Bölümler 36Şu an: Bölüm XIII — Muhalif Mezhep Vaizinin Evi
- 1 Bölüm I — İş Başındaki Terzi Çırağı2.587 kelime
- 2 Bölüm II — Ruth Kontluk Adliye Sarayı’na Gidiyor4.628 kelime
- 3 Iıı. Bölüm — Bayan Mason’ın Evinde Bir Pazar3.382 kelime
- 4 Bölüm IV — Tehlikeli Yollarda4.078 kelime
- 5 Bölüm V — Kuzey Galler’de2.106 kelime
- 6 Bölüm VI — Ruth’un Başına Dertler Üşüşüyor2.136 kelime
- 7 Vıı. Bölüm — Kriz — Başında Bekleyiş1.885 kelime
- 8 Vııı. Bölüm — Bayan Bellingham “İşi Usulünce Hallediyor”2.763 kelime
- 9 Bölüm IX — Fırtına Ruhu Dindiriliyor892 kelime
- 10 Bölüm X — Bir Mektup ve Yanıtı1.302 kelime
- 11 Bölüm XI — Thurstan ve Faith Benson3.314 kelime
- 12 On İkinci Bölüm — Galler Dağlarını Gözden Yitirmek2.716 kelime
- 13 Bölüm XIII — Muhalif Mezhep Vaizinin Evi2.949 kelime · Okuduğun bölüm
- 14 Xıv. Bölüm — Ruth’un Eccleston’daki İlk Pazarı2.250 kelime
- 15 Bölüm XV — Anne ve Çocuk2.201 kelime
- 16 Bölüm XVI — Sally Sevgililerini Anlatıyor, — Hayatın Ödevleri Üzerine Konuşuyor3.614 kelime
- 17 Bölüm XVII — Leonard’ın Vaftizi3.031 kelime
- 18 Xvııı. Bölüm — Ruth, Bay Bradshaw’ın Ailesinde Mürebbiye Oluyor2.597 kelime
- 19 Bölüm XIX — Beş Yıl Sonra3.361 kelime
- 20 Xx. Bölüm — Jemima Yönetilmeyi Reddediyor5.155 kelime
- 21 Xxı. Bölüm — Bay Farquhar’ın İlgisi Başka Yöne Kayar3.607 kelime
- 22 Xxıı. Bölüm — Liberal Aday ve Öncülü3.473 kelime
- 23 Bölüm XXIII — Tanıma5.971 kelime
- 24 Xxıv. Bölüm — Kumlukta Buluşma3.964 kelime
- 25 Xxv. Bölüm — Jemima Bir Keşifte Bulunuyor5.161 kelime
- 26 Xxvı. Bölüm — Bay Bradshaw’ın Erdemli Öfkesi3.320 kelime
- 27 Xxvıı. Bölüm — Gerçeği Savunmaya Hazırlanırken5.187 kelime
- 28 Xxvııı. Bölüm — Âşıklar Arasında Bir Anlaşma3.259 kelime
- 29 Xxıx. Bölüm — Sally Parasını Bankadan Çekiyor3.266 kelime
- 30 Xxx. Bölüm — Sahte Senet3.851 kelime
- 31 Xxxı. Bölüm — Dover Arabasının Kazası2.184 kelime
- 32 Xxxıı. Bölüm — Bradshaw Ailesinin Kilise Sırası Yeniden Dolu1.653 kelime
- 33 Xxxııı. Bölüm — Övünülecek Bir Anne1.964 kelime
- 34 Xxxıv. Bölüm2.998 kelime
- 35 Xxxv. Bölüm — Karanlıktan Aydınlığa1.229 kelime
- 36 Xxxvı. Bölüm — Son2.276 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
BÖLÜM XIII
Muhalif Mezhep Vaizinin Evi
Bayan Benson, gün ortasında biraz yitirdiği bütün canlılığına yeniden kavuşmuştu; ayağı kendi memleketinin taşlarına basıyordu—hem de ne kadar engebeli taşlardı bunlar!—ve evine, tanıdıklarının arasına yaklaşmıştı. Bay Benson bile Ben’le çok neşeli konuşuyor, Ruth’un adlarını yadırgadığı kişiler hakkında ona pek çok soru soruyordu. Ruth üşümüş, bitkin düşmüştü. Bayan Benson’ın uzattığı kolu tuttu ve Bay Benson’ın evinin bulunduğu küçük, sakin sokağa varana kadar kendini güçlükle sürükledi. Sokak öyle sessizdi ki ayak sesleri gürültülü bir patırtı gibi duyuluyor, Abdallah’ın gelişini duyuran “borunun görkemli sesi” misali yaklaştıklarını haber veriyordu. Bir kapı hızla açıldı; önlerinde ışıklandırılmış bir antre belirdi. İçeri girer girmez kapının arkasından, yüzü sevinçle ışıldayan, tıknaz, yaşlı bir hizmetçi çıktı.
