Ruth kitap kapağı

21. bölüm / 36

Xxı. Bölüm — Bay Farquhar’ın İlgisi Başka Yöne Kayar

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 36Şu an: Xxı. Bölüm — Bay Farquhar’ın İlgisi Başka Yöne Kayar
  1. 1 Bölüm I — İş Başındaki Terzi Çırağı2.587 kelime
  2. 2 Bölüm II — Ruth Kontluk Adliye Sarayı’na Gidiyor4.628 kelime
  3. 3 Iıı. Bölüm — Bayan Mason’ın Evinde Bir Pazar3.382 kelime
  4. 4 Bölüm IV — Tehlikeli Yollarda4.078 kelime
  5. 5 Bölüm V — Kuzey Galler’de2.106 kelime
  6. 6 Bölüm VI — Ruth’un Başına Dertler Üşüşüyor2.136 kelime
  7. 7 Vıı. Bölüm — Kriz — Başında Bekleyiş1.885 kelime
  8. 8 Vııı. Bölüm — Bayan Bellingham “İşi Usulünce Hallediyor”2.763 kelime
  9. 9 Bölüm IX — Fırtına Ruhu Dindiriliyor892 kelime
  10. 10 Bölüm X — Bir Mektup ve Yanıtı1.302 kelime
  11. 11 Bölüm XI — Thurstan ve Faith Benson3.314 kelime
  12. 12 On İkinci Bölüm — Galler Dağlarını Gözden Yitirmek2.716 kelime
  13. 13 Bölüm XIII — Muhalif Mezhep Vaizinin Evi2.949 kelime
  14. 14 Xıv. Bölüm — Ruth’un Eccleston’daki İlk Pazarı2.250 kelime
  15. 15 Bölüm XV — Anne ve Çocuk2.201 kelime
  16. 16 Bölüm XVI — Sally Sevgililerini Anlatıyor, — Hayatın Ödevleri Üzerine Konuşuyor3.614 kelime
  17. 17 Bölüm XVII — Leonard’ın Vaftizi3.031 kelime
  18. 18 Xvııı. Bölüm — Ruth, Bay Bradshaw’ın Ailesinde Mürebbiye Oluyor2.597 kelime
  19. 19 Bölüm XIX — Beş Yıl Sonra3.361 kelime
  20. 20 Xx. Bölüm — Jemima Yönetilmeyi Reddediyor5.155 kelime
  21. 21 Xxı. Bölüm — Bay Farquhar’ın İlgisi Başka Yöne Kayar3.607 kelime · Okuduğun bölüm
  22. 22 Xxıı. Bölüm — Liberal Aday ve Öncülü3.473 kelime
  23. 23 Bölüm XXIII — Tanıma5.971 kelime
  24. 24 Xxıv. Bölüm — Kumlukta Buluşma3.964 kelime
  25. 25 Xxv. Bölüm — Jemima Bir Keşifte Bulunuyor5.161 kelime
  26. 26 Xxvı. Bölüm — Bay Bradshaw’ın Erdemli Öfkesi3.320 kelime
  27. 27 Xxvıı. Bölüm — Gerçeği Savunmaya Hazırlanırken5.187 kelime
  28. 28 Xxvııı. Bölüm — Âşıklar Arasında Bir Anlaşma3.259 kelime
  29. 29 Xxıx. Bölüm — Sally Parasını Bankadan Çekiyor3.266 kelime
  30. 30 Xxx. Bölüm — Sahte Senet3.851 kelime
  31. 31 Xxxı. Bölüm — Dover Arabasının Kazası2.184 kelime
  32. 32 Xxxıı. Bölüm — Bradshaw Ailesinin Kilise Sırası Yeniden Dolu1.653 kelime
  33. 33 Xxxııı. Bölüm — Övünülecek Bir Anne1.964 kelime
  34. 34 Xxxıv. Bölüm2.998 kelime
  35. 35 Xxxv. Bölüm — Karanlıktan Aydınlığa1.229 kelime
  36. 36 Xxxvı. Bölüm — Son2.276 kelime

XXI. BÖLÜM
Bay Farquhar’ın İlgisi Başka Yöne Kayar
Ertesi sabah Jemima annesiyle dikiş dikerken, bir önceki akşam babasının Ruth’a teşekkür edişindeki belirgin tavır aklına geldi.

“Babam Bayan Denbigh’i pek seviyor,” dedi. “Hiç şaşırmıyorum. Anne, dün gece buraya geldiği için ona nasıl teşekkür etti, fark ettin mi?”

“Evet, canım; ama bence bunun tek nedeni—” Bayan Bradshaw sözünü yarıda kesti. Bir şey söylemesinin doğru mu yanlış mı olduğundan hiçbir zaman emin olamazdı.

“Tek nedeni ne değil?” diye sordu annesinin cümleyi tamamlamayacağını görünce Jemima.

“Bayan Denbigh’in burada çaya gelmiş olması tek neden değil,” diye karşılık verdi Bayan Bradshaw.

“Peki, başka ne için teşekkür etmiş olabilir? Ne yaptı ki?” diye sordu Jemima; annesinin tereddütlü tavrı merakını uyandırmıştı.

