikçe Nostromo ikisinden küçüğünü tercih ettiğini anladı. Mizaçlarındaki dıştan görünen farklılıkların büyüsüne kapı aralasa bile, tam bir güven ve anlayış için doğalarında derin benzerlikler bulunmalıydı. Karısı sırrını bilmek zorundaydı; yoksa hayat çekilmez olurdu. Açık bakışlı, beyaz boyunlu Giselle’den etkilenmişti: yumuşak huylu, sessiz, sakin tembelliğinin altında heyecan düşkünüydü. Yoğun, tutkulu solgun yüzlü, enerjik, ateşli ve sözünü sakınmayan, kasvet ve küçümsemeyle gölgelenmiş Linda ise babasının tıpatıp kızıydı; sert cumhuriyetçinin öz kızı, ama Teresa’nın sesine sahipti. Linda onda köklü bir güvensizlik uyandırıyordu. Üstelik zavallı kız Gian’ Battista’ya duyduğu aşkı gizleyemiyordu. Bunun şiddetli, talepkâr, kuşkucu ve uzlaşmaz olacağını görebiliyordu—tıpkı ruhu gibi. Giselle’in açık renkli ama sıcak güzelliği, boyun eğmeye yatkın olduğuna dair bir izlenim veren sakin yaradılışı ve genç kızlara özgü gizeminin cazibesi, onda tutku uyandırıp gelecek kaygılarını yatıştırıyordu.
Sulaco’dan uzun süre uzak kalıyordu. En uzun yolculuklarından birinden dönerken, Büyük Isabel’in kayalıklarının dibinde taş bloklarla yüklü mavnalar gördü; yukarıda vinçler ve iskeleler vardı, işçilerin siluetleri oradan oraya gidip geliyordu. Kayalığın kıyısında, temelleri üzerinde yükselmeye başlamış küçük bir deniz feneri de görünüyordu.
Bu beklenmedik, akla hayale gelmez, sarsıcı manzarayı görünce kendini artık kurtuluşu olmayan biri sandı. Şimdi yakalanmasını ne önleyebilirdi? Hiçbir şey! Şansın bu cilvesi onu dehşet içinde şaşkına çevirmişti; hayatının tek gizli köşesini aydınlatacak, erkeklerin hayran bakışlarındaki yansımadan ibaret olan o hayatın özünü, değerini, gerçekliğini ortaya serecek bir ışık yakacaktı. Her şeyini—sıradan aklın kavrayışını aşan, kendisiyle lanetlerin kötü niyetini işitip gerçekleştiren güç arasına giren o şey dışında. Orası karanlıktı. Her insanın böyle bir karanlığı olmazdı. Şimdi oraya ışık koyacaklardı. Bir ışık! Onu rezaletin, yoksulluğun, küçümsenmenin üzerine düşerken gördü. Birinin bunu görmesi kaçınılmazdı. Belki biri çoktan görmüştü bile. . . .
Eşi benzeri olmayan Nostromo, Cargadores Kaptanı, saygı duyulan ve korkulan Kaptan Fidanza; gizli cemiyetlerin tartışmasız hamisi, yaşlı Giorgio gibi cumhuriyetçi, ama başka türlü bir devrimci, kendi uskunasının güvertesinden denize atlamak üzereydi. Neredeyse delilik derecesinde öznel bu adam, intiharla gözünü kırpmadan yüz yüze geldi. Ama aklını hiç yitirmedi. Bunun kaçış yolu olmadığını düşününce duraksadı. Kendini ölü, rezaletin ve utancın sürüp gittiğini hayal etti. Daha doğrusu, ölüyken kendini hayal edemiyordu. Değişip duran sonsuz bir varoluşa dair duyguya öylesine kapılmıştı ki, sonluluk fikrini kavrayamıyordu. Dünya sonsuza dek sürer.
Cesurdu da. Bu, yozlaşmış bir cesaretti ama işine öteki türü kadar yarıyordu. Büyük Isabel’in kayalıkları boyunca seyretti; güverteden, el değmemiş çalılıkların sardığı yarıntının ağzına dikkatle baktı. Başında güçlü bir vincin bomu yükselen dik kayalığın kenarında, gözlerini elleriyle gölgeleyen işçilerle selamlaşabilecek kadar yakından geçti. Gümüşün gizlendiği yarıntıya yaklaşmaları şöyle dursun, işçilerden hiçbirinin oraya gitmesini gerektiren bir durum olmadığını anladı. Limanda, adada hiç kimsenin geceyi geçirmediğini öğrendi. İşçi takımları her akşam limana dönüyordu; liman römorkörünün çektiği boş mavnalarda hep bir ağızdan şarkı söylüyorlardı. Şimdilik korkacak bir şeyi yoktu.
Peki ya sonra? diye sordu kendine. Alçak deniz fenerinden yüz elli yard kadar içeride inşa edilen kulübeye bir bekçi yerleştiğinde, güvenliğinin, nüfuzunun, görkeminin, gelecek üzerindeki gücünün, talihsizliğe meydan okuyuşunun ve zengin yoksul herkesten gelebilecek her türlü ihanetin sırrını barındıran karanlık, gölgeli, balta girmemiş yarıntıdan yaklaşık dört yüz yard uzakta yaşamaya başladığında ne olacaktı? Hazineden asla kurtulamazdı. Başkalarınınkinden daha büyük cüretkârlığı, o gümüş damarını hayatına kaynatmıştı. Korkuyla dolu, tutkulu boyun eğişi; köleliği öylesine çaresiz ve derindi ki, düşüncelerinde kendini sık sık Azuera’daki efsanevi Gringolarla kıyaslıyordu: ne ölü ne diri, hukuksuzca kazandıkları servete ulaşma sevdasına zincirlenmişlerdi. Koca bir kıtanın batı kıyılarında şık görünüşü ve ticaretteki efsanevi talihiyle tanınan, bağımsız Kaptan Fidanza’nın, kıyı uskuna gemisinin sahibi ve kaptanının üzerine ağır bir yük gibi çöküyordu bu duygu.
