Bölümler 18Şu an: Bölüm XII
- 1 Mathılda[1] — Bölüm I2.053 kelime
- 2 İkinci Bölüm1.102 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm1.588 kelime
- 4 Bölüm IV2.141 kelime
- 5 Bölüm V1.580 kelime
- 6 Bölüm VI1.099 kelime
- 7 Bölüm VII2.695 kelime
- 8 Bölüm VIII2.111 kelime
- 9 Bölüm IX1.635 kelime
- 10 Bölüm X2.114 kelime
- 11 Bölüm XI1.933 kelime
- 12 Bölüm XII2.108 kelime · Okuduğun bölüm
- 13 Hayal Diyarları[88]3.383 kelime
- 14 Bölüm 264 kelime
- 15 Yazarın Dipnotları:29 kelime
- 16 Önsöze Dipnotlar:387 kelime
- 17 Mathılda’ya Notlar3.417 kelime
- 18 Hayal Diyarları’na Notlar733 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
BÖLÜM XII
Bu düşünceler durmadan peşimi bırakmadığı için, Woodville’in sözlerinin etkisinin çok geçici kaldığını ve onu bir daha sevgisizlikle suçlamasam da kısa süre sonra eskisi kadar mutsuz olduğumu tahmin edebilirsiniz. Bu olaydan kısa süre sonra ayrıldık. Annesinin hasta olduğunu duydu ve yanına koştu. Benimle vedalaşmaya geldi; son kez birlikte fundalıkta yürüdük. Beni yeniden görmeye geleceğine söz verdi; neşemi yitirmememi, zaman ve dayanma gücü kederimi yenene ve yeniden insan içine karışabilene dek elimden geldiğince güzel düşünceler beslememi söyledi.
“Benden alacağın bütün öğütlerin başında,” dedi, “şunu gözet ve buna uy: umutsuzluğa kapılma. Sürekli sendeleyip durduğun en tehlikeli uçurum budur; adımlarını sağlamlaştırmalı, sana yol gösterecek umuda sarılmalısın.[74] Umut et, yaraların şimdiden yarı yarıya iyileşir; ama inatla umutsuzluğa kapılırsan bir daha sana teselli verecek hiçbir şey kalmaz. İnan bana, sevgili dostum, güneşin, dünyanın ve bütün güzelliklerinin insana verebileceği, bir gün senin de tadacağın bir sevinç var. Aşkın ferahlatıcı mutluluğu yeniden yüreğini ziyaret edecek ve seni kedere bağlayan büyüyü bozacak; öyle ki seni ezen o uzun gecede gözlerinin nasıl olup da kapalı kaldığına şaşacaksın. Sana, beni düşünmenin ve sana her zaman besleyeceğim sevginin melankolini hafifletip gözyaşlarının acısını azaltacak kadar ilgi verdiğimi ummaya cesaret edemem. Ama dostluğum hayata daha az tiksintiyle bakmanı sağlayabiliyorsa, kuşkuyla onu incitmekten sakın. Aşk narin bir peridir[75] ve hoyrat kıskançlıktan kolayca incinir. Senden yalvararak istiyorum: içtenliğime dair sarsılmaz inancı, yüzeyini dalgalandırabilecek gelip geçici rüzgârların erişemeyeceği, yüreğinin en derin köşelerinde koru. Acı çekmek huyunu dengesizleştirdi; korkarım zihninin akışı da bazen değersiz nedenlerle sarsılıyor. Ama bana duyduğun yakınlık ve sevgiye güvenin çok daha derin olsun; gelip geçen bu çalkantıların erişemeyeceği kadar sağlam olsun. Bunlar sevgine dokunmadıkça seni incitmesin.”
