Bölümler 36Şu an: Xıı.
- 1 İkinci Kitap38 kelime
- 2 Birinci Kitap — I.1.691 kelime
- 3 Iı.1.457 kelime
- 4 Iıı.1.565 kelime
- 5 Iv.1.261 kelime
- 6 V.2.142 kelime
- 7 Vı.1.884 kelime
- 8 Vıı.1.501 kelime
- 9 Vııı.1.812 kelime
- 10 Ix.2.846 kelime
- 11 X.2.222 kelime
- 12 Xı.1.875 kelime
- 13 Xıı.2.585 kelime · Okuduğun bölüm
- 14 Xııı.1.443 kelime
- 15 Xıv.1.669 kelime
- 16 Xv.2.284 kelime
- 17 Xvı.2.203 kelime
- 18 Xvıı.2.233 kelime
- 19 Xvııı.2.587 kelime
- 20 İkinci Kitap — Xıx.2.482 kelime
- 21 Xx.2.786 kelime
- 22 Xxı.3.070 kelime
- 23 Xxıı.1.922 kelime
- 24 Xxııı.2.175 kelime
- 25 Xxıv.1.253 kelime
- 26 Xxv.1.987 kelime
- 27 Xxvı.2.539 kelime
- 28 Xxvıı.1.657 kelime
- 29 Xxvııı.1.577 kelime
- 30 Xxıx.1.540 kelime
- 31 Xxx.2.137 kelime
- 32 Xxxı.2.600 kelime
- 33 Xxxıı.2.017 kelime
- 34 Xxxııı.3.490 kelime
- 35 Xxxıv.3.861 kelime
- 36 Metin Üzerine Bir Not87 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XII.
Eski usul New York’ta akşam yemeği saat yedide yenirdi; Archer’ın çevresinde alaya alınsa da yemekten sonra ziyaret alışkanlığı hâlâ yaygın biçimde sürüyordu. Genç adam Waverley Place’ten Beşinci Cadde’ye doğru yürürken uzun cadde, Dük için yemek verilen Reggie Chiversların evi önünde bekleyen birkaç araba ve arada bir kahverengi taş basamakları çıkıp gaz lambasıyla aydınlanan bir hole girerek gözden kaybolan, kalın paltolu, atkılı yaşlı bir beyefendi dışında ıssızdı. Archer Washington Meydanı’nı geçerken yaşlı Bay du Lac’ın kuzenleri Dagonetleri ziyaret ettiğini gördü; West Tenth Street köşesinden dönünce de kendi firmasından Bay Skipworth’ın Bayan Lanningleri ziyarete gittiği belliydi. Beşinci Cadde’de biraz ileride Beaufort kapısında, parlak ışığın önünde koyu bir siluet gibi belirdi; özel kapalı arabasına binip gizemli ve muhtemelen söze dökülmeyecek bir yere doğru uzaklaştı. Opera gecesi değildi, kimse davet vermiyordu; dolayısıyla Beaufort’un gezintisi kesinlikle gizli saklı bir iş içindi. Archer bunu Lexington Avenue’nün ötesindeki küçük bir evle ilişkilendirdi. O evin kurdeleli pencere perdeleri ve çiçek kutuları kısa süre önce ortaya çıkmıştı; yeniden boyanmış kapısının önünde Bayan Fanny Ring’in kanarya sarısı kapalı arabası sık sık beklerdi.
Bayan Archer’ın dünyasını oluşturan küçük, kaygan piramidin ötesinde sanatçıların, müzisyenlerin ve “yazı yazanların” yaşadığı, neredeyse hiç haritası çıkarılmamış bir semt uzanıyordu. İnsanlığın bu dağınık parçaları, toplumsal yapıyla kaynaşmaya hiçbir zaman heves göstermemişti. Tuhaf huylarına rağmen çoğunun saygın kişiler olduğu söylenirdi; ama kendi başlarına kalmayı yeğliyorlardı. Medora Manson varlıklı olduğu günlerde bir “edebiyat salonu” açmıştı; ama edebiyat çevresinin oraya gitmeye isteksizliği yüzünden bu salon kısa sürede sönüp gitmişti.
