Bölümler 36Şu an: Xxvııı. Bölüm — Âşıklar Arasında Bir Anlaşma
- 1 Bölüm I — İş Başındaki Terzi Çırağı2.587 kelime
- 2 Bölüm II — Ruth Kontluk Adliye Sarayı’na Gidiyor4.628 kelime
- 3 Iıı. Bölüm — Bayan Mason’ın Evinde Bir Pazar3.382 kelime
- 4 Bölüm IV — Tehlikeli Yollarda4.078 kelime
- 5 Bölüm V — Kuzey Galler’de2.106 kelime
- 6 Bölüm VI — Ruth’un Başına Dertler Üşüşüyor2.136 kelime
- 7 Vıı. Bölüm — Kriz — Başında Bekleyiş1.885 kelime
- 8 Vııı. Bölüm — Bayan Bellingham “İşi Usulünce Hallediyor”2.763 kelime
- 9 Bölüm IX — Fırtına Ruhu Dindiriliyor892 kelime
- 10 Bölüm X — Bir Mektup ve Yanıtı1.302 kelime
- 11 Bölüm XI — Thurstan ve Faith Benson3.314 kelime
- 12 On İkinci Bölüm — Galler Dağlarını Gözden Yitirmek2.716 kelime
- 13 Bölüm XIII — Muhalif Mezhep Vaizinin Evi2.949 kelime
- 14 Xıv. Bölüm — Ruth’un Eccleston’daki İlk Pazarı2.250 kelime
- 15 Bölüm XV — Anne ve Çocuk2.201 kelime
- 16 Bölüm XVI — Sally Sevgililerini Anlatıyor, — Hayatın Ödevleri Üzerine Konuşuyor3.614 kelime
- 17 Bölüm XVII — Leonard’ın Vaftizi3.031 kelime
- 18 Xvııı. Bölüm — Ruth, Bay Bradshaw’ın Ailesinde Mürebbiye Oluyor2.597 kelime
- 19 Bölüm XIX — Beş Yıl Sonra3.361 kelime
- 20 Xx. Bölüm — Jemima Yönetilmeyi Reddediyor5.155 kelime
- 21 Xxı. Bölüm — Bay Farquhar’ın İlgisi Başka Yöne Kayar3.607 kelime
- 22 Xxıı. Bölüm — Liberal Aday ve Öncülü3.473 kelime
- 23 Bölüm XXIII — Tanıma5.971 kelime
- 24 Xxıv. Bölüm — Kumlukta Buluşma3.964 kelime
- 25 Xxv. Bölüm — Jemima Bir Keşifte Bulunuyor5.161 kelime
- 26 Xxvı. Bölüm — Bay Bradshaw’ın Erdemli Öfkesi3.320 kelime
- 27 Xxvıı. Bölüm — Gerçeği Savunmaya Hazırlanırken5.187 kelime
- 28 Xxvııı. Bölüm — Âşıklar Arasında Bir Anlaşma3.259 kelime · Okuduğun bölüm
- 29 Xxıx. Bölüm — Sally Parasını Bankadan Çekiyor3.266 kelime
- 30 Xxx. Bölüm — Sahte Senet3.851 kelime
- 31 Xxxı. Bölüm — Dover Arabasının Kazası2.184 kelime
- 32 Xxxıı. Bölüm — Bradshaw Ailesinin Kilise Sırası Yeniden Dolu1.653 kelime
- 33 Xxxııı. Bölüm — Övünülecek Bir Anne1.964 kelime
- 34 Xxxıv. Bölüm2.998 kelime
- 35 Xxxv. Bölüm — Karanlıktan Aydınlığa1.229 kelime
- 36 Xxxvı. Bölüm — Son2.276 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XXVIII. BÖLÜM
Âşıklar Arasında Bir Anlaşma
Dayanmaları için ruhlarını erkenden ve gerçekten güçlendirmiş olmaları iyi olmuştu; çünkü katlanmaları gereken olaylar kısa süre içinde üst üste, üç misli ağırlıkla başlarına geldi.
