Bölümler 36Şu an: Xvı.
- 1 İkinci Kitap38 kelime
- 2 Birinci Kitap — I.1.691 kelime
- 3 Iı.1.457 kelime
- 4 Iıı.1.565 kelime
- 5 Iv.1.261 kelime
- 6 V.2.142 kelime
- 7 Vı.1.884 kelime
- 8 Vıı.1.501 kelime
- 9 Vııı.1.812 kelime
- 10 Ix.2.846 kelime
- 11 X.2.222 kelime
- 12 Xı.1.875 kelime
- 13 Xıı.2.585 kelime
- 14 Xııı.1.443 kelime
- 15 Xıv.1.669 kelime
- 16 Xv.2.284 kelime
- 17 Xvı.2.203 kelime · Okuduğun bölüm
- 18 Xvıı.2.233 kelime
- 19 Xvııı.2.587 kelime
- 20 İkinci Kitap — Xıx.2.482 kelime
- 21 Xx.2.786 kelime
- 22 Xxı.3.070 kelime
- 23 Xxıı.1.922 kelime
- 24 Xxııı.2.175 kelime
- 25 Xxıv.1.253 kelime
- 26 Xxv.1.987 kelime
- 27 Xxvı.2.539 kelime
- 28 Xxvıı.1.657 kelime
- 29 Xxvııı.1.577 kelime
- 30 Xxıx.1.540 kelime
- 31 Xxx.2.137 kelime
- 32 Xxxı.2.600 kelime
- 33 Xxxıı.2.017 kelime
- 34 Xxxııı.3.490 kelime
- 35 Xxxıv.3.861 kelime
- 36 Metin Üzerine Bir Not87 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XVI.
Archer, St. Augustine’in kumlu ana caddesinde Bay Welland’ın evi diye gösterilen eve doğru yürürken, May Welland’ı bir manolyanın altında, güneş saçlarına vurmuş halde gördü ve buraya gelmek için neden bu kadar beklediğini merak etti.
İşte gerçek, işte hayatın kendisi, işte ona ait olan yaşam buydu; keyfî kısıtlamaları küçümsediğini sanan kendisi ise insanların tatil kaçamağı hakkında ne düşüneceğinden korkup masasından ayrılmaya cesaret edememişti!
May’in ilk tepkisi, “Newland—bir şey mi oldu?” diye sormak oldu; Archer, neden geldiğini gözlerinden hemen anlamasının daha “kadınsı” olacağını düşündü. Ama “Evet—seni görmem gerektiğini anladım,” diye karşılık verince, May’in mutlulukla kızaran yanakları şaşkınlığının soğukluğunu giderdi. Ne kadar kolay affedileceğini ve Bay Letterblair’in hafif hoşnutsuzluğunun bile hoşgörülü bir aile tarafından ne kadar çabuk gülümsemeyle geçiştirileceğini gördü.
Saat erken olsa da ana cadde resmî selamlaşmalardan fazlasına elverişli bir yer değildi; Archer, May’le yalnız kalmayı, bütün şefkatini ve sabırsızlığını ona dökmeyi özlüyordu. Wellandların geç kahvaltısına daha bir saat vardı. May onu içeri çağırmak yerine, kasabanın ötesindeki eski bir portakal bahçesine yürümeyi önerdi. Az önce nehirde kürek çekmişti; küçük dalgaları altınla ağ gibi örten güneş onu da ağına düşürmüş gibiydi. Rüzgârın savurduğu saçları, yanağının sıcak esmerliği üzerinde gümüş tel gibi parlıyordu; gözleri de daha açık, gençliğin duru berraklığıyla neredeyse soluk görünüyordu. Archer’ın yanında uzun ve salınan adımlarla yürürken yüzünde genç bir mermer atletin boş huzuru vardı.
