Shirley kitap kapağı

11. bölüm / 37

Xı. Bölüm. — Fıeldhead.

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 37Şu an: Xı. Bölüm. — Fıeldhead.
  1. 1 Bölüm I. — Levilik.3.574 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm. — Vagonlar.4.196 kelime
  3. 3 Iıı. Bölüm. — Bay Yorke.2.365 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm. — BAY YORKE (devam).3.087 kelime
  5. 5 V. Bölüm — Hollow’un Kulübesi4.143 kelime
  6. 6 Bölüm Vı. — Corıolanus.5.021 kelime
  7. 7 Bölüm Vıı. — Çayda Papaz Yardımcıları.7.163 kelime
  8. 8 Vııı. Bölüm — Nuh ve Musa.4.264 kelime
  9. 9 Ix. Bölüm — Brıarmaıns5.883 kelime
  10. 10 Bölüm X. — Evde Kalmış Kadınlar.4.954 kelime
  11. 11 Xı. Bölüm. — Fıeldhead.4.517 kelime · Okuduğun bölüm
  12. 12 Bölüm Xıı. — Shırley ve Carolıne.5.447 kelime
  13. 13 Xııı. Bölüm — İşle İlgili Yeni Haberleşmeler.6.878 kelime
  14. 14 Bölüm Xıv. — Shırley İyi İşlerle Kurtulmaya Çalışıyor.3.715 kelime
  15. 15 Xv. Bölüm — Bay Donne’un Ayrılışı.3.694 kelime
  16. 16 Bölüm Xvı. — Pentekost Yortusu.3.118 kelime
  17. 17 Bölüm Xvıı. — Okul Şenliği.4.220 kelime
  18. 18 Bölüm Xvııı. — Kibar Okura Atlaması Tavsiye Edilen, Aşağı Tabakadan Kişilerin Tanıtıldığı Bölüm.2.994 kelime
  19. 19 Xıx. Bölüm. — Bir Yaz Gecesi.4.162 kelime
  20. 20 Xx. Bölüm — Yarın.3.342 kelime
  21. 21 Xxı. Bölüm. — Bayan Pryor.4.642 kelime
  22. 22 Bölüm Xxıı. — İki Hayat.2.797 kelime
  23. 23 Xxııı. Bölüm — Akşam Dışarı Çıkmak5.231 kelime
  24. 24 Xxıv. Bölüm — Ölüm Gölgesi Vadisi5.104 kelime
  25. 25 Xxv. Bölüm — Batı Rüzgârı Esiyor.2.089 kelime
  26. 26 Xxvı. Bölüm — Eski Yazı Defterleri.4.718 kelime
  27. 27 Xxvıı. Bölüm. — İlk Entelektüel Kadın.5.968 kelime
  28. 28 Xxvııı. Bölüm — Febe5.241 kelime
  29. 29 Xxıx. Bölüm. — Louıs Moore.2.286 kelime
  30. 30 Xxx. Bölüm — Rushedge—bir İtiraf Odası.3.975 kelime
  31. 31 Bölüm Xxxı. — Amca ve Yeğen.3.910 kelime
  32. 32 Xxxıı. Bölüm. — Okul Çocuğu ve Orman Perisi.3.127 kelime
  33. 33 Xxxııı. Bölüm — Martın’in Taktikleri2.591 kelime
  34. 34 Bölüm Xxxıv. — Ev İçi Eziyet Vakası—dinî Görevleri Yerine Getirmede Dindarca Azmin Dikkate Değer Bir Örneği.1.985 kelime
  35. 35 Xxxv. Bölüm — İşlerin Biraz İlerlediği, Ama Pek Değil.3.200 kelime
  36. 36 Xxxvı. Bölüm. — Okul Odasında Yazılanlar.5.746 kelime
  37. 37 Bölüm Xxxvıı. — Son.3.714 kelime

XI. BÖLÜM.

FIELDHEAD.
Ama Caroline uysalca boyun eğmeyi reddetti. Genç kızın yüreğinde doğuştan gelen bir güç vardı ve onu kullandı. İnsanlar, tanık, danışman ya da sırdaş olmadan; yüreklendirilmeden, öğüt almadan, acınmadan tek başlarına mücadele ederken hiçbir zaman bu kadar çetin savaşmazlar.

Miss Helstone bu durumdaydı. Çektiği acılar onun tek mahmuzuydu; çok gerçek ve keskin olduklarından ruhunu güçlü biçimde harekete geçiriyorlardı. Ölümcül bir acıya karşı zafer kazanmaya kararlıydı; onu bastırmak için elinden geleni yaptı. Hiç bu kadar meşgul, bu kadar ders çalışır ve hepsinden önemlisi bu kadar hareketli görülmemişti. Her havada, ıssız yollarda uzun yürüyüşlere çıkıyordu. Günden güne, akşamları solgun ve bitkin görünerek dönüyor, ama yorgun düşmüş gibi görünmüyordu; çünkü şapkasını ve şalını çıkarır çıkarmaz dinlenmek yerine odasında volta atmaya başlıyordu. Bazen gerçekten bayılacak hâle gelene dek oturmuyordu. Bunu iyice yorulup gece derin uyuyabilmek için yaptığını söylüyordu. Ama amacı buysa, başaramıyordu; çünkü geceleri başkaları uyurken yastığında dönüp duruyor ya da karanlıkta divanının ucunda oturuyor, dinlenmesi gerektiğini unutmuş gibi görünüyordu. Mutsuz kızcağız sık sık ağlıyordu; üzerine çöktüğünde gücünü kıran, onu çocukça bir çaresizliğe düşüren, dayanılmaz bir umutsuzlukla ağlıyordu.

İşte böyle yıkılmışken ayartıcı düşünceler üşüştü başına. Yorgun yüreğinde zayıf sesler, Robert’e mektup yazıp onu ve Hortense’i görmesi yasaklandığı için mutsuz olduğunu, onun dostluğunu (sevgisini değil) kendisinden esirgeyip onu bütünüyle unutacağından korktuğunu söylemesini, kendisini hatırlaması ve ara sıra ona mektup yazması için yalvarmasını fısıldıyordu. Böyle mektuplardan birini ikisini gerçekten kaleme aldı, ama hiç göndermedi: utanç ve sağduyu buna engel oldu.