“Aman, şükürler olsun! Döndünüz mü? Sizsiz kaybolup gideceğim sanmıştım.”
Bay Benson’ın elini içtenlikle sıktı, Bayan Benson’ı sıcak sıcak öptü; sonra Ruth’a dönüp yüksek sesle fısıldadı:
“Şu kim?”
Bay Benson sustu ve bir adım ilerledi. Bayan Benson hiç çekinmeden yüksek sesle cevap verdi:
“Notumda sözünü ettiğim hanımefendi, Sally—uzak bir akrabamız, Bayan Denbigh.”
“Evet ama dul olduğunu söylemiştiniz. Bu genç şey dul mu?”
“Evet, bu Bayan Denbigh,” diye karşılık verdi Bayan Benson.
“Annesi olsaydım, koca yerine ona şekerleme verirdim. Ona daha çok yakışırmış.”
“Sus, Sally, sus! Bak, efendin şu ağır sandığı oynatmaya çalışıyor.” Bayan Benson, Sally’nin dikkatini efendisine çekerken doğru hesap yapmıştı. Herkes, Sally’nin kendisi de dâhil, onun sakatlığının daha bebek denecek yaştayken Sally’nin bakımına emanet edildiği sırada düşmesinden kaynaklandığına inanıyordu. O zamanlar Sally de kendisinden yalnız birkaç yaş büyük, küçük bir bakıcı kızdı. Zavallı kızcağız yıllarca dar yatağında ağlayarak uykuya dalmış, dikkatsizliğinin gözbebeğine getirdiği felaket için içini dökmüştü. Thurstan Benson’ın karakterinde büyük payı olan şefkatli annesinin onu bağışlaması bile bu kendini suçlama duygusunu azaltmamıştı. Sally’nin yüreğine teselli, onu asla bırakmayacağına, terk etmeyeceğine ve ömrü boyunca ona sadakatle hizmet edeceğine dair zamanla oluşan kararlılıkla sızmıştı; o da sözüne bağlı kalmıştı. Bayan Benson’ı seviyordu, ama erkek kardeşine neredeyse tapıyordu. Ona duyduğu saygı yüreğindeydi; davranışlarında her zaman belli olmuyordu. Ama onu kendisi azarlasa da başkasına bu hakkı tanımazdı. Bayan Benson ağabeyine karşı çıkıp sözlerinin ya da yaptıklarının daha iyi olabileceğini düşünmeye kalkışırsa Sally’nin öfkesi gök gürültüsü gibi üzerine inerdi.
“Aman Tanrım, Bay Thurstan, başkalarının işine karışmaktan vazgeçmeyi ne zaman öğreneceksiniz? Ben! Şu sandıkları taşımama yardım et.”
Daracık antre boşaltılınca Bayan Benson, Ruth’u oturma odasına götürdü. Zemin katta, biri ötekinin arkasında iki oturma odası vardı. Arka odadan mutfağa geçiliyordu; bu yüzden ailenin oturma odası arka salondu. Yoksa bahçeye baktığı için çok daha hoş olan bu odayı Sally’yle Bayan Benson, Bay Benson’ın çalışma odası olarak kullanmak üzere ona ayırırlardı. Oysa sokağa bakan ön oda onun odasıydı. Para vermekten çok daha değerli yardımlar için gelen pek çok kişi, evdeki hiç kimseye görünmeden Bay Benson tarafından içeri alınır, sonra uğurlanırdı. Zemin kattaki en kasvetli odayı kullanmasının karşılığı olarak bahçeye bakan yatak odası ona verilmişti; kız kardeşi ise çalışma odasının üstündeki odada uyuyordu. Bunların üzerinde, tavanları eğimli ama geniş ve havadar iki oda daha vardı. Bahçeye bakan çatı katı konuk odasıydı; ön taraftaki Sally’nindi. Evin bir uzantısı sayılabilecek mutfağın üzerinde oda yoktu. Oturma odasına, sevimli eski adıyla salon deniyordu; Bay Benson’ın odasına ise çalışma odası.
