Bölümler 36Şu an: Vııı.
- 1 İkinci Kitap38 kelime
- 2 Birinci Kitap — I.1.691 kelime
- 3 Iı.1.457 kelime
- 4 Iıı.1.565 kelime
- 5 Iv.1.261 kelime
- 6 V.2.142 kelime
- 7 Vı.1.884 kelime
- 8 Vıı.1.501 kelime
- 9 Vııı.1.812 kelime · Okuduğun bölüm
- 10 Ix.2.846 kelime
- 11 X.2.222 kelime
- 12 Xı.1.875 kelime
- 13 Xıı.2.585 kelime
- 14 Xııı.1.443 kelime
- 15 Xıv.1.669 kelime
- 16 Xv.2.284 kelime
- 17 Xvı.2.203 kelime
- 18 Xvıı.2.233 kelime
- 19 Xvııı.2.587 kelime
- 20 İkinci Kitap — Xıx.2.482 kelime
- 21 Xx.2.786 kelime
- 22 Xxı.3.070 kelime
- 23 Xxıı.1.922 kelime
- 24 Xxııı.2.175 kelime
- 25 Xxıv.1.253 kelime
- 26 Xxv.1.987 kelime
- 27 Xxvı.2.539 kelime
- 28 Xxvıı.1.657 kelime
- 29 Xxvııı.1.577 kelime
- 30 Xxıx.1.540 kelime
- 31 Xxx.2.137 kelime
- 32 Xxxı.2.600 kelime
- 33 Xxxıı.2.017 kelime
- 34 Xxxııı.3.490 kelime
- 35 Xxxıv.3.861 kelime
- 36 Metin Üzerine Bir Not87 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
VIII.
New York’ta Kontes Olenska’nın “güzelliğini yitirdiği” konusunda herkes hemfikirdi.
Newland Archer çocukken, dokuz ya da on yaşlarında, “resmi yapılmalı” denecek kadar güzel, ışıl ışıl bir kız çocuğu olarak ilk kez orada görünmüştü. Anne babası Avrupa’yı dolaşıp duran insanlardı; gezgin geçen bebekliğinin ardından ikisini de yitirmiş, “yerleşmek” üzere New York’a dönmekte olan, kendisi de bir gezgin olan teyzesi Medora Manson’ın yanına verilmişti.
Zavallı Medora, tekrar tekrar dul kalır, hep yerleşmek üzere eve dönerdi (her seferinde daha ucuz bir eve) ve yanında yeni bir koca ya da evlatlık bir çocuk getirirdi; ama birkaç ay geçmeden ya kocasından ayrılır ya da vesayeti altındaki çocukla kavga eder, evini zararına elden çıkardıktan sonra yeniden yollara düşerdi. Annesi Rushworth ailesindendi; son mutsuz evliliği de onu çılgın Chivers ailesinden birine bağlamıştı. Bu yüzden New York onun tuhaflıklarına hoşgörüyle bakardı. Ama anne babası, seyahat etmeyi ne yazık ki pek sevmelerine rağmen herkesin gözdesi olan, küçük ve yetim yeğeniyle geri döndüğünde, insanlar güzel çocuğun böyle birinin eline düşmesine üzüldüler.
Herkes küçük Ellen Mingott’a iyi davranmaya niyetliydi; oysa koyu kızıl yanakları ve sıkı bukleleri, anne babasının yasını hâlâ tutuyor olması gereken bir çocuğa yakışmayan şen bir hava veriyordu. Yanlış yoldaki Medora’nın pek çok tuhaflığından biri de Amerikan yasının değişmez kurallarını hiçe saymasıydı. Vapuru terk ettiğinde ailesi, öz kardeşi için taktığı krep örtünün baldızlarınınkinden yedi inç daha kısa olduğunu görünce dehşete düştü; küçük Ellen ise çingene bir yetim gibi koyu kırmızı merinos yünü bir elbise giymiş, kehribar boncuklar takmıştı.