“Sana söylemem doğru olur mu bilmiyorum,” dedi Bayan Bradshaw.

“Pekâlâ!” dedi Jemima, biraz içerleyerek.

“Yok, canım! Baban bana söylememem gerektiğini hiç söylemedi; belki anlatabilirim.”

“Boş ver! Duymak istemiyorum,” dedi Jemima gücenmiş bir sesle.

Bir süre sessiz kaldılar. Jemima başka şeyler düşünmeye çalışıyordu ama aklı dönüp dolaşıp Bayan Denbigh’in babası için ne yapmış olabileceğine takılıyordu.

“Yine de anlatabilirim sanırım,” dedi Bayan Bradshaw, sanki izin ister gibi.

Jemima, annesinden sır vermesini istemeyecek kadar ince davrandı; ama merakı, kendi merakını bastırmak için herhangi bir adım atamayacak kadar güçlüydü.

Bayan Bradshaw devam etti: “Bunu bilmeye hakkın olduğunu düşünüyorum. Babamın Bayan Denbigh’den bu kadar memnun olmasında senin de payın var. Bu sabah ona ipek bir elbise alacak; nedenini bilmen gerektiğini düşünüyorum.”

“Neden?” diye sordu Jemima.

“Çünkü babam, senin onun sözünü dinlediğini görünce çok memnun oldu.”

“Onun sözünü dinliyorum! Elbette dinliyorum, hem de her zaman dinledim. Ama babam bunun için ona neden elbise versin? Bence elbiseyi bana vermeli,” dedi Jemima, yarı gülerek.

“İstesen sana da alır, canım; eminim bir elbise istersen sana da verecektir. Dün gece Bay Farquhar’ın yanında eski hâline döndüğünü görünce öyle sevindi ki. Geçen ay sana ne olduğunu ikimiz de anlayamamıştık; ama şimdi her şey yolunda gibi.”

Jemima’nın yüzünü kara bir bulut kapladı. Tavırlarının bu kadar yakından izlenmesinden, sürekli yorumlanmasından hoşlanmıyordu; ayrıca Ruth’un bununla ne ilgisi vardı?

“Memnun olmanıza sevindim,” dedi çok soğuk bir sesle. Bir süre sustuktan sonra ekledi: “Ama Bayan Denbigh’in benim uslu durmamla ne ilgisi olduğunu söylemedin.”

“Bu konuda seninle konuşmadı mı?” diye sordu Bayan Bradshaw, başını kaldırarak.

“Hayır; neden konuşsun ki? Yaptıklarımı eleştirmeye hakkı yok. Bu kadar küstahça davranmaz,” dedi Jemima; kendini çok rahatsız ve kuşkulu hissediyordu.

“Ama konuşabilirdi, canım; baban bunu yapmasını istemişti.”

“Babam mı istemiş? Anne, ne demek istiyorsun?”

“Ah, keşke anlatmasaydım,” dedi Bayan Bradshaw, Jemima’nın ses tonundan işlerin ters gittiğini anlayarak. “Yalnız, Bayan Denbigh’in bunu yapmasının küstahlık olacağını söyledin; oysa küstahlık sayılacak hiçbir şey yapmayacağından eminim. Babanın ondan istediğini yapması elbette doğru olurdu. Geçen gün ona, neden bu kadar huysuz olduğunu öğrenmesini ve seni yola getirmesini uzun uzun anlattı. Şimdiyse düzeldin, canım!” dedi Bayan Bradshaw yatıştırıcı bir sesle. Jemima’nın, yaramazlık ettiğini hatırlayıp uslu bir çocuk gibi rahatsız olduğunu sanıyordu.

“Öyleyse babam, dün gece Bay Farquhar’a nazik davrandım diye mi Bayan Denbigh’e elbise alacak?”

“Evet, canım,” dedi Bayan Bradshaw; Jemima’nın alçak sesle ama büyük bir öfkeyle konuşmasından giderek daha çok korkuyordu.

Jemima, bir önceki akşam Ruth’un onu somurtkanlığından çıkarmak için yalvarırcasına uğraştığını öfkeyle hatırladı. Her yerde bir düzenbazlık! Bu kez öylesine tiksindiriciydi ki, görünüşte içini dışına vurur gibi olan Ruth’un bu işe alet olduğuna inanmakta güçlük çekiyordu.

“Anne, babamın Bayan Denbigh’den benim farklı davranmamı sağlamasını istediğinden emin misin? Çok tuhaf geliyor.”

“Kesinlikle eminim. Geçen cuma sabahı çalışma odasında onunla konuştu. Cuma olduğunu hatırlıyorum; çünkü Bayan Dean burada dikiş dikiyordu.”

Jemima, o cuma okul odasına girdiğini, kız kardeşlerini aylak aylak otururken bulduğunu ve babalarının Bayan Denbigh’den ne isteyebileceğini merak ettiklerini şimdi hatırladı.