Başkaları da aynı girişimde bulunmuştu. Blenkerların evi de böyleydi: baskın ve konuşkan bir anneyle onu taklit eden üç dağınık görünümlü kızı. Orada Edwin Booth, Patti, William Winter ve yeni Shakespeare oyuncusu George Rignold’un yanı sıra bazı dergi editörleriyle müzik ve edebiyat eleştirmenleriyle karşılaşılırdı.
Bayan Archer ve çevresindekiler bu insanlara karşı belli bir çekingenlik duyuyordu. Tuhaf ve öngörülemez kişilerdi; hayatlarının ve zihinlerinin arka planında insanın bilmediği şeyler vardı. Archerların çevresinde edebiyata ve sanata derinden saygı duyulurdu; Bayan Archer çocuklarına Washington Irving, Fitz-Greene Halleck ve “The Culprit Fay”in şairi gibi kişilerin toplumda yer aldığı zamanların ne kadar hoş olduğunu anlatmaya hep özen gösterirdi. O kuşağın en ünlü yazarları “beyefendi” sayılırdı. Belki onların ardından gelen tanınmamış kişilerin de beyefendi duyguları vardı; ama kökenleri, görünüşleri, saçları, sahne ve Operayla yakınlıkları, eski New York’un ölçülerini onlara uygulamayı imkânsız kılıyordu.
Bayan Archer, “Ben genç bir kızken Battery ile Canal Street arasındaki herkesi tanırdık; arabası olanlar da yalnızca tanıdığımız kişilerdi,” derdi. “O zaman kimin kim olduğunu anlamak çok kolaydı; şimdi insan kimin ne olduğunu kestiremiyor, ben de bunu denemeyi tercih etmiyorum.”
Ahlaki önyargılardan uzak, ince ayrımlara karşı neredeyse sonradan görme denecek kadar kayıtsız yaşlı Catherine Mingott bu uçurumu belki kapatabilirdi; ama hiç kitap açmamış, hiçbir tabloya bakmamıştı. Müziği de yalnızca, Tuileries’de görkemli günlerini yaşarken İtalyan Operası’ndaki şenlikli geceleri hatırlattığı için severdi. Cesaret bakımından ona denk olan Beaufort belki bu kaynaşmayı sağlayabilirdi; ama görkemli konağı ve ipek çoraplı uşakları samimi bir toplumsallığın önünde engeldi. Üstelik o da yaşlı Bayan Mingott kadar okuma yazma bilmezdi; “yazanları” zenginlerin zevklerine ücret karşılığı hizmet eden kimselerden ibaret sayardı. Görüşünü etkileyebilecek kadar zengin hiç kimse de çıkıp bunu sorgulamamıştı.
Newland Archer, hatırlayabildiği kadarıyla hep bunların farkındaydı ve bunları kendi dünyasının yapısının bir parçası olarak kabul etmişti. Ressamların, şairlerin, romancıların, bilim insanlarının, hatta büyük oyuncuların dükler kadar arandığı toplumlar bulunduğunu biliyordu; Mérimée’nin (Lettres à une Inconnue’si elinin altından hiç eksik olmazdı), Thackeray’nin, Browning’in ya da William Morris’in sohbetlerine yön verdiği salonlarda yakınlık içinde yaşamanın nasıl bir şey olacağını sık sık hayal etmişti. Ama New York’ta böyle şeyler düşünülemezdi; bunları akla getirmek bile insanı huzursuz ediyordu. Archer, “yazanların” çoğunu, müzisyenleri ve ressamları tanıyordu: Onlarla Century’de ya da yeni yeni ortaya çıkmaya başlayan küçük müzik ve tiyatro kulüplerinde karşılaşıyordu. Oralarda onlarla vakit geçirmekten hoşlanıyor, Blenkerların evinde ise onlardan sıkılıyordu; çünkü orada bu insanlar, onları ele geçirilmiş tuhaflıklar gibi elden ele dolaştıran coşkulu ve pasaklı kadınlarla bir aradaydı. Ned Winsett’le en heyecanlı sohbetlerinden sonra bile, kendi dünyası küçükse onların dünyasının da küçük olduğu, ikisini de genişletmenin tek yolunun doğal biçimde kaynaşabilecekleri bir görgü düzeyine ulaşmak olduğu duygusuyla ayrılıyordu.