Bay ve Bayan Benson her akşam en kötüsünün geride kaldığını sanıyor, ama her yeni gün yaralarına dokunan başka bir olay getiriyordu. Tanıdıklarının hepsiyle görüşene kadar kendilerine nasıl bir yakınlıkla davranılacağından emin olamıyorlardı. Bazı durumlarda değişiklik büyüktü ve Bayan Benson da buna o ölçüde öfkeleniyordu. Davranışlardaki bu değişim onu kardeşinden daha çok etkiledi. Kardeşinin en büyük acısı Bradshawların soğukluğuydu. Hassas yaradılışını zaman zaman inciten bütün kusurlarına rağmen—şimdiyse bunları unutmuş, yalnızca iyiliklerini hatırlıyordu—onlar eski, yakın dostları; gösteriş meraklısı olsalar da nazik koruyucuları; ailesinin dışında en çok değer verdiği kişilerdi. Pazar günleri büyük, kare biçimli sıralarının boş kaldığını görmekten; karşılaştıklarında Bay Bradshaw’ın uzaktan, soğukça selam verip elinden geldiğince ondan kaçındığını fark etmekten duyduğu üzüntüyü bir türlü atlatamıyordu. Bir zamanlar kendi evi kadar iyi bildiği evde olup bitenler artık onun için kapalı bir kitaptı; haber alırsa ancak tesadüfen alıyordu. Tam da bu yüzden en çok çökkün hissettiği sırada, sokağın bir dönemecinde Jemima’yla karşılaştı. Ona nasıl sesleneceğini bir an bilemedi; ama Jemima bütün tereddüdünü giderdi. Bir anda iki eliyle onun elini tutmuş, yüzü içten bir sevinçle kızarmıştı.
“Ah, Bay Benson, sizi gördüğüme öyle sevindim ki! Sizinle ilgili her şeyi öğrenmeyi öyle istiyordum! Zavallı Ruth nasıl? Sevgili Ruth! Acımasızlığımdan ötürü beni affedip affetmediğini merak ediyorum. Şimdi yanına gidemem; oysa hatamı telafi edebilmek beni öyle sevindirir, öyle minnettar ederdi ki.”
“Ona acımasız davrandığını hiç duymadım. Eminim kendisi de öyle düşünmüyordur.”
“Düşünmeli; öyle olmak zorunda. Ne yapıyor? Ah! Soracak o kadar çok şeyim var ki dinlemekten asla bıkmam. Babam da...” Bir an duraksadı; canını yakmaktan korkuyordu. Sonra, aralarındaki durumu ve davranışının nedenini anlatırsa Bay Benson’ın daha iyi anlayacağını düşünüp devam etti: “Babam evinize gitmemem gerektiğini söylüyor—ona itaat etmem doğru olur sanırım?”
“Elbette, canım. Bu senin açık görevin. Bize karşı ne hissettiğini biliyoruz.”
“Ah! Ama bir iyilik edebileceksem—size herhangi bir konuda yardımım ya da tesellim dokunacaksa—özellikle Ruth’a, görev olsun olmasın gelirim. Bunun görevim olacağına inanıyorum,” dedi; Bay Benson’ın kesin bir yasak koymasını önlemek için aceleyle konuşuyordu. “Hayır! Endişelenmeyin; bir iyilik edebileceğimi anlayana kadar gelmeyeceğim. Arada sırada Sally’den sizinle ilgili biraz haber alıyorum; yoksa bunca zaman bekleyemezdim. Bay Benson,” diye sürdürdü; yüzü iyice kızarmıştı, “zavallı Ruth için yaptığınızın son derece doğru olduğunu düşünüyorum.”
“Yalan söylemek doğru değildi, canım.”
“Hayır! Belki o konuda değil. Onu kastetmiyordum. Zavallı Ruth’un başına gelenleri çok düşündüm—herkes bundan söz ederken düşünmeden edemedim—ve kendimi, nasıl biri olduğumu düşündüm. Babam, annem, evim ve beni kollayan dostlarım var; Ruth gibi bir ayartmayla karşılaşmam olası değil. Ama ah, Bay Benson,” dedi konuşmaya başladığından beri ilk kez gözlerini ona kaldırdı; gözleri yaşla doluydu. “Geçen yıl neler düşünüp hissettiğimi bilseydiniz, karşıma çıkan her ayartmaya nasıl boyun eğdiğimi anlardınız. İçimde ne iyilik ne de güç olduğunu, tıpkı Ruth gibi olabileceğimi—hatta yaradılışım gereği daha inatçı ve tutkulu olduğum için ondan da beter olabileceğimi görünce, onun için yaptığınız şeyden ötürü size öyle minnet duyuyor, sizi öyle seviyorum ki! Şimdi bana gerçekten, içtenlikle söyler misiniz, Ruth için yapabileceğim bir şey var mı? Bana bunu vadederseniz babama gereksiz yere karşı çıkmam; vadetmezseniz çıkar, daha bu öğleden sonra hepinizin yanına gelirim. Unutmayın, size güveniyorum!” dedi, konuşmasını kesip uzaklaşırken. Sonra geri dönüp Leonard’ın hâlini hatırını sordu.
“Bir şeyler biliyor olmalı,” dedi. “Çok etkileniyor mu?”
“Hem de çok,” dedi Bay Benson. Jemima kederle başını salladı.