Sert bıyıklı, ciddi; yürüyüşündeki çeviklik biraz azalmış; güçlü uzuvlarının gücü ve simetrisi, Londra’nın kenar mahallelerinde Yahudilerce dikilip Anzani Şirketi’nin giyim bölümünde satılan kahverengi tüvit takımın bayağılığı içinde kaybolmuştu. Kaptan Fidanza, o seferinde de her zamanki gibi işlerini hallederken Sulaco sokaklarında görüldü. Yükünden büyük kâr ettiğini yine ortalığa yayılmasına izin verdi. Yükü tuzlu balıktı; Büyük Perhiz yaklaşıyordu. Şehirle liman arasında gidip gelen tramvaylarda görüldü; bir iki kafede insanlarla ölçülü, sakin sesiyle konuştu. Kaptan Fidanza görüldü. Cayta’ya yaptığı ünlü yolculuğu hiç bilmeyecek kuşak daha doğmamıştı.
Yanlışlıkla Cargadores Kaptanı diye anılan Nostromo, gerçek adıyla kendine başka bir kamusal kimlik kurmuştu; ama yeni koşullara uyarlanmış, daha az renkli ve büyüyüp çeşitlenen nüfusuyla ilerici Occidental Cumhuriyeti’nin başkenti Sulaco’da sürdürmesi daha güç bir kimlikti bu.
Gösterişsiz ama her zaman biraz esrarengiz Kaptan Fidanza, Sulaco tren istasyonunun yüksek cam ve demir çatısı altında yeterince tanınırdı. Yerel trene binip Rincon’da indi; burada, yaraları yüzünden Casa Gould’un avlusunda, Yeni Çağ’ın şafağında Don Jose Avellanos gibi ölmüş olan Cargador’un dul karısını ziyaret etti. Kulübede oturup bir bardak soğuk limonata içmeyi kabul etti; kadın ayakta durup dinlemediği bir söz seli döktü. Her zamanki gibi ona biraz para bıraktı. Yetim çocuklar büyüyüp iyi eğitim almış, ona amca diye seslenir olmuşlardı; hayır duasını istediler. Onu da verdi; kapı eşiğinde bir an durup San Tome Dağı’nın düz yüzüne hafifçe kaşlarını çatarak baktı. Bronzlaşmış alnındaki bu hafif kırışıklık, her zamanki sarsılmaz ifadesine belirgin bir sertlik katmıştı. Katıldığı ama ziyafetten önce ayrıldığı locada da bu hâli fark edildi. İtalyanlardan ve Occidentallilerden oluşan iyi yoldaşlarının onu onurlandırmak için toplandığı buluşmada da yüzünde aynı ifade vardı. Toplantıya, parasız, hastalıklı, kamburu hafif çıkık küçük bir fotoğrafçı başkanlık ediyordu; beyaz yüzlü, yüce gönüllü bu adamın ruhunu, iki yarımkürenin bütün kapitalistlerine ve zalimlerine duyduğu kana susamış nefret kıpkırmızıya boyamıştı. Kahraman yaşlı devrimci Giorgio Viola, açılış konuşmasından hiçbir şey anlamazdı; yoksul yoldaşlarına her zamanki gibi eli açık davranan Kaptan Fidanza ise hiç konuşma yapmadı. Kaşları çatık, aklı uzaklarda dinledi; sonra dertlerle dolu biri gibi, yaklaşılmaz ve sessiz bir hâlde oradan ayrıldı.
Sabah erkenden, taş ustalarının yontulmuş taş bloklarla yüklü mavnalara binip Büyük Isabel’e gidişini izlerken kaşları daha da çatıldı. Bloklar, bodur deniz fenerine bir sıra daha eklemeye yetecek kadardı. İşin ilerleme hızı buydu: günde bir sıra.
Kaptan Fidanza düşüncelere daldı. Adada yabancıların bulunması onu hazineden bütünüyle koparacaktı. Öncesinde bile iş yeterince zor ve tehlikeliydi. Korkuyor, öfkeleniyordu. Bir efendinin kararlılığıyla, sindirilmiş bir kölenin kurnazlığıyla düşündü. Sonra karaya çıktı.
Becerikli ve yaratıcı bir adamdı; her zamanki gibi, kritik bir anda bulduğu çözüm durumu kökten değiştirecek kadar etkili oldu. Tehlikenin içinden güvenli bir çıkış yaratma yeteneği vardı bu eşi benzeri olmayan Nostromo’nun, bu “bin kişide bir rastlanır adam”ın. Giorgio Büyük Isabel’e yerleşince gizlenmesine gerek kalmayacaktı. Gündüz vakti açıkça gidip kızlarını—kızlarından birini—görebilecek, akşam geç saate kadar yaşlı Garibaldino’yla sohbet edebilecekti. Sonra, karanlıkta . . . Gece gece . . . Artık daha hızlı zenginleşmeye cesaret edecekti. Zihnini, eylemlerini, uykusunu bile ezen bu hazinenin eline geçmek; onu kucaklayıp sarmalamak, özümsemek ve tartışmasız bir sahiplikle egemenliği altına almak için yanıp tutuşuyordu.
