Bölümler 36Şu an: Bölüm V — Kuzey Galler’de
- 1 Bölüm I — İş Başındaki Terzi Çırağı2.587 kelime
- 2 Bölüm II — Ruth Kontluk Adliye Sarayı’na Gidiyor4.628 kelime
- 3 Iıı. Bölüm — Bayan Mason’ın Evinde Bir Pazar3.382 kelime
- 4 Bölüm IV — Tehlikeli Yollarda4.078 kelime
- 5 Bölüm V — Kuzey Galler’de2.106 kelime · Okuduğun bölüm
- 6 Bölüm VI — Ruth’un Başına Dertler Üşüşüyor2.136 kelime
- 7 Vıı. Bölüm — Kriz — Başında Bekleyiş1.885 kelime
- 8 Vııı. Bölüm — Bayan Bellingham “İşi Usulünce Hallediyor”2.763 kelime
- 9 Bölüm IX — Fırtına Ruhu Dindiriliyor892 kelime
- 10 Bölüm X — Bir Mektup ve Yanıtı1.302 kelime
- 11 Bölüm XI — Thurstan ve Faith Benson3.314 kelime
- 12 On İkinci Bölüm — Galler Dağlarını Gözden Yitirmek2.716 kelime
- 13 Bölüm XIII — Muhalif Mezhep Vaizinin Evi2.949 kelime
- 14 Xıv. Bölüm — Ruth’un Eccleston’daki İlk Pazarı2.250 kelime
- 15 Bölüm XV — Anne ve Çocuk2.201 kelime
- 16 Bölüm XVI — Sally Sevgililerini Anlatıyor, — Hayatın Ödevleri Üzerine Konuşuyor3.614 kelime
- 17 Bölüm XVII — Leonard’ın Vaftizi3.031 kelime
- 18 Xvııı. Bölüm — Ruth, Bay Bradshaw’ın Ailesinde Mürebbiye Oluyor2.597 kelime
- 19 Bölüm XIX — Beş Yıl Sonra3.361 kelime
- 20 Xx. Bölüm — Jemima Yönetilmeyi Reddediyor5.155 kelime
- 21 Xxı. Bölüm — Bay Farquhar’ın İlgisi Başka Yöne Kayar3.607 kelime
- 22 Xxıı. Bölüm — Liberal Aday ve Öncülü3.473 kelime
- 23 Bölüm XXIII — Tanıma5.971 kelime
- 24 Xxıv. Bölüm — Kumlukta Buluşma3.964 kelime
- 25 Xxv. Bölüm — Jemima Bir Keşifte Bulunuyor5.161 kelime
- 26 Xxvı. Bölüm — Bay Bradshaw’ın Erdemli Öfkesi3.320 kelime
- 27 Xxvıı. Bölüm — Gerçeği Savunmaya Hazırlanırken5.187 kelime
- 28 Xxvııı. Bölüm — Âşıklar Arasında Bir Anlaşma3.259 kelime
- 29 Xxıx. Bölüm — Sally Parasını Bankadan Çekiyor3.266 kelime
- 30 Xxx. Bölüm — Sahte Senet3.851 kelime
- 31 Xxxı. Bölüm — Dover Arabasının Kazası2.184 kelime
- 32 Xxxıı. Bölüm — Bradshaw Ailesinin Kilise Sırası Yeniden Dolu1.653 kelime
- 33 Xxxııı. Bölüm — Övünülecek Bir Anne1.964 kelime
- 34 Xxxıv. Bölüm2.998 kelime
- 35 Xxxv. Bölüm — Karanlıktan Aydınlığa1.229 kelime
- 36 Xxxvı. Bölüm — Son2.276 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
BÖLÜM V
Kuzey Galler’de
18— yılının haziranı pırıl pırıl, güneşli ve çiçeklerle dolu geçmişti; ama temmuz sağanak yağmurlarla başladı. Yağmura yakalanan gezginler ve tatilciler için hava iç karartıcıydı; günlerini eskizlerini düzeltip yapay sinekler hazırlayarak ve yanlarında getirdikleri birkaç kitabı yirminci kez baştan okuyarak geçiriyorlardı. Kuzey Galler’deki küçük bir dağ köyünün belirli bir hanındaki bütün oturma odalarında, beş günlük Times gazetesi temmuzun uzun bir sabahı boyunca elden ele dolaştı. Çevredeki vadiler yoğun, soğuk bir sisle dolmuştu. Sis yamaçlardan yukarı tırmanıp köyü bembeyaz, sıkı bir örtüye bürümüştü; hanın pencerelerinden çevrenin güzel manzarasından hiçbir şey görünmüyordu. Odaları dolduran turistler, “evde sevgili yavrucaklarıyla olsalar daha iyi olurdu” diye düşünüyor gibiydiler; yüzlerini pencere camlarına dayamış, sıkıcı vakti dolduracak bir olay arayarak dışarı bakıyorlardı. O sabahı geçirmek için o gün kaç yemeğin aceleye getirildiğini zavallı Galli mutfak hizmetçisi anlatsın! Köy çocukları bile evden çıkmıyordu; bir iki gözü pek çocuk ayartıcı ve çamur birikintileriyle dolu dışarıya gizlice süzüldüyse de öfkeli, telaşlı anneleri onları hemen yakalayıp içeri çekti.