New York Medora’ya öyle uzun zamandır alışmıştı ki Ellen’ın gösterişli giysileri için başlarını sallayan yalnızca birkaç yaşlı hanım oldu; diğer akrabalarıysa onun canlı renklerine ve neşeli ruhuna kapıldılar. Cesur, samimi bir çocuktu; insanı afallatan sorular sorar, yaşını aşan yorumlar yapar, İspanyol şalıyla dans etmek ve gitar eşliğinde Napoliten aşk şarkıları söylemek gibi acayip hünerler sergilerdi. Gerçek adı Bayan Thorley Chivers olan teyzesi, papalık unvanı alınca ilk kocasının soyadını yeniden kullanmaya başlamış, İtalya’da bu adı Manzoni’ye dönüştürebileceği için kendine Markiz Manson demişti. Onun gözetiminde küçük kız pahalı ama tutarsız bir eğitim gördü; daha önce akla bile gelmemiş olan “modelden resim yapma” dersleri aldı ve profesyonel müzisyenlerle beşli gruplarda piyano çaldı.
Elbette bundan hayırlı bir şey çıkamazdı. Birkaç yıl sonra zavallı Chivers sonunda bir akıl hastanesinde ölünce, dul karısı (tuhaf yas giysilerine bürünmüş olarak) yine eşyalarını topladı ve dikkat çeken gözleri olan, uzun boylu, kemikli bir genç kıza dönüşmüş Ellen’la birlikte yola çıktı. Bir süre onlardan haber alınmadı; sonra Ellen’ın, Tuileries’deki bir baloda tanıştığı, efsanevi ünüyle tanınan, son derece zengin Polonyalı bir soyluyla evlendiği haberi geldi. Paris, Nice ve Floransa’da görkemli malikâneleri, Cowes’ta bir yatı ve Transilvanya’da kilometrekarelerce av arazisi olduğu söyleniyordu. Ellen, kükürtlü bir görkemin içinde gözden kayboldu. Birkaç yıl sonra Medora New York’a yeniden döndüğünde, yola gelmiş, yoksullaşmış, üçüncü kocasının yasını tutar ve daha da küçük bir ev arar hâldeydi; insanlar zengin yeğeninin ona yardım edememesine şaşırdılar. Ardından Ellen’ın evliliğinin felaketle sonuçlandığı ve kendisinin de akrabalarının arasında huzur ve unutulmuşluk aramak üzere eve döndüğü haberi geldi.
Bir hafta sonra, önemli akşam yemeğinin verildiği gece Kontes Olenska’nın van der Luydenların salonuna girişini izlerken Newland Archer’ın aklından bunlar geçti. Gece ciddi bir geceydi; genç adam, kontesin bu durumun üstesinden nasıl geleceğini biraz tedirginlikle merak ediyordu. Epey geç geldi; bir eli hâlâ eldivensizdi, bileğine bileziğini takıyordu. Yine de New York’un en seçkin çevresi ürkütücü bir ciddiyetle toplanmışken salona ne telaşlı ne de mahcup görünerek girdi.
Odanın ortasında durup ciddi ağızlı, gülümseyen gözleriyle çevresine baktı. Newland Archer da tam o anda, onun güzelliği hakkındaki genel hükmü reddetti. İlk gençliğindeki ışıltısı gerçekten kaybolmuştu. Kırmızı yanaklarının rengi solmuş, zayıflamış, yıpranmıştı; yaşı neredeyse otuz olmalıydı ama olduğundan biraz daha yaşlı görünüyordu. Yine de güzelliğinin gizemli bir otoritesi, başını taşıyışında ve gözlerini hareket ettirişinde tiyatro havasından uzak, ama çok iyi terbiye edilmiş, bilinçli bir güç sezdiren bir kendinden eminlik vardı. Aynı zamanda tavırları, oradaki hanımların çoğundan daha sadeydi. Sonradan Janey’den duyduğuna göre birçok kişi, görünüşünün daha “şık” olmamasına hayal kırıklığıyla bakmıştı; çünkü New York’un en çok değer verdiği şey şıklıktı. Archer, belki de ilk gençliğindeki canlılığını yitirdiği için böyle düşündü. Çok sakindi: hareketleri, sesi, o alçak sesinin tınısı sakindi. New York, böylesine bir geçmişi olan genç bir kadının çok daha çarpıcı olmasını beklemişti.
