Mathilda kitap kapağı

8. bölüm / 18

Bölüm VIII

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 18Şu an: Bölüm VIII

BÖLÜM VIII
Beni bir sonraki kasabaya götürdüler. Nöbetler ve bayılmaların ardından ateş başladı; haftalarca zavallı ruhum ölümün tam kıyısında dolandı. Ama içimde hâlâ güçlü bir yaşam vardı; iyileştim. Başlangıçta anılarımın bulanık olması ve şiddetli duygular hissedemeyecek kadar güçsüz olmam, sağlığıma kavuşmama çok yardımcı oldu. Sık sık kendi kendime şöyle diyordum: Babam öldü. Beni suçlu bir tutkuyla sevdi; pişmanlık ve umutsuzluk içinde kendini öldürdü. Neden dehşete kapılmıyorum? Bütün bunlar korkunç değil mi? Sevgili babamın gözlerine bir daha hiç bakamayacak, sesini bir daha hiç duyamayacak olmam yetmiyor mu? Bir daha ne okşayışı ne bakışı… Her şey soğuk, katı ve ölü! Ah! Tamamen hissizleşmişim. Dışarıda geçirdiğim o gece korkunçtu; kalbimin üzerine yağan soğuk yağmur, Antiparos mağarasının suları[43] gibi onu taşa çevirdi. Ağlamıyor, iç çekmiyorum; ama kendimle konuşmalı, keder ve umutsuzluk hissetmek için kendimi zorlamalıyım. Hissettiğim şey tevekkül değil; hiçbir pişmanlık duyamayacak kadar ölü gibiyim.

Kendi kendimle böyle konuşup duruyor, çevremdekilere ise sesimi çıkarmıyordum. En basit soruya bile zor yanıt veriyor, yakınımda birini gördüğümde huzursuz oluyordum. Etrafım kadın akrabalarımla çevriliydi, ama hepsi bana neredeyse yabancıydı. Tesellilerine kulak vermiyordum; sözleri amaçladıkları etkiyi yaratmaktan o kadar uzaktı ki bana bilinmeyen bir dilde söylenmiş gibi geliyordu. İçimde keder ölmüşse, sevgi ve yakınlık arzusu da ölmüştü. Oysa keder yalnızca uykuya dalmıştı; daha şiddetli biçimde yeniden uyanacaktı. Ama sevgi bir daha hiç uyanmadı; babamın mezarı üzerinde durmadan dolaşan hayaleti tek başına hayatta kaldı. Ölümünden beri, dünyada kederin yakıcı sözlerini kazıdığı yerlerin dışında her şey benim için boştu; bu sözler artık gülümsemememi söylüyordu. Yaşayanlar bana uygun yoldaşlar değildi; hepsinden nasıl kurtulup bir daha adımın duyulmamasını sağlayacağımı durmadan düşünüyordum.

İyileşmem hızla ilerliyordu; yine de aklımdan çıkmayan düşünce buydu. İnsanların arasına karıştığımda beni bekleyen işkencelerden nasıl kaçacağımı ve anlatılmamış bir kederin hemcinslerinden ayırdığı bana uygun tek yer olan yalnızlığı nasıl bulacağımı sürekli tasarlıyordum. Öyküsünü ve ondan doğan bitmek bilmez duygu ve anıları yaşayan hiçbir insanın bilmediği biri, kalabalığın içinde bile nasıl daha yalnız olabilir? Öykümde güvenip anlatmaya engel olacak kadar derin bir dehşet vardı; yeryüzünde kendi sırrımın tek koruyucusu bendim. Onu rüzgârlara ve ıssız fundalıklara anlatabilirdim ama hemcinslerimin yanında, sözümle ya da bakışımla korkunç gerçeğe dair en küçük bir kuşkuya bile yol açmamalıydım. Babamın suçunu donuk gözlerimden okumasınlar diye insanların bakışlarından kaçınmalıydım; sesimdeki titreme hayal bile edilemeyecek dehşetleri ele vermesin diye susmalıydım. Sırrımın derin mezarının üzerine, içinden geçilemez bir yığın yalan gülümseme ve söz yığmalıydım. Kurnazca hileler, hain kahkahalar ve türlü hafif aldatmacalardan oluşan bir sis başkalarını kör edecek, benim içinse zehirli samyeli olacaktı.[44] Ben, sevginin meyvesi, ormanların çocuğu, Doğa'nın parlak öz benliğinin besleyip büyüttüğü kişi, buna boyun eğecek miydim? Cesaret edemezdim.