Saat daha dörttü; ama hanın çoğu sakini sabah o kadar uzun sürmüş, akşam yemeğinden bu yana o kadar çok saat geçmişti ki saatin altı ya da yedi olduğunu sanıyordu. Derken iki atın çektiği bir Galler arabası şakırdayarak hızla kapıya yanaştı. Ses üzerine hanın her penceresi yüzlerle doldu; meraklı gözler için deri perdeler kapatılmamıştı. Arabadan bir beyefendi atladı ve hancı kadının boş odaları olmadığına dair güvencelerine rağmen, kalın pelerinine sarınmış bir hanımefendinin hana girmesine özenle yardım etti.
Beyefendi (Bay Bellingham’dı) hancı kadının sözlerine aldırmadı; arabadan eşyaların indirilmesini sessizce denetledi, arabacının ücretini ödedi. Ardından ışığa dönüp yüzünü aydınlığa vererek son beş dakikadır sesi gittikçe yükselen hancı kadına seslendi:
“Hayır Jenny, böyle bir akşamda eski bir dostunu kapı dışarı edebiliyorsan çok değişmişsin demektir. Yanılmıyorsam Pen trê Voelas, şimdiye kadar gördüğüm en kasvetli dağ yolunun yirmi mil ötesinde.”
“Gerçekten de efendim, sizi tanıyamadım; Bay Bellingham, değil mi? Gerçekten efendim, Pen trê Voelas on sekiz milden fazla değil—biz de on sekiz mil için ücret alıyoruz; belki on yedi milden bile azdır. Ama her yerimiz dolu, gerçekten de; ne yazık!”
“Peki Jenny, eski bir dostun olarak senden rica etsem, misafirlerinden bazılarına başka yerde yatacak yer bulamaz mısın? Karşıdaki ev, mesela.”
“Gerçekten efendim, orası boş. Belki siz orada kalmak istersiniz; size en iyi odaları ayarlayabilirim. Mobilyalar hoşunuza gitmezse birkaç parça da gönderirim.”
“Yok Jenny! Ben burada kalacağım. Eskiden beri pisliğini bildiğim o odalara geçmeye beni razı edemezsin. Eski dostun olmayan birini karşıya geçmeye ikna edemez misin? İstersen odaları önceden ayırtmak için yazdığımı söyle. Ah, bunun bir yolunu bulacağını biliyorum; senin iyi yürekliliğini bilirim.”
“Gerçekten efendim… Peki! Siz ve hanımefendi arka salona geçin efendim; şu anda orada kimse yok. Hanımefendi nezle olduğu için bugün yatağından çıkmıyor, beyefendi de üç numaralı odada vist partisi yapıyor. Ne yapabileceğime bakayım.”
“Teşekkür ederim, teşekkürler. Şömine yanıyor mu? Yanmazsa yakmak gerekir. Hadi Ruthie, gel.”