Archer’ın gergin sinirlerine bu görüntü, mavi gökyüzüyle ağır ağır akan ırmağı seyretmek kadar iyi geldi. Portakal ağaçlarının altındaki bir banka oturdular; Archer kolunu May’in omzuna attı ve onu öptü. Bu, güneşin vurduğu soğuk bir kaynaktan su içmek gibiydi; ama onu, niyet ettiğinden daha şiddetli kavramış olabilirdi, çünkü May’in yüzüne kan hücum etti ve onu ürkütmüş gibi geri çekildi.
“Ne oldu?” diye sordu gülümseyerek. May şaşkınlıkla ona baktı ve “Hiçbir şey,” diye karşılık verdi.
Aralarına hafif bir mahcubiyet çöktü; May elini onun elinden çekti. Beaufortların serasındaki o kısa sarılma dışında Archer onu dudaklarından ilk kez öpmüştü; May’in huzursuz olduğunu, serinkanlı ve delikanlıca dinginliğinden sıyrıldığını gördü.
“Bütün gün neler yaptığını anlat,” dedi; kollarını başının altına koyup başını geriye yasladı, güneşin gözlerini kamaştırmaması için şapkasını öne itti. May’in bildik, basit şeylerden söz etmesine izin vermek, kendi düşüncelerini sürdürmesinin en kolay yoluydu. Archer, onun yüzme, yelken ve ata binmeyle geçen günlerini, bir savaş gemisi limana girdiğinde ilkel handa düzenlenen arada sıradaki bir dansla kesilen anlatısını dinledi. Philadelphia ve Baltimore’dan birkaç hoş insan handa piknik yapıyordu; Selfridge Merryler de Kate Merry bronşite yakalandığı için üç haftalığına gelmişti. Kumsalda çim tenisi kortu yapmayı planlıyorlardı; ama raketi yalnızca Kate’le May’in vardı ve insanların çoğu bu oyunu daha önce hiç duymamıştı.
Bütün bunlar May’i çok meşgul etmişti; Archer’ın bir hafta önce gönderdiği küçük parşömen kaplı kitaba—Portekizce Soneler’e—bakmanın ötesine vakit bulamamıştı. Ama “Ghent’ten Aix’e Müjdeyi Nasıl Getirdiler” şiirini ezberliyordu; çünkü Archer’ın ona okuduğu ilk şiirlerden biriydi. Şair Robert Browning adını Kate Merry’nin hiç duymadığını ona söylemek de hoşuna gidiyordu.
Birden ayağa kalkıp kahvaltıya geç kalacaklarını söyledi; yıkık dökük eve doğru aceleyle döndüler. Evin anlamsız bir verandası, budanmamış plumbago ve pembe sardunyalarla kaplı bir çiti vardı; Wellandlar kışı geçirmek üzere oraya yerleşmişti. Bay Welland’ın ev konforuna düşkünlüğü, bakımsız güney otelinin rahatsızlıklarına katlanmasına engel oluyordu. Bu yüzden Bayan Welland, muazzam masraflarla ve aşılması neredeyse imkânsız güçlükler karşısında, bir kısmı hoşnutsuz New York hizmetçilerinden, bir kısmı da yöredeki siyah nüfustan sağlanan hizmetçilerden oluşan bir ev düzenini her yıl yeniden kurmak zorunda kalıyordu.
“Doktorlar kocamın kendini kendi evindeymiş gibi hissetmesini istiyor; yoksa öyle mutsuz olur ki iklimin ona hiç faydası dokunmaz,” diye Bayan Welland her kış anlayışlı Philadelphialılara ve Baltimorelulara açıklıyordu. Bir kahvaltı masasının karşısında ışıl ışıl gülümseyen Bay Welland, masaya mucize eseri birbirinden çeşitli nefis yiyecekler dizilmişken Archer’a şöyle diyordu: “Gördüğün gibi, sevgili dostum, kamp kurduk—kelimenin tam anlamıyla kamp kurduk. Karıma ve May’e doğada zor koşullara nasıl katlanılacağını öğretmek istediğimi söylüyorum.”
Bay ve Bayan Welland da genç adamın ansızın gelişine kızları kadar şaşırmıştı; ama Archer, kötü bir soğuk algınlığının eşiğinde olduğunu söylemeyi akıl etmişti. Bu, Bay Welland’a her türlü görevi bırakmak için yeterli bir neden gibi görünmüştü.