Dostu Kaptan Mitchell’i görmeye gitti—ve Doktor Monygham’ın Bayan Gould’a anlattığı şey gerçekleşti. Proje Garibaldino’ya açılınca, kralların ve bakanların bu yaşlı düşmanının ak saçlı, kocaman bıyıklarının altında, çok eski bir gülümsemenin soluk yansımasına, belirsiz hayaletine benzeyen bir ifade belirdi. Kızları onun kaygıyla gözettiği kişilerdi. Özellikle küçüğü. Annesinin sesini taşıyan Linda, annesinin yerini daha çok almıştı. Derin, titreşimli “Eh, Padre?” deyişi, hitap sözcüğü değişmiş olmasa zavallı Signora Teresa’nın tutkulu, itiraz dolu “Eh, Giorgio?” sözünün aynısı olurdu. Kasabanın kızları için uygun bir yer olmadığına kesinlikle inanıyordu. Kendinden geçmiş ama saf Ramirez’e karşı derin bir tiksinti duyuyordu; çünkü o, halkı kör ve aşağılık esklavo olan ülkenin günahlarını yeniden canlandırıyordu.
Bir sonraki yolculuğundan dönen Kaptan Fidanza, Vioların deniz feneri bekçisinin kulübesine yerleştiğini gördü. Giorgio’nun kendine özgü huylarını iyi tanıması onu yanıltmamıştı. Garibaldino, kızları dışında herhangi birinin yoldaşlığını kabul etmeyi reddetmişti. Zavallı Nostromo’yu memnun etmek isteyen Kaptan Mitchell ise yalnızca gerçek bir sevginin verebileceği o parlak ilhamla, Linda Viola’yı Isabel Feneri’nin yardımcı bekçisi olarak resmen atamıştı.
“Fener özel mülktür,” diye açıklardı. “Şirketime aittir. İstediğim kişiyi atama yetkim var; o kişi de Viola olacak. Nostromo’nun—altın kadar değerli bir adamdır, bunu unutmayın—benden yapmamı istediği tek şey neredeyse bu.”
Uskunasını düz çatılı, sütunlu, sahte bir Yunan tapınağını andıran Yeni Gümrük Binası’nın karşısına demirler demirlemez Kaptan Fidanza, küçük sandalını çekerek limandan çıktı; gün batarken, herkesin gözü önünde, açıkça Büyük Isabel’e doğru yol aldı. Yazgıya üstün gelmiş olmanın verdiği bir duyguyla kürek çekiyordu. Artık düzenli bir mevki edinmeliydi. Şimdi ondan kızını isteyecekti. Kürek çekerken Giselle’i düşündü. Linda onu seviyordu belki, ama yaşlı adam karısının sesini taşıyan büyük kızını yanında tutmak isteyecekti.
Decoud’yla birlikte, sonra da hazineye ilk gidişinde tek başına karaya çıktığı dar kıyıya yönelmedi. Öteki uçtaki sahile yanaştı ve kama biçimli adanın düzgün, hafif eğimli yamacından yukarı yürüdü. Uzakta, kulübenin ön duvarının altındaki bir bankta oturan Giorgio Viola, yüksek sesli selamına kolunu hafifçe kaldırarak karşılık verdi. Yukarı çıktı. Kızlardan ikisi de görünmedi.
“Burası güzel,” dedi yaşlı adam, kendine özgü sert ve uzak tavrıyla.
Nostromo başını salladı; sonra kısa bir sessizliğin ardından—
“Uskunamın gelişini, iki saat bile olmadı, gördün mü? Bu Sulaco limanında demirim iyice dibe oturmadan, tabiri caizse, neden buraya geldiğimi biliyor musun?”
“Bir oğul gibi hoş geldin,” dedi yaşlı adam sakince, gözlerini denizden ayırmadan.
“Ah! Oğlun. Biliyorum. Oğlun olsaydı nasıl biri olacaksa ben oyum. Pekâlâ, viejo. Çok güzel karşıladın. Dinle, senden şunu istemeye geldim——”
Korkusuz ve lekesiz Nostromo’yu birden dehşet kapladı. Aklındaki adı söylemeye cesaret edemedi. Verdiği kısa ara, cümlenin değişen sonuna yalnızca belirgin bir ağırlık ve ciddiyet katmıştı.
“Karım olsun!” . . . Kalbi hızla çarpıyordu. “Artık vakti geldi, sen——”
Garibaldino uzattığı koluyla sözünü kesti. “Buna sen karar verecektin.”
Yavaşça ayağa kalktı. Teresa’nın ölümünden beri kesmediği sakalı gür ve kar gibi bembeyazdı; güçlü göğsünü örtüyordu. Başını kapıya çevirip gür sesiyle seslendi—
“Linda.”
İçeriden keskin ama hafif bir sesle yanıt geldi; dehşete kapılmış Nostromo da ayağa kalktı, ama kapıya bakarak sessiz kaldı. Korkuyordu. Sevdiği kızı kendisine vermemelerinden korkmuyordu—hiçbir ret, arzuladığı bir kadınla arasına giremezdi—ama hazinenin parlak hayaleti karşısında yükseliyor, karşı çıkılamaz bir sessizlik içinde ona bağlılık buyuruyordu. Korkuyordu; çünkü Azuera’daki Gringolar gibi, ne ölü ne diri, bedeniyle ruhuyla kendi cüretinin hukuksuzluğuna aitti. Adadan men edilmekten korkuyordu. Korkuyor, tek kelime etmiyordu.
Linda, beklemek üzere yan yana ayağa kalkmış iki adamı görünce kapı eşiğinde durdu. Yüzünün tutkulu, ölü beyazlığını hiçbir şey değiştiremezdi; ama ağır göz kapaklarının yavaşça kapanmasıyla örtülmeden önce, kara gözleri alçak güneşin bütün ışığını yakalayıp derinliklerinde alevli bir kıvılcıma dönüştürmüş gibiydi.