Salondaki perdeler çekilmişti; ateş parlak yanıyor, ocak önü tertemiz duruyordu. Bu evin ruhu sanki kusursuz temizlikti; açık mutfak kapısından, bembeyaz, lekesiz zeminle kızıl ateş ışığının üzerinde dans ettiği parlak, ışıl ışıl kalaylı kaplar görünüyordu.
Ruth oturduğu yerden Sally’nin bütün hareketlerini görebiliyordu. O sırada kendisini yakından ve dikkatle gözlemlediğinin farkında değildi; bedeni yorgun, zihni başka düşüncelerle doluydu. Yine de yıllar sonra bu sahnenin belleğinde ne denli canlı kaldığı şaşırtıcıydı. Mutfağın her köşesini sıcak bir ışık dolduruyor, bu ışık salondaki tek mumun solgun aydınlığıyla güçlü bir karşıtlık oluşturuyordu. Mumun ışığı dar bir alana düşüyor, pencerelerin perdelerinin, halının ve mobilyaların donuk kıvrımlarında yitip gidiyordu. Sally’nin tıknaz, kare biçimli, telaşlı bedeni her bakımdan derli toplu ve temizdi; ama ilçenin kendine özgü, eski moda giysilerini taşıyordu: koyu çizgili, kaba yünlü kumaştan, kısa kesilmiş bir etek; altından yün çoraplı sağlam bacakları görünüyordu. Üzerinde orada “yatak ceketi” denen, pembe basma kumaştan bol bir ceket vardı. Bembeyaz keten önlüğüyle keten başlığı da kıyafetini tamamlıyordu; başlık “mutch” biçimindeydi. Sally’nin bu giysileri Ruth’un belleğine kazındı. Sally çay hazırlarken Bayan Benson, Ruth’un üzerindekileri çıkardı; Ruth da Sally’nin koşturmacası arasında onları gözlediğini içgüdüsel olarak hissetti. Sally ara sıra sohbete de katılıyor, küçük cümlelerini eşitinin, hatta üstünün ses tonuyla söylüyordu. Bayan Benson’a ilk başta hitap ederken kullandığı resmî “siz”i bırakmış, ona sessizce ve alışkanlıkla “sen” demeye başlamıştı.
Bütün bu ayrıntılar farkına varmadan Ruth’un zihnine yerleşti; ama uzun süre yüzeye çıkıp belirginleşmedi. Yorgun ve çok üzgündü. Kendisine gösterilen iyilik bile onu eziyordu. Yine de karanlık, sisli fundalığın üzerinde küçük bir ışık parlıyordu—bir deniz feneri gibi; gözlerini ona dikti ve şimdiki derin kederinden sıyrılmaya çabaladı: dünyaya gelmek üzere olan küçük çocuğu!
Bay Benson da Ruth kadar bitkin ve halsizdi; bütün bu telaş ve hazırlık boyunca hiç konuşmadı. Ruth, iyiliklerini hissetmesine rağmen, Bayan Benson’ın pek çok sözünden ziyade onun sessizliğini minnetle karşıladı. Çaydan sonra Bayan Benson onu odasına çıkardı. Beyaz dimi yatakla yeşile boyalı duvarlar, kardelenin renk ve duruluk etkisini taşıyordu. Koyu, zengin bir kahverengiye dönüşene dek ovulmuş zemin ise kardelenin büyüdüğü bahçe toprağını düşündürüyordu. Bayan Benson, solgun Ruth’un soyunmasına yardım ederken sesi daha yumuşak, daha az aceleci oldu. Gecenin yaklaşan sessizliği onu yatıştırıp daha duru, ağırbaşlı bir şefkate bürüdü; mırıldandığı kutsama sözleri kabul edilmiş bir dua gibi tınladı.