Sonunda sürdürdüğü yaşam, artık buna dayanamayacağını, bir yolunu bulup değişiklik araması gerektiğini, yoksa yüreğinin ve zihninin üzerlerindeki baskı altında çökeceğini düşündüğü noktaya vardı. Briarfield’dan ayrılmayı, çok uzak bir yere gitmeyi özlüyordu. Bir başka özlemiyse—annesini bulup tanımaya yönelik derin, gizli ve kaygılı arzu—her gün biraz daha güçleniyordu; ama bu isteğe bir kuşku, bir korku eşlik ediyordu: Onu tanırsa sevebilecek miydi? Tereddüt etmek, bu konuda kaygılanmak için nedeni vardı. Hayatı boyunca annesinin övüldüğünü hiç duymamıştı; onu kim anarsa soğukça söz ediyordu. Amcası, yengesine karşı örtük bir antipati besliyor gibiydi; evlendikten sonra kısa bir süre Bayan James Helstone’un yanında yaşamış yaşlı bir hizmetçi, eski hanımından söz ederken her defasında soğuk bir ketumlukla konuşuyordu; bazen ona “tuhaf” diyor, bazen de onu anlamadığını söylüyordu. Bu sözler kızının yüreğine buz gibi işliyordu; belki de annesini hiç tanımamanın, tanıyıp da sevmemekten daha iyi olduğu sonucunu düşündürüyorlardı.

Yine de aklına, uygulandığında ona rahatlama umudu verecek tek bir tasarı geldi: bir aile yanında mürebbiye olarak işe girmek; başka hiçbir şey yapamazdı. Küçük bir olay, amcasına tasarısını açma cesaretini bulduğu o noktaya getirdi onu.

Geç vakitlerde çıktığı uzun yürüyüşler, söylendiği gibi, hep ıssız yollardaydı; ama hangi yöne doğru dolaşmış olursa olsun—ister Stilbro’ Kırları’nın kasvetli kıyıları boyunca, ister Nunnely Kırları’nın güneşli düzlüklerinde—eve dönüş yolu onu yine Hollow yakınlarından geçirecek biçimde seçilmişti. Vadiye nadiren inerdi, ama alacakaranlıkta kıyısına, yıldızların tepe sırtlarının üzerinden yükselişi kadar düzenli uğrardı. Dinlendiği yer, yaşlı bir alıç ağacının altındaki belli bir çit geçidiydi. Oradan kulübeyi, değirmeni, çiyli bahçeyi, durgun ve derin baraj gölünü seyredebilirdi; tanıdık muhasebe odasının penceresi de görünürdü. Her zamanki saatte, pencerelerin ardından tanıdık lambanın ışığı birden parlayıverirdi. Oraya bu ışığı gözetlemeye gider, onu yakaladığı zaman ödülünü alırdı: bazen açık havada pırıl pırıl parlar, bazen sisin içinden belli belirsiz titreşir, kimi zaman da eğik yağmur çizgileri arasında kırılıp çakardı; çünkü o, her havada gelirdi.

Bazı geceler ışık görünmezdi. O zaman Robert’in evde olmadığını anlar, iki kat üzgün ayrılırdı; ışığın yanmasıysa onu, sanki belirsiz bir umudun vaadini görmüş gibi sevince boğardı. Bakarken ışıkla pencere kafesi arasından bir gölge eğilirse yüreği sıçrardı. O karartı Robert’ti; onu görmüştü. Eve, avutulmuş hâlde döner; zihninde onun görünüşünü daha berrak, sesini, gülümsemesini, tavrını daha belirgin hatırlayarak yol alırdı. Bu izlenimlere çoğu zaman tatlı bir inanç da karışırdı: Ona yaklaşabilse, yüreği belki varlığını yine hoş karşılar; belki şu anda elini uzatıp onu kendine çekmeye, eskiden yaptığı gibi yanında barındırıp korumaya razı olurdu. O gece her zamanki gibi ağlasa bile gözyaşlarının daha az yakıcı olduğunu sanırdı; ıslattığı yastık biraz daha yumuşak gelir, yastığa bastırdığı şakakları daha az ağrırdı.

Hollow’dan papaz evine giden en kısa yol, bir malikanenin yakınından dolanıyordu. Bu, eserin önceki bir bölümünde anlatılan o gece yolculuğunda Malone’un ıssız duvarlarının yanından geçtiği, Fieldhead denilen eski ve kiracısız konaktı. Malikâne on yıldır sahibi tarafından kiraya verilmemişti, ama harabeye dönmemişti. Bay Yorke yapının iyi durumda tutulmasını sağlamış; yaşlı bir bahçıvanla karısı orada yaşamış, bahçeyi yetiştirmiş ve evi oturulabilir durumda korumuşlardı.

Fieldhead’in bina olarak pek az başka meziyeti varsa bile, en azından resim gibi denebilirdi. Düzenli mimarisi ve zamanın verdiği gri, yosunlu renk bu nitelemeyi haklı kılıyordu. Eski kafesli pencereleri, taş sundurması, duvarları, çatısı ve bacaları kara kalem dokunuşlarıyla sepya ışık ve gölgeler bakımından zengindi. Arkadaki ağaçlar görkemli, güçlü ve geniş dallıydı; ön çimenlikteki sedir heybetliydi; bahçe duvarındaki granit vazolarla kapının oymalı kemeri de bir sanatçının gözünün arzulayabileceği şeylerdi.

Ilık bir mayıs akşamı, ay doğarken oralardan geçen Caroline, yorgun olmasına rağmen eve gitmeye henüz gönlü razı olmadığından—onu orada yalnızca diken yatağı ve keder gecesi bekliyordu—kapının yakınındaki yosunlu toprağa oturup sedir ağacına ve konağa doğru baktı. Gece sessizdi; sakin, çiyli ve bulutsuzdu. Batıya dönük alınlıklar, baktıkları ufkun berrak kehribar rengini yansıtıyordu; arkadaki meşeler karaydı, sedir daha da kara. Sık, kuzgun kanadı gibi dallarının altında gökyüzünün ciddi bir maviliği görünüyordu. Ay, o karanlık örtünün altından Caroline’e ağırbaşlı ve yumuşak bir bakışla bakıyordu.