Akşam yemeği hayli göz korkutucu bir işti. Van der Luydenlarda yemek yemek zaten öyle hafife alınacak bir şey değildi; kuzenleri olan bir dükle orada yemek yemekse neredeyse dinsel bir törendi. Archer, yalnızca eski bir New Yorklunun, dük olmanın New York açısından ne ifade ettiğiyle van der Luydenların dükü olmanın ne ifade ettiği arasındaki ince farkı anlayabileceğini düşünmekten hoşlanıyordu. New York, yoldan geçen soyluları soğukkanlılıkla, hatta (Struthers çevresi dışında) belli bir güvensiz kibirle karşılardı. Ama böyle tanıtım belgeleri sunduklarında, yalnızca Debrett’teki derecelerine borçlu olduklarını sanmakla büyük yanılgıya düşecekleri eski usul bir içtenlikle kabul edilirlerdi. Genç adam, New York’un eski hâlini, tam da bu tür ayrımlar yüzünden seviyordu; yine de ona gülümsemeden edemiyordu.
Van der Luydenlar bu gecenin önemini vurgulamak için ellerinden geleni yapmışlardı. Du Lac’ın Sevr porselenleriyle Trevenna’nın II. George dönemi gümüş takımları sofradaydı; van der Luydenların Doğu Hindistan Şirketi yapımı “Lowestoft” porselenleri ile Dagonetlerin Crown Derby porselenleri de öyle. Bayan van der Luyden her zamankinden de çok bir Cabanel tablosunu andırıyordu; büyükannesinin tohum incileriyle zümrütlerini takan Bayan Archer ise oğluna bir Isabey minyatürünü hatırlattı. Hanımların hepsi en güzel mücevherlerini takmıştı; ama evin ve gecenin özelliğine uygun olarak mücevherlerin çoğu ağır, eski moda yuvalara yerleştirilmişti. Gelmeye ikna edilen yaşlı Bayan Lanning de annesinin kameolarını ve İspanyol işi dantel bir şal takmıştı.
Yemekteki tek genç kadın Kontes Olenska’ydı; yine de Archer, elmas kolyelerinin ve uzun devekuşu tüylerinin arasından görünen pürüzsüz, tombul, yaşlı yüzleri tararken onların kontesinkine kıyasla tuhaf biçimde toy göründüğünü düşündü. Gözlerinin oluşması için neler yaşamış olması gerektiğini düşünmek onu ürküttü.
Ev sahibesi hanımın sağında oturan St. Austrey Dükü, doğal olarak gecenin başkişisiydi. Ama Kontes Olenska umulandan daha az dikkat çektiyse, dük neredeyse görünmezdi. Görgülü biri olduğundan, kısa süre önce gelen başka bir dük gibi av ceketiyle yemeğe gelmemişti; ama akşam giysileri o kadar eski püskü ve boldu, onları da öylesine evde dikilmiş gibi bir havayla taşıyordu ki (otururken öne eğilmesi ve gömleğinin önüne yayılan kocaman sakalı da eklenince) üstünde yemek giysisi varmış gibi görünmüyordu. Kısa boylu, geniş omuzlu, güneş yanığı tenliydi; burnu kalın, gözleri küçüktü ve cana yakın bir gülümsemesi vardı. Nadiren konuşur, konuştuğunda da sesi öyle alçak çıkardı ki masada sık sık oluşan bekleyiş sessizliklerine rağmen sözlerini yanındakilerden başkası işitemezdi.