Nasıl kaçacaktım? Zengindim, gençtim ve bana bir vasi atanmıştı. Çevremdeki herkes beni kendi seçkin çevrelerinden biriymişim gibi görecekti; oysa ben onlardan sonsuza dek kopmuş olduğum sırrını saklamak zorundaydım. Kaçarsam peşime düşerlerdi; yaşarken benim için kaçış yoktu. Öyleyse ölmeliydim. Ürperdim; soğuk mezar sevdiğim her şeyi içinde tutacak olsa da ölmeye cesaret edemiyordum; Eyüp'le birlikte şöyle diyebilirdim:

“Umudum nerede şimdi? Umudumu kim görecek?

Birlikte çukurun sürgülerine inecekler,
toz içindeki ortak dinlenişimizde—[45]”

Evet, umudum çürümüşlük ve tozdan, ölümün bizi götürdüğü her şeyden ibaretti. Yaşamdan sonrası… Hayır, hayır; kendimi ölmeye ikna etmeyeceğim. Ölemem, cesaret edemem. Sonra ağladım; evet, sıcak gözyaşları bir kez daha gözlerime doldu; hem yatıştırıcı hem acıydılar. Uzattığım kollarımla zalim babama boş yere seslenip çok ağladıktan, güçsüz bedenim türlü türlü yakınmalarla tükenip bir kez daha dalgınlığa gömüldükten sonra, en çok arzuladığım şeyi nasıl bulabileceğimi yeniden düşündüm: benim için değerli sayılabilecek her şeyden de değerli, ölüm benzeri bir yalnızlığı.

Ölmeye cesaret edemiyordum ama ölmüş gibi yapabilir, böylece teselli etmeye çalışanlardan kaçabilirdim. Babama kavuştuğuma inanacaklardı; gerçekten de kavuşmuş olacaktım. Yalnız kaldığımda, rüyamı hiçbir ses bölmediğinde ve soğuk bakışlar ateşimi söndürmediğinde, onun ruhuyla konuşabilirdim; ıssız bir fundalıkta, öğlen ya da gece yarısı, yine de ona yakın olurdum. Bana son öğüdü mutlu olmamdı. Belki de kendime vaat ettiğim gölgemsi mutluluğu kastetmemişti, ama tadabileceğim tek mutluluk buydu. Bir daha, yakalanınca hiçliğe dönüşen baloncukların peşinden koşan, ardından daha parlak renkli yenisini kovalayan gülümseyen avcılardan biri olabileceğimi hiç düşünmemişti [belki: düşünmüştü?]. Benim umudum da bir baloncuk çıkmıştı; ama o kadar güzeldi, öyle süslüydü ki ardından beni çekebilecek başka bir şey göremiyordum. Üstelik peşinden koşmaktan yorulmuştum; yorgunluktan neredeyse ölüyordum.

Ölmüş gibi yapacaktım; memnun mirasçılarım servetime el koyacak, ben de özgürlüğümü satın alacaktım. Ama planımı ustalıkla kurmalıydım; parasız kalamazdım, biraz para ayırmalıydım. Ah! Ne iğrenç yollara başvurmak zorundaydım! Oysa bütün hayatım yalanlarla geçecekti. Herhangi bir aldatmacanın düzenleyicisi olmaktan duyduğum pişmanlık beni planımdan vazgeçirecek olduğunda, bir teyzenin ya da kuzenin ziyaretiyle yeniden bu plana yöneliyor ve kararımı pekiştiriyordum. Bana ölümün bütün insanların sonu olduğunu söylüyorlardı. Sonra da annemin ölümünden beri babamın aklını kesinlikle yitirmiş olduğunu, deli olduğunu, bir nöbetinde kendi çılgın varlığını yok etmek yerine beni öldürebileceğinden benim şanslı olduğumu anlatıyorlardı. Elbette bütün bunları ince bir dille söylüyorlardı; duygularım incinmesin diye açıkça dile getirmiyor, ama…

Fısıldıyorlardı şöyle böyle,

Karanlık imalarla, yumuşak ve alçak sesle[E]
[46]