Kontes Olenska’nın yaşadığı ve acı çektiği, belki de gizemli sevinçler tattığı toplumu gözünde canlandırmaya çalışırken bunlar aklına geldi. Büyükannesi Mingott ile Wellandların, “yazanların” yaşadığı “Bohem” bir semtte oturmasına karşı çıktıklarını ona neşeyle anlatışını hatırladı. Ailesinin hoşlanmadığı tehlike değil, yoksulluktu; ama bu ince ayrım gözünden kaçmış, onların edebiyatı sakıncalı bulduğunu sanmıştı.
Kendisinin böyle bir korkusu yoktu; salonuna dağılmış kitaplar —evin genellikle kitaplara “uygun olmadığı” düşünülen bir bölümüydü burası— çoğunlukla kurmaca eserlerdi, ama Archer’ın ilgisini Paul Bourget, Huysmans ve Goncourt kardeşler gibi yeni adlara yöneltmişti. Kapısına yaklaşırken bunları düşününce, Kontes’in değer yargılarını nasıl tersine çevirdiğini ve ona içinde bulunduğu güçlükte yardımcı olabilmek için kendi bildiğinden inanılmaz ölçüde farklı koşulları zihninde canlandırması gerektiğini bir kez daha fark etti.
Nastasia gizemli bir gülümsemeyle kapıyı açtı. Girişteki sedirin üzerinde samur kürkü astarlı bir palto, astarında altın harflerle J. B. işlenmiş, mat ipekten katlanmış bir opera şapkası ve beyaz ipek bir atkı duruyordu: Bu değerli eşyaların Julius Beaufort’a ait olduğuna kuşku yoktu.
Archer öfkeliydi; öyle ki kartvizitine bir şeyler karalayıp çekip gitmenin eşiğine geldi. Sonra, Kontes Olenska’ya yazarken onu baş başa görmek istediğini söylemekten aşırı bir ihtiyatla kaçındığını hatırladı. Başka ziyaretçileri kabul etmişse suçlayacağı tek kişi kendisiydi. Beaufort’a orada fazlalık olduğunu hissettirmeye ve ondan daha uzun kalmaya kararlı biçimde salona girdi.
Banker, sarımsı balmumundan kilise mumlarının bulunduğu pirinç şamdanlarla tutturulmuş eski bir işlemeyle örtülü şömine rafına yaslanmıştı. Göğsünü öne çıkarmış, omuzlarını şömineye dayamış, ağırlığını rugan ayakkabılarından birinin üzerine vermişti. Archer içeri girince gülümsüyor, şöminenin yanına dik açıyla yerleştirilmiş kanepede oturan ev sahibesine bakıyordu. Arkasındaki çiçeklerle dolu masa bir paravan oluşturuyordu; genç adamın Beaufort’un seralarından gönderildiğini anladığı orkidelerle açelyaların önünde Madame Olenska yarı uzanmış, başını bir eline dayamıştı; geniş kolu kolunu dirseğine kadar açıkta bırakıyordu.
Akşamları konuk kabul eden hanımların “sade yemek elbiseleri” denen giysiler giymesi âdettendi: Boyun kısmı hafif açık, aralığı dantelli fırfırlarla kapatılmış, balina çubuklarıyla sertleştirilmiş, vücuda sıkıca oturan ipek bir zırh; Etrüsk işi altın bir bileziği ya da kadife bir şeridi gösterecek kadar bileği açıkta bırakan fırfırlı dar kollar. Oysa geleneği umursamayan Madame Olenska, çenesinin çevresi ve önü parlak siyah kürkle süslenmiş uzun, kırmızı kadife bir giysi içindeydi. Archer, Paris’e son gidişinde, Salon’da büyük yankı uyandıran yeni ressam Carolus Duran’ın, hanımın çenesini kürke gömdüğü bu cüretkâr, kılıfı andıran giysilerden birini giydiği portresini gördüğünü hatırladı. Isıtılmış bir salonda akşam vakti kürk giyilmesinde, boğazın örtülüp kolların açıkta bırakılmasında aykırı ve kışkırtıcı bir yan vardı; ama ortaya çıkan etki kuşkusuz hoştu.