Bu geceyle bu manzara ona kederli bir güzellik içinde göründü. Mutlu olabilmeyi, içinde huzur bulmayı diledi; Tanrı’nın ona neden acımadığını, yardımına koşup teselli etmediğini merak etti. Eski baladlarda anısı yaşatılan mutlu âşık buluşmaları aklına geldi; böyle bir yerde böyle bir buluşmanın mutluluk olacağını düşündü. Robert neredeydi şimdi, diye sordu kendi kendine. Hollow’da değildi; lambasını uzun süre gözlemiş, ama görememişti. Moore’la bir daha karşılaşıp konuşmaya yazgılı olup olmadıklarını düşündü. Birden, konağın taş sundurmasının içindeki kapı açıldı ve iki adam dışarı çıktı; biri yaşlı, saçları bembeyaz, diğeri genç, koyu saçlı ve uzundu. Çimenliği geçip bahçe duvarındaki kapıdan çıktılar. Caroline onların yolu geçip çit geçidini aşarak tarlalardan aşağı inişlerini gördü; gözden kaybolduklarını da gördü. Robert Moore, arkadaşı Bay Yorke’la birlikte önünden geçmişti. İkisi de onu görmemişti.

Bu görüntü gelip geçiciydi; daha görür görmez kaybolmuştu. Ama elektrik gibi geçişi damarlarını tutuşturmuş, ruhunu başkaldırtmıştı. Onu umutsuz bulmuş, çaresiz bırakmıştı—birbirinden farklı iki hâl.

“Ah, keşke yalnız olsaydı! Keşke beni görseydi!” diye haykırdı. “Bir şey söylerdi. Elini uzatırdı. Beni biraz seviyor, seviyor olmalı. Sevgisinin bir işaretini gösterirdi. Gözlerinden, dudaklarından teselli okuyabilirdim; ama fırsat kaçtı. Rüzgâr da bulutun gölgesi de onun kadar sessiz ve bomboş geçip gitmez. Benimle alay edildi, Gökler zalim!”

Özlemin ve düş kırıklığının verdiği tam bir bitkinlik içinde eve gitti.

Ertesi sabah kahvaltıda, hayalet görmüş gibi yanakları bembeyaz, perişan bir hâlde göründüğünde Bay Helstone’a, “Amca, bir ailenin yanında iş aramamın sakıncası var mı?” diye sordu.

Yeğeninin çektiği ve çekmekte olduğu her şeyden, kahve fincanını taşıyan masa kadar habersiz olan amcası kulaklarına inanamadı.

“Şimdi de ne kaprisi bu?” diye sordu. “Cin mi çarptı? Ne demek istiyorsun?”

“İyi değilim, değişikliğe ihtiyacım var,” dedi.

Onu baştan aşağı süzdü. Hiç değilse bir değişiklik geçirdiğini fark etti. Haberi bile olmadan gül solup bir kardelen kadar kalmıştı; rengi uçmuş, eti erimişti. Önünde, başı öne eğik, renksiz ve incecik oturuyordu. Kahverengi gözlerindeki yumuşak ifade, yüz hatlarının zarafeti ve gür, dalgalı saçları olmasa artık güzel sıfatını hak etmeyecekti.

“Allah aşkına, neyin var?” diye sordu. “Neyin yolunda değil? Neren ağrıyor?”

Yanıt vermedi; yalnızca kahverengi gözleri doldu, hafif renkli dudakları titredi.

“İş aramak ha! Hangi işe uygunsun? Kendine ne yaptın? İyi değilsin.”

“Evden uzaklaşırsam iyi olurum.”

“Şu kadınları anlamak mümkün değil. İnsanı tatsız sürprizlerle şaşırtmakta acayip hünerliler. Bugün onları hoplayıp zıplayan, dolgun, kiraz gibi kırmızı, elma gibi yuvarlak görürsün; ertesi gün solmuş, rengi uçmuş, bitkin düşmüş, kuru otlara dönmüşlerdir. Peki bütün bunların nedeni ne? İşte bilmece bu. Her zamanki gibi yemeklerini yiyor, özgürce dolaşıyor; oturacak iyi bir evi, giyecek güzel giysileri var. Bir süre önce bütün bunlar güzel ve neşeli olmasına yetiyordu; şimdi de karşımda zavallı, küçük, soluk bir mızmız yavrusu oturuyor. Can sıkıcı! Sonra da ne yapmalı diye düşünmek gerekiyor. Galiba bir doktor çağırmalıyım. Doktor ister misin, evladım?”

“Hayır amca, istemem. Doktor bana fayda edemez. Yalnızca havamın ve çevremin değişmesini istiyorum.”

“Peki, kaprisi buysa yerine getirilecek. Bir kaplıca kasabasına gideceksin. Masrafı dert etmiyorum. Fanny sana eşlik eder.”

“Ama amca, bir gün kendi başımın çaresine bakmam gerekecek; hiçbir servetim yok. Şimdiden başlamam daha iyi.”

“Ben yaşadıkça mürebbiye olup ekmeğini kazanmayacaksın, Caroline. Yeğenimin mürebbiye olduğu söylenmesine izin vermem.”

“Ama amca, insan böyle bir değişikliği ne kadar geç yaparsa o kadar güç ve acı verici olur. Rahat ve bağımsız yaşamaya alışkanlık edinmeden önce boyunduruğa alışmak isterim.”

“Lütfen beni üzme, Caroline. Geçimini sağlayacağım. Her zaman sağlamayı düşündüm. Sana bir yıllık gelir bağlatacağım. Tanrım, daha elli beş yaşındayım; sağlığım da bünyem de mükemmel. Biriktirmek ve önlem almak için bolca vaktim var. Gelecek için kaygılanma. Seni üzen bu mu?”

“Hayır amca; ama değişiklik yapmayı çok istiyorum.”

Güldü. “İşte kadın konuştu!” diye bağırdı. “Tam da kadın! Değişiklik! Değişiklik! Hep hayalci, hep kaprisli! Eh, kadın milletinin huyu bu.”

“Ama bu hayal ya da kapris değil amca.”

“Öyleyse ne?”

“Sanırım zorunluluk. Eskisinden daha güçsüz hissediyorum. Yapacak daha çok işim olması gerektiğini düşünüyorum.”