Gözleri yerde, anlayışlı gülümsemeler ya da hıçkırıklarla… Ben ise her sinirim titrerken sakin bir yüzle dinliyordum; bütün bu küfürlere evet ya da hayır demeye bile cesaret edemiyordum. Ah, hileden bütünüyle uzak, ne hoş bir hayattı bu! Güvercin bakışlı, tilki yürekli ben… Çünkü gerçekten de yalnızca yalanın alçalmasını hissediyor, onu kurtarabilecek kutsal bir masumiyet duygusu duymuyordum. Bir zamanlar kendimi içtenliğin parlak giysisine bürümüştüm; artık türlü renkte giysiler ödünç almalıydım. Başta üzerime yakışmayabilirdi ama alıştıkça zarif kıvrımlar verecek, zarafetle yalan söylemeyi öğrenecektim. Evet, ruhumu yalanlarla boyayıp onun doğal rengini bütünüyle gizleyebilirdim. Ah, sevgili babam! Zavallı kızının tertemiz kalbini kabul et; olduğum gibi, lekesiz hâlimle sana katılmama izin ver, yoksa değişmiş suretimi tanıyamazsın. Keder Constance'ı nasıl değiştirdiyse[47] hile de beni öyle değiştirecekti; sonunda cennette, “Bu benim çocuğum değil,” diyecektin. Babacığım, hem şimdi hem yeniden buluştuğumuzda mutlu olabilmem için, bana alay gibi gelen bu hayattan kaçmalıyım. Yalnızlıkta kendim olabilirim; yalnızlıkta senin olurum.

Ah! Uzun ve acı dolu çabaların ardından kaçışımı sağlamak için başvurduğum hile ve düzenekleri şimdi bile tiksintiyle hatırlıyorum. Önce hayatımın geri kalanında az da olsa geçimimi güvenceye almak, sonra da öldüğüme herkesi inandırmak için kullandığım yöntemleri uzun uzun anlatabilirdim; ama anlatmayacağım. Söylediğim yalanlardan şimdi bile utanıyorum; içim bulanıyor. Bir bakıma masumca diyebileceğimi umduğum bu aldatmacalar yumağını okurun hayal gücüne bırakacağım. Anısı bir suç gibi yakamı bırakmıyor. Onu anlatmaya kalksam öyküm sonunda yarım kalırdı.[48] Londra'ya götürüldüm; birkaç hafta boyunca soğuk bakışlara, soğuk sözlere ve daha da soğuk tesellilere katlanmam gerekti. Ama kaçtım. Beni ipekten sandıkları zincirlerle bağlamaya çalıştılar; oysa bu zincirler üzerime demir gibi çökmüştü. Yine de onları tek bir saman çöpünden yapılmış bir kuşaktan daha kolay kırıp özgürlüğe kaçtım.

Londra'da geçirdiğim birkaç hafta hayatımın en sefil dönemiydi. Koca bir şehir, kederli biri için korkunç bir barınaktır. Gün batımı ve nazik ay ışığı, yaprakların kutsanmış devinimi ve suların mırıltısı, zihin dertliyken ona şifa veren tatlı hekimlerdir. Ruh genişler ve dinginliği içine çeker; bu, insanı uyutan bir ilaçtır. Benim içinse büyülenmiş denizcinin güzel su yılanlarını görmesi gibiydi: Doğa'yı sevip kutsarken, farkında olmadan kendi ruhum için de bir kutsama çağırıyordum. Oysa şehirde her şey, göğü yalnızca aralıktan görebildiğiniz tel örgülü bir hapishane gibi kapalıdır. Orada yaşarken duyularımın çılgınca hâlini anlatamam; sık sık deliliğin eşiğine geliyordum. Hatta şimdi, kimi zaman eylemlerin de ayak uydurmaya çalıştığı o çılgın düşüncelerimin çoğunu hatırlayınca; kollarımı havaya kaldırıp göğün kubbesine üzerime çöküp beni gömmesi için seslendiğimi; saçlarımı yolup rüzgâra savururken, “Özgürsünüz, gidin babamı arayın!” diye haykırdığımı düşünüyorum. Sonra, talihsiz Constance gibi, onları yeniden yakalayıp bağlamıştım; belki ben bulamazsam başka hiç kimse onu bulamasın diye. Dizlerimin üzerinde babamın mezarının yanı başındaymışım gibi hayal kurmuş, onu benden sakladığı için öfkeyle toprağa vurmuştum. Sık sık, okyanusun sesini babamın iniltileriyle karışık duyabilmek için nefesimi tutarak kulak kesilmiş; sonra gücüm tükenip sakin ve bitkin düşene kadar ağlamıştım. Bunların hepsini hatırlayınca kendime bunun delilik olup olmadığını sordum. Londra'da kaldığım sürece bu ve söze dökülemeyecek kadar yürek parçalayıcı nice korkunç düşünce benim payıma düştü. Özgür olduğumda bütün bu acılar geride kaldı; çevremdeki ıssız fundalığı ve batıdaki akşam yıldızını görünce usulca, usulca ağlayabiliyor ve huzur buluyordum.