Bayan Benson aşağı indiğinde ağabeyini, yokluğunda gelen mektupları okurken buldu. Salonla mutfak arasındaki kapıyı usulca kapattı; sonra örmekte olduğu gri yün çorabı alıp ağabeyinin yakınına oturdu. Gözleri işinde değil, ateşteydi. Şişlerin hiç dinmeyen hızlı tıkırtısı odanın sessizliğini, el tezgâhının sesi kadar tekdüze ve kesintisiz biçimde bozuyordu. Ağabeyinin konuşmasını bekledi, ama o konuşmadı. Bayan Benson duygularını inceleyip tartışmayı severdi; bu ona hem ilgi hem eğlence verirdi. Bay Benson ise böyle sohbetlerden korkar, kaçınırdı. Duyguları her zaman güçlü, kimi zaman da hastalıklı bir yoğunluktaydı; bazen taşar, denetimini yitirir ve onu alt ederdi. O zaman sanki bir kuvvet onu konuşmaya zorlardı. Genellikle soğukkanlılığını korumaya çalışırdı; çünkü o anların dayattığı acıdan ve ardından gelen tükenmişlikten korkardı. Bütün gün yüreği Ruth’la dolup taşmıştı; kız kardeşinin bu konuyu açmasından çekindiği için okumayı sürdürdü, ya da sürdürür gibi yaptı. Elindeki mektubu neredeyse göremiyordu. Sally’nin ortadaki kapıyı zihin dinginliğini ya da tatlı huyluluğunu hiç yansıtmayan bir gürültüyle ardına kadar açması ona büyük rahatlık verdi.
“Şu genç hanım bizde uzun süre mi kalacak?” diye sordu Bayan Benson’a.
Bay Benson, cevap vermesini önlemek istercesine kız kardeşinin koluna usulca dokundu ve şöyle dedi:
“Tam olarak bilmiyoruz, Sally. Doğum yaptıktan sonrasına kadar kalacak.”
“Aman Tanrım, korusun bizi! Evde bir bebek olacak demek! Yok, öyleyse benim vaktim gelmiş; bohçamı toplayıp gideceğim. O şeylere hiç katlanamadım. Evde fare olsa yeğlerim.”
Sally gerçekten de korkmuş görünüyordu.
“Ama Sally!” dedi Bay Benson gülümseyerek. “Sen gelip bana bakmaya başladığında ben de bebekten halliceydim.”
“Evet, öyleydiniz, Bay Thurstan; üç yaşını geçmiş, gürbüz bir oğlandınız.”
Sonra o gürbüz oğlanda yaptığı değişikliği hatırladı. Gözleri yaşlarla doldu; ama insanlara ağladığını göstermeye dayanamadığından önlüğüyle silmeye gururu el vermedi. Kendi kendine bazen dediği gibi, “insanların önünde ağlamaya hiç katlanamazdı.”
“Sally, konuşmanın faydası yok,” dedi Bayan Benson; konuşma isteğini daha fazla bastıramayacak kadar kaygılıydı. “Onu evimizde tutmaya söz verdik, bunu da yapmalıyız. Sana düşen bir iş yok, Sally; korkma.”
“Yok artık! Sanki işten kaçarmışım gibi! Beni daha iyi tanımanız gerekirdi. Efendinin odasını iki kez baştan aşağı ovdum; sırf tahtalar bembeyaz olsun diye, hem de üstleri halıyla kaplanacakken. Şimdi de kalkmış, iş yükümü dert ettiğimi söylüyorsunuz. Galler’de böyle şeyler mi öğrendiniz? Oraya hiç gitmemiş olduğuma şükrediyorum.”
Sally’nin yüzü kızarmış, öfkelenmiş, gerçekten de incinmişti. Bay Benson, iyileştirici tatlı sözlerle ve o ahenkli sesiyle araya girdi.
“Faith, senin işten kaçmadığını biliyor, Sally. Yalnızca bizden başka kimsesi olmayan bu zavallı genç kadın için kaygılanıyor. Bizde kalmaya başlamasıyla daha çok iş çıkacağını biliyoruz. Hiç konuşmadık ama planlarımızı yaparken, ihtiyaç duyduğumuzda bizi hiç yarı yolda bırakmamış olan senin yardıma koşacağını hesaba kattığımızı sanıyorum, Sally.”