Archer içeri girdiğinde Beaufort, yüksek ve küçümseyici sesiyle, “Tanrım, Skuytercliff’te tam üç gün!” diyordu. “Bütün kürklerini ve bir sıcak su torbası al bari.”
“Neden? Ev çok mu soğuk?” diye sordu; Archer’a sol elini uzatırken bu hareketi, elini öpmesini beklediğini gizemli biçimde düşündürüyordu.
“Hayır, ama evin hanımı soğuk,” dedi Beaufort, genç adama aldırmazca başını sallayarak.
“Ama çok nazik olduğunu sanmıştım. Beni davet etmeye bizzat kendisi geldi. Büyükanne mutlaka gitmem gerektiğini söylüyor.”
“Büyükanne elbette öyle söyler. Ama sana söyleyeyim, gelecek pazar Delmonico’s’ta senin için ayarladığım küçük istiridye ziyafetini kaçıracak olman çok yazık; Campanini, Scalchi ve bir sürü neşeli insan da gelecek.”
Bankerle Archer arasında tereddütle baktı.
“Ah, bu aklımı çeliyor! Geçenlerde Bayan Struthers’ın evinde olduğum gece dışında, buraya geleli tek bir sanatçıyla bile tanışmadım.”
“Ne tür sanatçılar? İzin verirsen seni görmeye getirebileceğim, çok iyi birkaç ressam tanıyorum,” dedi Archer cesaretle.
“Ressamlar mı? New York’ta ressam mı var?” diye sordu Beaufort; onların tablolarını satın almadığına göre böyle ressamlar olamayacağını ima eden bir ses tonuyla. Madame Olenska ise ciddi bir gülümsemeyle Archer’a, “Ne hoş olurdu. Ama ben aslında sahne sanatçılarını, şarkıcıları, oyuncuları, müzisyenleri düşünüyordum. Kocamın evi onlarla dolup taşardı,” dedi.
“Kocam” derken, bu sözün hiçbir karanlık çağrışımı yokmuş gibi konuşmuş, evlilik hayatının yitip giden zevklerini neredeyse iç geçirerek anıyormuşçasına bir ton kullanmıştı. Archer şaşkın şaşkın ona baktı; geçmişten kopmak için itibarını tehlikeye attığı tam da bu anda geçmişe bu kadar rahat değinebilmesini sağlayan şeyin hafiflik mi, yoksa gizleme çabası mı olduğunu merak ediyordu.
İki adama birden hitap ederek, “Bence beklenmedik şeyler insanın keyfini artırıyor. Her gün aynı insanları görmek belki de hata,” diye sürdürdü.
“Her hâlükârda fena hâlde sıkıcı; New York sıkıntıdan ölüyor,” diye homurdandı Beaufort. “Senin için biraz neşe katmaya çalışıyorum, sen de beni yüzüstü bırakıyorsun. Hadi, bir daha düşün! Pazar son şansın; Campanini gelecek hafta Baltimore ve Philadelphia’ya gidiyor. Özel bir odam ve bir Steinway’im var, bütün gece benim için şarkı söylerler.”
“Ne hoş! Biraz düşünüp yarın sabah size yazabilir miyim?”
Dostça konuşmuştu, ama sesinde belli belirsiz bir başından savma iması vardı. Beaufort bunu açıkça anlamıştı; başından savılmaya alışık olmadığı için gözlerinin arasında inatçı bir çizgiyle ona dik dik baktı.
“Neden şimdi karar vermiyorsun?”
“Bu kadar geç saatte karar vermek için fazla önemli bir konu.”
“Geç mi diyorsun?”
Bakışına soğukkanlılıkla karşılık verdi. “Evet; çünkü Bay Archer’la biraz daha iş konuşmam gerekiyor.”