“Harika! Kendini güçsüz hissediyor, öyleyse ağır işe koşulmalı—Moore’un dediği gibi, ‘gün gibi açık’; kahrolası Moore! Cliff Bridge’e gideceksin; yeni bir elbise alman için de iki gine. Hadi Cary, korkma. Gilead’da merhem buluruz.”

“Amca, keşke daha az cömert, daha çok—”

“Daha çok ne?”

Caroline’in dudaklarına gelen sözcük “anlayış”tı, ama söylemedi. Zamanında kendini tuttu. Bu duygusal, sünepe sözcük ağzından kaçsaydı amcası gerçekten gülerdi. Sustukça, “Aslında ne istediğini tam olarak bilmiyorsun,” dedi.

“Yalnızca mürebbiye olmak istiyorum.”

“Hadi canım, saçmalık! Mürebbiyelik lafını duymak istemiyorum. Bir daha sözünü etme. Fazla kadınsı bir heves. Kahvaltımı bitirdim. Zili çal. Bütün kuruntuları aklından çıkar, git de kendine eğlence bul.”

“Neyle? Bebeğimle mi?” diye kendi kendine sordu Caroline, odadan çıkarken.

Bir iki hafta geçti; bedensel ve ruhsal sağlığı ne kötüleşti ne de düzeldi. Şimdi bünyesinde verem, vücut çöküşü ya da yavaş ilerleyen ateşli hastalık tohumları bulunsaydı, bu hastalıkların hızla gelişeceği ve kısa sürede onu sessizce dünyadan alıp götüreceği tam o durumdaydı. İnsanlar yalnızca aşktan ya da kederden ölmez; ama bu tutkuların işkencesi, bünyelerinde bulunan hastalıkları vaktinden önce yıkıcı biçimde harekete geçirdiği için ölenler olur. Doğuştan sağlıklı olanlarsa bu işkencelere katlanır, sarsılır, örselenip dağılırlar; güzellikleri ve tazelikleri yok olur, ama yaşamları etkilenmez. Belli bir yıpranma noktasına varır, solgun, güçsüz ve zayıf düşerler. İnsanlar, ağır ağır süzülerek dolaşmalarını görünce yakında hasta yatağına çekilip orada öleceklerini, sağlıklı ve mutlu insanların arasından silineceklerini sanırlar. Böyle olmaz. Yaşamayı sürdürürler; gençliklerini ve neşelerini geri kazanamasalar da güçlerini ve dinginliklerini yeniden bulabilirler. Mart rüzgârının hırpaladığı ama koparıp atamadığı çiçek, sonbaharın sonlarına dek ağaçta kalıp solmuş bir elma verebilir; baharın son donlarına direndiği gibi kışın ilk donlarına da direnebilir.

Miss Helstone’un görünüşündeki değişikliği herkes fark etmişti; çoğu kişi öleceğini söylüyordu. Kendisi böyle düşünmüyordu. Ölüm döşeğinde gibi hissetmiyordu; ne ağrısı ne de hastalığı vardı. İştahı azalmıştı; nedenini biliyordu. Geceleri çok ağladığı için böyle olmuştu. Gücü azalmıştı; bunun da nedenini açıklayabiliyordu. Uyku nazlıydı, zor geliyordu; rüyaları sıkıntılı ve uğursuzdu. Yine de uzak gelecekte, bu acı dönemini atlatacağı ve belki bir daha hiç mutlu olmasa da yeniden sakinleşeceği bir zamanı bekliyor gibiydi.

Bu sırada amcası onu ziyarete gitmeye, tanıdıklarının sık sık yaptığı davetleri kabul etmeye zorluyordu. Caroline bundan kaçınıyordu. İnsanlar arasındayken neşeli olamıyordu; orada kendisine şefkatten çok merakla bakıldığını hissediyordu. Yaşlı hanımlar ona durmadan öğüt veriyor, şu ya da bu ilacı tavsiye ediyordu; genç hanımlar ise onun anladığı ve ürktüğü bakışlarla bakıyordu. Bakışları, alışıldık deyişle “hayal kırıklığına uğradığını” bildiklerini söylüyordu; ama bunu kimin yaptığından emin değillerdi.

Sıradan genç hanımlar, sıradan genç beyler kadar katı, dünya malına düşkün ve bencil olabilir. Acı çekenler onlardan hep uzak durmalıdır. Kederi ve felaketi küçümser, bunları yoksulların üzerine inen Tanrı hükümleri gibi görürler. Onlara göre “sevmek”, iyi bir evlilik yapmak için tasarı kurmaktan ibarettir; “hayal kırıklığına uğramak” ise tasarılarının anlaşılması ve boşa çıkarılmasıdır. Başkalarının aşk konusundaki duygu ve tasarılarının kendilerininkine benzediğini sanır, onları buna göre yargılarlar.

Caroline bunların hepsini kısmen içgüdüyle, kısmen gözlemle biliyordu. Bu bilgisine göre davranıyor, solgun yüzünü ve erimiş bedenini elinden geldiğince gözlerden uzak tutuyordu. Böylece kendini bütünüyle dış dünyadan çekince, mahallenin küçük olaylarından haber alamaz oldu.

Bir sabah amcası salona girdi. Caroline, Hollow tarlalarının yukarısındaki çitin dibinden topladığı kır çiçeklerinden küçük bir demeti resmederek kendini biraz olsun mutlu etmeye çalışıyordu. Amcası alışıldık sert üslubuyla, “Hadi evladım, hep paletin, kitabın ya da nakış kasnağının üzerine eğilip duruyorsun; bırak şu boyama işini. Bu arada, resim yaparken kalemini dudaklarına götürüyor musun?” dedi.

“Bazen, amca, dalıp gidersem.”

“Seni zehirleyen bu işte. Boyalar zararlıdır evladım. Şu renk kalıplarında kurşun beyazı, kırmızı kurşun, bakır pası, gamboge ve daha yirmi çeşit zehir var. Şunları kilitle! Kilitle! Şapkanı tak. Benimle bir ziyarete gelmeni istiyorum.”

“Sizinle mi, amca?”

Bu soru şaşkınlıkla sorulmuştu. Amcasıyla ziyarete gitmeye alışık değildi. Hiçbir zaman onunla ata binmemiş, yürüyüşe de çıkmamıştı.