“Bay Thurstan, ablanızın iki katı aklınız var sizin. Erkek çocukların aklı hep daha çok olur. Daha fazla iş çıkacağı doğru; benim de payıma düşer herhalde. Açık açık söylenirse altından kalkarım. Ama bazı kimselerin çıkacak işi ya da çekilecek acıyı inkâr etmesine katlanamam; sanki yok derlerse ortadan kalkacakmış gibi. Bazı kimseler insanı bebek yerine koyuyor, ben de sevmiyorum. Sizi kastetmiyorum Bay Thurstan.”
“Yok, Sally, söylemene gerek yok. ‘Bazı kimseler’ derken kimi kastettiğini gayet iyi biliyorum. Ama işten en az yakınan kişi sensin; sana işten yakınıyormuşsun gibi konuşmam yanlıştı, kabul ediyorum. Yalnız, Bayan Denbigh’i sevmeni istiyorum,” dedi Bayan Benson.
“İsterseniz severim elbet, rahat bırakırsanız. Efendimin sandalyesine oturmasını sevmedim. Bir de minderli koltuğa kurmuşlar! Benim zamanımda genç kızlar tabureye oturduklarına şükrederdi.”
“Bu akşam yorgundu,” dedi Bay Benson. “Hepimiz yorgunuz. İşin bittiyse, Sally, gel de okumaya katıl.”
Üç sessiz insan yan yana diz çöküp dua etti; ikisi “yoldan çıkmış olanlar” için içtenlikle yakardı. Saat ona kalmadan ev halkı yataklarına girmişti.
Uykusu kaçan, yorgun ve yüzleşmeye cesaret edemediği kederin baskısıyla huzursuzlanan Ruth, gecenin ilk saatlerinde gözünü kırpmadı. Defalarca yataktan kalkıp uzun, kanatlı pencereye gitti; sessiz kasabayı, gri taş duvarları, bacaları ve sivri çatılı eski evleri aşıp uzaktaki tepelik ufuk çizgisine baktı. Ufuk, parlak ay ışığının altında sakince uzanıyordu. Uzun zamandır ertelediği uykusundan sabah geç vakit uyandı. Aşağı indiğinde Bay ve Bayan Benson onu salonda bekliyordu. Ne kadar sade, sevimli, eski usul bir odaydı! Aydınlık, sessiz, tertemiz görünüyordu. Sabahın tatlı havası ve doğudan süzülen güneş ışığı içeri girsin diye pencere açıktı; evin arka tarafındaki bütün pencereler kanatlıydı. Beyaz, mis kokulu çiçekleriyle uzun yasemin dalları neredeyse odanın içine uzanıyordu. Çevresi gri taş duvarlarla çevrili küçük kare bahçe sonbahar renklerine bürünmüştü: koyu kızıl hatmilerden kehribar rengi ve altın sarısı Latin çiçeklerine uzanan renkler, duru ve ince havayla yumuşamıştı. Çiy yüklü örümcek ağları en ufak bir titreme ya da kıpırtı göstermeyecek kadar sessizdi. Güneş, pek çok çiçeğin tatlı kokusunu içine çekiyor; salonu şebboylarla muhabbet çiçeklerinin kokusu dolduruyordu. Bayan Benson, eski usul bir vazoda Çin ve Şam güllerinden bir demet düzenliyordu. Ruth içeri girdiğinde çiçekler çiyli ve taze hâlleriyle beyaz kahvaltı örtüsünün üzerinde duruyordu. Bay Benson büyük boy bir kitap okuyordu. Onu yumuşak, sabah sesleriyle selamladılar; ama mutfaktan çıkıp Ruth’a sertçe bakarak içeri dalan Sally, sahnenin dinginliğini hemen bozdu. Şöyle dedi:
“Artık kahvaltıyı getirebilirim herhalde?” Son sözcüğün üzerine özellikle bastı.
“Çok geç kaldım, korkarım,” dedi Ruth.
“Aldırmayın,” dedi Bay Benson yumuşakça. “Kahvaltı saatimizi size söylememek bizim hatamız. Her zaman yedi buçukta dua ederiz. Sally’nin işi rahatça düzenleyip dua saatini bilince zihnini sakin ve kaygısız tutabilmesi için, bu saati hiç değiştirmeyiz.”