Bu konuşmadan sonra Jemima, kendi huzursuzluğunun nedenini anlamaya ve elinden gelirse ona yardım etmeye yönelik Ruth’un çekingen çabalarını hep geri çevirdi. Jemima’nın günden güne daha perişan olduğunu gören Ruth’un şefkatli, anlayışlı tavrı, Jemima’nın son derece tiksindiği bir şeydi. Bayan Denbigh’in davranışının kesinlikle yanlış olduğunu söyleyemezdi; hatta belki bütünüyle doğruydu. Ama babasının, istediği sonuca ulaşmak için kızını nasıl idare edeceğini bir yabancıyla konuştuğunu düşünmek ona tarif edilemez biçimde itici geliyordu. Üstelik bir hafta önce Ruth’u neredeyse kız kardeşi saymıştı. İstenen sonuç kendi iyiliği olsa bile.

Hol masasının üzerinde, babasına hitaben Ruth’un el yazısıyla yazılmış bir notun durduğu kahverengi kâğıt paketi görünce rahatladı ve sevindi. İçindekinin ne olduğunu biliyordu: gri ipek elbise. Ruth’un bunu asla kabul etmeyeceğinden emindi.

O günden sonra kimse Jemima’yı Bay Farquhar’la konuşmaya ikna edemedi. En sıradan davranışlarda bile bir manevra çevrildiğinden kuşkulanıyor, bu sürekli kuşku hâli içinde mutsuz oluyordu. Bay Farquhar, tam da hoşuna giden şeyleri söylese bile ondan hoşlanmasına izin vermeyecekti. Bir akşam babasıyla ticaret ilkeleri üzerine konuştuğunu duydu. Babası, dürüstlükle bağdaşabilecek en keskin, en katı iş yöntemlerinden yanaydı. Babası olmasaydı, söylediklerinden bazılarının gerçek Hristiyan dürüstlüğüyle bağdaşmadığını belki düşünebilirdi. Sıkı pazarlık etmeyi, faizi ve vadesi gelen borçların gününde ödenmesini talep etmeyi savunuyordu. Ticaret ancak böyle yürütülebilirdi ona göre. Bir belirsizlik payına izin vermek ya da ilkeler yerine duyguların yol göstermesine kapı açmak, iyi iş insanlarının bir gün ortaya çıkacağına dair bütün umudu yok ederdi.

“Ödemeyi istemeyi bir ay geciktirmenin bir adamın itibarını kurtarabileceğini, iflas etmesini önleyebileceğini varsayalım?” diye araya girdi Bay Farquhar.

“Ona bu süreyi tanımazdım. İflas mahkemesinden çıktıktan sonra yeniden iş kurması için ona para verirdim; iflas mahkemesinden hiç geçmezse bazı durumlarda geçimini sağlaması için yardım edebilirdim. Ama adaletle hayırseverliği her zaman ayrı tutardım.”

“Yine de hayırseverlik, sizin sözcüğü kullandığınız anlamıyla, insanı alçaltır; merhamet ve anlayışla yumuşatılmış adalet ise yüceltir.”

“O adalet değil; adalet kesin ve esnek olmayan bir şeydir. Hayır, Bay Farquhar, bir tüccar olarak davranışlarınıza Don Kişotvari düşüncelerin karışmasına izin vermemelisiniz.”

Böylece konuşmayı sürdürdüler; Bay Farquhar’ın söylediklerinin hepsine sempatiyle bakan Jemima’nın yüzü ışıl ışıl parlıyordu. Bir keresinde başını aniden kaldırıp gözleri parlayarak bakınca, babasının bir bakışla Bay Farquhar’ın sözlerinin kızı üzerindeki etkisini izlediğini açıkça anladı. O andan sonra içindeki coşku söndü. Babasının tartışmayı, ortağını kızına sevdireceğini bildiği düşünceleri ortaya çıkarmak için uzattığını düşündü. Kendini Bay Farquhar’ı sevmeye bırakmayı çok isterdi; ama bu sürekli düzenbazlık, Bay Farquhar’ın da sessizce buna katılmadığından emin olamaması yüzünden, içini bulandırıyordu. Evlilik için rızasını kazanmaya çalışıyormuş gibi yapmalarını bile istemiyordu; bütün bunlar önceden tasarlanmış davranışları ve konuşmaları, herkesin satranç taşları gibi yerlerine sürülmesini gerektiriyorsa. Kimsenin böyle bir sözleşmeye taraf olarak kendi gözünde küçülmeyeceği, Doğulu bir kız gibi açıkça satın alınmayı yeğlerdi. Bay Bradshaw’ın bu “harika idaresinin” sonuçları Bay Farquhar için çok kötü olacaktı. O, entrikaların hiçbirine ortak değildi; bilseydi Jemima kadar rahatsız olurdu. Ancak az önce anlattığım akşam Ruth’un onda bıraktığı izlenim, son zamanlarda bir iki kez Ruth’un davranışlarının Jemima’nınkilerle oluşturduğu karşıtlık sayesinde daha da derinleşmişti.