“Çabuk! Çabuk! Bilirsin, hep meşgulüm. Kaybedecek vaktim yok.”

Bir yandan nereye gittiklerini sorarken bir yandan da malzemelerini aceleyle topladı.

“Fieldhead’e.”

“Fieldhead’e mi! Ne, yaşlı bahçıvan James Booth’u görmeye mi? Hasta mı?”

“Miss Shirley Keeldar’ı görmeye gidiyoruz.”

“Miss Keeldar mı! Yorkshire’a mı geliyor? Fieldhead’de mi?”

“Evet, orada. Bir haftadır oradaymış. Dün geceki bir toplantıda tanıştım onunla; senin gitmediğin toplantıda. Hoşuma gitti. Onunla tanışmanı istiyorum. Sana iyi gelir.”

“Sanırım artık reşit oldu?”

“Reşit oldu ve bir süre mülkünde yaşayacak. Bu konuda ona nasihat ettim, görevini gösterdim. İnatçı biri değil. Oldukça güzel bir kız; sana canlı bir ruha sahip olmanın ne demek olduğunu öğretir. Hiç öyle sünepe değil.”

“Beni görmek ya da benimle tanıştırılmak isteyeceğini sanmıyorum. Ona ne faydam olabilir? Onu nasıl eğlendirebilirim?”

“Hadi canım! Şapkanı tak.”

“Gururlu mu, amca?”

“Bilmem. Bana karşı gurur gösterdiğini pek sanmıyorsun herhâlde? Böyle bir kızcağız, ne kadar zengin olursa olsun, kendi kilisesinin papazına hava atmaya kalkışmaz.”

“Hayır. Peki başkalarına nasıl davrandı?”

“Dikkat etmedim. Başını dik tutuyor; kimden çekinmiyorsa ona karşı küstahça davranabilir. Yoksa kadın olmazdı. Hadi! Şapkanı hemen al da çık!”

Pek özgüvenli biri olmayan Caroline’ın bedensel gücünü yitirmesi ve ruhsal çöküntüsü, kendine hâkimiyetini ve rahat tavırlarını artırmadığı gibi yabancılarla yüzleşme cesareti de vermemişti. Kendini azarlayıp dursa da, amcasıyla birlikte Fieldhead’in giriş kapısından verandasına uzanan geniş taş döşeli yolda yürürken korkuya kapıldı. Bay Helstone’un ardından verandadan geçip kasvetli eski hole girdi.

Hol gerçekten kasvetliydi; uzun, geniş ve karanlıktı. Kafesli tek pencere içeriye ancak soluk bir ışık veriyordu. Geniş eski şöminede artık ateş yanmıyordu; havalar sıcaktı, buna gerek yoktu. Şömine onun yerine söğüt dallarıyla doldurulmuştu. Girişin karşısındaki yüksek galeri, tavanına doğru koyulaşan bu holde ancak silik bir çizgi gibi görünüyordu. Gerçek boynuzlarıyla duvarlardan aşağı bakan oyma geyik başları tuhaf bir görüntü oluşturuyordu. Bu ev ne görkemli ne de rahattı; içi de dışı gibi eski, dolambaçlı ve kullanışsızdı. Yıllık geliri bin sterlin olan mülk, erkek vâris bulunmadığı için bir kadına geçmişti. Bölgede bunun iki katı gelire sahip olmakla övünen tüccar aileleri vardı ama Keeldarlar, köklü geçmişleri ve malikâne efendileri unvanları sayesinde herkesten önde gelirdi.

Bay Helstone ile Miss Helstone bir salona alındı. Böylesine eski, Gotik bir kışlada bekleneceği üzere salonun duvarları meşeyle kaplıydı: koyu renkli, parlak, güzel paneller kasvetli ve görkemli bir görünümle duvarları çevreliyordu. Okur, bu parlayan kahverengi paneller pek güzeldir; renkleri yumuşak, etkileri zevklidir ama—bahar temizliğinin ne olduğunu bilirsin—pek dehşet verici ve insanlık dışıdır. İnsanlık duygusu taşıyan herkes, ılık bir mayıs gününde hizmetçilerin bu cilalı ahşap duvarları balmumlu bezlerle ovaladığını görse, bunların “katlanılmaz, çekilmez” olduğunu kabul eder. Fieldhead’in başka ve daha büyük bir odasını—yani eskiden meşe kaplı olan misafir salonunu—yumuşak pembemsi beyaza boyayan hayırsever barbarı gizliden gizliye takdir etmemek elde değil. Bu yüzden Hun diye anılmıştı ama evinin o bölümünü çok daha neşeli kılmış, gelecekteki ev hizmetçilerini de büyük bir emekten kurtarmıştı.

Kahverengi panelli salon eski tarzda, gerçekten eski mobilyalarla döşenmişti. Yüksek şömine rafının iki yanında, orman tanrılarının tahtları kadar sağlam iki antika meşe koltuk duruyordu; birinde bir hanım oturuyordu. Ama bu kişi Miss Keeldar idiyse, en az yirmi yıl önce reşit olmuş olmalıydı. Olgun ve dolgun bir yapısı vardı. Başlık takmamıştı; küçük, doğal olarak genç görünen yüzünü çevreleyen saçları da hâlâ canlı bir kızıl kahverengiydi. Yine de genç görünmüyordu; görünmeye çalıştığı da söylenemezdi. Keşke daha yeni moda giysiler giyseydi. İyi kesimli, iyi dikilmiş bir elbisenin içinde hiç de çirkin durmazdı. Güzel kumaştan bir giysinin neden bu kadar az katla düzenlendiğini, neden böylesine eski bir biçimde tasarlandığını anlamak güçtü. Giyeni hemen biraz tuhaf biri diye düşünüyordun.

Bu hanım ziyaretçileri İngilizlere özgü bir nezaket ve çekingenlik karışımıyla karşıladı. İngiliz olmayan hiçbir orta yaşlı kadın tam da böyle davranamazdı: kendinden, kendi değerinden ve başkalarını hoşnut etme gücünden bu denli kuşku duyan, yine de uygun davranmaya, mümkünse sevimli görünmeye böylesine hevesli bir tavır. Bu kez, en çekingen İngiliz kadınlarında bile görülenden fazla bir mahcubiyet vardı. Miss Helstone bunu fark etti, yabancı kadına yakınlık duydu ve ürkeklere neyin iyi geldiğini deneyiminden bildiği için sessizce yanına oturdu. Kendinden daha az rahat birinin varlığı, o an ona yumuşak ve doğal bir konuşma rahatlığı vermişti; hanımla sohbete başladı.