“Öhö!” dedi Bayan Benson; bu söz, Sally’nin günün hangi saati olursa olsun zihninin hep sakin olduğuna itiraz etmeye niyetli olduğunu belli ediyordu. Ama ağabeyi onu duymamış gibi konuşmayı sürdürdü.
“Yine de kahvaltının biraz gecikmesi önemli değil. Dün uzun bir gün geçirdiğiniz için çok yorulduğunuzdan eminim.”
Sally pat pat içeri girip kurumuş, sert, kuru tostları masaya bıraktı ve şöyle dedi:
“Deriyse benim suçum değil.” Ama kimse onu duymuş gibi görünmeyince mutfağına döndü; Ruth’un yanakları, verdiği rahatsızlığın utancıyla kıpkırmızı olmuştu.
Ruth gün boyunca, tanımadığı ya da pek tanımadığı insanların arasına, daha önce hiç bulunmadığı bir eve konuk gidenlerin sıkça yaşadığı duyguyu taşıdı: bulunduğu yeni ortama alışmadan rahatça davranıp hareket edemeyeceği duygusunu. Gerçekten de şimdi soluduğu hava, aylarca soluduğundan daha arı, daha kutsal bir havaydı. Çocukluğunun evini kutsal bir yere dönüştürmüş olan o şefkatli, kutlu anne, doğası gereği dünyanın lekelerinden ve ayartılarından öylesine uzaktı ki, gerçekten de şu kişilerden biri gibiydi:
Senin gözünün üzerlerinde
Olup olmadığını sormayan;
Sevgiyle, doğrulukla, kuşku duymadan
Gençliğin sıcak, iyi huylu duygusuna güvenen.
Bensonların evinde de annesindekine benzer biçimde, kişisel erdemlerinin farkında olmayışları, kendilerini ve niyetlerini çözümlemeye girişmemeleri vardı; ama onların hayatı, yalnızca sevimli ve güzel yaradılışlarından ötürü değil, uyulduğunda kendi başına uyumlu bir huzur getiren ve onları neredeyse sorgusuz sualsiz yöneten bir yasa sayesinde arı ve iyi görünüyordu. Bu yasaya onlar da, ezelî itaatleri içinde ne acele eden ne de dinlenen görkemli yıldızlar kadar az sorgulayarak itaat ediyorlardı. Bu ailenin pek çok kusuru vardı: Onlar da insandı ve hayatlarını Tanrı’nın iradesiyle uyumlu kılmak için duydukları bütün sevgi dolu arzuya rağmen sık sık yanılıyor, eksik kalıyorlardı. Ama nedense birinin hata ve kusurları, ötekinin daha yüce erdemlerini ortaya çıkarıyordu; böylece birbirlerini etkiliyor, kısa süreli uyumsuzlukların sonunda olağanüstü bir uyum ve huzur doğuyordu. Ne var ki kendileri durumun gerçek niteliğinin farkında değildi; kendilerini inceleyerek ilerlemelerini ölçmeye uğraşmıyorlardı. Bay Benson, bazen hastalık yüzünden hiçbir şey yapamadığı saatlerde kendi içine dönerse, neredeyse hastalıklı bir umutsuzlukla, “Tanrım, bir günahkâra merhamet et!” diye haykırmak içindi bu. Yine de hayatını Tanrı’nın ellerine bırakmaya ve kendini unutmaya çalışıyordu.