“Bu ona ağır geliyor,” dedi.
“Evet,” diye karşılık verdi Bay Benson.
Gerçekten de evde onları en çok kaygılandıran Leonard’dı. Sağlığı bozulmuş gibiydi; uykusunda yarım yamalak cümleler söylüyor, rüyalarında annesini savunmak için zalim ve öfkeli bir dünyayla savaştığını belli ediyordu. Ardından kendi kendine feryat ediyor, utançla ilgili kederli sözler ediyordu; bunları kulaklarının işitmiş olduğunu hiç düşünmemişlerdi. Gündüzleri genellikle ağırbaşlı ve sessizdi; ama iştahı değişkendi. Sokaklara çıkmaya da besbelli korkuyor, insanların onu parmakla gösterip konuşmasından çekiniyordu. Her biri içinden ona başka bir yerde zaman geçirtmeyi istiyordu; ama gerekli para nereden bulunacaktı?
Huyları değişkenleşmişti. Bazen annesine karşı son derece somurtkan davranıyor, sonra da tutkulu bir pişmanlığa kapılıyordu. Bay Benson, Ruth’un çocuğunun onu terslemesi karşısında yüzüne yerleşen acıyı görünce sabrını yitiriyor; daha doğrusu, delikanlının yetiştirilmesi için Ruth’unkinden daha güçlü, daha sert bir el gerektiğine inanıyordu. Ama Bay Benson’ın böyle söylediğini duyunca Ruth ona yalvardı.
“Leonard’a sabır gösterin,” dedi. “Yüreğinde kaynayan öfkeyi ben hak ettim. Sevgisini ve saygısını geri kazanabilecek tek kişi benim. Korkmuyorum. Doğru olanı yapmak için gerçekten uzun süre çabaladığımı gördüğünde beni sevmeli. Korkmuyorum.”
Daha konuşurken bile dudakları titriyor, kaygılı bir heyecanla yüzünün rengi gelip gidiyordu. Bu yüzden Bay Benson sesini çıkarmadı ve Ruth’un kendi yolunda ilerlemesine izin verdi. Çocuğunun yüreğinin her kıvrımında olup biteni sezmesini sağlayan içgüdüyü görmek güzeldi; böylece onu yatıştıracak ya da güçlendirecek doğru sözleri her zaman bulabiliyordu. Dikkati hiç eksilmeden sürüyordu; ama bu dikkatte kendini lekeleyen hiçbir düşünce yoktu. Öyle olmasaydı, Leonard’ın sevgisini gölgeleyen ve onu sadık yüreğinden başka herkesten gizleyen utanç bulutları yüzünden durup ağlamaya sık sık yönelirdi. Çocuğu karamsar bir sessizliğe bürünse ya da görünüşte katı ve soğuk davransa da onun hâlâ kendi sevgi dolu oğlu olduğuna inanıyor, bunu biliyordu. Bay Benson da bütün bunları görünce, Ruth’un Leonard’a doğru davranış yasasına uymayı, her eylemini yerine getirme biçiminde Görev’i tanımayı farkına varmadan öğretişini hayranlıkla izlemekten kendini alamıyordu. Bunu gördüğünde, ardından bütün iyiliklerin geleceğini; annesinin sonsuz sevgisinin çocuğun yüreği üzerindeki haklarının sonunda kabul edileceğini biliyordu. Ruth bu hakları hiç öne sürmeyip, Leonard’ın onları bir süreliğine unutmasına yol açan gerekçenin gücünü sessizce kabul ettiği için, çocuk bunları daha da içtenlikle benimseyecekti. Zamanla Leonard’ın annesine karşı kaba ve somurtkan davranışlarına duyduğu pişmanlık—bu davranışlar, ona tutkuyla ve aralıklarla sarıldığı sevgi taşkınlıklarıyla birbirini izliyordu—tövbe niteliği kazandı; aynı şeyleri yinelememeye çalıştı. Yine de sağlığı nazikti; dışarı çıkmaya isteksizdi; yaşına uygun olandan çok daha ağırbaşlı ve kederliydi. Geçmişte yaşananların kaçınılmaz sonucuydu bu. Ruth’un sabırlı olması, gizlice dua etmesi ve ihtiyaç duyduğu güç için gözyaşları dökmesi gerekiyordu.