Woodville’in son öğütlerinden bazıları bunlardı. Onu dinlerken ağladım; sevgiyle vedalaştıktan sonra da gözden kaybolup bu dünyadaki son tesellicimi artık göremeyene dek onu gözlerimle izledim. Yaşadığı kasabaya doğru fundalığı aşarken ona eşlik etmekte diretmiştim. Benden ayrıldığında güneş hâlâ yüksekteydi; ben de kulübeme doğru yola koyuldum. Eylülün sonlarıydı; geceler soğumaya başlamıştı. Ama hava sakindi ve yürürken tatsız düşlere dalmadım. Woodville’i minnet ve şefkatle düşündüm; nedenini bilmediğim bir şekilde, gidişine hiç de acıyla üzülmedim. Sanki yaşadığım o büyük sarsıntıdan sonra başka her değişiklik önemsiz kalmıştı. Yürürken, hepimizin—sevgili babam bana geri döndükten sonra dördümüzün—ne zaman tatlı bir cennette buluşacağımızı merak ediyordum[.] Dante’nin Mathilda’yı çiçek toplarken anlattığı kıyılardaki gibi güzel bir ırmak düşledim; o ırmak durmadan akıyordu
—— karanlık, karanlık,
Sürekli gölgenin altında; oraya ne güneş ışın salar ne de Ay.[76]
Sonra Dante’nin yeryüzü cennetine girişini anlatan o güzel pasajın tamamını kendi kendime tekrarladım. O güzel kıyılarda dolaşırken, ışıl ışıl arabanın uzun zamandır yitirdiğim babamı bana geri getirmek üzere inişini görmenin ne tatlı olacağını düşündüm. O anı beklerken, orada yetişen güzel çiçeklerden kendime bir çelenk örüp sevinçle başıma takacağımı hayal ettim. Babamın en sevdiği şarkıyı, “sul margine d’un rio”yu[77] söyleyecektim; sessiz havada süzülen sesim, kavuşacağımız anı beklediği çardakta ona kızının geldiğini duyuracaktı. O zaman alnımdaki keder izi silinmiş olacak, masum sevginin yumuşak ışığıyla parlayan gözleriyle buluşmak için gözlerimi korkusuzca kaldırabilecektim. O derin gözlerdeki büyülü bakışı düşününce ağladım; hıçkırıklarım peri masalını bozar diye de kendimi usulca tuttum.
Bu düşe öylesine dalmıştım ki yürümeyi sürdürdüm; adımlarıma hiç dikkat etmedim. Çiçek yetişmeyen o ıssız düzlükte çelengim için bir çiçek toplamak üzere eğildiğimde, gündüz düşümden uyandım ve nerede olduğumu bilmediğimi fark ettim.
Güneş batmış, bulutların inerken ondan aldığı pembemsi renk neredeyse solmuştu. Düzlüğü bir rüzgâr süpürdü. Etrafıma baktım; nerede olduğumu gösterecek hiçbir şey göremedim. Yolumu kaybetmiştim ve boşuna izimi bulmaya çalıştım. Yürümeyi sürdürdüm; çöken karanlık, yolumu bulmama yardım edebilecek her izi belirsizleştirdi. Sonunda her şey kapkara gecenin koyu karanlığına gömüldü. Yorulmuştum. Hizmetçimin o gece yakındaki köyde kalacağını, bu yüzden yokluğumun kimseyi telaşlandırmayacağını ve bu yabanıl yerde davetsiz misafirlerden güvende olduğumu bilerek geceyi bulunduğum yerde geçirmeye karar verdim. Zaten daha fazla yürüyemeyecek kadar yorgundum. Hava soğuktu ama bedenimin rahatsızlığını önemsemiyordum. İki yıllık yalnızlığım boyunca mevsim değişikliklerinin durmaksızın dolaşmamı engellemediği için havaya iyice alıştığımı düşünüyordum.
Çimlerin üzerine uzandım; en ufak bir ışık huzmesinin bile sızmadığı bir karanlıkla çevriliydim. Derin gece böcekleri, o ıssız yerde yaşayan tek canlıları da uykuya yatırmıştı; orada başka hiçbir varlığa ağaç ya da çalı barınak sağlayamazdı. Havada duyularımı yatıştıran ama ruhumu canlandıran olağanüstü bir sessizlik vardı. Zihnim bir görüntüden ötekine koşuyor, sanki sonsuzluğu kavrıyordu. Yüreğimdeki her şey gölgeli ama sakindi; sonunda düşüncelerim birbirine karıştı ve uykuya dalınca sönüp gitti.[78]
Uyandığımda yağmur yağıyordu:[79] Sırılsıklam olmuştum; uzuvlarım tutulmuş, başım gece ayazından dönüyordu. İnce ince yağan, iliklere işleyen bir yağmurdu. Islak saçlarım boynuma yapışıp yüzümü kısmen örtüyordu; gözlerimin önüne düşen uzun, düz tutamları parmaklarımla aralayacak gücüm bile yok gibiydi. Karanlık büyük ölçüde dağılmıştı; doğuda, bulutların en seyrek olduğu yerde ay, ince gri bulutun ardında görünüyordu—
Ay arkada, dolunay
Ama yine de küçük ve solgun görünüyor.[80]
Ayın görünmesi, onun sayesinde evimi bulabileceğime dair bana umut verdi. Ama bitkin düşmüştüm; ağır adımlarımı sürükleyerek, sık sık ıslak toprağa oturup devam edemeden dinlenerek kulübeye varmam saatler aldı.