“İşte karşında kocan, efendin ve hayır sahibin.” Yaşlı Viola’nın sesi bütün körfezi dolduracakmış gibi gürledi.
Gözleri neredeyse kapalı hâlde, kutlu bir düş gören uykuda yürüyen biri gibi öne çıktı.
Nostromo insanüstü bir çaba gösterdi. “Linda, artık nişanlanmamızın zamanı geldi,” dedi; sesi sakindi, ölçülüydü, kayıtsız ve sarsılmazdı.
Elini uzattığı avuca bıraktı; bronz ışıltılar taşıyan koyu renkli başını eğdi, babasının eli bir an başında durdu.
“Böylece ölünün ruhu huzur buldu.”
Bunu söyleyen Giorgio Viola’ydı. Bir süre ölmüş karısından söz etmeyi sürdürdü; yan yana oturan ikisi birbirlerine hiç bakmadılar. Sonra yaşlı adam sustu; Linda kıpırdamadan konuşmaya başladı.
“Dünyada yaşadığımı bildiğimden beri yalnız senin için yaşadım, Gian’ Battista. Sen de bunu biliyordun! Biliyordun… Battistino.”
Adını, annesinin vurgusuyla aynen söylemişti. Nostromo’nun yüreğini mezar karanlığı kapladı.
“Evet. Biliyordum,” dedi.
Kahraman Garibaldino aynı bankta oturuyor, ak saçlı başını öne eğiyordu; yaşlı ruhu, yeryüzünün insanlarla dolu yalnızlığında, yumuşak ve coşkun, korkunç ve kasvetli anılarıyla baş başaydı.
Linda, en sevgili kızı, şöyle diyordu: “Hatırlayabildiğimden beri senindim. Seni düşünmem yetiyordu; gözümde dünya boşalıyordu. Sen oradayken başkasını göremiyordum. Senindim. Hiçbir şey değişmedi. Dünya senin, sen de beni onun içinde yaşamaya bırakıyorsun.”… Alçak, titreşimli sesini daha da alçalttı; yanındaki adamı ezen başka şeyler söylemeye başladı. Fısıltısı tutkulu ve durmaksızın akıyordu. Elinde işlediği bir sunak örtüsüyle dışarı çıkan kız kardeşini görmemiş gibiydi. Kız, sessiz, taze, güzel; hızlı bir bakış ve belli belirsiz bir gülümsemeyle önlerinden geçti, Nostromo’nun öteki yanında biraz uzağa oturdu.
Akşam sakindi. Güneş mor okyanusun kenarına kadar alçalmıştı; körfezin başını dolduran bulutların önünde solgun duran beyaz deniz feneri, göğün ateşiyle tutuşmuş canlı bir köz gibi kızıl kızıl yanan fenerini taşıyordu. Miskin ve çekingen Giselle, genç bir panterinki gibi gergin esnemelerini gizlemek için ara sıra sunak örtüsünü kaldırıyordu.
Linda birden kız kardeşine atıldı; başını kavrayıp yüzünü öpücüklere boğdu. Nostromo’nun başı döndü. Giselle’yi, şiddetli okşayışların sersemlettiği biri gibi elleri kucağında bırakınca, hazinenin kölesi o kadını vurabileceğini hissetti. Yaşlı Giorgio aslan yelesini andıran başını kaldırdı.
“Nereye gidiyorsun, Linda?”
“Işığa, padre mio.”
“Si, si—görevine.”
O da ayağa kalkıp büyük kızının ardından baktı; sonra, şen tınısı sanki çağlar öncesinde yitip gitmiş bir ruh hâlinin yankısı olan bir sesle—
“İçeri girip yiyecek bir şeyler pişireceğim. Aha! Oğlum! Yaşlı adam şarabı nerede bulacağını da bilir.”
Sonra, sert bir şefkatle Giselle’ye döndü.
“Sen de küçük kız, rahiplerin ve kölelerin Tanrısı’na değil; yetimlerin, ezilenlerin, yoksulların, küçük çocukların Tanrısı’na dua et de bunun gibi bir koca versin sana.”
Elini bir an ağırlığını hissettirerek Nostromo’nun omzuna koydu; sonra içeri girdi. San Tome gümüşünün umutsuz kölesi, bu sözlerle kıskançlığın zehirli dişlerinin yüreğine derin derin saplandığını hissetti. Bu deneyimin yeniliği, şiddeti ve bedensel yakınlığı onu dehşete düşürmüştü. Bir koca! Ona bir koca! Oysa Giselle’nin de bir gün kocası olması doğaldı. Bunu daha önce hiç düşünmemişti. Güzelliğinin bir başkasına ait olabileceğini anlayınca, yaşlı Giorgio’nun bu kızını da öldürebileceğini hissetti. İç karartıcı bir sesle mırıldandı—
“Ramirez’i sevdiğini söylüyorlar.”
Ona bakmadan başını iki yana salladı. Altın saçlarının zenginliği üzerinde bakırımsı parıltılar dalgalanıyordu. Pürüzsüz alnı, gün batımının görkeminde, yıldızlı boşlukların karanlığını, denizin morunu ve göğün kızıllığını muhteşem bir dinginlikte birleştiren, paha biçilmez bir incinin yumuşak ve duru ışıltısına sahipti.
“Hayır,” dedi ağır ağır. “Onu hiç sevmedim. Sanırım hiç… O beni seviyor—belki.”
Yavaş sesinin baştan çıkarıcılığı havada sönüp gitti; kaldırdığı gözleri kayıtsız ve düşüncesizmiş gibi boşluğa dikildi.
“Ramirez seni sevdiğini mi söyledi?” diye sordu Nostromo, kendini tutarak.