Jemima’nın bu kadar açıkça hoşlanmadığı ilgiyi sürdürmenin anlamı olmadığını düşündü. Okuldan yeni çıkmış genç bir kız için muhtemelen yaşlı bir adam gibi görünüyordu. Sevgilisiymiş gibi davranmaya devam ederse, eskiden ona duyduğu ve kendisi için çok değerli olan dostluğunu da kaybedebilirdi. Ona karşı her zaman sevgi duyacaktı. Kusurları bile gözünde ona ayrı bir değer katıyordu. Jemima’yı gelecekteki eşi olarak gördüğü zaman bu duygudan en büyük vicdan azabıyla, ama boşuna kurtulmaya çalışmıştı; artık onu bir genç dost olarak gördüğünde, vicdanı bu duyguyu onaylamayı öğrenecekti. Bayan Denbigh ondan yaşça birkaç ay büyük olmasa da kederi ve kaygıları çok erken tanımış, karakterce çok daha olgunlaşmıştı. Üstelik utangaç çekingenliği ve görev sınırları içinde sürdürdüğü sakin günlük yaşamı, Bay Farquhar’ın bir eşte aradığı özelliklerle son derece uyumluydu. Yine de sevgisini Jemima’dan çekip almak zordu. Jemima gücü yettiğince her yola başvurarak ona yardım etmeseydi bunu asla başaramazdı.

Evet! Jemima, gücü yettiğince her yola başvurarak sevgilisini, sevgilisini—çünkü gerçekte öyleydi—kendinden uzaklaştırmıştı. Şimdi keskin gözleri onun sonsuza dek gittiğini, artık geri döndürülemeyeceğini görüyordu. Kıskançlıkla sızlayan yüreği, Bay Farquhar’ın kendisi bile farkına varmadan, tatlı, güzel, sakin ve vakur Ruth’a yöneldiğini hissetmiyor muydu? Ruth konuşmadan önce düşünürdü; Bay Farquhar’ın Jemima’ya öğütlediği gibi. Ani dürtülere kapılmaz, dünyada sakin ve kendine hâkim olarak yürürdü. Bay Farquhar’ın bir zamanlar onu dikkatle, gözlerini üzerinden ayırmadan izlediği günleri hatırlarken Jemima’nın sitemlerinin şimdi ne yararı vardı? Ya hastalıklı hayallerine kapılıp onun bütün yakınlaşmalarından yüz çevirdiği o günlerin?

“Daha mart ayında, geçen martta, bana ‘Sevgili Jemima’ demişti. Ah, bunu ne iyi hatırlıyorum! Yabani nergisler karşılığında bana verdiği seradaki çiçeklerden yapılmış o güzel buket… Benim verdiğim çiçeklere nasıl değer vermişti… Bana bakışı, teşekkür edişi… Hepsi bitti artık.”

Kız kardeşleri yüzleri ışıldayarak içeri girdiler.

“Ah Jemima, bu gölgeli odada oturmak ne güzel, ne serin!” (Oysa oda ona serin değil, soğuk gelmişti.) “Ne uzun bir yürüyüş yaptık! Çok yorulduk. Hava da ne sıcak.”

“Öyleyse neden gittiniz?” dedi Jemima.

“Ah, gitmek istedik. Ne olursa olsun evde oturmazdık. Çok hoştu,” dedi Mary.

“Yabani çilek toplamak için Scaurside Ormanı’na gittik,” dedi Elizabeth. “O kadar çok çilek topladık ki! Mandırada koca bir sepet dolusu bıraktık. Bay Farquhar, bize Almanya’da öğrendiği gibi pişirmeyi öğreteceğini söylüyor; ama ona biraz Ren şarabı bulmamız gerekiyormuş. Sence babam biraz vermemize izin verir mi?”

“Bay Farquhar da sizinle miydi?” diye sordu Jemima; gözlerine donuk bir ışık gelmişti.

“Bu sabah ona, annemin Scaurside Çiftliği’ndeki topal adama biraz eski çamaşır götürmemizi istediğini, bir de Bayan Denbigh’i ormana girip çilek toplamamıza izin vermesi için ikna etmeye çalışacağımızı söyledik,” dedi Elizabeth.

“Bir bahane bulup geleceğini düşünmüştüm,” dedi, her aşk hikâyesini aynı hevesle ve düşüncesizlikle izleyen, keskin zekâlı Mary. Birkaç hafta önce Bay Farquhar’la Jemima arasında bir gönül ilişkisi olduğunu sandığını tümüyle unutmuştu.

“Öyle mi? Ben hiç düşünmedim,” diye karşılık verdi Elizabeth. “Yani, aklıma bile gelmedi. Yolda arkamızda atının ayak seslerini duyunca çok şaşırdım.”

“Çiftliğe gittiğini ve sepetimizi taşıyabileceğini söyledi. Ne kadar nazik, değil mi?” Jemima cevap vermeyince Mary devam etti:

“Çiftliğe çıkmak ne kadar zor, biliyorsun; biz de zaten sıcaktan bunalmıştık. Yol bembeyaz olmuş, güneşten kavrulmuştu; gözlerimi çok acıtıyordu. Bayan Denbigh ormana sapabileceğimizi söyleyince nasıl sevindim! Ağaçların dalları tepemizde öyle sık ki, içerisi yemyeşil bir ışıkla doluydu.”

“Yabani çilekler de yer yer yatak yatak,” dedi Elizabeth; Mary’nin nefesi kesilince anlatıyı devralmıştı. Mary şapkasıyla yelpazelenirken Elizabeth devam etti:

“Gri kayanın dışarı çıktığı yeri biliyorsun, değil mi Jemima? İşte orada çilek filizlerinden tam bir halı oluşmuştu. Çok güzeldi! Küçücük parlak kızıl meyveleri ezmeden bir adım bile atamıyorduk.”