“Anladım,” diye tersledi Beaufort. Sesinin tonuna karşı çıkmak mümkün değildi. Hafifçe omuz silkerek toparlandı, hanımın elini alıp alışkın bir tavırla öptü ve kapı eşiğinden seslendi: “Newland, Kontes’i şehirde kalmaya ikna edebilirsen, elbette ziyafete sen de davetlisin.” Ardından ağır ve kendinden önemli adımlarla odadan çıktı.
Archer bir an Bay Letterblair’in geleceğini ona söylemiş olması gerektiğini düşündü; ama Kontes’in ardından söylediği ilgisiz söz fikrini değiştirdi.
Gözleri merakla parlayarak, “Demek ressamları tanıyorsunuz? Onların çevresinde mi yaşıyorsunuz?” diye sordu.
“Tam olarak değil. Burada sanatların herhangi birinin kendine ait bir çevresi olduğunu sanmıyorum; daha çok seyrek yerleşilmiş bir dış mahalle gibiler.”
“Ama bu tür şeylerle ilgileniyorsunuz?”
“Hem de çok. Paris’te ya da Londra’dayken hiçbir sergiyi kaçırmam. Gelişmeleri izlemeye çalışıyorum.”
Uzun giysisinin altından görünen küçük saten çizmenin ucuna baktı.
“Ben de eskiden çok ilgilenirdim; hayatım böyle şeylerle doluydu. Ama artık ilgilenmemeye çalışmak istiyorum.”
“İlgilenmemeye mi çalışmak istiyorsunuz?”
“Evet; eski hayatımdan sıyrılıp burada herkes gibi biri olmak istiyorum.”
Archer’ın yüzü kızardı. “Hiçbir zaman herkes gibi olamayacaksınız,” dedi.
Düz kaşlarını hafifçe kaldırdı. “Ah, öyle söylemeyin. Farklı olmaktan nasıl nefret ettiğimi bilseniz!”
Yüzü trajik bir maske kadar kasvetli olmuştu. Öne eğildi, ince elleriyle dizini kavradı ve ondan uzağa, karanlık ve uzak mesafelere baktı.
“Bütün bunlardan uzaklaşmak istiyorum,” diye yineledi.
Bir an bekledi, sonra boğazını temizledi. “Biliyorum. Bay Letterblair bana anlattı.”
“Öyle mi?”
“Bu yüzden geldim. Benden yardım etmemi istedi; biliyorsunuz, ben de firmanın ortağıyım.”
Hafifçe şaşırdı, sonra gözleri aydınlandı. “Yani bunu benim için halledebilirsiniz? Bay Letterblair yerine sizinle konuşabilirim? Ah, bu çok daha kolay olacak!”
Sesi Archer’ı etkilemiş, kendi kendinden hoşnutluğu da özgüvenini artırmıştı. Beaufort’u başından savmak için onunla iş konuştuğunu anlamıştı; Beaufort’u alt etmek de bir tür zaferdi.
“Bunun hakkında konuşmaya geldim,” diye tekrarladı.
Başını hâlâ kanepenin arkalığına dayadığı koluna yaslayarak sessizce oturdu. Yüzü solgun ve sönük görünüyordu; sanki elbisesinin koyu kırmızısı onu soldurmuştu. Archer’a birden acınası, hatta zavallı bir kadın gibi geldi.
“Şimdi işin zor kısmına geliyoruz,” diye düşündü; içinde, annesinde ve onun kuşağından insanlarda sık sık eleştirdiği aynı içgüdüsel geri çekilmeyi fark ederek. Alışılmadık durumlarla uğraşma konusunda ne kadar az deneyimi vardı! Onların kullandığı sözcükler bile ona yabancıydı; kurmacaya ve sahneye aitmiş gibi geliyordu. Yaklaşan şeyin karşısında kendini beceriksiz ve mahcup, bir çocuk gibi hissediyordu.
Bir süre sessiz kaldıktan sonra Madame Olenska beklenmedik bir şiddetle çıkıştı: “Özgür olmak istiyorum; geçmişin hepsini silip atmak istiyorum.”
“Bunu anlıyorum.”
Yüzü ısındı. “Öyleyse bana yardım edecek misiniz?”