“Ah! Bir kez—bir akşam…”
“Alçak herif… Ha!”
Bir atsineği sokmuş gibi sıçrayıp ayağa kalkmış, öfkeyle susup önünde dikilmişti.
“Misericordia Divina! Sen de mi, Gian’ Battista! Ben zavallının tekiyim!” diye yakınırken sesi saf ve içtendi. “Linda’ya söyledim, beni azarladı—azarladı. Bu dünyada kör, dilsiz ve sağır mı yaşayayım? Babama da söyledi; babam tüfeğini indirip temizledi. Zavallı Ramirez! Sonra sen geldin, o da sana söyledi.”
Ona baktı. Gözlerini, beyaz gırtlağının çukuruna dikti; genç, çarpan, narin ve canlı şeylerin karşı konulmaz çekiciliği vardı orada. Tanıdığı çocuk bu muydu? Olabilir miydi? Son yıllarda onu gerçekten pek az gördüğünü—hiç görmediğini—anladı. Hiç. Karşısına, bilmediği bir varlık gibi çıkmıştı. Habersiz yakalamıştı onu. Tehlikeydi. Korkunç bir tehlike. Bu hayattaki tehlikeler karşısında onu hiç yarı yolda bırakmamış olan amansız kararlılık içgüdüsü, tutkusunun şiddetine istikrarlı gücünü kattı. Giselle, ona akan suyun şarkısını, gümüş bir çanın tıngırtısını anımsatan bir sesle sürdürdü—
“Üçünüz beni buraya, gökle suyun arasındaki bu tutsaklığa getirdiniz. Başka hiçbir şey yok. Gök ve su. Ah, Sanctissima Madre. Bu sıkıcı adada saçlarım ağaracak. Senden nefret edebilirim, Gian’ Battista!”
Yüksek sesle güldü. Genç kadının sesi bir okşayış gibi onu sarıyordu. Giselle yazgısından yakınırken, serin akşamda bir çiçeğin kokusunu farkında olmadan salışı gibi, varlığının tarif edilemez çekiciliğini yayıyordu. Linda’ya kimsenin hayran olmaması onun suçu muydu? Küçükken anneleriyle ayine giderlerdi; Giselle, insanların cesur Linda’yı umursamadıklarını, onun yerine çekingen kendisini ilgi göstererek ürküttüklerini hatırlıyordu. Herhalde altın gibi saçları yüzündendi.
Birden patladı—
“Altın gibi saçların, menekşe gibi gözlerin, gül gibi dudakların; yuvarlak kolların, bembeyaz gırtlağın.”…
Duruşunun miskin dinginliğini bozmadan, saçlarının diplerine kadar kıpkırmızı kesildi. Kendini beğenmiş değildi. Bir çiçek kadar kendinin farkında değildi. Ama hoşuna gitmişti. Belki bir çiçek bile övüldüğünü duymaktan hoşlanırdı. Gözlerini aşağı indirdi ve ateşle ekledi—
“Küçücük ayakların!”
Kulübenin kaba taş duvarına yaslanmış, pembe kızıllığın sıcaklığında miskin miskin güneşleniyor gibiydi. Yere eğik gözleri küçücük ayaklarına kaydı.
“Demek sonunda Linda’mızla evleneceksin. O korkunçtur. Ah! Seni sevdiğini söylediğine göre artık daha iyi anlayacak. Eskisi kadar sert davranmaz.”
“Chica!” dedi Nostromo, “ona hiçbir şey söylemedim.”
“Öyleyse acele et. Yarın gel. Ona söyle de beni azarlamasından kurtulup biraz huzur bulayım ve—belki—kim bilir…”
“Ramirez’ini dinlememe izin verirsin, öyle mi? Öyle mi? Sen…”
“Tanrı merhamet etsin! Ne kadar öfkelisin, Giovanni,” dedi, hiç sarsılmadan. “Ramirez kim… Ramirez… Kim o?” diye yineledi; bulutların kararttığı körfezin alacakaranlığında, batıda, karanlık bir mağarayı andıran dünyanın girişine konmuş kızgın bir demir çubuk gibi alçak, kızıl bir şerit uzanıyordu. Muhteşem Cargadores Kaptanı aşk ve servet fetihlerini bu karanlıkta saklamıştı.
“Dinle, Giselle,” dedi ölçülü bir sesle. “Kız kardeşine aşkımdan tek söz etmeyeceğim. Nedenini bilmek ister misin?”
“Ah! Belki anlayamazdım, Giovanni. Babam senin başka erkekler gibi olmadığını, kimsenin seni hiçbir zaman gerçekten anlamadığını, zenginlerin de bir gün şaşıracağını söylüyor… Ah, gökteki azizler! Yoruldum.”
Yüzünün alt kısmını örtmek için işlemeyi kaldırdı, sonra kucağına bıraktı. Fenerin kara bakan yanı gölgelenmişti; ama deniz fenerinin karanlık gövdesinden uzağa doğru eğilen, Linda’nın yaktığı uzun ışık huzmesinin mor ve kızıl ufuktaki sönmekte olan parıltıya vurduğunu görebiliyorlardı.