Onu, cumbalı, geniş bir odaya götürdü. O öğleden sonra oda yeterince kasvetli görünüyordu; oysa ben bir zamanlar içinde gençlik ve umutla ışıldayan, mor dağ yamacından aşağı süzülüp yumuşak, yeşil çayırların üzerinden geçerek pencerenin hemen altındaki güller ve lavanta çalılarıyla dolu küçük bahçeye ulaşan güneş ışıklarıyla aydınlanan hâlini görmüştüm. Gördüm—ama bir daha göremeyeceğim.
Bay Bellingham pelerinini çıkarmasına yardım ederken Ruth, “Daha önce burada bulunduğunuzu bilmiyordum,” dedi.
“Evet, üç yıl önce bir okuma gezisi için buradaydım. Jenny’nin iyi yüreği ve tuhaflıkları bizi buraya çekmiş, iki aydan fazla kalmıştık; ama dayanılmaz pisliği yüzünden sonunda ayrıldık. Neyse, bir iki hafta kalmamızın pek önemi yok.”
“Ama bizi kabul edebilir mi efendim? Evinin dolu olduğunu söylediğini duydum sanırım.”
“Evet, doludur herhâlde; ama ona iyi para ödeyeceğim. Bir zavallıya kolayca bahaneler uydurup karşı tarafa gönderebilir. Bir iki günlüğüne başımızı sokacak yerimiz olsun, yeter.”
“Karşıdaki eve gitsek olmaz mı efendim?”
“Yemeklerimiz yarı soğumuş hâlde oraya taşınsın, bir de kötü yemek için paylayacak kimsemiz olmasın, öyle mi? Galler’in bu kuytu hanlarını henüz tanımıyorsun Ruthie.”
“Hayır! Sadece bunun pek adil görünmediğini düşündüm—” dedi Ruth usulca; ama cümlesini tamamlayamadı. Bay Bellingham dudaklarını ıslık çalacakmış gibi büzüp yağmuru seyretmek için pencereye yürüdü.
Bay Bellingham’ın daha önce cömertçe ödeme yapmış olduğunu hatırlayan Bayan Morgan, o öğleden sonra bir sürü küçük yalana başvurdu; sonunda, en fazla ertesi cumartesiye kadar kalmayı planlayan bir beyefendiyle hanımefendiyi başka bir yere göndermeyi başardı. Tehditlerini gerçekten yerine getirip ertesi gün ayrılırlarsa da çok büyük kayba uğramayacaktı.
Ev işleri yoluna koyulunca kendi küçük salonunda çay içerek rahatladı ve Bay Bellingham’ın gelişini kurnazca değerlendirdi.
“Gerçekten! Karısı değil, orası gün gibi açık,” diye düşündü Jenny. “Karısı olsaydı hizmetçisini de getirir, oturma odaları konusunda iki kat tantana çıkarırdı; bu zavallı genç hanımsa tek kelime etmedi, fare gibi sessiz durdu. Erkek milleti işte, genç erkek de genç erkekliğini yapar; anneleriyle babaları gözlerini kapadığı sürece soruşturup durmak benim işim değil.”
Böylece Alp yöresinde bir haftalık keyifli bir tatile başladılar. Bu tatil Ruth için gerçekten de büyük bir mutluluktu. Yeni bir duyu keşfediyordu sanki; dağları ilk kez bütün görkemiyle görünce zihnini uçsuz bucaksız güzellik ve yücelik düşünceleri doldurdu. Belirsiz, ağırbaşlı bir sevinç neredeyse onu ezip geçiyordu; zamanla dağlara duyduğu sevgi hayranlığına yetişti. Geceleri usulca kalkıp pencereye sokulur, dağ köyünü çepeçevre saran kadim tepelere bambaşka bir görünüm veren beyaz ay ışığını seyrederdi.