Bu geceyi özellikle anıyorum; çünkü aksi hâlde yıllarca sürecek kayıtsız bir keder içinde sönüp gidebilecek trajedimin son sahnesini öne çekti. Vardığımda çok hastaydım; üzerime yapışan ıslak giysilerimi çıkaramayacak hâlde bitkin düşmüştüm. Sabah döndüğünde hizmetçim beni, yüksek ateş içinde odamın döşemesinde neredeyse cansız yatarken buldu.
Uzun süre çok hasta kaldım. Ateşin yarattığı ilk tehlike geçince hızla ilerleyen veremin bütün belirtileri ortaya çıktı. Bir süre bunu bilmiyor, aşırı halsizliğimin ateşten kaynaklandığını sanıyordum;[sic] ama gücüm gittikçe azaldı. Kış yaklaşırken öksürmeye başladım; önceleri solgun olan çökmüş yanağım hummalı ateşle kızardı. Bu belirtiler birer birer baş gösterdi; sonunda çok arzuladığım anın yaklaşmakta olduğuna ve ölmek üzere olduğuma inandım. Ateşin başında oturuyordum; ateşim başladığından beri beni tedavi eden hekim az önce gitmişti. Başlıca ilacı yüksükotu olan reçetesine göz gezdirdim. “Evet,” dedim, “durumumu anlıyorum; kendimi bunca zaman kandırmış olmam tuhaf. Masum bir ölümle ölüyorum; bu, afyonun vaat ettiğinden bile daha tatlı olacak.”
Ayağa kalkıp pencereye doğru yavaşça yürüdüm. Geniş fundalık, duru ve ayazlı havada pırıl pırıl parlayan güneş ışınlarının altında ışıldayan karla örtülmüştü. Penceremin altında birkaç kuş kırıntıları gagalıyorlardı.[81] Sessizce gülümsedim. Uzun alışkanlığın etkisiyle hep aynı düşünce dizisine bağlanan zihnimde, sanki onları sözcüklere döküyormuşum gibi, önümdeki manzaraya şöyle seslendim:
“Seni selamlıyorum güzel Güneş; seni de, beyaz, güzel ve soğuk Dünya! Belki seni bir daha yeşilliklere bürünmüş göremeyeceğim; yaklaşan baharın tatlı çiçekleri mezarımda açacak. Senden ayrılmak üzereyim. Garip biçimlerle ve sana ait olmayan düşüncelerle durmadan uğraşan bu canlı ruh, çok yakında başka diyarlara uçup gitmiş olacak; bu zayıflamış beden de bağrında duygusuzca yatacak
“Dünyanın günlük dönüşüyle yuvarlanıp
Kayalarla, taşlarla ve ağaçlarla.
“Ben gidince, Evrensel Anamız[82] diye anılan sen de aynı kalacaksın. Seni sevdim; hem mutlu hem kederli günlerimde, kendi yarattığım yabanıl düşlerle ıssızlıklarını doldurdum. Sevdiğim ormanlar, göller ve dağlar benim için binbir anıyla dolu. Ey Güneş, sen de yalnızca ruhumda can bulan ve benimle birlikte ölecek nice hayale gülümsedin, onlara eşlik ettin. Sevgili toprak, senin ıssızlıkların, ağaçların ve suların varlığını sürdürecek; rüzgârlarınla kıpırdanacak ya da öğle güneşinin altında durgun kalacaklar. Ama senin hakkında hissettiklerim ve seni çoğu zaman tuhaf biçimde çarpıtan bütün düşlerim benimle birlikte ölecek.[83] Başka zihinlerde başka görüntüler yansıtmak üzere var olmayı sürdüreceksin; seni görenlerin yüreği gibi binbir biçimde değişen yansımana karşın sen hep aynı kalacaksın. Senin görüntüne her zaman hayranlık duymuş bu kırılgan aynalardan biri şimdi kırılıp toza dönüşmek üzere. Ama her şeyi durmadan yaratan Doğa bir başkasını, sonra bir başkasını yaratacak; benim yok oluşumla hiçbir şey yitirmeyeceksin.[84]
“Sen hep aynı kalacaksın. Öyleyse, kaybolmak üzere olan, senden sevinçle ayrılırken son kez sevgi ve şükranla bakan gelip geçici bir gölgenin minnet dolu vedasını kabul et. Elveda! Gökyüzü, tarlalar ve ormanlar; üzerinizde açan güzel çiçekler; dağlarınız ve ırmaklarınız; ılık havaya ve kuzeyin sert rüzgârına, hepinize son bir elveda. Daha fazla gözyaşı dökmeyeceğim; görevim neredeyse tamamlandı ve uzun, ağır acılarımın karşılığını almak üzereyim. Ben seni kutsadığım gibi, sen de çocuğunu ölümünde bile [sic] kutsa. Huzurlu mezarımda sakin sakin uyumama izin ver.”