Giselle Viola, başı evin duvarına yaslanmış, gözleri yarı kapalı, beyaz çoraplı ve siyah terlikli küçük ayakları üst üste çaprazlanmış hâlde, büyüyen alacakaranlığa dingin ve yazgısına boyun eğmiş gibi teslim olmuştu. Bedeninin çekiciliği, miskinliğinin umut vaat eden gizemi Golfo Placido’nun gecesine yayılıyor; gölgelerde yayılan taze, baş döndürücü bir koku gibi havayı dolduruyordu. Lekesiz Nostromo, göğsünün çalkantılı kabarışları içinde etrafını saran bu baştan çıkarıcılığı içine çekti. Limandan ayrılmadan önce, adalara doğru uzun kürek yolculuğunda rahat etmek için Kaptan Fidanza’nın depodaki giysilerini çıkarmıştı. Şirket’in iskelesinde göründüğü gibi, kırmızı kuşağı ve kareli gömleğiyle duruyordu: Costaguana’da talihini denemek üzere karaya çıkmış bir Akdenizli denizci. Mor ve kızıl alacakaranlık onu da sarıyordu; o noktadan en fazla elli yarda uzakta olmayan bir yerde, Don Martin Decoud’nun kendini yok eden mutlak kuşkuculuğunu her akşam çevreleyen, yalnızlıkta ölüme doğru alevlenen alacakaranlık gibi yakın, yumuşak ve derin.
“Dinlemek zorundasın,” diye başladı sonunda, kendini bütünüyle denetleyerek. “Bu akşamdan itibaren nişanlım olan kız kardeşine aşkımdan tek kelime etmeyeceğim; çünkü sevdiğim sensin. Sensin!”…
Alacakaranlıkta, dudaklarına içgüdüyle yerleşen o şefkatli, tutkulu gülümsemenin korkuyla gerilip çökmüş çizgilerde donduğunu gördü. Artık kendini tutamadı. O yaklaşırken Giselle geri çekildi; kolları ona doğru açıldı, miskin teslimiyetinin vakarında hem boyun eğmiş hem de soyluydu. Başını iki eliyle kavradı, mor alacakaranlıkta parlayan yüzünü hızla öpücüklere boğdu. Buyurgan ve şefkatli, ona sahip olmanın bütünlüğüne ağır ağır giriyordu. Ağladığını fark etti. O zaman eşsiz Cargadores Kaptanı, gönül eğlendiren adam, bir çocuğun kederi karşısında bir kadın gibi şefkatli ve okşayıcı oldu. Sevgiyle mırıldandı. Yanına oturup güzel başını göğsünde tuttu. Ona yıldızım, küçük çiçeğim dedi.
Hava kararmıştı. Ölümsüz Binler’den biri olan Giorgio’nun aslan yelesi gibi kahramanca başını kömür ateşinin üzerine eğdiği deniz feneri bekçisinin kulübesindeki oturma odasından, cızırdayan yiyeceklerin sesi ve ustalıkla hazırlanmış bir frittura’nın kokusu geliyordu.
O felaket gibi yaşanan karmaşanın içinde, aklın bir parıltısı kadıncağızın zihninde sağ kalmıştı. Sarıldıkları o durgunlukta, o dünyadan kopmuştu. Ama Giselle kulağına fısıldadı—
“Tanrı merhamet etsin! Benim hâlim ne olacak—burada—şimdi—nefret ettiğim bu gökle suyun arasında? Linda, Linda—görüyorum onu!”… Bu adı duyunca birden gevşeyen kollarından sıyrılmaya çalıştı. Ama duvarın beyaz zemininde birbirine dolanmış, boğuşan kara gölgelerine yaklaşan kimse yoktu. “Linda! Zavallı Linda! Titriyorum! Bugün Giovanni’yle—sevgilimle—nişanlanan zavallı kız kardeşim Linda’nın karşısında korkudan öleceğim. Giovanni, deli olmalısın! Seni anlayamıyorum! Başka erkekler gibi değilsin! Seni bırakmam—asla—Tanrı’nın kendisi dışında kimseye! Ama neden böyle kör, deli, zalim ve korkunç bir şey yaptın?”
Serbest kalınca başını eğip ellerini bıraktı. Sunak örtüsü, büyük bir rüzgâr savurmuş gibi çok ötelerinde, kara zeminde bembeyaz parlıyordu.
“Seni kaybetme umudumdan korktuğum için,” dedi Nostromo.
“Ruhumun sana ait olduğunu biliyordun! Her şeyi biliyorsun! Senin için yaratılmıştı! Ama seninle benim aramıza ne girebilirdi? Ne? Söyle bana!” diye sabırla, kendinden emin bir yücelikle yineledi.
“Ölmüş annen,” dedi alçacık sesle.
“Ah!… Zavallı annem! O hep… Artık gökte bir azize, ama seni ona bırakamam. Hayır, Giovanni. Yalnız Tanrı’ya bırakabilirim. Deliydin—ama artık oldu. Ah! Ne yaptın? Giovanni, sevgilim, hayatım, efendim, beni bu bulut mezarında bırakma. Artık beni bırakamazsın. Beni götürmelisin—hemen—şu an—küçük tekneyle. Giovanni, bu gece beni kaçır; Linda’nın gözlerine yeniden bakmak zorunda kalmadan, korkum yüzünden beni alıp götür.”
Ona sokuldu. San Tome gümüşünün kölesi, uzuvlarında zincirlerin ağırlığına benzer bir yük, dudaklarında soğuk bir elin baskısı hissetti. Bu büyüye karşı koymaya çalıştı.
“Yapamam,” dedi. “Henüz değil. İkimizin arasına, dünyanın özgürlüğüne çıkmamızı engelleyen bir şey giriyor.”
İnce ve saf bir baştan çıkarma içgüdüsüyle bedenini onun yanına daha da yaklaştırdı.
“Saçmalıyorsun, Giovanni—sevgilim!” diye çekici bir sesle fısıldadı. “Ne olabilir ki? Beni—kendi ellerinde—Dona Emilia’nın yanına, buradan uzağa götür. Çok ağır değilim.”