“Özellikle bahara doğru insan fazla dikkatli olamaz,” dedi; tabağına saman rengi gözlemeler yığıp üzerlerine altın sarısı şurubu boca ediyordu. “Senin yaşındayken ben de bu kadar tedbirli olsaydım, May şimdi yaşlı bir hastayla ıssız bir yerde kış geçirmek yerine cemiyet balolarında dans ediyor olurdu.”
“Ama burayı çok seviyorum, babacığım; biliyorsun. Newland burada kalabilseydi, burayı New York’tan bin kat daha çok severdim.”
“Newland soğuk algınlığını tamamen atlatana kadar kalmalı,” dedi Bayan Welland hoşgörüyle. Genç adam güldü ve insanın bir mesleği de olduğunu varsaydığını söyledi.
Yine de firmayla birkaç telgraf alışverişinden sonra soğuk algınlığını bir hafta sürdürmeyi başardı. Parlak genç kıdemsiz ortağının Olenski boşanmasının zahmetli meselesini tatmin edici biçimde çözüme kavuşturmuş olması, Bay Letterblair’in hoşgörüsüne ironik bir ışık tutuyordu. Bay Letterblair, Archer’ın bütün aileye “paha biçilmez bir hizmette” bulunduğunu Bayan Welland’a iletmişti; yaşlı Bayan Manson Mingott da özellikle memnun kalmıştı. Bir gün May babasıyla, kasabanın sunduğu tek araçla gezmeye çıkınca Bayan Welland, kızının yanında sözünü hiç açmadığı bir konuya değinme fırsatı buldu.
“Ellen’ın düşünceleri bizimkilerinkine hiç benzemiyor diye korkuyorum. Medora Manson onu Avrupa’ya geri götürdüğünde daha on sekizine yeni basmıştı—ilk sosyeteye takdim balosuna siyahlar içinde geldiğinde kopan heyecanı hatırlıyorsun, değil mi? Medora’nın bir başka tuhaf hevesi—bu kez neredeyse kehanet gibiymiş doğrusu! En az on iki yıl önce olmalı; Ellen o zamandan beri Amerika’ya hiç gelmedi. Büsbütün Avrupalılaşmasına şaşmamalı.”
“Ama Avrupa sosyetesi boşanmaya sıcak bakmaz; Kontes Olenska özgürlüğünü isterken Amerikan düşüncelerine uygun davrandığını sanmıştı.” Genç adam, Skuytercliff’ten ayrıldığından beri ilk kez onun adını anmıştı; yanaklarına renk yayıldığını hissetti.
Bayan Welland şefkatle gülümsedi. “Yabancıların bizim hakkımızda uydurduğu o tuhaf şeylere bak sen. Saat ikide yemek yediğimizi, boşanmaya da hoş gözle baktığımızı sanıyorlar! New York’a geldiklerinde onları ağırlamayı bu yüzden çok akılsızca buluyorum. Misafirperverliğimizi kabul edip sonra evlerine dönüyor ve aynı aptal hikâyeleri tekrarlıyorlar.”
Archer yorum yapmadı. Bayan Welland devam etti: “Ama Ellen’ı bu fikrinden vazgeçmeye ikna ettiğin için sana gerçekten minnettarız. Büyükannesiyle amcası Lovell onunla baş edemedi; ikisi de fikrini değiştirmesinin tamamen senin etkin sayesinde olduğunu yazdı—hatta büyükannesine bunu kendisi söylemiş. Sana sınırsız bir hayranlık duyuyor. Zavallı Ellen, hep başına buyruk bir çocuktu. Acaba sonu ne olacak?”
“Hepimizin onu sürüklediği yere,” diye cevap vermek geldi içinden. “Hepiniz onun düzgün bir adamın karısı olmaktansa Beaufort’un metresi olmasını istiyorsanız, bundan emin olmak için elinizden geleni yapmışsınız.”