“Önce...” Duraksadı. “Belki biraz daha bilgi edinmem gerekir.”
Şaşırmış gibiydi. “Kocamı, onunla yaşadıklarımı biliyorsunuz, değil mi?”
Onaylarcasına başını salladı.
“Öyleyse daha ne var? Bu ülkede böyle şeyler hoş görülüyor mu? Ben Protestanım; bizim kilisemiz bu tür durumlarda boşanmayı yasaklamaz.”
“Elbette yasaklamaz.”
İkisi de yine sustu; Archer, Kont Olenski’nin mektubundaki hayaletin aralarında korkunç bir sırıtışla belirdiğini hissetti. Mektup yalnızca yarım sayfaydı ve Bay Letterblair’e anlatırken tarif ettiği gibiydi: öfkeli bir alçağın belirsiz suçlaması. Ama altında ne kadar gerçek vardı? Bunu yalnızca Kont Olenski’nin karısı söyleyebilirdi.
Sonunda, “Bay Letterblair’e verdiğiniz evraklara göz attım,” dedi.
“Peki, bundan daha iğrenç ne olabilir?”
“Olamaz.”
Elini kaldırıp gözlerini gölgeleyerek duruşunu hafifçe değiştirdi.
Archer devam etti: “Kocanız davaya karşı çıkmaya karar verirse —ki tehdit ettiği gibi—”
“Evet?”
“Bazı şeyler söyleyebilir... hoş olma—sizin için rahatsız edici olabilecek şeyler. Bunları herkesin önünde söyleyebilir; böylece duyulur ve size zarar verir, hatta...”
“Hatta?”
“Yani, ne kadar temelsiz olurlarsa olsunlar.”
Uzun bir süre duraksadı; o kadar uzun ki, gölgelenmiş yüzüne bakmayı sürdürmek istemeyen Archer, dizinin üzerindeki öteki elinin biçimini, yüzük parmaklarıyla serçe parmağındaki üç yüzüğün her ayrıntısını zihnine kazıyacak kadar vakit buldu. Fark ettiğine göre aralarında alyans yoktu.
“Böyle suçlamaları herkesin önünde dile getirse bile, burada bana ne zararı dokunabilir?”
“Zavallı kızım, başka her yerden çok daha fazla!” diye haykırmak üzereydi. Bunun yerine kulağına Bay Letterblair’in sesi gibi gelen bir sesle cevap verdi: “Yaşadığınız dünyayla karşılaştırıldığında New York sosyetesi çok küçük bir çevredir. Görünüşe bakmayın, onu birkaç kişi yönetir; onlar da... doğrusu, epey eski kafalıdır.”
Bir şey söylemedi. O devam etti: “Evlilik ve boşanma konusundaki düşüncelerimiz özellikle eski kafalıdır. Yasalarımız boşanmayı destekler; toplumsal âdetlerimiz desteklemez.”
“Hiç mi?”
“Yani, kadın ne kadar incinmiş, ne kadar kusursuz olursa olsun, görünüşte en ufak bir kuşkuya yer bırakmışsa, alışılmadık bir davranışla kendini saldırgan imalara... imalara açık hâle getirmişse, olmaz.”
Başını biraz daha eğdi. Archer yine bekledi; bir öfke parıltısı, hiç değilse kısa bir itiraz bekliyordu. Hiçbiri gelmedi.
Dirseğinin yanındaki küçük seyahat saati mırıltıyla tıkırdadı; bir odun parçası ikiye bölünüp kıvılcımlar saçtı. Sessiz ve düşünceli odanın tamamı, Archer’la birlikte susup bekliyor gibiydi.
Sonunda, “Evet,” diye mırıldandı, “ailem bana böyle söylüyor.”
Hafifçe irkildi. “Bu yadırganacak bir şey değil—”
“Ailemizin,” diye düzeltti kendini; Archer’ın yüzü kızardı. “Çünkü yakında kuzenim olacaksınız,” diye yumuşakça sürdürdü.
“Umarım.”
“Onların görüşünü mü paylaşıyorsunuz?”