“Leonard da yanımızda olsun diye çok istedik,” diye araya girdi Mary.

“Evet! Ama Bayan Denbigh onun için bir sürü çilek topladı. Bay Farquhar da kendi çileklerinin hepsini ona verdi.”

“Çiftliğe, Dawson’ın çiftliğine gittiğini söylemiştin,” dedi Jemima.

“Evet! Önce oraya çıktı; sonra akıllı bir adam gibi atını orada bırakıp o güzel, serin, yemyeşil ormanda yanımıza geldi. Ah Jemima, ne güzeldi! Yaprakların arasından yer yer süzülen ışık parçacıkları yerde titreşip duruyordu. Yarın sen de bizimle gelmelisin.”

“Evet,” dedi Mary. “Yarın yine gidiyoruz. Çileklerin neredeyse hepsini toplayamadık.”

“Leonard da yarın gelecek.”

“Evet! Harika bir plan düşündük. Yani, Bay Farquhar düşündü. Leonard’ı yokuş yukarı kral yastığında taşımak istedik ama Bayan Denbigh buna yanaşmadı.”

“Bizi çok yoracağını söyledi; ama yine de çilek toplamasını istiyordu!”

“Bunun üzerine,” dedi Mary sözünü keserek; o sırada iki kız neredeyse aynı anda konuşuyordu, “Bay Farquhar onu atına bindirip önünde yukarı çıkaracak.”

“Bizimle geleceksin, değil mi sevgili Jemima?” diye sordu Elizabeth. “Şey, saat…”

“Hayır! Gelemem!” dedi Jemima birden. “Sormayın, gelemem.”

Tavrı küçük kızları susturdu. Kendinden yaşça ve konumca yukarıdakilere karşı nasıl davranırsa davransın, Jemima kendinden aşağıdakilere karşı neredeyse her zaman nazikti. Kızların şaşırdığını anladı.

“Yukarı çıkıp dışarıda giydiklerinizi çıkarın. Babamın, dışarıda giydiğiniz ayakkabılarla bu odaya girmenizi istemediğini biliyorsunuz.”

Kız kardeşlerinin acımasızca anlattığı ayrıntıları yarıda kesebildiğine sevindi. Onları sakin ve etkilenmeden dinleyebilmek için kendini buna alıştırması gerekecekti. Bay Farquhar’ın gözünde artık ilk sırada olmadığını görüyordu. Bu konumun tadını çıkarırken pek önemsememişti; şimdi ise kendi davranışlarıyla, kendi hatası yüzünden onu yitirdiğini açıkça fark edince cazibesi katlanmıştı. Babasının onu sandığı ve ona anlattığı gibi soğuk, hesapçı bir adam olsaydı, Bayan Denbigh gibi yoksul, alçakgönüllü koşullarda yaşayan, parasız ve tanıdığı kimsesi olmayan, üstelik oğlunun sorumluluğunu taşıyan bir dul kadınla ilgilenir miydi? Bay Farquhar’ın Jemima için artık yitip gittiğini gösteren şey, onu hayalinde yeniden tahta oturtmuştu. Jemima da sessizce oturup her yeni tercih işaretiyle titremek zorundaydı! Üstelik o kadın, ondan çok daha fazla layıktı; bu yüzden Bay Farquhar’ın ayırt etme gücü olmadığını, sıradan ya da değersiz birine gönlünü kaptırdığını düşünerek avutamazdı kendini. Ruth güzel, nazik, iyi ve vicdanlıydı. Bayan Denbigh’in bu üstünlüklerini kabul ederken ondan nefret ettiğini fark edince, Jemima’nın solgun yüzünü ateş bastı. Ruth’un mermer gibi yüzünü hatırlamak bile onu hastalanacak kadar yoruyordu; alçak sesinin tınısı, sırf yumuşaklığı yüzünden sinirine dokunuyordu. Kuşku götürmez iyiliği, insanca mücadele izleri daha belirgin olan pek çok kusurdan bile daha itici geliyordu.

“Yüreğindeki bu korkunç iblis de neydi?” diye sordu Jemima’nın iyi meleği. “Gerçekten ele geçirilmiş miydi? Bu, bunca suça yol açmış o eski, yakıcı nefret değil miydi? Bize nasip olmayan sevgiyi kazandırabilecek bütün güzel erdemlere duyulan nefret? Dünya daha gençken, yumuşak huylu Habil’in öldürülmesiyle son bulan, ağabeyinin yüreğinde işleyen o eski öfke?”

“Aman Tanrım, yardım et bana! Bu kadar kötü olduğumu bilmiyordum,” diye haykırdı Jemima, acı içinde. Karanlık, uğursuz uçuruma, yüreğindeki kötülük yetisine korkunç bir anlığına göz atmıştı. İblisle boğuştu ama gitmedi; bu ağır ayartılma anında ona teslim olup olmayacağı bir mücadeleye dönüşmüştü.