Ruth, hikâyesi duyulduktan sonra sokaklara çıkmaktan korkmanın ne demek olduğunu biliyordu. Günlerce bu çabadan sessizce kaçındı. Ama bir akşam alacakaranlık yaklaşırken Bayan Benson meşguldü ve ondan bir iş için dışarı çıkmasını istedi; Ruth kalkıp sessizce itaat etti. İçindeki acılar hakkında susması, yaradılışındaki kendine özgü, ince güzelliğin yalnızca bir yanıydı; “cezasını kabullenişindeki” sabrın da bir parçasıydı. İçgüdüleri ona, pişmanlığını uzun uzun dile getirerek başkalarını üzmenin doğru olmadığını; en kutsal tövbenin sessiz ve gündelik bir özveriden ibaret olduğunu söylüyordu. Yine de kimi zaman hiçbir şey yapmadan durmaktan acıyla yoruluyordu. Hizmet etmeye, çalışmaya can atıyordu; ama herkes emeğini küçümsüyordu. Daha önce de söylediğim gibi, son birkaç yılda zihni iyi eğitilmişti; şimdi edindiği bütün bilgiyi Leonard’ı yetiştirmek için kullanıyordu. Bay Benson da Ruth’un ihtiyaç duyduğu uğraşlardan birini sağlayacağını düşündüğünden, bu işi seve seve ona bırakmıştı. Evde elinden gelen her işi yaparak yararlı olmaya çalışıyordu; ama Bay Bradshawların evinde bulunmadığı süre boyunca ev işlerinin düzeni onsuz kurulmuştu. Üstelik artık gereksiz bütün masrafları kısmaya çalıştıkları için üç kadına iş bulmak bazen zordu. Ruth boş saatlerinde yapabileceği bir iş bulma olasılığını defalarca aklından geçirdi, ama hiçbir yerde bulamadı. Arzusunu bilen Sally ara sıra ona dikiş işi buluyordu; ama işler kaba saba, basit ve çabucak biten türdendi, ücreti de azdı. Ne olursa olsun Ruth işi kabul ediyor, eve yalnızca birkaç peni kazandırsa bile minnetle çalışıyordu. Büyük bir para sıkıntısı çektiklerini söylemek istemiyorum; yalnızca harcamaları yeniden düzenlemeleri, hiçbir zaman pek savurgan olmamış olsalar da isteklerini azaltmaları gerekiyordu.
Ruth’un yılda kırk sterlinlik maaşı kesilmişti; Sally’nin deyişiyle, iaşesinin daha büyük bir kısmı artık Bensonların üzerine kalmıştı. Bay Benson vaizlik maaşı olarak yılda yaklaşık seksen sterlin alıyordu. Bunun yirmi sterlininin Bay Bradshaw’dan geldiğini biliyordu. Kilise sırası kiralarını toplamaya memur edilen yaşlı adam üç aylık ödemeyi getirince, miktarın azalmadığını gördü ve sebebini sordu. Bay Bradshaw’ın toplayıcıya şapele bir daha asla gelmeyeceğini söylediğini, ama elbette sıra kirasını yine de ödeyeceğini eklediğini öğrendi. Bay Benson bunu kabul edemezdi; yaşlı adama, terk ettiği vaizinin alamayacağı bu parayı Bay Bradshaw’a geri götürme görevi verildi.
Bay ve Bayan Benson, daha mutlu günlerde Bay Bradshaw’ın onlar için kanal hisselerine yatırdığı bir paradan yılda otuz ya da kırk sterlin gelir elde ediyorlardı. Toplam gelirleri yılda yüz sterlinin çok da altında değildi; ayrıca Chapel-house’da kira ödemeden yaşıyorlardı. Bu yüzden Ruth’un küçük kazancı, gerçek ve maddi hesapta pek az şey ifade ediyordu; ama başka bir anlamda çok değerliydi. Bayan Benson da kazandığı parayı her zaman sade ve sakin bir tavırla alıyordu. Zamanla Bay Benson, incelikli ve doğal bir biçimde Ruth’un zamanının bir kısmını doldurdu. Onu, çevresindeki yoksullara yardım ederken alışık olduğu işlerde çalıştırdı. Şimdi hayatlarında ne kadar huzur ve güzellik varsa, hepsi sağlam bir doğruluk temeli üzerinde kazanılmıştı. Ruth dünyadaki yerini en alt basamaklardan bulmaya başlamış olsa da en azından temelde hiçbir kusur yoktu.
En büyük kaygıları hâlâ Leonard’dı. Bazen, çocukluğun direncini böylesine sınayan bu sıkıntıların hepsine dayanıp dayanamayacağı sorusu akıllarına geliyordu. Sonra Leonard’ın annesi için ne değerli bir nimet, ne gerçek bir ateş sütunu olduğunu; o olmadığında gecenin ne kadar karanlık, çölün ne kadar kasvetli olacağını düşünüyorlardı. Çocuk da anne de Tanrı’nın elçisiydi; birbirlerinin meleğiydiler.