Bunun üzerine ayağa kalktı, odanın öteki tarafına yürüdü, eski kırmızı damask kumaşın önündeki tablolardan birine boş gözlerle baktı ve kararsız adımlarla yanına döndü. “Evet, kocanızın ima ettikleri doğruysa ya da aksini kanıtlayamıyorsanız,” nasıl diyebilirdi?
Tam konuşacakken araya girdi: “İçtenlikle cevap verin...”
Ateşe baktı. “Öyleyse içtenlikle: Bir sürü iğrenç dedikodu çıkma ihtimaline—hatta kesinliğine—değecek ne kazanabilirsiniz?”
“Ama özgürlüğüm, o hiçbir şey mi?”
Mektuptaki suçlamanın doğru olduğu ve onun suçunu paylaştığı adamla evlenmeyi umduğu bir an için zihninden geçti. Böyle bir planı gerçekten varsa, eyalet yasalarının buna kesin biçimde karşı olduğunu ona nasıl söyleyecekti? Bu düşüncenin aklında olabileceğinden kuşkulanması bile ona karşı sert ve sabırsız hissetmesine yol açtı. “Ama zaten kuşlar kadar özgür değil misiniz?” diye karşılık verdi. “Size kim dokunabilir? Bay Letterblair mali meselenin çözüldüğünü söylüyor...”
“Evet,” dedi kayıtsızca.
“Öyleyse son derece tatsız ve acı verici olabilecek şeyleri göze almaya değer mi? Gazeteleri düşünün; ne kadar reziller! Bütün bunlar aptalca, dar görüşlü ve haksızca; ama toplumu baştan yaratamayız.”
“Hayır,” diye kabul etti. Sesi öylesine cılız ve umutsuzdu ki Archer kendi sert düşüncelerinden birden pişmanlık duydu.
“Böyle durumlarda birey neredeyse her zaman sözde toplum yararına feda edilir; insanlar aileyi bir arada tutan, varsa çocukları koruyan her geleneğe sarılırlar,” diye geveledi; gerçeğin çirkinliğini örtme arzusuyla dudaklarına gelen basmakalıp sözleri sıralıyordu. Suskunluğu havayı arıtacak o tek sözcüğü söylemesine izin vermediği ya da söyleyemediği için, sırrını kurcalamaya çalıştığını hissettirmemek istiyordu. İyileştiremeyeceği bir yarayı açma riskine girmektense, ihtiyatlı eski New York usulü yüzeyde kalmak daha iyiydi.
“Biliyorsunuz, benim işim,” diye sürdürdü, “bu konuları sizi en çok seven insanların gördüğü biçimde görmenize yardımcı olmak. Mingottlar, Wellandlar, van der Luydenlar; bütün dostlarınız ve akrabalarınız... Böyle konuları nasıl değerlendirdiklerini size dürüstçe anlatmasam, size haksızlık etmiş olmaz mıydım?” Esneyen o sessizliği örtme telaşıyla, ısrarla, neredeyse yalvarırcasına konuştu.
Yavaşça, “Hayır, haksızlık olurdu,” dedi.
Ateş kül rengine dönmüştü; lambalardan biri fokurdayan bir sesle ilgi bekledi. Madame Olenska ayağa kalktı, lambanın fitilini ayarlayıp ateşin yanına döndü, ama yerine oturmadı.
Ayakta kalışı, ikisinin de söyleyecek başka bir şeyi olmadığını gösteriyor gibiydi; Archer da ayağa kalktı.
“Pekâlâ; istediğinizi yapacağım,” dedi ansızın. Kanı alnına hücum etti; onun bu ani boyun eğişi karşısında şaşkına dönerek iki elini beceriksizce avuçlarının arasına aldı.
“Ben... size yardım etmek istiyorum,” dedi.
“Yardım ediyorsunuz. İyi geceler, kuzenim.”
Eğilip soğuk ve cansız ellerine dudaklarını değdirdi. Ellerini çekti; o da kapıya döndü, girişteki soluk gaz lambasının ışığında paltosuyla şapkasını buldu ve dile gelmeyenlerin gecikmiş hitabetiyle dolup taşarak kış gecesine çıktı.
Bölüm etkileşimi