Bu sözleri yalnızca düşünmek yerine ağzından çıkarsaydı Bayan Welland’ın ne diyeceğini merak etti. Hayat boyu küçük şeylere hâkim olmuş olmanın verdiği yapay bir otorite havası taşıyan, kararlı ve sakin yüzünün ansızın bozulduğunu gözünde canlandırdı. Üzerinde hâlâ kızınınkini andıran taze güzelliğin izleri kalmıştı; May’in yüzünün de aşılmaz masumiyetin aynı orta yaşlı görüntüsüne dönüşmeye mahkûm olup olmadığını düşündü.
Ah, hayır; May’in öyle bir masumiyete sahip olmasını istemiyordu: zihni hayal gücüne, kalbi yaşantılara kapatan masumiyet!
“Yemin ederim,” diye sürdürdü Bayan Welland, “o korkunç mesele gazetelere yansısaydı kocama ölüm darbesi olurdu. Ayrıntıların hiçbirini bilmiyorum; bilmek de istemiyorum. Zavallı Ellen bana anlatmaya çalıştığında bunu kendisine de söylemiştim. Bakmam gereken bir hastam var; zihnimi aydınlık ve neşeli tutmalıyım. Ama Bay Welland çok sarsılmıştı; kararın ne olduğunu beklediğimiz sırada her sabah ateşi biraz çıkıyordu. Kendi kızının böyle şeylerin mümkün olduğunu öğrenmesi korkunçtu—ama elbette, sevgili Newland, sen de bunu hissettin. Hepimiz May’i düşündüğünü biliyorduk.”
“May’i her zaman düşünüyorum,” diye karşılık verdi genç adam; konuşmayı kısa kesmek için ayağa kalktı.
Bayan Welland’la baş başa konuşma fırsatını, evlilik tarihini öne alması için ona baskı yapmak üzere kullanmayı düşünmüştü. Ama onu ikna edecek hiçbir gerekçe bulamadı; Bay Welland’la May’in kapıya doğru geldiklerini görünce rahatladı.
Tek umudu May’e bir kez daha yalvarmaktı. Yola çıkışından bir gün önce onunla İspanyol Misyonu’nun harap bahçesine yürüdü. Çevre, Avrupa’dan sahnelere göndermeler yapmaya elverişliydi; geniş kenarlı şapkası fazla berrak gözlerine gizemli bir gölge düşüren May, Newland Granada’dan ve Elhamra’dan söz ederken heyecanlandı. O gün en güzel hâlindeydi.
“Bu bahar bütün bunları görebiliriz; hatta Sevilla’daki Paskalya törenlerini bile,” diye üsteledi; daha büyük bir taviz koparma umuduyla isteğini abartıyordu.
“Sevilla’da Paskalya mı? Gelecek hafta Büyük Perhiz başlıyor!” diye güldü.
“Neden Büyük Perhiz’de evlenmeyelim ki?” diye karşılık verdi; ama May öyle dehşete düşmüş görünüyordu ki hatasını anladı.
“Elbette onu demek istemedim, sevgilim; ama Paskalya’dan kısa süre sonra, nisan sonunda yola çıkabilelim diye. Ofiste bunu ayarlayabileceğimi biliyorum.”
May bu ihtimali düşlere dalarak gülümseyerek karşıladı; ama Newland, düşlemenin ona yettiğini fark etti. Bu, gerçek hayatta olamayacak güzellikleri şiir kitaplarından yüksek sesle okumasını dinlemeye benziyordu.
“Ah, devam et Newland; betimlemelerini dinlemeye bayılıyorum.”
“Ama neden yalnızca betimleme olsunlar? Neden onları gerçeğe dönüştürmeyelim?”
“Dönüştüreceğiz, sevgilim, elbette; gelecek yıl.” Sesi bu sözlerin üzerinde uzayıp gitti.
“Daha erken gerçek olmalarını istemiyor musun? Şimdi kopup gelmen için seni ikna edemez miyim?”
Başını eğdi; kurnazca yüzünü gizleyen şapka siperinin altında gözden kayboldu.