Sanki onu hemen iki avucunun içinde kaldırmasını bekliyordu. İmkânsızlık fikrini yitirmişti. Bu mucize gecesinde her şey olabilirdi. O kımıldamayınca neredeyse haykırdı—
“Sana Linda’dan korktuğumu söylüyorum!” O yine de kıpırdamadı. Giselle sustu, kurnazlaştı. “Ne olabilir ki?” diye yumuşakça sordu.
Kolunun kıvrımında sıcak, soluk alan, canlı, titreyen hâlini hissetti. Gücünün coşkun bilinci ve zihninin zafer heyecanıyla özgürlüğüne doğru hamle yaptı.
“Bir hazine,” dedi. Her yer sessizdi. Giselle anlamadı. “Bir hazine. Alnına altın bir taç almak için gümüş bir hazine.”
“Hazine mi?” diye düşlerin derinliklerinden geliyormuş gibi cılız bir sesle tekrarladı. “Ne diyorsun?”
Nazikçe kollarının arasından sıyrıldı. Ayağa kalkıp aşağı baktı; yüzünü, saçlarını, dudaklarını, yanaklarındaki gamzeleri seçiyordu—körfezin gecesinde, sanki öğle vakti güneşinin aydınlığındaymış gibi varlığının büyüsünü görüyordu. Kayıtsız ve baştan çıkarıcı sesi, hayranlık dolu bir huşunun ve dizginlenemez merakın heyecanıyla titredi.
“Gümüş bir hazine!” diye kekeledi; ardından daha hızlı sordu: “Ne? Nerede? Nasıl buldun onu, Giovanni?”
Tutsaklık büyüsüyle boğuştu. Kahramanca bir darbe indiriyormuş gibi patladı—
“Hırsız gibi!”
Placid Körfezi’nin en koyu karanlığı başına çökmüş gibiydi. Artık onu göremiyordu. Giselle, uzun ve dipsiz bir sessizliğe karışıp kaybolmuştu; bir süre sonra sesi yeniden ona ulaştı, yüzüymüş gibi belli belirsiz bir ışıkla.
“Seni seviyorum! Seni seviyorum!”
Bu sözler ona alışılmadık bir özgürlük duygusu verdi; lanetli hazine büyüsünden daha güçlü bir büyüydü, yıpranmış ruhunun o ölü şeye boyun eğişini, gücüne dair coşkulu bir inanca dönüştürdü. Ona, Dona Emilia’nınki kadar görkemli bir yaşam sunacağını söyledi. Zenginler halktan çaldıkları servetle yaşıyordu; oysa kendisi zenginlerden hiçbir şey almamıştı—onların budalalıkları ve ihanetleri yüzünden zaten yitirdikleri şeylerden başka hiçbir şey. Çünkü ihanete uğramıştı—öyle diyordu—aldatılmış, baştan çıkarılmıştı. Giselle ona inandı… Hazineyi öç almak için saklamıştı; artık umurunda değildi. Yalnızca Giselle’yi düşünüyordu. Güzelliğini, zeytin ağaçlarıyla taçlanmış bir tepedeki saraya yerleştirecekti—aşağıda mavi denizin uzandığı beyaz bir saraya. Onu bir mücevher gibi mücevher kutusunda saklarcasına orada tutacaktı. Ona, küçük ayaklarını basacağı, asmalar ve buğdayla bereketli, kendisine ait topraklar alacaktı. Ayaklarını öptü… Bütün bunların bedelini çoktan bir kadının ruhuyla ve bir erkeğin hayatıyla ödemişti…… Cargadores Kaptanı, cömertliğinin en büyük sarhoşluğunu tattı. Ehlileştirdiği hazineyi körfezin aşılmaz karanlığında, görkemle ayaklarının önüne serdi; insanların dediğine göre Tanrı’nın bilgisini, şeytanın zekâsını bile hiçe sayan bir karanlıktı bu. Ama önce zenginleşmesine izin vermeliydi—diye tembih etti.
Giselle kendinden geçmişçesine dinledi. Parmakları saçlarının arasında kıpırdandı. Dizlerinin üzerinden sersemlemiş, güçsüz ve bomboş kalktı; sanki ruhunu fırlatıp atmıştı.
“Öyleyse acele et,” dedi. “Acele et, Giovanni, sevgilim, efendim; çünkü seni Tanrı’dan başka kimseye bırakmam. Linda’dan da korkuyorum.”
Ürperdiğini anladı ve elinden geleni yapacağına yemin etti. Giselle’nin aşkının cesaretine güveniyordu. Hep sevilmek için cesur olacağına söz verdi—mavi denizin üzerindeki bir tepede, beyaz bir sarayda, çok uzaklarda. Sonra çekingen ve ürkek bir hevesle fısıldadı—
“Nerede? Nerede? Söyle bana, Giovanni.”
Ağzını açtı, yıldırım çarpmış gibi kalakaldı.
“Olmaz! Hayır!” diye soludu; bunca kişinin önünde bile dudaklarına kilit vuran gizlilik büyüsünün hiçbir gücünü yitirmeden yeniden üstüne çökmesiyle dehşete kapılmıştı. Ona bile söyleyemezdi. Ona bile. Fazla tehlikeliydi. “Sana sormanı yasaklıyorum,” diye bağırdı; sesindeki öfkeyi dikkatle bastırarak.
Özgürlüğüne kavuşamamıştı. Yasa dışı hazinenin hayaleti, gümüşten bir suret gibi Giselle’nin yanında belirdi; merhametsiz ve ketum, solgun dudaklarına bir parmağını götürmüştü. Kendi kendini, birazdan vadiden sürünerek girerken gördü; burnunda toprak ve nemli yaprak kokusu, göğsünde hissizleştiren bir amaçla kararlı, sonra yine sürünerek dışarı çıkıyor, kulakları her sese açık, gümüş yüklü… Bu gece yapılmalıydı—korkak bir kölenin işi!