Yemekten sonra erkekler hanımların yanına katılınca dük doğruca Kontes Olenska’nın yanına gitti; ikisi bir köşeye oturup canlı bir sohbete daldılar. Dükün önce Bayan Lovell Mingott’a ve Bayan Headly Chivers’a saygılarını sunması, kontesin de Washington Square’den, sevimli bir hastalık hastası olan Bay Urban Dagonet’yle sohbet etmesi gerektiğinin ikisi de farkında değildi. Kontesle tanışabilmek için Bay Dagonet, ocakla nisan arasında dışarıda yemek yememe konusundaki katı kuralını çiğnemişti. İkisi neredeyse yirmi dakika sohbet ettiler. Sonra kontes ayağa kalktı, geniş salonu tek başına geçip Newland Archer’ın yanına oturdu.
New York salonlarında bir hanımın bir erkekten ayrılıp başka birinin yanına gitmek için ayağa kalkması âdet değildi. Görgü kuralları, onun bir put gibi kımıldamadan beklemesini, kendisiyle konuşmak isteyen erkeklerin teker teker yanına gelmesini gerektirirdi. Ama Kontes, herhangi bir kuralı çiğnediğinin farkında değil gibiydi; kanepenin köşesinde Archer’ın yanına rahatça oturdu ve ona en içten bakışlarıyla baktı.
“May’den söz etmeni istiyorum,” dedi.
Ona cevap vermek yerine, “Dükü daha önce tanıyor muydunuz?” diye sordu.
“Ah, evet; her kış Nice’te görürdük onu. Kumar oynamaya çok düşkündür; sık sık bize gelirdi.” Bunu, “Yabani çiçekleri sever,” der gibi son derece sade bir tavırla söyledi. Bir an sonra da içtenlikle ekledi: “Tanıdığım en sıkıcı adam olduğunu düşünüyorum.”
Bu, yanındakini öyle memnun etti ki önceki sözlerinin yarattığı hafif sarsıntıyı unuttu. Van der Luydenların dükünü sıkıcı bulan ve bunu söylemeye cesaret eden bir hanımla tanışmak kuşkusuz heyecan vericiydi. Ona sorular sormak, gelişigüzel sözlerinin aydınlatıcı bir anını gösterdiği yaşamı hakkında daha fazlasını duymak istiyordu; ama acı anıları deşmekten çekindi. Söyleyecek bir şey bulamadan kontes ilk konusuna geri döndü.
“May bir harika; New York’ta onun kadar güzel ve zeki bir genç kız görmedim. Ona çok mu âşıksınız?”
Newland Archer kızardı ve güldü. “Bir erkeğin olabileceği kadar.”
Söylediklerinin hiçbir anlam nüansını kaçırmamaya çalışır gibi, onu düşünceli gözlerle süzmeyi sürdürdü. “Öyleyse bir sınırı olduğunu mu düşünüyorsunuz?”
“Âşık olmanın mı? Bir sınırı varsa, ben bulamadım!”
Yüzü içten bir yakınlıkla aydınlandı. “Ah, yani bu gerçekten gerçek bir aşk hikâyesi mi?”
“Aşk hikâyelerinin en romantik olanı!”
“Ne hoş! Üstelik her şeyi kendiniz bulmuşsunuz; sizin için hiç ayarlanmamış mı?”
Archer inanamayarak ona baktı. “Ülkemizde evliliklerimizin bizim için ayarlanmasına izin vermediğimizi unuttunuz mu?” diye sordu gülümseyerek.
Yanağına koyu bir kızıllık yayıldı; Archer sözlerinden hemen pişman oldu.
“Evet,” diye karşılık verdi, “unutmuşum. Bazen böyle hatalar yaparsam beni bağışlayın. Burada, geldiğim yerde kötü olan her şeyin iyi olduğunu—kötü olduğunu her zaman hatırlayamıyorum.” Viyana yelpazesindeki kartal tüylerine gözlerini indirdi; Archer dudaklarının titrediğini gördü.