Ruth ilk uzun gün boyunca sessizce oturdu. Yolculuk onu bitkin ve yorgun düşürmüştü; ev işlerinde ne ölçüde yardım edebileceğinden, neleri yapmaması gerektiğinden emin değildi. Bu halsizliği ve kararsızlığı içinde, yanına yerleştirildiği insanların yeni alışkanlıklarını izlemek hoşuna gidiyordu. Kahvaltıdan sonra Bay Benson çalışma odasına çekildi, Bayan Benson fincanlarla tabakları kaldırdı; mutfağın kapısını açık bırakıp bulaşıkları yıkarken kimi zaman Ruth’la, kimi zaman Sally’yle konuştu. Sally’nin üst katta yapması gereken işler vardı; Ruth buna seviniyordu, çünkü Sally aşağıda kaldığı sürece dakik olmamasından dolayı ona öfkeli bakışlar atıp duruyordu. Bayan Benson erken akşam yemeği hazırlıklarına yardım etti; parlak, duru kaynak suyuyla dolu bir kaba ayıklamak üzere biraz taze fasulye getirdi. Salonun açık penceresinin yanında oturup Ruth’la konuşurken güneş ışınlarının suyun üzerinde yakalayıp oynaştığı bu su, Ruth’un henüz anlamadığı, kafasında bir düzene koyamadığı şeyler ve kişilerle dolu sohbetlerine eşlik ediyordu. Ruth, parçalanmış bir haritanın birkaç parçasını eline alıp bütünü bir anlığına gözünün önüne getirilene kadar şaşkın kalan bir çocuk gibiydi. Ruth’un haritasında Bay ve Bayan Bradshaw orta parçaydı; çocukları ve hizmetçileri çevresindeki parçaları oluşturuyor, ara sıra başka bir iki addan söz ediliyordu. Ruth, Bayan Benson’ın tanımadığı insanlardan söz etmeyi sürdürmesine şaşıyor, bundan neredeyse yoruluyordu. Oysa Bayan Benson, geçmişi gözden geçirmeye vakit bulup sessizlikte yalnız kaldığında, zavallı, kederli yüreğinden kopup gelen uzun ve titrek iç çekişleri duyuyordu. Tecrübeli kulağı, tiyatroda seyirciye duyurulmak için söylenen sözler gibi, duyulması amaçlanan Sally’nin kendi kendine mırıldandıklarını da seçiyordu; bunlar uzaktan yaklaşan gök gürültüsünün alçak uğultusunu andırıyordu. Birden Ruth’u odadan çıkarıp üst kata, kendi yatak odasına götürdü; sonra yarısı yazı masası, yarısı sehpa, bütünü çekmeceden ibaret, eski usul bir yazı masasından çıkardığı küçük, eski usul kutuları karıştırmaya başladı.
“Canım, ne kadar düşüncesiz ve aptalmışım. Ah, Bayan Bradshaw ziyarete gelmeden aklıma geldiğine çok sevindim. İşte burada!” dedi; eski bir alyansı çıkarıp Ruth’un parmağına geçirdi. Ruth başını eğdi, utançtan kıpkırmızı oldu; gözleri, dolup taşan sıcak yaşlarla yandı. Bayan Benson telaşlı, gergin bir sesle konuşmayı sürdürdü:
“Büyükannemindi; çok geniştir. O zamanlar içine bir demet çiçek koyabilsinler diye böyle yaparlarmış. Şunun içinde de bir tane var;
“Sevgilin senindir
Ölüm ayırana dek,”
“Sanırım öyle yazıyor.
Hadi, hadi! Git de hep takıyormuşsun gibi görün.”
Ruth odasına çıktı, yatağının yanına diz çöküp yüreği parçalanacakmış gibi ağladı; sonra, ruhuna bir ışık inmişçesine sakinleşip dua etti. Ne denli alçakgönüllü bir duaydı, ne içten bir duyguyla edilmişti, bunu hiçbir söz anlatamaz. Aşağı indiğinde gözyaşları yüzüne iz bırakmış, benzi korkunç biçimde solmuştu; ama Sally bile ona yeni gözlerle baktı, çünkü çocuğunu amaç edinen kararlılığı ona ayrı bir vakar kazandırmıştı. Oturup düşünüyordu, ama artık sabah Bayan Benson’ın yüreğini burkan o acı iç çekişleri salmıyordu. Gün böyle geçti; erken akşam yemeği, erken çay, Ruth’a günü doğaüstü bir biçimde uzatmış gibi geliyordu. Tek olay, Sally’nin akşam vakti evden çıkıp nereye gittiğinin açıklanmayan yokluğuydu; bu, Bayan Benson’ı şaşırtmış, bir parça da öfkelendirmişti.