Ertesi gün boyunca oturup, o sırada güzel Scaurside Ormanı’nda sürmekte olan mutlu çilek toplama gezisini gözünde canlandırdı. Onların keyfini ve Bay Farquhar’ın utangaç, duygularının farkındaki Ruth’a gösterdiği ilgiyi hayalinde artırabilecek her ayrıntıyı; kendini suçlamasını ve kıskançlığını daha da keskinleştirecek her şeyi zihnine ekledi. Fazla çalışan hayal gücünü bedenini yorarak susturmayı denemek için kalkıp dolaştı. Ama bütün gün çok az yemişti; güneşli bahçenin kavurucu sıcağında kendini güçsüz ve bitkin hissediyordu. Fındık çitinin altındaki uzun çimenli yol bile, ağustos güneşinin yakıcı ışığında kuruyup kavrulmuştu. Kız kardeşleri döndüklerinde onu orada, kış gününde ısınmaya çalışır gibi hızla bir aşağı bir yukarı yürürken buldular. Çok yorgundular; Jemima her ayrıntıyı acısını artırmak için sabırsızlıkla beklerken, bir önceki günkü kadar konuşkan değillerdi.

“Evet! Bay Farquhar’dan önce Leonard geldi. Ah, hava ne kadar sıcak, Jemima; otursana, anlatayım ama böyle yürürsen anlatamam!”

“Bugün yerimde oturamıyorum,” dedi Jemima, oturur oturmaz çimlerin üzerinden fırlayarak. “Anlat! Dolaşırken de dinleyebilirim.”

“Ama bağıramam ki; o kadar yorgunum ki zar zor konuşuyorum. Bay Farquhar Leonard’ı getirdi—”

“Onu daha önce anlattın,” dedi Jemima sertçe.

“Eh! Başka ne anlatacağımı bilmiyorum. Dünden beri biri gelmiş, gri kayanın üstündeki çileklerin neredeyse hepsini toplamış. Jemima! Jemima!” dedi Elizabeth güçsüzce. “Başım dönüyor, galiba hastayım.”

Yorgun kız bir dakika sonra çimenlerin üzerine baygın düşmüştü. Bu, Jemima’nın taşkın enerjisini dışa vurmasına vesile oldu. Bir daha hiç sahip olmayacağı ve daha önce de hiç bilmediği bir güçle bayılan kız kardeşini kaldırdı; Mary’ye yolu açmasını söyleyip onu açık bahçe kapısından içeri, geniş, eski usul merdivenlerden yukarı taşıdı ve kendi odasındaki yatağa yatırdı. Pencere esintisi, asma ve yasemin yapraklarının yeşil gölgesinden geçerek içeri usulca, hoş bir serinlik taşıyordu.

“Suyu ver. Annemi çağır, Mary,” dedi Jemima; baygınlığın yatay yatırmak ve su serpmek gibi alışılmış çarelere yanıt vermediğini görünce.

“Canım Lizzie!” dedi Jemima, solgun, bilinci kapalı yüzünü öperek. “Sanırım beni seviyordun, sevgilim.”

Sıcak havada yapılan uzun yürüyüş, narin Elizabeth’e fazla gelmişti; gücünü hızla tüketiyordu. Canlılığının ve gücünün bir kısmını geri kazanması günler sürdü. Bayıldıktan sonra, uzun ve güneşli sonbahar boyunca Jemima’nın odasındaki yatakta ya da divanda, iştahsız ve hiçbir şeye ilgi duymadan, bitkin ve kayıtsız yattı; ilk başta oraya taşınmıştı. Bayan Bradshaw, Elizabeth’i neyin bu hâle düşürdüğünü hemen anlayabildiği için rahatlamıştı; ailedeki her rahatsızlık ya da hastalık için bir neden bulmadan içi rahat etmezdi. Kızı için kaygılandığı sırada Bay Bradshaw’a teselli veren şey, birini suçlayabilmekti. Karısı gibi cansız bir olgudan teselli bulamazdı; bunun mutlaka birinin hatası olması gerektiğini hissetmek istiyordu, yoksa bu olay hiç yaşanmamış olmalıydı. Zavallı Ruth’un onun üstü kapalı sitemlerine ihtiyacı yoktu. Nazik Elizabeth’i güçsüz ve bitkin yatarken görünce, düşüncesizliği yüzünden yüreği onu öyle şiddetle suçladı ki Bay Bradshaw’ın sözlerini ve imalarını bile, kendi çocuğunu sevindirmek uğruna iki öğrencisinin bu kadar uzun yürüyüşlerle yorulmasına izin vermiş olmasına yöneltilmiş hafif bir kınama saydı. Bakım işinde kendisine de görev verilmesi için çok ısrar etti. Boş bulduğu her an Bay Bradshaw’ların evine gidiyor, Elizabeth’in yanında vakit geçirmesine izin verilmesini içten bir alçakgönüllülükle rica ediyordu. Yardımı çoğu zaman işe yaradığından Bayan Bradshaw bu ricaları çok iyi karşılıyor ve onu yukarı, Elizabeth’in yanına gönderiyordu. Ruth’u görünce solgun yüzü aydınlanan Elizabeth’in yanında, Jemima sessizce öfkeleniyordu: Yüreğinin karşı koyduğu birinin kendi odasına girip hoş karşılanması artık olağanlaşmıştı. Evde yaşamayan Ruth’un yanında daha temiz bir hava mı getirdiğini, hastanın düşüncelerine daha çok çeşitlilik mi kattığını bilmiyorum; ama Elizabeth onu her zaman özel bir şefkatle karşılardı. Jemima’nın onu oyalamak için gösterdiği bütün çabalara rağmen bitkinlik içinde yeniden sönüp gitmişse, Ruth elinde bir çiçek, kitap ya da güneşli bahçe duvarından içine çektiği sıcak kokuyu yayan, kızıl kahverengi olgun bir armutla geldiğinde canlanırdı.