Bay Bellingham’ın zevk ve alışkanlıklarına uygun olarak kahvaltıyı geç ederlerdi; ama Ruth erkenden kalkar, çiy damlalarını kısa, diri çimenlerin üzerinden silerek yola koyulurdu. Tarla kuşu başının üzerinde yükselerek ötüyordu; bu güzel yeryüzünün görkemi ayrı ve kişisel varoluşa dair her düşünceyi silip süpürdüğü için Ruth yürüyüp yürümediğini, durup durmadığını bilmiyordu. Yağmur bile ona zevk verirdi. Oturma odalarının pencere önündeki sedirine oturur, güneş ışığının önünden gümüş oklar gibi hızla geçen sağanakları izlerdi. Dışarı çıkmayı çok isterdi ama bu, o saatlerde kanepede miskin miskin uzanıp havaya söylenerek vakit geçiren Bay Bellingham’ı kızdırırdı. Fundalıkla kaplı dağ yamacındaki mor karanlığı, ardından gelen soluk altın parıltısını seyrederdi. Ruth’un gözünde doğanın her değişiminin kendine özgü bir güzelliği vardı; ama değişken havadan yakınsaydı Bay Bellingham’ı daha çok memnun ederdi. Ruth’un hayranlığı ve hoşnutluğu onu öfkelendirir; ta ki Ruth’un sevimli hâlleri ve sevgi dolu bakışları sabırsızlığını yatıştırana kadar.
“Gerçekten Ruth,” diye çıkıştı bir gün, bütün sabah yağmur yüzünden eve kapanmışlarken, “sanki daha önce hiç yağmur görmemişsin. Şu iğrenç havayı böyle sakin bir yüzle seyredip durman beni yoruyor. Son iki saattir söylediğin en eğlenceli ya da ilginç şey, ‘Ah, ne güzel!’ veya ‘Moel Wynn’in üzerinden bir bulut daha geçiyor’ demekten ibaret.”
Ruth usulca yerinden kalkıp el işini aldı. Keşke eğlenceli olma yeteneği olsaydı; türlü türlü etkinliğe alışkın bir erkeğin evde kapalı kalması sıkıcı olmalıydı. Ruth, kendini bütünüyle unuttuğu hâlinden sıyrıldı. Bay Bellingham’ın ilgisini çekmek için ne söyleyebilirdi? O düşünürken adam yeniden konuştu:
“Üç yıl önce burada bir okuma gezisindeyken, tam böyle havanın bir hafta sürdüğünü hatırlıyorum. Ama Howard’la Johnson çok iyi vist oynardı, Wilbraham da fena değildi; günleri pek güzel geçirirdik. Écarté ya da piket oynayabilir misin Ruth?”
“Hayır efendim; bazen ‘komşum dilenci’ oynadım,” diye alçakgönüllülükle cevap verdi Ruth, kendi beceriksizliğine hayıflanarak.
Sabırsızca mırıldandı; yarım saat daha sessiz kaldılar. Sonra ayağa fırlayıp zili şiddetle çaldı. “Bayan Morgan’dan bir deste iskambil iste. Ruthie, sana écarté öğreteceğim,” dedi.
Ama Ruth beceriksizdi; dediğine göre kukla oyuncudan bile kötüydü, üstelik kendi kendine bahis oynamak eğlenceli değildi. Böylece iskambil kâğıtları masaya, yere, oraya buraya fırlatıldı. Ruth onları topladı. Ayağa kalkarken sevdiği adamı eğlendirme ve oyalama becerisinin olmayışı yüzünden morali bozulup hafifçe iç çekti.
“Solmuşsun sevgilim!” dedi; kart oyunundaki hatalarına öfkelendiği için biraz pişman olmuştu. “Yemekten önce dışarı çık; şu lanet havayı dert etmediğini biliyorsun. Eve anlatacak bir sürü macerayla dön. Hadi küçük sersem, beni öp de git.”