“Çok üzgünüm,” dedi düşünmeden; “ama burada dostlarınızın arasındasınız, biliyorsunuz.”
“Evet, biliyorum. Nereye gitsem böyle hissediyorum. Eve dönmemin nedeni de bu. Mingottlar ve Wellandlar, siz ve harika anneniz, bu gece buradaki diğer iyi insanlar gibi yeniden tam bir Amerikalı olmak; başka her şeyi unutmak istiyorum. Ah, May geliyor; onun yanına gitmek için acele edeceksiniz,” diye ekledi, ama yerinden kıpırdamadı; gözleri kapıdan dönüp genç adamın yüzüne kondu.
Yemekten sonraki konuklar salonları doldurmaya başlamıştı. Archer, Madam Olenska’nın bakışlarını izleyerek May Welland’ın annesiyle birlikte içeri girdiğini gördü. Saçlarında gümüş çiçeklerden bir çelenk, üstünde beyaz ve gümüş rengi bir elbise vardı; uzun boylu genç kız, avdan yeni dönmüş bir Diana’ya benziyordu.
“Ah,” dedi Archer, “o kadar çok rakibim var ki; görüyorsunuz, şimdiden etrafı sarıldı. Dükle tanıştırılıyor.”
“Öyleyse biraz daha benimle kalın,” dedi Madam Olenska alçak sesle; tüylü yelpazesiyle dizine hafifçe dokundu. Dokunuşu ufacıktı ama Archer’ı bir okşama gibi titretti.
“Evet, kalayım,” diye aynı tonda karşılık verdi; ne söylediğinin neredeyse farkında değildi. Tam o sırada, arkasında yaşlı Bay Urban Dagonet’yle birlikte Bay van der Luyden yanlarına geldi. Kontes onları ciddi gülümsemesiyle selamladı. Ev sahibinin uyarıcı bakışını üzerinde hisseden Archer ayağa kalkıp yerini bıraktı.
Madam Olenska, ona veda eder gibi elini uzattı.
“Öyleyse yarın, beşten sonra; sizi bekliyor olacağım,” dedi ve ardından Bay Dagonet’ye yer açmak için döndü.
Archer ortada bir randevu olmadığı ve sohbetleri boyunca kontes onu yeniden görmek istediğine dair hiçbir işaret vermediği hâlde, “Yarın…” sözünü kendi ağzından tekrarladığını duydu.
Uzaklaşırken Lawrence Lefferts’in uzun boylu, göz alıcı hâliyle karısını tanıştırmak üzere salona getirdiğini gördü; Gertrude Lefferts’in de kocaman, hiçbir şeyin farkında olmayan gülümsemesiyle kontese gülümserken, “Ama çocukken dans okuluna birlikte giderdik, sanırım—” dediğini işitti. Arkasında, kontesle tanışma sırasını bekleyen, Bayan Lovell Mingott’ın davetine gitmeyi reddetmiş, inatçı çiftlerden birkaçını fark etti. Bayan Archer’ın dediği gibi, van der Luydenlar istediklerinde ders vermeyi bilirlerdi. Şaşırtıcı olan, bunu pek seyrek istemeleriydi.
Genç adam kolunda bir dokunuş hissetti. Bayan van der Luyden, siyah kadife giysilerinin ve aile elmaslarının seçkin görkemi içinden ona bakıyordu. “Kendini böylesine özveriyle Madam Olenska’ya adaman çok nazikçeydi, sevgili Newland. Kuzenin Henry’ye mutlaka yardıma gelmesi gerektiğini söyledim.”
Genç adam, ona dalgınca gülümsediğinin farkındaydı. Bayan van der Luyden, onun doğal çekingenliğini hoş görür gibi ekledi: “May’i hiç bu kadar güzel görmemiştim. Dük, odadaki en güzel kızın o olduğunu düşünüyor.”
Bölüm etkileşimi