Beni yanlış anlamayın; gerçekten hiç delirmedim. Çılgın düşüncelerim beni deliliğe sürüklüyor gibi göründüğünde bile durumumun farkındaydım; bunları sessizlik ve yalnızlıktan başka hiçbir şeye açmadım. Çevremdekiler bunların hiçbirini görmedi. Yalnızca ruhu kırılmış, alçak ve yumuşak sesle konuşan, yere eğik kirpiklerinin altından saklamaya çalıştığı gözyaşları süzülen zavallı bir kız gördüler. Yalnız kalmayı seven, dikkatleri üzerine çekmekten kaçınan, hiç gülümsemeyen birini… Ah, hayır! Hiç gülümsemedim; hepsi bu.

Evet, kaçtım. Vasimin evinden ayrıldım ve bir daha benden haber alınmadı. Bıraktığım mektuplardan ve planladığım başka koşullardan, kendimi öldürdüğüme inanıldı. Bu nedenle beni arayanlar, aksi durumda olacaklarından daha az özen gösterdiler; çok geçmeden benden geriye hiçbir iz ya da anı kalmadı. Londra'dan, İngiltere'nin kuzeyindeki bir limana giden küçük bir gemiyle ayrıldım. Girişimim başarıya ulaşınca ve bütünüyle yalnız kalınca huzur bana geri döndü. Deniz sakindi, gemi usulca yol alıyordu. Göğün açık kubbesi altında güvertede otururken değişmiş bir varlık olduğumu düşündüm. Artık çılgın, öfkeli ve sefil Mathilda değildim; inzivaya adanmış genç bir münzevi kadındım. Göğsümü bütün kargaşadan ve kutsal olmayan umutsuzluktan uzak tutmaya çalışmalıydım. Benimsediğim hayalî, rahibeyi andıran giysi[49]; varlığımın yalnızca benim bildiğim bir sır olduğunu bilmek; bundan böyle sonsuza dek sürecek yalnızlığım, yaralı kalbimde yumuşak düşünceler besliyordu. Saçlarımda esen meltem beni canlandırdı. Dalgaların üzerinde ışıldayan güneş ışınlarını ve tüyleriyle suya hafifçe dokunarak birbirini kovalayan kuşları dingin gözlerle izledim. Rüyalar uykumu bölmedi; dinlenmiş olarak uyanıp huzurlu özgürlüğümün tadını yeniden çıkardım.

Dört gün sonra gideceğimiz limana vardık. Deniz kıyısında kalmak istemedim, hemen iç kesimlere doğru ilerledim. Yaşayacağım yeri çoktan seçmiştim. Başka hiçbir yerleşim yerine yakın olmayan, geniş bir düzlükte, tek başına duran bir ev olmalıydı; bütün ufku görebileceğim ve hemcinslerimin görüntüsü beni rahatsız etmeden uzaklarda dolaşabileceğim bir yer. İnsanlardan nefret etmiyordum; ama duygularımın yumuşak akışının yalnız kalmama bağlı olduğunu hissediyordum. Geniş ve ıssız bir yere yerleştim: Taşlarla kaplı kasvetli bir fundalığa; taşların arasında kısa çimenler bitiyor, küçük bir su birikintisinin yanında yer yer birkaç saz görünüyordu. Kulübemden çok uzakta olmayan küçük bir çam kümesi, kilometrelerce çevrede görülebilen tek ağaçlıktı. Kapımdan bu küçük koruya, süpürgeotlarının arasından bir patika açtırmıştım. En yüksek dallarındaki kuşlar yükselen güneşi selamlayıp beni her günkü düşüncelerime uyandırıyordu. Bir yanda uzaktaki bir korunun fundalıkta kara bir leke oluşturduğu yer dışında görüşümü yalnızca ufuk sınırlıyordu. Geri kalan her yerde, gözün erişebildiği yere kadar soluk renkleriyle uzanan düzlük geniş ve çok ıssızdı. Burada bulutların ağ örgüsünü, yoğun kütleler hâlinde birbirine dokunmalarını izleyebiliyordum. Ağır gök gürültüsü bulutlarının yavaşça yükselişini ve bulut kümelerinin gökyüzünde sürüklenişini seyredebilir; ya da çam ağaçlarının altında masmavi göğün dinginliğinin tadını çıkarabilirdim.