Gece, Ruth odasına çıktıktan sonra bu yokluğun nedeni sonunda anlaşıldı. Ruth uzun, dalgalı, parlak saçlarını salmış, odanın ortasında düşüncelere dalmış duruyordu; derken kapısına, narin parmakların çıkardığı hafif tıkırtıdan farklı, tok ve gümbürtülü bir vuruş geldi. İçeri Sally girdi; elinde en sıradan kumaştan, en kaba biçimde dikilmiş iki dul başlığı vardı ve yüzünde yargıç gibi sert bir ifade taşıyordu. Kraliçe Eleanor, Güzel Rosamond’a kâseyi uzatırken bile yüzüne Sally’ninki kadar amansız bir kararlılık yerleşmemişti. Uzun, yumuşak, beyaz sabahlığının içinde, gür kahverengi saçları dağınık hâlde bedenine dökülen güzel ve şaşkın Ruth’un yanına yürüdü. Sally şöyle konuştu:
“Hanım—ya da duruma göre genç hanım—ben senden kuşkulanıyorum. Efendime ve Bayan Faith’e haksızlık edilmesine, onlara leke sürülmesine göz yumamam. Dullar böyle başlıklar takar, saçlarını da kestirir; evli yüzüğü taksalar da takmasalar da saçları kesilecek, kesilecek. Bu evde yarım iş olmaz. Önümüzdeki Aziz Mikail Yortusu’nda bu aileye geleli kırk dokuz yıl olacak; kimsenin cicili bicili uzun bukleleri yüzünden ailenin şerefini lekelemesine göz yumamam. Otur da saçını keseyim. Yarın seni dul başlığıyla usulünce giyinmiş göreyim; yoksa bu evden giderim. Bayan Faith eskiden dünyanın en ağırbaşlı hanımıydı; senin gibilerine nasıl kapıldı, anlamıyorum. Hadi, otur bakalım da saçını kırpayım.”
Ruth’un omzuna elini hafifçe koymadı; Ruth ise, o güne dek yalnız huysuz yanını göstermiş olan yaşlı hizmetçiden biraz çekindiği ve biraz da önerilen şeyi umursamayacak kadar yüreği kırık olduğu için sessizce oturdu. Sally, her zaman yanında asılı duran korkunç makası çıkardı ve acımasızca kesmeye başladı. Ruth’un itiraz etmesini ya da karşı koymasını bekliyor, isyanın en küçük belirtisinde dökülecek bir söz selini hazır tutuyordu. Ama Ruth, güzel saçları bir oğlanınki gibi kısacık kırpılırken, başı usulca öne eğik, tuhaf ellerin altında sessizce oturuyordu. Sally işi bitirmeden çok önce, yaptığının gerçekten gerekli olup olmadığından hafifçe kuşkulanmaya başlamıştı; ama artık çok geçti: Buklelerin yarısı gitmişti, geri kalanı da kesilmeliydi. İşini bitirince elini Ruth’un yuvarlak, beyaz çenesinin altına koyarak yüzünü kaldırdı. Sözle dile getirmemiş olsa da içinde öfke göreceğini umarak yüzüne baktı; ama ince oyuk göz çukurlarından kendisine hüzünlü bir şefkatle bakan iri, sakin gözlerle karşılaştı yalnızca. Ruth’un yumuşak ama vakur boyun eğişi Sally’ye vicdan azabı çektirdi; yine de duygularındaki değişikliği göstermeye yanaşmadı. Uzun, parlak saç tutamlarını almak için eğilerek bunu gizlemeye çalıştı. Saçları hayranlıkla kaldırıp havada süzülmelerine izin vererek—salkım söğüdün sarkan dalları gibi—şöyle dedi: “Biraz ağlarız sanmıştım, vallahi. Güzel bukleler doğrusu; kestirilmelerine ses çıkarmayacak kadar uslusun. Görüyorsun ya, Efendi Thurstan bazı işlerde bebekten farksız; Bayan Faith de her istediğini yapmasına izin veriyor. Onu belaya bulaşmaktan korumak bana kalıyor. Sana iyi geceler dilerim. Uzun saçın sağlığa iyi gelmediğini söyleyenleri çok duydum. İyi geceler.”
Ama bir dakika geçmeden başını yeniden Ruth’un odasına uzattı:
“Yarın sabah o başlıkları takacaksın. Onları sana hediye edeceğim.”
Sally güzel bukleleri alıp götürmüştü; bu güzel kestane rengi saçları atmaya gönlü elvermedi. Onları kâğıda özenle sarıp çekmecesinin güvenli bir köşesine koydu.
Bölüm etkileşimi