Yalnız kalsalardı, bu hanımla Miss Helstone hemen çok iyi anlaşırdı. Hanımın hayal edilebilecek en berrak sesi vardı; kırk yaşındaki birinden beklenebilecek olandan kat kat daha yumuşak ve ezgiliydi. Yapısı da belirgin biçimde dolgundu. Caroline bu sesi sevdi; kusursuz olsa da resmî kalan aksanını ve konuşmasını telafi ediyordu. Hanım da Caroline’ın sesini ve kendisini sevdiğini kısa sürede anlardı; on dakika içinde arkadaş olurlardı. Ama Bay Helstone kilimin üzerinde durmuş ikisine de bakıyordu; özellikle de soğuk nezaketine sabırsızlığını, rahat ve kendinden emin olmayışına duyduğu rahatsızlığı açıkça belli eden keskin, alaycı bakışlarıyla yabancı hanıma. Sert bakışları ve hırıltılı sesi kadını gittikçe daha fazla huzursuz etti. Yine de havadan, kır manzarasından ve benzeri şeylerden söz açmaya çalıştı. Fakat uzlaşması güç Bay Helstone bir süre sonra kendini biraz sağır buldu. Kadının söylediklerini açıkça duymuyormuş gibi yaptı; kadın da özenle kurulmuş her boş sözü iki kez tekrarlamak zorunda kaldı. Bu çaba kısa sürede ona fazla geldi. Kafası karışmış, telaşla ayağa kalkmak üzereydi; Miss Keeldar’ın neden geciktiğini bilmediğini, onu aramaya gideceğini telaşla mırıldanıyordu ki Miss Keeldar görünüp onu zahmetten kurtardı. Bahçeden camlı kapıdan içeri giren bu genç kadın, en azından Miss Keeldar olmalıydı.

Rahat tavırların gerçek bir zarafeti vardır; dimdik yürüyen, ince yapılı bir genç kız ona doğru geldiğinde yaşlı Helstone bunu hissetti. Kız, çiçeklerle dolu küçük ipek önlüğünü sol eliyle tutuyor, sağ elini uzatıp neşeyle, “Beni görmeye geleceğinizi biliyordum; Bay Yorke’un beni Jakoben yaptığını düşünseniz bile. Günaydın,” diyordu.

“Ama seni Jakoben yapmayacağız,” diye karşılık verdi. “Hayır, Miss Shirley; cemaatimin çiçeğini elimden alamazlar. Artık aramızdasın, siyasette ve dinde öğrencim olacaksın; sana her iki konuda da sağlam öğretiler vereceğim.”

“Bayan Pryor sizden önce davrandı,” diye yanıtladı Shirley, yaşlı hanıma dönerek. “Biliyorsunuz, Bayan Pryor benim mürebbiyemdi, hâlâ da dostum. En koyu ve katı Torylerin kraliçesi, inançlı kilise kadınlarının da başıdır. Teoloji ve tarih konusunda iyi eğitildim, Bay Helstone, sizi temin ederim.”

Papaz hemen Bayan Pryor’a derin bir selam verdi ve kendisine minnettar olduğunu söyledi.

Eski mürebbiye, siyaset ya da din tartışmalarında yetkin olduğunu reddetti; bu tür meselelerin kadınların zihnine pek uygun olmadığını düşündüğünü açıkladı. Genel olarak düzen ve sadakatten yana olduğunu, elbette resmî kiliseye gerçekten bağlı bulunduğunu kabul etti. Her koşulda değişime karşı olduğunu da ekledi; cümlesini, yeni fikirleri benimsemekte fazlasıyla aceleci olmanın son derece tehlikeli olduğuna dair güçlükle duyulan birkaç sözle bitirdi.

“Umarım Miss Keeldar da sizin gibi düşünüyordur, hanımefendi.”

“Yaş ve mizaç farklılıkları, düşünce farklılıklarına yol açar,” diye yanıtladı. “Gençlerin ve heyecanlıların, soğukkanlı orta yaşlıların görüşlerini paylaşması beklenemez.”

“Öyle mi! Öyle mi! Bağımsızız; kendi aklımızla düşünürüz!” diye haykırdı Bay Helstone. “Belki biraz Jakobeniz, hatta belki gerçekten biraz özgür düşünceliyiz. Hadi, hemen inanç bildirgemizi dinleyelim.”

Varis kızın iki elini tuttu; böylece çiçeklerle dolu önlüğündekilerin hepsi yere döküldü. Ardından onu yanındaki kanepeye oturttu.

“İman bildirisini söyle,” diye buyurdu.

“Havariler’in İman Bildirgesi mi?”

“Evet.”

Küçük bir çocuk gibi söyledi.

“Şimdi de Aziz Athanasius’un İman Bildirgesi’ni. Asıl sınav bu!”

“Çiçeklerimi toplayayım. İşte Tartar geliyor; üzerlerine basacak.”

Tartar iri, güçlü ve vahşi görünümlü, oldukça çirkin bir köpekti; mastiff ile bulldog kırmasıydı. O sırada camlı kapıdan girdi ve doğruca kilime gidip oraya saçılmış taze çiçekleri kokladı. Onları yiyecek olarak küçümsüyor gibiydi; ama kadifemsi taç yapraklarının altlık olmaya yarayabileceğini düşündüğünden, sarımtırak gövdesini üstlerine bırakmak üzere dönüyordu ki Miss Helstone ile Miss Keeldar aynı anda eğilip çiçekleri kurtarmaya koyuldu.

Varis kız, Caroline’ın çiçekleri içine koyması için küçük önlüğünü yeniden uzatırken, “Teşekkür ederim,” dedi. “Bu sizin kızınız mı, Bay Helstone?” diye sordu.

“Yeğenim Caroline.”

Miss Keeldar onunla tokalaştı, sonra da ona baktı. Caroline da ev sahibesine baktı.