Odayı rahatlamış bir duyguyla terk etti; çünkü Bay Bellingham onsuz sıkılıyorsa bu, kendi beceriksizliği yüzünden kendini suçlu ve mutsuz hissetmesini gerektirmeyecekti. İnsan kederli zamanlarında şefkatli anne Doğa’nın hepimize sunduğu yatıştırıcı merhem olan açık hava ona iyi geldi. Yağmur dinmişti; yine de her yaprak ve ot sapı titrek, parıltılı damlalarla yüklüydü. Ruth, kahverengi köpükler saçarak dağdan inen ırmağın dökülüp derin bir gölet oluşturduğu yuvarlak vadiye indi. Irmak orada bir süre dinlenir, ardından parçalanmış kayaların arasından aşağıdaki vadiye akardı. Şelale beklediği gibi görkemliydi. Yürüyüşünü derenin öte yanına kadar uzatmak istedi; bu yüzden gölete birkaç adım mesafede, ağaçların gölgelediği, her zamanki geçiş yeri olan basamak taşlarını aradı. Sular gri kaya parçalarının arasında hayat gibi telaşlı, hızlı ve kabarık akıyordu; ama Ruth korkmadan hafif ve kararlı adımlarla ilerledi. Ne var ki tam ortalarda büyük bir boşluk vardı. Taşlardan biri su altında kalıp görünmez olmuştu ya da akıntıyla daha aşağıya sürüklenmişti. Her hâlükârda bir taştan ötekine atlaması gerekiyordu; Ruth bir an duraksadı. Kulaklarını başka bütün sesleri bastıran gürül gürül su doldurmuştu; gözleri ayaklarının altından hızla akan sudaydı. Tam o sırada, taşlardan birinin üzerinde hemen önünde birini görünce irkildi; ardından yardım teklif eden bir ses duydu.
Yukarı baktığında, orta yaşını çoktan geçmiş görünen, cüce boyunda bir adam gördü. İkinci bir bakış, adamın neden bu kadar kısa olduğunu açıkladı: bedensel bir engeli vardı. Ruth’un zihninde engelliliğine dair düşünce belirince, bu düşünce yumuşayan gözlerinden okunmuş olmalıydı; adam sözlerini tekrarlarken solgun yüzüne hafif bir kızıllık yayıldı:
“Su çok hızlı akıyor; elimi tutar mısınız? Belki size yardım edebilirim.”
Ruth teklifi kabul etti; adamın yardımıyla bir anda karşıya geçti. Adam dar orman yolunda önden gitmesi için ona yol verdi, ardından sessizce arkasından vadi boyunca yukarı yürüdü.
Ormandan çıkıp ötedeki otlağa vardıklarında Ruth bir kez daha dönüp adama baktı. Yüzündeki yumuşak güzellik onu yeniden etkiledi; yine de adamın yüzünde, bedenindeki biçim bozukluğunu ele veren bir şey vardı. Sürekli kötü sağlığın solgunluğundan başka bir şeydi bu: derinlere yerleşmiş gözlerinde canlı, ruhani bir ışık; ağzında bir duyarlılık. Yüzü her bakımdan farklı, ama son derece çekiciydi.
“Tahmin ettiğim gibi Cwm Dhu üzerinden dolaşarak gidecekseniz size eşlik edebilir miyim? Dün geceki fırtınada küçük ahşap köprünün korkuluğu uçmuş. Aşağıdaki suların gürültüsü başınızı döndürebilir; dere çok derin olduğu için oraya düşmek gerçekten tehlikeli.”
Pek konuşmadan yürüdüler. Ruth, yanındaki adamın kim olabileceğini merak ediyordu. Handaki yabancıların arasında görmüş olsaydı onu tanıması gerekirdi; ama İngilizceyi bir Galli’den beklenmeyecek kadar iyi konuşuyordu. Yöreyi ve patikaları çok iyi biliyordu, öyleyse buralarda yaşıyor olmalıydı. Ruth, hayalinde onu İngiltere’den Galler’e, Galler’den yine İngiltere’ye taşıyıp durdu.
Patika genişleyip yan yana yürümelerine imkân verince adam, “Daha dün geldim,” dedi. “Dün gece yukarıdaki şelalelere gittim; muhteşemdiler.”
“Bütün o yağmurda dışarı mı çıktınız?” diye çekingenlikle sordu Ruth.
“Evet. Yağmur yürümeme asla engel olmaz. Hatta böyle bir yere yeni bir güzellik katar. Üstelik gezim için ayırabildiğim zaman o kadar kısa ki bir günü boşa harcayamam.”
“Öyleyse burada yaşamıyorsunuz?” diye sordu Ruth.