Bradshawlar hakkında haberler arasında uzun boşluklar oluyordu. Bay Bradshaw sonunda Abermouth’taki evi satın almıştı; sık sık orada kalıyorlardı. Bensonlar eski dostlarının ailesinden en çok Bay Farquhar aracılığıyla haber alıyordu. Bay Farquhar, Bay Benson’ın Jemima’yla sokakta karşılaşmasından yaklaşık bir ay sonra onu ziyarete geldi. Kimseye pek ziyarete gitmezdi; Bay Benson’a karşı her zaman çok içten ve dostça duygular besleyip göstermiş olsa da Chapel-house’a nadiren uğramıştı. Bay Benson onu nazikçe karşıladı, ama ziyaretin sonuna doğru gelişine özel bir sebep söylemesini bekliyordu. Hele Bay Farquhar günün konuları hakkında biraz dalgın konuşuyor, sanki aklını en çok meşgul eden şeyler bunlar değilmiş gibi davranıyordu. Gerçek şuydu ki, Leonard’ı gezintiye çıkarmak üzere o odada beklediği son zamanı düşünmeden edemiyordu; Leonard hazırlanmışken Ruth’un onu içeri getirebileceği fikri yüreğinin her zamankinden hızlı çarpmasına yol açmıştı. Şimdi Ruth’u sık sık hatırlıyordu; ama ona duyduğu hayranlıkta daha ileri gitmediği, sevgisini hiç dile getirmediği ve inandığına göre, hayranlığından ve aklından doğan o yeni filizlenmiş aşktan kimsenin haberdar olmadığı için kendini pek bahtiyar, hatta kendi kendini kutlayacak kadar memnun hissediyordu. Ruth’un öyküsünün Eccleston’da yarattığı dokuz günlük sansasyona karışmaktan kurtulduğu için de memnundu. Yine de ona karşı hisleri öylesine güçlüydü ki, adına yöneltilen her eleştiri, canını çok derinden yakıyordu. Bu eleştiriler çoğu zaman abartılıydı; ama davanın dış koşullarına ilişkin yargılarında haklı olduklarında bile Bay Farquhar için aynı ölçüde acı verici ve üzücüydüler. Jemima’ya yeniden yakınlık duymaya başlamasına, Bayan Bradshaw’ın kızının Ruth’u savunmasından kocasının ne kadar öfkelendiğini anlatması yol açmıştı. Jemima Ruth’un lehine temkinli savunmalarını ve iyi niyetli açıklamalarını dile getirdiğinde —daha fazlasını yapmaya cesaret edememişti— ona teşekkür edebilir, neredeyse onu kutsayabilirdi. Jemima, kendisi için büyük bir sarsıntı olan bu keşiften bir parça alçakgönüllülük öğrenmişti; ayakta dururken düşmemeye dikkat etmesi gerektiğini anlamıştı. Ruth’a beslediği nefretin şiddetini bir kez fark edince, bütün görüşlerini dile getirirken daha ölçülü ve ketum olmuştu. Gururundan ne kadar arındığını, şimdi Bay Farquhar’ın kendisine yeniden ilgi duymasına yol açan şeyin, uygun ya da mümkün olduğu her yerde rakibini içtenlikle savunması olduğunun farkına varması gösteriyordu. Bay Farquhar, Jemima’nın Ruth’a duyduğu büyük hayranlıktan haberdar olduğunu hiç bilmiyordu; Jemima’nın onu kıskanacak kadar önemsediğini de bilmiyordu. Artık aralarındaki adı konmamış bağ, Ruth için duydukları keder, şefkat ve acımaydı. Jemima’da bu duygular ateşliydi ve eyleme dönüşmeyi istiyordu; Bay Farquhar’da ise bunlara, tatsız bir duruma ve acı verici bir şöhrete bulaşmadığı için duyduğu minnettarlık güçlü biçimde karışıyordu. Doğal ihtiyatı, bir kadını eş olarak düşünmeden önce onun doğumundan başlayarak geçmişini öğrenmeye karar vermesine yol açmıştı. Aynı ihtiyatın içe dönük yanı da Ruth’a fazla acıma duymaktan korkmasına neden oluyordu; çünkü bu duygunun onu nerelere götürebileceğini düşünüyordu. Yine de Ruth’a ve Leonard’a duyduğu eski yakınlıkla Bensonlara duyduğu saygı, Jemima’nın, aile hakkında genel olarak, özellikle de Ruth hakkında bir şeyler öğrenebilmesi için Bay Benson’ı ziyaret etmesi yönündeki içten ricasını seve seve kabul etmesine yol açtı. Böylece Bay Benson’ın çalışma odasındaki ateşin yanında oturmuş, dalgın dalgın onunla konuşuyordu. Konunun nasıl açıldığını bilmiyordu; dikkatinin yarısından fazlası başka yerdeydi. Siyasetten söz ederlerken Bay Farquhar, Bay Benson’ın hiçbir gazete almadığını öğrendi.