“Neden bir yıl daha düş kurup geçirelim? Bana bak sevgilim! Seni karım olarak ne kadar istediğimi anlamıyor musun?”
Bir an kıpırdamadan kaldı; sonra öyle umutsuzca berrak gözlerle ona baktı ki Newland belindeki kolunu gevşetir gibi oldu. Ama bakışı ansızın değişti, derinleşti; ne düşündüğü anlaşılmaz hâle geldi. “Anladığımdan emin değilim,” dedi. “Bu… beni sevmeye devam edeceğinden emin olmadığın için mi?”
Archer oturduğu yerden fırladı. “Tanrım… belki… bilmiyorum,” diye öfkeyle çıkıştı.
May Welland da ayağa kalktı; karşı karşıya dururlarken kadınlık vakarının ve heybetinin arttığı izlenimini veriyordu. Sözlerinin beklenmedik yere varmasından sarsılmış gibi bir süre ikisi de sustu; sonra May alçak sesle, “Eğer mesele buysa… başka biri mi var?” dedi.
“Başka biri… seninle benim aramda mı?” Sözlerini yavaşça tekrarladı; sanki yarısını ancak anlamış, soruyu kendi kendine yinelemek için zamana ihtiyaç duymuştu. Sesindeki tereddüdü sezmiş olmalıydı, çünkü giderek derinleşen bir tonla devam etti: “Açık konuşalım Newland. Bazen sende bir değişiklik hissettim; özellikle nişanımız duyurulduğundan beri.”
“Sevgilim, ne çılgınlık!” dedi, kendini toparlayarak.
May onun itirazına hafifçe gülümsedi. “Öyleyse bile, bunu konuşmamız bize zarar vermez.” Durakladı, başını soylu bir hareketle kaldırıp ekledi: “Ya doğruysa da, neden konuşmayalım? Pekâlâ yanılmış olabilirsin.”
Başını eğdi, ayaklarının dibindeki güneşli yolda uzanan siyah yaprak desenine baktı. “Yanılmak her zaman kolaydır; ama sözünü ettiğin türden bir yanılgıya düşmüş olsaydım, evliliğimizi öne alman için sana yalvarır mıydım?”
May de başını eğdi; düşüncelerini dile getirmeye çalışırken güneş şemsiyesinin ucuyla deseni bozuyordu. Sonunda, “Evet,” dedi. “Bir an önce bu konuyu kesin olarak çözmek isteyebilirdin; bu da bir yol.”
May’in dingin ve berrak kavrayışı onu şaşırttı; ama bu, kadının duygusuz olduğunu düşünmesine yol açmadı. Şapkasının kenarının altından yüzünün solgun profilini, kararlılıkla sıkılmış dudaklarının üstündeki burun kanadının hafifçe titrediğini gördü.
“Ee?” diye sordu; banka oturup kaşlarını oyunbaz görünmesi için çatmaya çalışarak ona baktı.
May yeniden yerine oturup devam etti: “Bir kızın, anne babasının sandığı kadar az şey bildiğini düşünmemelisin. İnsan duyar, fark eder; kendine göre duyguları ve düşünceleri olur. Elbette, beni sevdiğini söylemenden çok önce başka biriyle ilgilendiğini biliyordum; iki yıl önce Newport’ta herkes bundan söz ediyordu. Bir baloda verandada yan yana oturduğunuzu da görmüştüm; o eve döndüğünde yüzü üzgündü, ona acımıştım. Nişanlandığımızda bunu hatırladım.”
Sesi neredeyse fısıltıya inmişti; güneş şemsiyesinin sapını tutan ellerini sıkıp gevşetiyordu. Genç adam ellerinin üzerine nazikçe bastırarak kendi elini koydu; yüreği tarifsiz bir rahatlamayla genişledi.
“Canım benim, mesele bu muydu? Gerçeği bir bilsen!”
May başını hızla kaldırdı. “Bilmediğim bir gerçek mi var?”
Elini onun ellerinin üzerinde tuttu. “Sözünü ettiğin eski hikâyenin gerçeğini kastettim.”