Eğilip eteğinin ucunu dudaklarına bastırdı ve buyururcasına mırıldandı—
“Kalmak istemediğimi ona söyle,” dedi; sonra karanlık gecede tek bir ayak sesi bile çıkarmadan sessizce yanından uzaklaştı.
Başını kayıtsızca duvara yaslayarak kıpırtısız oturuyordu; beyaz çoraplı, siyah terlikli küçük ayaklarını üst üste atmıştı. Yaşlı Giorgio dışarı çıktığında, habere onun belirsizce korktuğu kadar şaşırmış görünmedi. Çünkü artık Giovanni’siyle hazinesi dışında her şeyden ve herkesten açıklanamaz biçimde korkuyordu. Ama bu inanılır gibi değildi.
Yiğit Garibaldino, Nostromo’nun ansızın ayrılışını bilgece bir hoşgörüyle karşıladı. Kendi hislerini hatırlıyor, işin aslını erkeklere özgü bir kavrayışla anlıyordu.
“Va bene. Bırak gitsin. Ha! Ha! Kadın ne kadar güzel olursa olsun, insanın biraz zoruna gider. Özgürlük, özgürlük. Türlüsü var! Büyük sözü söyledi; oğul Gian’ Battista da öyle uysal biri değil.” Donakalmış, korkmuş Giselle’ye ders veriyor gibiydi. . . . “Erkek dediğin uysal olmamalı,” diye ekledi kapıdan çıkarken, dogmatik bir tavırla. Kızın kıpırtısızlığı ve suskunluğu hoşuna gitmemiş gibiydi. “Kız kardeşinin talihine duyduğun kıskançlığa yenilme,” diye öğüt verdi ona, derin sesiyle, son derece ciddi.
Biraz sonra küçük kızını çağırmak için yeniden kapıya gelmesi gerekti. Geç olmuştu. Giselle başını bile oynatmadan önce adını üç kez bağırdı. Yalnız kalınca şaşkınlığın çaresiz avı olmuştu. Linda’yla paylaştığı yatak odasına, derin uykudaki biri gibi yürüdü. Öyle belirgin bir uyku hâli vardı ki, yaşlı Giorgio bile gözlüğünün ardından İncil’den gözlerini kaldırıp başını salladı; Giselle kapıyı arkasından kapatmıştı.
Odayı başını hiç çevirmeden boydan boya geçti ve hemen açık pencerenin yanına oturdu. Mutluluğunun coşkusuyla kuleden aşağı inen Linda, arkasında yanan bir mum, önünde iç çekişlerle esen rüzgârın ve uzaktaki sağanakların sesiyle dolu kapkara gece, kız kardeşini orada buldu. Körfeze özgü, Tanrı’nın gözünün ve şeytanın hilelerinin bile seçemeyeceği kadar yoğun, gerçek bir geceydi bu. Kapı açılınca başını çevirmedi.
Bu kıpırtısızlık Linda’ya cennetinin derinliklerinde bile dokundu. Ablası öfkeyle tahmin etti: Bu kız, o sefil Ramirez’i düşünüyor. Linda konuşmak istiyordu. Buyurgan sesiyle “Giselle!” dedi; en ufak bir kıpırtıyla bile karşılık alamadı.
Bir sarayda yaşayacak, kendi toprağında yürüyecek olan kız korkudan ölmeye hazırdı. Dünyada hiçbir şey uğruna başını çevirip kız kardeşine bakmazdı. Yüreği çılgınca çarpıyordu. Bastırılmış bir telaşla konuştu—
“Benimle konuşma. Dua ediyorum.”
Linda düş kırıklığıyla sessizce çıktı; Giselle ise inanmazlık, şaşkınlık ve sersemlik içinde, sabırla oturdu; sanki inanılmaz şeyin doğrulanmasını bekliyordu. Bulutların umutsuz karanlığı da bir düş parçası gibiydi. Bekledi.
Boşuna beklemedi. İçinde ruhu ölmüş adam, gümüş yüküyle vadiden sürünerek çıkarken ışıklı pencerenin parıltısını görmüş, sahilden geri dönmekten kendini alamamıştı.
Bu aşılmaz karanlık fonun, deniz kıyısındaki yüksek dağları silip süpürdüğü yerde, San Tome gümüşünün kölesini olağanüstü, mucizevi bir güçle görür gibi oldu. Dönüşünü, bundan böyle sonsuzluğa dek dünyanın onu şaşırtamayacağı duygusuyla karşıladı.
Zorunluymuş gibi, kaskatı doğruldu ve içeriden düşen ışık yaklaşan adamın yüzüne vurmadan çok önce konuşmaya başladı.
“Beni kaçırmak için geri geldin. Ne iyi! Kollarını aç, Giovanni, sevgilim. Geliyorum.”
Tedbirli adımları durdu; gözleri çılgınca parlayarak sert bir sesle konuştu:
“Henüz değil. Yavaş yavaş zenginleşmeliyim.” . . . Sesine tehditkâr bir ton karıştı. “Sevgilinin bir hırsız olduğunu unutma.”
“Evet! Evet!” diye aceleyle fısıldadı. “Yaklaş! Dinle! Benden vazgeçme, Giovanni! Sakın, sakın! . . . Sabredeceğim! . . .”
Bedeni, alçak pencere pervazının üzerinden yasa dışı hazinenin kölesine doğru teselli sunarcasına eğildi. Odadaki ışık söndü; gümüş yüküyle görkemli Cargadores Kaptanı, körfezin karanlığında beyaz boynuna sarıldı; boğulan bir adamın bir saman çöpüne sarılışı gibi.
Bölüm etkileşimi