“Size Times’ımı göndermeme izin verir misiniz? Genellikle saat on ikiden önce işim bitiyor; ondan sonra evimde gerçekten atık kâğıttan farksız oluyor. Kullanırsanız beni memnun edersiniz.”
“Bunu düşündüğünüz için size gerçekten minnettarım. Ama göndermekle uğraşmayın; Leonard gelip alabilir.”
“Leonard şimdi nasıl?” diye sordu Bay Farquhar; kayıtsız görünmeye çalışıyordu, ama Bay Benson’ın cevabını beklerken gözlerine ciddi ve anlayışlı bir ifade çöktü. “Son zamanlarda karşılaşmadım.”
“Hayır!” dedi Bay Benson; o da her zamanki ses tonuyla konuşmaya çalışsa da yüzünde acılı bir ifade vardı.
“Leonard güçlü değil; onu dışarı çıkmaya pek razı edemiyoruz.”
Bir iki dakika sessizlik oldu. Bay Farquhar bu sırada istemeden iç çekişini bastırmaya çalıştı. Sonra birden kendini toparlayıp konuyu değiştirmeye karar verdi ve şöyle dedi:
“Sir Thomas Campbell’ın Baden’deki davranışlarının açığa çıkarılmasına ilişkin oldukça uzun bir yazı bulacaksınız. Baron unvanına rağmen tam bir dolandırıcı gibi görünüyor. Sanırım gazeteler şu sıralar önlerine çıkan her şeyi yayımlamaktan memnun.”
“Sir Thomas Campbell kim?” diye sordu Bay Benson.
“Ah, Bay Donne’ın kızıyla nişanlandığına dair haberi duymuşsunuzdur sanmıştım; sanırım doğru. Babasının davranışları herkesin önünde ortaya döküldükten sonra kızın onu terk etmiş olmasına artık sevinmeli, herhalde.” (Bay Farquhar bunun beceriksizce söylenmiş bir söz olduğunu fark etti ve fazla bağlantı kurmadan devam ederek konuyu örtbas etmeye çalıştı.)
“Yüksek sosyeteden bütün bu evlilik tasarılarıyla ilgili haberleri bana Dick Bradshaw veriyor. Bunlar pek benim ilgilendiğim şeyler değil; ama işlerin başına geçmek için Londra’dan buraya döndüğünden beri, sözde yüksek sosyetenin haberlerini ve dedikodularını eskisinden çok daha fazla duyar oldum. Bay Donne’ın yaptıkları da özellikle ilgisini çekiyor gibi.”
“Yani Bay Donne, Bayan Campbell’la nişanlı, öyle mi?”
“Nişanlıydı; doğru anladıysam kız nişanı bozup bir Rus prensiyle evlenmek için ayrıldı. Dick Bradshaw bunun daha iyi bir evlilik olduğunu söyledi. İnanın,” diye ekledi Bay Farquhar gülümseyerek, “bu tür haberleri öylece dinleyip geçerim; bu sabahki Times genç hanımın babasının rezaletini uzun uzun anlatmasaydı muhtemelen hepsini unutmuş olurdum.”
“Richard Bradshaw Londra’dan tamamen ayrıldı, öyle mi?” diye sordu Bay Benson. Onun için eski koruyucusunun ailesi, gelmiş geçmiş ya da gelecekteki bütün Campbelllardan çok daha fazla ilgi çekiyordu.
“Evet. Buraya yerleşmeye geldi. Umarım başarılı olur da kendisinden büyük beklentileri olan babasını hayal kırıklığına uğratmaz. Herhangi bir genç adamın bu beklentileri karşılayıp karşılayamayacağından emin değilim.” Bay Farquhar daha fazlasını söyleyebilirdi ama Dick Bradshaw, Jemima’nın kardeşiydi ve Jemima onun için kaygılanıyordu.
“Umarım Richard’ın hayal kırıklığı, babasının başına böyle bir düş kırıklığı ve keder getirmez,” diye karşılık verdi Bay Benson.
“Jemima… Bayan Bradshaw,” dedi Bay Farquhar tereddütle, “hepinizi merak ediyor. Hepinizin iyi olduğunu söyleyebilir miyim?” (Hepiniz sözcüğünü özellikle vurgulamıştı.) “Yani…”
“Teşekkür ederim. Bizim için ona da teşekkür edin. Leonard dışında hepimiz iyiyiz. Daha önce söylediğim gibi, onun sağlığı güçlü değil. Ama sabretmeliyiz. Zaman ve annesinin ona duyduğu böylesine adanmış, şefkatli sevgi çok şeyi düzeltir.”