Shirley Keeldar’ın Shirley dışında bir adı yoktu: erkek evlat sahibi olmayı dileyen anne babası, sekiz yıllık evlilikten sonra Tanrı onlara yalnızca bir kız çocuğu verince, erkek çocukları olsaydı ona verecekleri eril aile adını kızlarına vermişlerdi. Shirley Keeldar çirkin bir varis değildi; göze hoş görünüyordu. Boyu ve yapısı Miss Helstone’unkine yakındı; belki birkaç santim daha uzundu. Zarif bir bedeni vardı; yüzünde de zarafet sözcüğüyle en iyi anlatılabilecek bir çekicilik bulunuyordu. Doğal teni solgundu ama yüzü zekice ve değişken ifadeler taşıyordu. Caroline gibi sarışın değildi. Görünüşünün ayırt edici renkleri koyu ve berraktı. Yüzüyle alnı duru, gözleri en koyu griydi (içlerinde yeşil ışıklar yoktu; saydam, saf, nötr bir grilik), saçlarıysa koyu kahverengiydi. Yüz hatları seçkindi; bununla uzun, kemikli ve Romalı olduklarını kastetmiyorum. Aksine küçük ve belirsiz sayılabilecek hatlardı. Yalnızca, birkaç Fransızca sözcükle söylemek gerekirse ince, zarif ve zeki olduklarını kastediyorum. Yüzü hareketli ve anlatım doluydu ama değişimleri hemen anlaşılmaz, dili bir bakışta çözülemezdi. Miss Helstone’u ciddiyetle inceledi; başını hafifçe yana eğmiş, düşünceli bir hâli vardı.

“Gördüğünüz gibi, zavallı bir civcivden başka bir şey değil,” dedi Bay Helstone.

“Genç görünüyor, benden de genç. Kaç yaşındasınız?” diye sordu. Sesi, son derece ciddi ve saf olmasa, tepeden bakıyormuş gibi duyulabilirdi.

“On sekiz yıl altı aylık.”

“Ben yirmi bir yaşındayım.”

Başka bir şey söylemedi. Çiçeklerini şimdi masaya koymuş, onları düzenlemekle meşguldü.

“Peki Aziz Athanasius’un İman Bildirgesi?” diye üsteledi papaz. “Hepsine inanıyorsun, değil mi?”

“Hepsini tam hatırlayamıyorum. Önce yeğeninize bir buket vereyim, sonra size de bir çiçek demeti yapacağım, Bay Helstone.”

Bir parlak, iki üç de narin çiçek seçmiş; koyu yeşil bir dal onları belirginleştirmişti. Dikiş kutusundan aldığı ipekle demeti bağladı ve Caroline’ın kucağına bıraktı. Sonra ellerini arkasına koyup konuğuna doğru hafifçe eğilerek ayakta durdu; ağırbaşlı ama yiğit küçük bir şövalyeyi andıran bir duruşu vardı. Saçlarını tarayış biçimi de bu geçici ifadeyi tamamlıyordu: bir şakaktan ayrılmış saçları alnının üzerinde parlak bir yay çiziyor, doğal dalgaları öylesine serbest kıvrımlarla bukleler hâlinde aşağı dökülüyordu ki insan onları kendi saçı sanırdı.

“Yürüyüş sizi yordu mu?” diye sordu.

“Hayır, hiç değil. Çok kısa bir mesafe, yalnızca bir mil.”

“Solgun görünüyorsunuz. Hep böyle solgun mudur?” diye papaza döndü.

“Eskiden senin en kırmızı çiçeğin kadar al yanaklıydı.”

“Neden değişti? Onu ne solgunlaştırdı? Hasta mıydı?”

“Bana değişiklik istediğini söylüyor.”

“Değişikliğe ihtiyacı var. Ona bunu sağlamalısınız. Onu deniz kıyısına göndermelisiniz.”

“Yaz bitmeden göndereceğim. O zamana kadar, itirazınız yoksa, seninle tanışmasını istiyorum.”

“Miss Keeldar’ın itirazı olmayacağından eminim,” dedi Bayan Pryor. “Miss Helstone’un Fieldhead’e sık sık gelmesini bir iyilik sayacağını söyleyebilirim sanırım.”

“Tam da benim düşüncemi dile getirdiniz, hanımefendi,” dedi Shirley, “ve benden önce söylediğiniz için teşekkür ederim. Size şunu da söyleyeyim,” diye devam etti Caroline’a dönerek, “mürebbiyeme de teşekkür etmelisiniz. Herkesi sizin gibi karşılamaz. Sandığınızdan daha dikkate değer birisiniz. Bu sabah, siz gider gitmez, Bayan Pryor’a sizin hakkınızda ne düşündüğünü soracağım. Şimdiye dek karakterlere dair yargılarını şaşırtıcı derecede isabetli bulduğum için ona güvenme eğilimindeyim. Sorularıma olumlu yanıt vereceğini şimdiden kestiriyorum. Yanılıyor muyum, Bayan Pryor?”

“Canım, daha demin Miss Helstone gittikten sonra fikrimi soracağını söyledin. Yanında söylemem pek olası değil.”

“Doğru; belki de yanıtını almam epey zaman alacak. Bay Helstone, Bayan Pryor’un aşırı ihtiyatı bazen beni fena hâlde sabırsızlandırıyor. Fikirleri ortaya çıktığında doğru olmalı; çünkü onları açıklaması bir Lord Chancellor’ın karar vermesi kadar gecikiyor. Ne kadar yalvarsam da bazı insanlar hakkında tek cümle ettiremiyorum.”

Bayan Pryor bu sırada gülümsedi.

“Evet,” dedi öğrencisi, “o gülümsemenin ne anlama geldiğini biliyorum. Kiracı beyimi düşünüyorsunuz. Hollow’dan Bay Moore’u tanıyor musunuz?” diye Bay Helstone’a sordu.

“Evet, evet! Kiracın; öyle ya. Geldiğinden beri onu epey görmüşsündür herhâlde?”