Jemima’nın Ruth’a karşı yüreğinde büyümesine izin verdiği kıskançlıktan kaynaklanan hoşnutsuzluk, kendi düşüncesine göre, sözlerine ya da davranışlarına hiç yansımıyordu. İkiyüzlülük edemediği için soğuk davranıyordu; ama sözleri kibar ve iyi niyetliydi, davranışlarını da eskisi gibi tutmaya özen gösteriyordu. Oysa bir insanın biçimi cetvelle çizilebilir; ona hayat veren ruhudur. Jemima’nın davranışlarında ruh, içten gelen bir anlam yoktu. Ruth bu değişimi derinden hissetti. Nedenini sormaya cesaret edene kadar bir süre bundan acı çekti. Bir gün, yalnız kaldıkları birkaç dakika içinde, Bayan Bradshaw’a hiç farkında olmadan onu incitip incitmediğini sordu; çünkü çok değişmişti. Dostluk bu soruyu gerekli kılacak kadar soğuduğunda ne acıdır. Jemima her zamankinden biraz daha soldu, sonra şöyle cevap verdi:

“Değişmiş mi? Ne demek istiyorsun? Nasıl değişmişim? Eskiden yapmadığım ne söylüyor ya da yapıyorum?”

Ama sesi öylesine gergin ve soğuktu ki Ruth’un yüreği burkuldu. Jemima’nın ona duyduğu eski sevginin yalnızca sona ermediğini, bundan pişmanlık da duyulmadığını ve geri kazanmak için hiçbir çaba gösterilmediğini artık sözlerden daha açık biçimde anlamıştı. Sevgi Ruth için eskiden olduğu gibi hâlâ çok değerliydi. Doğasının kusurlarından biri, kendisini sevenler için her türlü fedakârlığı yapmaya hazır olması ve sevgiyi değerinden de üstün tutmasıydı. Sevilmektense sevmenin daha büyük mutluluk olduğunu henüz öğrenmesi gerekiyordu. Duygularının kolayca incindiği gençlik yılları boyunca annesiz babasız, kardeşsiz yalnız kalmıştı; bu yüzden her yakınlık belirtisine sıkı sıkıya tutunması ve birinin sevgisinden acı çekmeden vazgeçememesi belki de şaşırtıcı değildi.

Elizabeth’i görmeye çağrılan doktor, gücünü toplaması için en iyi yolun deniz havası olduğunu söyledi. Gösteriş olsun diye para harcamayı seven Bay Bradshaw doğruca Abermouth’a gidip sonbaharın geri kalanı için bir ev tuttu. Doktora, çocuklarının sağlığıyla karşılaştırıldığında paranın kendisi için önemli olmadığını söylemişti; doktor da tedavinin nasıl uygulanacağıyla pek ilgilenmediğinden, kiralık odaların tuttuğu koca ev kadar, hatta daha iyi iş göreceğini söylemedi. Oysa eve hizmetçiler alınması ve Elizabeth’in oraya daha sessizce, daha çabuk taşınmasını sağlayabilecekken önlenebilecek türlü zahmetlerle uğraşmak gerekiyordu. Kiralık odalara gitselerdi bunların hepsi gereksiz olacaktı. Böylece Elizabeth, yola çıkmaları mümkün olana kadar planlamaları, konuşmaları, karar verip kararlarından dönmeleri, sonra yeniden karar vermeleri dinlemekten bıkıp usanmıştı. Tek tesellisi, sevgili Bayan Denbigh’in onunla gidecek olmasıydı.

Bay Bradshaw bu sahil evini yalnızca gösteriş olsun diye para harcamak amacıyla tutmamıştı. Küçük kızlarıyla mürebbiyelerini göz önünden uzaklaştırdığı için memnundu; çünkü yoğun bir dönem yaklaşıyordu. Seçim işleriyle uğraşırken zihninin, seçim konuklarını ağırlamak için de evini müsait tutması gerekecekti. Eski Tory milletvekiliyle seçimde yarışmak üzere Liberal ve muhalif mezhep yanlısı bir aday çıkarma girişiminin öncülüğünü üstlenmişti. Eski milletvekili, ailesiyle birlikte kasabanın yarısına sahip olduğundan, arka arkaya birkaç seçimde rakipsiz seçilmişti; oylar da kiralar gibi toprak sahibine gidiyordu.