Hayatım çok huzurluydu. Günün büyük bölümünü iki mil ötedeki bir köyde geçiren bir kadın hizmetçim vardı. Eğlencelerim sade ve bütünüyle masumdu. Çamların üzerinde ya da küçük bahçemin duvarını kaplayan sarmaşıkların arasında yuva yapan kuşları beslerdim; kısa sürede beni tanıdılar. Daha cesur olanlar kırıntıları elimden gagalar, teşekkür edercesine şarkı söylemek için parmaklarıma tünerdi. Burada bir süre yaşadıktan sonra başka hayvanlar da ziyaretime gelmeye başladı. Bir tilki her gün kendisi için ayırdığım bir miktar yiyeceği almaya gelir, başını okşamama izin verirdi. Ayrıca pek çok kitabım ve umutsuzluğa kapıldığımda ruhumu yatıştırıp içimde şefkat ve sevgi uyandıran bir arpım vardı.

Sevgi! Sevecek neyim vardı? Ah, pek çok şey: Ay ışığı, parlak yıldızlar; meltemler ve ferahlatıcı yağmurlar; bütün yeryüzü ve onu örten gökyüzü; hayal gücümü ziyaret eden bütün güzel biçimler[,] kahramanlık ve erdemle ilgili bütün anılar. Yine de bu, çocukluğumdan çok farklıydı; o zaman da doğa ve kitaplarla sınırlıydım. O zaman tarlalarda koşar, ruhumun çoğu kez rüzgârların üzerinde yol alıp çevremdeki havayla sevinçli bir uyum içinde birleştiğini hissederdim. Yavaşça dolaştığımda kendimi tatlı bir şarkıyla ya da daha tatlı düşlerle neşelendirirdim. Gördüğüm her şeyden kutsal bir coşkunun doğduğunu hissederdim. Hayatın sevincini kana kana içerdim; adımlarım hafifti. İçimdeki sevginin aydınlattığı gözlerim göklere yönelirdi. Uzun saçlarımı rüzgâra bırakır, bedenimi ve zihnimi uyumla hazza teslim ederdim. Ama şimdi yavaş yürüyordum. Gözlerimi nadiren kaldırıyor, çoğu zaman yaşlarla dolduruyordum; ne şarkı vardı ne gülümseme ne de çevresine dikkat kesilmiş bir zihni ele verecek tasasız bir hareket. Kendi içime kapanmıştım; pişmanlıklarımı ve solup gitmiş umutlarımı durmadan düşünen bencil, yalnız bir yaratığa dönüşmüştüm.

Benimki boş ve yararsız bir hayattı; öyleydi. Ama fırtınada yere serilmiş zambaklara, “Kalkın, eskisi gibi açın,” demeyin. Kalbim ölümcül yarasından kanıyordu; başka türlü yaşayamazdım. Görünürdeki dinginliğin ortasında sık sık umutsuzluk ve keder basardı beni; hiçbir şeyin dağıtıp yenemediği bir kasvet, hayattan nefret, güzelliğe kayıtsızlık... Bunların her biri, gelip geçici nöbetlerle beni güçleriyle neredeyse yok ederdi. En sakin olduğum anlarda bile bir an olsun ölüm için dua etmeyi bırakmadım. Hiçbir ruh hâlinde bulunmadım ki onu hiçliğe seve seve değişmeyeyim. Sabah akşam, yaşlı gözlerimi göğe kaldırıp ellerimi duanın coşkusuyla sımsıkı kenetleyerek şairin şu dizelerini tekrarladım—

Bir gün daha görmeden

Ah, bırakın bu beden yok olup gitsin!

Öyleyse beni yararsızlıkla suçlamayın. İntihar ederek doğanın ilahi yasasını çiğneyeceğime inanıyordum. Sürünerek geçen saat ve dakikalara katlanmanın ağır görevini üstlenerek payıma düşeni yeterince yerine getirdiğimi[50] düşünüyordum; üzerime sefilce çöken zaman yükünü taşıyarak, sakin anlarımda suç saydığım şeyden kaçınmanın erdem ödülünü hak ettiğime inanıyordum. Umutsuzluğa kapıldığım, bütün ödevlerin varlığından ve suçun gerçekliğinden kuşku duyduğum korkunç dönemler oldu; ama hatırlayınca ürperiyor ve yüzümü çeviriyorum.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…