Bay Farquhar sustu.
“Gazeteleri almak için onu benim eve gönderin. Düzenli egzersiz yapması ve insan içine çıkması biraz da olsa gerekli. Er ya da geç bunu yapmalı.”
Ayrılırken iki bey el sıkıştı; ama ne Ruth’tan ne de Leonard’dan bir daha söz edildi.
Böylece Leonard gazeteleri almaya gitti. Arka sokaklardan sessizce ilerler, başı eğik halde koşar, annesinin çocuğu diye parmakla gösterilme korkusuyla küçücük yüreği küt küt atardı. Sonra böylece geri döner, titreyerek Sally’nin yanına koşardı. Sally de merhamet ve şefkat dolu, sert sözlerle onu göğsüne bastırıp yatıştırırdı.
Bay Farquhar onunla konuşmak, tabiri caizse yabanıllığını yatıştırmak için Leonard’ı yakalamaya çalıştı. Zamanla çocuğun ilgisini yeterince çekmeyi ve onu evde, ahırlarda ya da bahçede biraz kalmaya razı etmeyi başardı. Ama ne kadar hoş bir ziyaret olursa olsun, sonunda sokaklardan koşarak geçmesi gerektiği düşüncesi Leonard’ı hep korkutuyordu.
Bay Farquhar, böylece başlattığı Bensonlarla görüşmeyi sürdürdü. Ziyaretlerine devam etti: pek konuşulmayan, siyaset ya da yerel haberlerin ele alındığı, birbirine yabancı düşmüş iki ailenin hâlinin hatırının sorulup cevaplandığı sakin ziyaretlerdi bunlar. Bay Farquhar’ın anlattıkları o kadar az değişiyordu ki Jemima daha fazla ayrıntı öğrenmek istiyordu.
“Ah, Bay Farquhar!” dedi. “Sizce size doğruyu söylüyorlar mı? Ruth’un kendisiyle Leonard’ın geçimini sağlamak için ne yaptığını merak ediyorum. Duyabileceğiniz hiçbir şey yok diyorsunuz; tabii doğrudan soruyu da sormamak gerekir. Yine de bir şekilde darlık çekiyor olmaları gerektiğinden eminim. Leonard’ın sağlığı güçleniyor mu sizce?”
“Emin değilim. Hızla büyüyor; başına gelen böylesine ağır bir darbe de onu yaşıtlarının çoğundan daha düşünceli ve kaygılı kılacaktır. Bu iki durum onu zayıf ve solgun gösterebilir; gerçekten de öyle.”
“Ah, gidip hepsini görmeyi ne çok isterdim! Durumun aslını bir anda anlayabilirdim.” Sesi eski sabırsızlığından hafifçe izler taşıyordu.
“Yeniden gideceğim; gözlemlememi istediğiniz şeylere özellikle dikkat ederim. Elbette doğrudan bir şey sormaya, hatta son zamanlarda olanlara herhangi bir biçimde değinmeye çekindiğimi anlıyorsunuz.”
“Peki Ruth’u hiç tesadüfen görmüyor musunuz?”
“Hiç!”
Bu son soru sorulup cevaplanırken birbirlerine bakmadılar.
“Yarın gazeteyi kendim götüreceğim. Yeniden uğramak için bahanem olur; olup biteni iyice anlamaya çalışırım ama başarılı olacağımdan pek umudum yok.”
“Ah, teşekkür ederim. Size çok zahmet veriyorum ama çok naziksiniz.”
“Nazik mi, Jemima!” diye tekrarladı. Öyle bir ses tonuyla söylemişti ki Jemima kıpkırmızı kesildi. “Beni nasıl ödüllendirebileceğini söylemem gerekmez mi? Bana Walter der misin? Yalnızca bir kez, ‘Teşekkür ederim, Walter,’ der misin?”
Jemima, sözlerin söylendiği sesin ve tonun etkisiyle yumuşadığını hissetti. Ama aşkının derinliğini fark etmesi, kendini bırakmaktan korkmasına ve özsaygısını yeniden kazanabilmek için Bay Farquhar’ın ona kur yapmasını istemesine yol açıyordu.
“Hayır!” dedi. “Sana öyle diyebileceğimi sanmıyorum. Çok yaşlısın. Saygısızlık olur.” Bunu yarı şaka olarak söylemişti; onun yaşına yaptığı bu göndermeyi Bay Farquhar’ın bu kadar ciddiye alacağını hiç düşünmemişti. Adam ayağa kalktı ve sesi değişerek, soğukça, bir formalite gereği ona “Hoşça kal” dedi. Jemima’nın yüreği burkuldu; yine de eski gururu içindeydi. Ama Bay Farquhar tam kapıya varmışken ansızın gelen bir dürtüyle seslendi:
“Seni gücendirmedim, değil mi Walter?”