Ölümün yaklaştığını hissediyorum ve sakinim. Artık umutsuzluğa kapılmıyorum; çevremdeki her şeye dingin bir sevgiyle bakıyorum. Gücümün azar azar tükenişini izlemek ve kendime, “Bir gün daha, bir gün daha; ama sonbaharın kızıl yapraklarını bir daha göremeyeceğim, o vakit gelmeden babamın yanında olacağım,” diye tekrarlamak hoşuma gidiyor. Woodville’in yanımda olmamasına seviniyorum; belki kederlenirdi. Hayatımın son sahnesinde yalnızca gülümsemeler görmek istiyorum. Ona son yazdığımda sağlığımın kötü olduğunu söyledim ama ölümcül bir hastalığa yakalandığımı anlatmadım; yoksa görev bildiği için yanıma gelmesinden korkuyordum. Dostluğun gözyaşlarının zihnimin kutsanmış dinginliğini bozmasından çekiniyorum. Artık var olmayacağım zaman olup bitecek küçük ayrıntıları düzenlemekten zevk alıyorum. Gerçekten ölüme âşığım. Hiçbir genç kız gelinliğini düşünmekten, benim bedenimi çoktan kefenine sarılmış hayal etmekten aldığım kadar zevk almamıştır. Bu benim gelinliğim değil mi? Sonsuz bir ruhsal birleşmede bizi asla ayırmayacak olan babama beni yalnızca o kavuşturacak.
Doğanın son çöküşünde hissettiğim son değişimleri anlatmayacağım. Hızla ilerliyor ama acı vermiyor; bunda tuhaf bir haz buluyorum. Uzun yıllardan sonra barışın uğradığı ilk günler bunlar. Artık perişan yüreğimi acı gözyaşları ve çılgınca yakınmalarla tüketmiyorum; güneşi, yeryüzünü, havayı acı ve mutsuzluğumdan ötürü suçlamıyorum.[sic] Bana hem çok tatlı hem çok acı gelmiş bir hayatın son saatlerini sakin bir bekleyişle karşılıyorum. Hayatı tatmadan ölmüyorum; on altı yıl mutluydum. Babamın dönüşünü izleyen ilk aylarda bir ömürlük mutluluk yaşamıştım. Şimdi keder içinde yaşlandım; adımlarım yaşlılarınki gibi güçsüz. Huysuzlaştım, hayata uyum sağlayamaz oldum. Yeryüzünde yirmi yılı biraz aşan bir ömür sürmüş olsam da dar mezarıma, ömrünün doğal sonuna ulaşan pek çok kişiden daha hazırım.
Kısa hayatımın farklı sahnelerini belleğimde tekrar tekrar gözden geçirdim. Dünya bir sahne, ben de oradaki bir oyuncuysam, rolüm tuhaf ve ne yazık ki trajikti. Neredeyse bebekliğimden beri çocukların genellikle gördüğü sevgi belirtilerinden yoksun bırakıldım. Tamamen kendi başıma kaldım ve gerçek değil düş oldukları için doğallıktan uzak diyebileceğim hazlar yaşadım. Yeryüzü benim için sihirli bir fenerdi; ben de seyreden, dinleyen ama sahneye çıkmayan biriydim. Ama sonra hayatımın ruhumu canlandıran, beni kendimden geçiren dönemi geldi: babam döndü ve sevgimi bir insanın yüreğine akıtabildim. Benim için yeni bir güneş, yeni bir yeryüzü yaratılmıştı; hayatın suları ışıldıyordu. Sevinç! Sevinç! Ama ne büyük keder! Mutluluğum, bir dağın korularını ve ormanlarını aydınlatıp sonra orayı karanlık ve bomboş bırakan güneş ışınından daha çabuk geçti. Mutluluğumu delilik ve ıstırap izledi; sonunda umutsuzluk her şeyi kapattı.
Şimdi kâğıda döktüğüm hayatımın dramı buydu. Üç ay boyunca bu işle uğraştım. Kederin anısı gözlerimi yaşarttı; mutluluğun anısı yanaklarımda o sevincin canlı gölgesi gibi sıcak bir parıltı bıraktı. Şimdi gözyaşlarım kurudu, yanaklarımdaki parıltı soldu. Woodville, sana birkaç veda sözü söyledikten sonra bu çalışmayı, yapacağım son işi bitiriyorum.