“Hayır! Evim bambaşka bir yerde. Hareketli bir kentte yaşıyorum; orada bazen şu gerçeği hissetmek zor oluyor:
İnsan kaygısının, suçun gürültülü, baş döndürücü akışında
Sonsuz çanın ezgilerini
Yüreğinde taşıyanlar da vardır;
Karanlık sokaktan, kalabalık pazardan geçerken
Yüreklerinde müzik taşır,
İşlerini daha hızlı adımlarla görürler,
Çünkü gizli ruhları kutsal bir ezgiyi yineler.
Her yıl bir tatilim olur; çoğunlukla Galler’de, sık sık da tam bu civarda geçiririm.”
“Seçiminize şaşmıyorum,” diye karşılık verdi Ruth. “Çok güzel bir ülke.”
“Gerçekten öyle. Conway’de yaşlı bir hancı, halkına, tarihine ve geleneklerine duyduğum sevgiyi bana da aşıladı. Dillerini, efsanelerinin çoğunu anlayacak kadar öğrendim; bazıları çok güzel ve hayranlık uyandırıcı, bazılarıysa son derece şiirsel ve hayal gücüyle dolu.”
Ruth, adamın yumuşak ve düşünceli tavrı çok çekici olsa da kendi sözleriyle konuşmayı sürdürmeye fazla utangaçtı.
Adam, çitin dibinde uzanan, tomurcuklarla dolu yüksükotunun uzun sapına dokunarak, “Mesela bu yüksükotunun neden böyle zarifçe eğilip sallandığını bilmediğinize eminim,” dedi. Sapın alt kısmında, yeşil kılıflarından bir iki kızıl benekli çiçek açılıyordu. “Rüzgârın esip onu salladığını düşünüyorsunuz, değil mi?” Ruth’a ciddi bir gülümsemeyle baktı. Gülümsemesi düşünceli gözlerini aydınlatmadı ama yüzüne anlatılmaz bir tatlılık kattı.
“Ben hep rüzgârdandır sanırdım. Nedenmiş?” diye safça sordu Ruth.
“Gallerliler bu çiçeğin periler için kutsal olduğunu, yanından geçen perileri ve bütün ruhani varlıkları tanıma gücü olduğunu anlatır. O varlıklar yanından süzülerek geçerken çiçek de saygıyla eğilirmiş. Galce adı Maneg Ellyllyn, yani ‘iyi insanların eldiveni’. Bizim halkın ‘folk’s-glove’ ya da ‘fox-glove’ deyişi de sanırım buradan geliyor.”
“Çok hoş bir hayal,” dedi Ruth, büyük bir ilgiyle; adamın devam etmesini, kendisinden karşılık beklememesini diliyordu.
Ama çoktan tahta köprüye varmışlardı. Adam Ruth’u karşıya geçirdi, sonra vedalaşmak için eğildi ve Ruth ona ilgisi için teşekkür edemeden başka bir patikaya saptı.
Yine de bunu Bay Bellingham’a anlatmak başlı başına bir maceraydı; onu akşam yemeği vaktine kadar hem canlandırdı hem eğlendirdi. Yemekten sonra da elinde bir puroyla gezintiye çıktı.
Döndüğünde, “Ruth,” dedi, “senin o küçük kamburunu gördüm. Püsküllü Riquet’ye benziyor. Ama beyefendi değil. Bu biçimsizliği olmasa, tarifinden onu çıkaramazdım; sen ona beyefendi demiştin.”
“Siz beyefendi saymıyor musunuz efendim?” diye şaşkınlıkla sordu Ruth.
“Hayır, hiç de değil! Görünüşü baştan aşağı pejmürde, sefil; seyis, şu korkunç mum ve peynir dükkânının üstünde kaldığını da söyledi. Kokusu yirmi adım öteden dayanılmaz; hiçbir beyefendi bu kokuya dayanamaz. Herhâlde gezgin ya da sanatçıdır, öyle bir şey.”
“Yüzünü gördünüz mü efendim?” diye sordu Ruth.
“Hayır; ama bir adamın sırtı, hatta baştan ayağa bütün görünüşü, onun hangi sınıftan olduğunu anlamaya yeter.”
“Yüzü çok tuhaftı; hem de çok güzeldi!” dedi Ruth usulca. Ama bu konu Bay Bellingham’ın ilgisini çekmedi, o da sözü uzatmadı.
Bölüm etkileşimi