Bay Cranworth ve ataları nice uzun yıllardır Eccleston’ın kralları gibiydi; hakları o kadar az sorgulanmıştı ki kendilerine bu kadar hazır sunulan bağlılığı kabul ettiklerini akıllarına bile getirmezlerdi. Toprak sahibiyle kiracı arasındaki eski feodal duygu, fabrikaların ortaya çıkacağını önceden sezinleyip sarsılmamıştı. Cranworth ailesi, özellikle de ticaretteki başlıca kişi muhalif bir mezhebe mensup olduğundan, imalatçıların gitgide artan gücünü görmezden geliyordu. Ama çevredeki tek büyük ailenin desteği olmamasına rağmen iş gelişip büyüdü ve geniş alanlara yayıldı. İşin başındaki muhalif mezhep mensubu, sözünü ettiğim sıralarda çevresine bakındı ve büyük Cranworth nüfuzuna, onların kuşaktan kuşağa ellerinde tuttukları kalede bile meydan okuyacak kadar güçlendiğini hissetti. Böylece yıllardır gördüğü küçümseyici davranışların öcünü alabilecekti. Bay Bradshaw’ın zihnine bu küçümsemeler öyle işlemişti ki, her pazar iki kez kiliseye gitmese ve Bay Benson’ın cemaatinde herkesten yüksek sıra kirası ödemese insan buna şaşardı.

Bunun üzerine Bay Bradshaw, Londra’daki Liberal parlamenter ajanlardan birine başvurdu. Bu adamın tek ilkesi, Liberal tarafında yanlış işler yapmaktı; Toryler için doğru ya da yanlış hiçbir iş yapmazdı, ama bir Whig için vicdanının ne kadar esneyebileceği henüz anlaşılmamıştı. Bay Bradshaw’ın bu ajanın nasıl biri olduğunu bilmemesi mümkündü; her hâlükârda, kendi amacı için aradığı kişinin o olduğunu biliyordu: Eccleston’da muhalif mezhep yanlısı bir aday olarak seçime girecek birini bulmak.

“Yuvarlak hesap altı yüz seçmen var,” dedi. “İki yüzü kesinlikle Cranworth yanlısı; zavallılar, Bay Cranworth’ı kızdırmaya cesaret edemezler! İki yüzünü de oldukça kesin sayabiliriz: fabrika işçileri ya da bir şekilde bizim ticaretimizle ilişkili kişiler. Cranworth’ın su kullanma hakkına inatla karşı çıkmasına öfkeliler. İki yüzü ise kararsız.”

“İki taraf da pek umurlarında değil,” dedi parlamenter ajan. “Elbette umursamalarını sağlamalıyız.”

Bay Bradshaw bu sözün ardından atılan bilmiş bakıştan biraz çekindi. Bay Pilson’ın rüşveti ima etmediğini umuyordu; ama bu umudunu dile getirmedi, çünkü bunun ajanı bu yöntemi kullanmaktan caydıracağını düşündü ve belki de tek yol buydu. Bay Bradshaw bir kez böyle bir işe girişirse başarısızlık söz konusu olamazdı. Hangi yola başvurulursa vurulsun, başarı kesin olmalıydı; yoksa kendisi bu işten uzak dururdu.

Parlamenter ajan, her türden ve dereceden vicdan çekincesiyle uğraşmaya alışkındı. En rahat, hiç vicdanı olmayanlarla çalışırdı; yine de insanların zayıflıklarını hesaba katabilirdi ve Bay Bradshaw’ı çok iyi anlamıştı.

“Amacınıza tam uyacak bir adam tanıdığımı sanıyorum. Çok parası var; doğrusu, ne yapacağını bilmiyor. Yat gezilerinden, seyahat etmekten bıkmış; yeni bir şey arıyor. Kullandığım haber kaynaklarından biri aracılığıyla, geçenlerde Parlamento’da bir sandalye istediğini duydum.”

“Liberal mi?” diye sordu Bay Bradshaw.

“Kesinlikle. Ailesi zamanında Uzun Parlamento’da yer almış.”

Bay Bradshaw ellerini ovuşturdu.

“Muhalif mezhepten mi?” diye sordu.

“Yok, yok! O kadar değil. Ama kiliseye bağlılığı epey gevşek.”

“Adı ne?” diye hevesle sordu Bay Bradshaw.

“Kusura bakmayın. Eccleston’da aday olmak isteyeceğinden emin olana kadar adını söylemesem daha iyi.”

Kimliği açıklanmayan beyefendi aday olmayı kabul etti; adının Donne olduğu anlaşıldı. Bay Ralph Cranworth’ın hastalığı boyunca Bay Bradshaw’la mektuplaşmışlardı. Bay Cranworth öldüğünde, en büyük oğul reşit olana kadar milletvekilliğini kimin sürdüreceğine Cranworthlar karar vermeden önce bile, işe başlamak için her şey hazırdı; baba zaten kontluk milletvekiliydi. Bay Donne bizzat seçim çalışması yapmak üzere kasabaya gelecek ve Bay Bradshaw’ın evinde kalacaktı. Bu nedenle Eccleston’a yirmi milden yakın sahil evi, yaklaşan seçim sırasında işe yaramayacak, hatta düpedüz yük olacak aile üyeleri için bir nekahet yeri ve çocuk odası olarak çok kullanışlı görünmüştü.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…