Elveda, yaşayan tek dostum; varoluşa bağlayan yegâne bağ sensin ve şimdi onu koparıyorum[.] Senden ayrılmak bana acı vermiyor; ayrılığımız sana da pek acı vermeyecek. Beni hiçbir zaman bu dünyadan biri olarak görmedin; daha çok, bir kefaret için Gölgeler Krallığı’ndan gönderilmiş, birkaç gün yeryüzünde ağlayıp kendi yurduna dönmeyi özleyen bir varlık saydın. Ağlayacaksın ama gözyaşların şefkat dolu olacak. Ayrılışımdan duyduğun üzüntüyü hafifletecekse gülümsemeni ve beni kutlamanı isterdim. “Woodville, dostunla sevin; artık zafer kazandım ve çok mutluyum,” derdim. Ama bu sözleri tutuyorum; yaşayanlara teselli olamaz bunlar. Yitirdikleri varlığın acısı için değil, kendi mutsuzlukları için ağlarlar. Hayır; anıma düşen birkaç doğal gözyaşı dök. Bir gün mezarımı ziyaret edersen oradan bir çiçek kopar ve yüreğine koy; çünkü anımın gömüleceği tek mezar senin yüreğindir.
Ölümüm hızla yaklaşıyor; ruhumun süzülüp kayboluşunu izlemen için yanımda değilsin. Buna üzülme; ölüm, yaşayanlar için fazlasıyla korkunç bir manzara.[sic] O, yüreği arındırmak yerine yaralayan felaketlerden biridir; öylesine yoğun bir kederdir ki duyguları katılaştırıp köreltir. Babamın ardından okyanusa koştuğum ve orada yalnızca cansız bedenini bulduğum o an korkunçtu;[sic] ama kendi adıma, duyularının birer birer yitip gidişini, nabzının zayıflamasını izlemektense bunu yeğlerdim. Başucunda uykusuzca bekleyip bakışlarınla sanki hayatını tüketmek... Bedeninde hâlâ hayat olduğunu görmek ama yakında kalmayacağını bilmek; dudaklarından sıcak nefesin çıktığını görmek ve az sonra soğuyacağını bilmek... Bu korkunç tabloyu sürdürmeyeceğim. Sen bu işkenceyi bir kez yaşadın; ben hiç yaşamadım.[85] Anısı, duygularının yumuşak bir kedere dönüşebileceği anlarda bile yüreğini zaman zaman acı bir umutsuzlukla dolduruyor.
Günbegün güçsüzleşiyorum; tükenen bedenimde hayat, can veren yağını yitirmek üzere olan bir kandil gibi titreşiyor. Şimdi Mayısın neşeli güneşini görüyorum. Dört yıl önce, sevgili babamı ilk kez Mayısta görmüştüm; üç yıl önce, Mayısta, akılsızlığım sevmeye yazgılı olduğum tek varlığı yok etti. Mayıs yeniden geldi; ben de ölüyorum. Üç gün önce, buluşmamızın ve ne yazık ki sonsuza dek ayrılışımızın yıl dönümünde, öldürücü duygularla geçen bir günün ardından doğayı bir kez daha görmek üzere götürülmemi istedim. Kulübemden birkaç mil uzaktaki çayırlara taşınmamı söyledim. Çimler biçiliyordu, tarlalarda kuru ot kokusu vardı; bütün yeryüzü taze, üzerinde yaşayanlar mutluydu. Akşam yaklaştı, güneşin batışını gördüm. Üç yıl önce, tam o gün ve saatte, kayın ormanının dallarıyla yapraklarının arasından süzülen ışınları son kez gördüğüm adamın yüzünde titreşmişti.[86] Şimdi ilahi gök cismi, bulutları alışılmadık bir görkemle altın rengine boyayarak ufkun ardına indi. Aramak istediğim kişinin artık bulunmadığı bir dünyadan ayrıldı; onun bulunmadığı bir dünyaya doğru yaklaştı[.] Neden böyle acı acı ağlıyorum? Yüreğim [sic] neden, onu “denizleri kaplayan sular gibi” örten acı kederi boşuna silkip atmaya çabalayarak kabarıyor? Onun artık bulunmadığı bu dünyadan gidiyorum; yakında başka bir dünyada onunla buluşacağım.
Elveda, Woodville. Çok yakında mezarımın üzerindeki çim yeşerecek, menekşeler açacak. Umudum ve beklentim orada; seninkiler bu dünyada. Dilerim gerçekleşirler.[87]
Bölüm etkileşimi