Arkasını döndü; içini bir sevinç dalgası kaplamıştı. Jemima gül kadar kızarmış, gözlerini yere indirmişti.
Yarım saat sonra, “Ruth’u görmeye gitmemi yasaklamayacaksın, değil mi? Çünkü yasaklarsan sana şimdiden söyleyeyim, sözünü dinlemeyeceğim,” dediğinde de gözlerini kaldırmamıştı. Bu sözlerin akla getirdiği, gelecekte onun davranışları üzerinde kullanma hakkına sahip olacağı denetim düşüncesiyle, beline doladığı kol onu daha da şefkatle kavradı.
“Söyle bakalım,” dedi, “bu son mutlu saatte bana gösterdiğin iyiliğin ne kadarı, eş olunca kızı olduğundan daha özgür olma isteğinden kaynaklandı?”
Bay Farquhar’ın, onu kabul etmeden önce aşkına ek bir gerekçeye ihtiyaç duyduğunu düşünmesinden neredeyse memnundu. Ona uzun zamandır beslediği derin ve tutkulu sevgiyi ele verdiğinden korkuyordu. Kendi mutluluğunun verdiği sevinçle kendinden geçmişti. Bir süre sustu. Sonunda şöyle dedi:
“Londra’dan bana ilk kez fıstıklı şeker getirdiğin günlerden beri sana ne kadar sadık kaldığımı bilmiyorsun sanırım; o zaman daha küçücük bir kızdım.”
“Ben de sana bundan daha az sadık kalmadım,” dedi; çünkü Ruth’a duyduğu aşkın anısı gerçekten tümüyle silinmişti ve kendini vefanın timsali sanıyordu. “Beni epey sınadın. Ne cadaloz olmuştun!”
Jemima iç çekti. Şimdiki mutluluğunu ne kadar az hak ettiğinin farkına varmıştı; Ruth’un, kıskanç rakibinin arzuladığı sevgiyi gördüğü dönemde yüreğinde alevlenen kötü düşünceleri hatırladıkça alçakgönüllü hissediyordu. O zamanı çok iyi hatırlıyordu, Bay Farquhar unutmuş olabilirdi.
“Babanla konuşabilir miyim, Jemima?”
Hayır! Adını koyamadığı, vazgeçirilemediği bir nedenle aralarındaki anlaşmayı gizli tutmak istiyordu. Ailesinden beklediği tebriklerden kaçınmayı doğal olarak arzuluyordu. Babasının bu ilişkinin tamamını, kızı için uygun bir eş bulup işi tatlıya bağlamak olarak görmesinden çekiniyordu: Bay Farquhar onun ortağı olduğundan şirketten sermaye çekilmesini gerektirmeyecekti. Richard’ın da kız kardeşinin böylesine iyi bir kısmeti “kapmasına” daha gürültülü bir sevinç göstermesinden korkuyordu. Haber vermek için can attığı tek kişi, saf yürekli annesiydi. Annesinin tebriklerinin onu incitmeyeceğini biliyordu; annesinin sözleri aşkının bütün ihtişamını yansıtmasa bile. Ama annesinin öğrendiği her şey babasına da ulaşırdı. Bu yüzden hiç değilse şimdilik gizli durumunun sevincini tek başına yaşamaya karar verdi. Herkesten çok özlediği anlayışın Ruth’tan gelmesini istiyordu; ama böyle bir olayı ilk önce anne babasına bildirmesi gerekiyordu. Bay Farquhar’ın davranışlarına çok sıkı kurallar koydu; onunla her zamankinden daha çok tartışıp fikir ayrılığına düştü. Yine de anlaşmazlıkları sürerken yüreğinde onunla gizli ve sevinçli bir uzlaşma taşıyordu; çünkü fikir birliği, aşkın bütünlüğü ve kusursuzluğu için her zaman —hatta sanırım çoğu zaman— gerekli değildir.
Bay Bradshaw, kendi deyişiyle Ruth’un “yakalanıp foyasının ortaya çıkmasından” sonra bir daha hiçbir mürebbiye tutamayacağını söylemişti. Bunun üzerine Mary ile Elizabeth ertesi Noel okula gönderilmiş; ailede bıraktıkları boşluk, Londra’dan ayrılıp ortak olarak işe alınan Bay Richard Bradshaw’ın dönüşüyle ancak yetersizce doldurulmuştu.
Bölüm etkileşimi