“Ama bilmek istediğim de, bilmem gereken de bu Newland. Mutluluğumun bir başkasına yapılan haksızlık üzerine kurulmasını istemem. Senin de aynı şekilde düşündüğüne inanmak istiyorum. Böyle temellerin üzerine nasıl bir hayat kurabiliriz?”
Yüzünde öyle trajik bir cesaret belirmişti ki Newland önünde diz çökme isteği duydu. “Bunu sana uzun zamandır söylemek istiyordum,” diye devam etti. “Birbirini gerçekten seven iki insanın, kamuoyunun görüşüne karşı gelmelerini haklı kılan durumlarla karşılaşabileceğini anlıyorum. Eğer kendini sözünü ettiğimiz kişiye karşı herhangi bir biçimde yükümlü hissediyorsan… bir söz verdiysen… ve o sözü tutmanın bir yolu varsa… boşanması gerekse bile… Newland, benim yüzümden ondan vazgeçme!”
May’in korkularının, Mrs. Thorley Rushworth’la yaşadığı aşk ilişkisinin böylesine uzak ve geçmişte kalmış bir dönemine takıldığını fark edince duyduğu şaşkınlık, onun bu konudaki cömertliğine hayranlığa dönüştü. Böylesine pervasızca alışılmışın dışında bir tutumda insanüstü bir yan vardı. Başka sorunlar aklını bu kadar meşgul etmiyor olsaydı Wellandların kızının kendisini eski metresiyle evlenmeye teşvik etmesinin şaşkınlığı içinde kalakalırdı. Ama az önce kıyısından döndükleri uçurumun görüntüsü hâlâ başını döndürüyor, genç kızlığın gizemi karşısında yeni bir hayranlık duyuyordu.
Bir an konuşamadı; sonra, “Düşündüğün gibi verilmiş bir söz ya da herhangi bir yükümlülük yok. Bu tür durumlar her zaman… göründüğü kadar basit çıkmıyor… Ama neyse… Cömertliğine hayranım; çünkü bu konularda ben de senin gibi düşünüyorum… Her durumun kendi koşulları içinde, tek tek değerlendirilmesi gerektiğine inanıyorum… aptalca toplumsal kurallardan bağımsız olarak… Demek istediğim, her kadının özgürlüğünü yaşama hakkı…” dedi. Düşüncelerinin aldığı yön onu şaşırtınca kendini durdurdu; sonra gülümseyerek ona baktı ve devam etti: “Madem bu kadar çok şeyi anlıyorsun sevgilim, aynı aptalca toplumsal kuralların başka bir biçimine boyun eğmenin de anlamsız olduğunu biraz daha anlayamaz mısın? Aramızda kimse ve hiçbir şey yoksa bu, daha fazla beklemek yerine çabucak evlenmemiz için bir neden değil mi?”
May sevinçten kızardı ve yüzünü ona kaldırdı; Newland eğilip yüzüne yaklaşınca gözlerinin mutluluk gözyaşlarıyla dolu olduğunu gördü. Ama bir an sonra kadınlığa özgü o yüceliğinden inmiş, çaresiz ve ürkek bir genç kıza dönüşmüştü. Cesaretini ve girişkenliğini başkaları için gösterdiğini, kendisi içinse hiçbirine sahip olmadığını anladı. İncelikli bir soğukkanlılıkla gizlemeye çalışsa da konuşmak için harcadığı çabanın, ilk güvence veren sözünü duyar duymaz, fazla cesur bir çocuğun annesinin kollarına sığınması gibi eski hâline dönmesinden belli ki çok daha büyük olduğu anlaşılıyordu.
Archer’ın ona yalvarmaya devam edecek hâli yoktu; saydam gözlerinden kendisine bir kez o derin bakışı yönelten yeni kişinin gözden kaybolmasına fazlasıyla üzülmüştü. May onun hayal kırıklığını sezmiş gibiydi ama bunu nasıl hafifleteceğini bilemiyordu. Ayağa kalkıp sessizce eve yürüdüler.
Bölüm etkileşimi