“Görmek zorunda kaldım. İşlerimiz vardı. İşler! Bu sözcük, artık bir kız değil, yetişkin bir kadın, hatta daha fazlası olduğumu fark etmemi sağlıyor. Ben bir esquire’ım! Shirley Keeldar Esquire, benim unvanım böyle olmalı. Bana erkek adı verdiler; erkeklere özgü bir konumum var. Bu bana biraz erkeklik duygusu vermeye yetiyor. Öyle görkemli İngiliz-Belçikalıları, şu Gérard Moore’u karşımda bulup benimle ciddi ciddi iş konuşurken görünce kendimi tam bir beyefendi gibi hissediyorum. Yeni kilise görevlilerini seçtiğinizde beni görevlilerinizden biri yapmalısınız, Bay Helstone. Beni sulh yargıcı, yeoman süvari birliğine de yüzbaşı yapmalılar. Tony Lumpkin’in annesi albay, teyzesi sulh yargıcıydı. Ben neden olamayacakmışım?”

“Memnuniyetle. Bu konuda bir dilekçe düzenlersen, imza listesinin başına adımı yazacağıma söz veriyorum. Ama Moore’dan söz ediyordun?”

“Ah, evet. Bay Moore’u anlamakta, onun hakkında ne düşüneceğime, onu sevip sevmeyeceğime karar vermekte biraz zorlanıyorum. Her mülk sahibinin gurur duyabileceği bir kiracı gibi görünüyor; bu anlamda onunla gurur duyuyorum. Ama komşu olarak nasıl biri? Bayan Pryor’a defalarca ne düşündüğünü sordum, ama doğrudan yanıt vermekten hâlâ kaçınıyor. Umarım siz daha az bilmeceli konuşur ve hemen hükmünüzü açıklarsınız, Bay Helstone. Onu sever misiniz?”

“Şu sıralar hiç sevmem. Adını artık iyi defterimden tümüyle sildim.”

“Ne oldu? Ne yaptı?”

Caroline’ın alçak sesle, “Amcamla onun siyasî görüşleri uyuşmuyor,” diye araya girdi. Tam o anda konuşmasa daha iyi olurdu. Sohbete pek katılmamışken şimdi söze girmesi yersizdi. Konuşur konuşmaz bunu sinirli bir keskinlikle fark etti ve gözlerine kadar kızardı.

“Moore’un siyaseti nedir?” diye sordu Shirley.

“Bir tüccarın siyaseti,” diye karşılık verdi papaz. “Dar görüşlü, bencil ve yurtseverlikten uzak. Savaşın sürmesine karşı durmadan yazıp konuşuyor. Ona tahammül edemiyorum.”

“Savaş ticaretine zarar veriyor. Daha dün bundan söz ettiğini hatırlıyorum. Peki başka ne itirazınız var ona?”

“Bu kadarı yeter.”

Shirley devam etti: “Benim anladığım anlamda beyefendi gibi görünüyor; böyle olmasını düşünmek hoşuma gidiyor.”

Caroline buketindeki parlak çiçeğin mor taç yapraklarını kopardı ve net bir sesle, “Kesinlikle öyle,” diye yanıtladı. Shirley bu cesur onayı duyunca derin, ifade dolu gözleriyle konuşana muzipçe ve dikkatle baktı.

“Hiç değilse onun dostusun,” dedi. “Yokluğunda onu savunuyorsun.”

“Hem dostuyum hem akrabası,” diye hemen yanıtladı Caroline. “Robert Moore benim kuzenim.”

“Öyleyse bana onun hakkında her şeyi anlatabilirsin. Karakterini kısaca tarif et.”

Bu istek Caroline’ı dayanılmaz bir mahcubiyete sürükledi. Yapamadı; yapmaya da çalışmadı. Bayan Pryor hemen onun sessizliğini örttü, güneye uzanan aile bağlarını bildiğini söylediği bir iki komşu aile hakkında Bay Helstone’a çeşitli sorular sormaya başladı. Shirley bakışlarını kısa sürede Miss Helstone’un yüzünden çekti. Sorularını yinelemedi; çiçeklerine dönerek papaz için bir demet seçti. Bay Helstone ayrılırken buketi ona verdi; karşılığında elinin üstüne kondurulan bir öpücüğü kabul etti.

“Benim hatırım için takmayı unutmayın,” dedi.

“Elbette, kalbimin üstünde,” diye karşılık verdi Helstone. “Bayan Pryor, bu müstakbel sulh yargıcına, geleceğin kilise görevlisine, yeoman süvari birliği yüzbaşısına, kısacası Briarfield’in genç toprak sahibine göz kulak olun. Kendini fazla yormasın; avda boynunu kırmasın. Özellikle Hollow yakınındaki o tehlikeli yokuştan inerken dikkat etsin.”

“Yokuş aşağı inmeyi severim,” dedi Shirley. “Hızla inmeyi severim; özellikle de o romantik Hollow’a bayılırım.”

“İçinde değirmen olan romantik bir yer mi?”

“İçinde değirmen olan romantik bir yer. Eski değirmen de beyaz kulübe de kendi tarzında hayranlık uyandırıcı.”

“Peki ya muhasebe odası, Bay Keeldar?”

“Muhasebe odası, çiçek rengindeki misafir salonumdan daha güzel. Muhasebe odasına bayılıyorum.”

“Ya ticaret? Kumaş, yağlı yün, çevreyi kirleten boya tekneleri?”

“Ticarete son derece saygı duyulmalı.”

“Tüccar da kahraman mı? Güzel!”

“Bunu söylediğinize sevindim. Tüccar kahramanca görünüyor diye düşünmüştüm.”

Yaşlı Kazak’la böyle atışırken yüzünde muziplik, canlılık ve neşe ışıldıyordu; yaşlı adam da bu söz düellosundan neredeyse onun kadar keyif alıyordu.

“Yüzbaşı Keeldar, damarlarında tüccar kanı yok. Öyleyse ticareti neden bu kadar seviyorsun?”

“Elbette değirmen sahibiyim. Gelirimin yarısı o Hollow’daki işletmelerden geliyor.”

“Tek söyleyeceğim, ortaklığa girme.”

“Aklıma soktunuz! Aklıma soktunuz!” diye neşeyle gülerek bağırdı. “Artık aklımdan çıkmaz. Teşekkür ederim.” Zambak kadar beyaz, peri kadar ince elini sallayıp verandanın içinde gözden kayboldu; papazla yeğeni kemerli giriş kapısından dışarı çıktılar.

İçindekilere dön

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…