Bölümler 14Şu an: Karanlık Vadinin Romanı.
- 1 Önsöz809 kelime
- 2 Altın Tiberius Macerası1.995 kelime
- 3 Kaldırımdaki Karşılaşma.1.037 kelime
- 4 Karanlık Vadinin Romanı.4.529 kelime · Okuduğun bölüm
- 5 Kayıp Kardeşin Macerası.2.361 kelime
- 6 Kara Mühür Öyküsü10.711 kelime
- 7 Özel Barda Yaşanan Olay.2.742 kelime
- 8 Süsleyici Hayal Gücü.572 kelime
- 9 Demir Bakire Öyküsü.1.428 kelime
- 10 Bayswater’in Münzevisi.1.289 kelime
- 11 Beyaz Toz Öyküsü4.879 kelime
- 12 Clerkenwell’de Tuhaf Bir Olay.1.547 kelime
- 13 Gözlüklü Genç Adamın Öyküsü3.494 kelime
- 14 Terk Edilmiş Konak Serüveni1.129 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
KARANLIK VADİNİN ROMANI.
Batı İngiltere’de yoksul ama bilgili bir papazın oğluyum—ama lafı uzatıyorum; bu ayrıntılar pek önemli değil. Kısaca söyleyeyim: Babam, dediğim gibi, bilgili bir adamdı; ne var ki büyükleri pohpohlamanın incelikli yollarını hiç öğrenmemiş, kendini öne çıkarma gibi aşağılık bir uğraşa da asla tenezzül etmemişti. Eski törenlere ve tuhaf geleneklere düşkünlüğü, eşi benzeri olmayan yufka yüreği, ilkel ve coşkulu dindarlığıyla fundalık bölgedeki cemaatinin sevgisini kazanmıştı. Ne var ki o dönemde din adamları kilisede bu yollardan yükselmezdi; babam otuz yaşında kabul ettiği küçük kilisenin rahipliğini, altmışına geldiğinde de sürdürüyordu. Bu görevin geliri, Anglikan papazından beklenen ölçüde rahat ve saygın bir hayat sürmeye ancak yetiyordu. Babam birkaç yıl önce öldüğünde, tek çocuğu olan ben, yüz sterlinden az bir birikimle ve hayatımı nasıl sürdüreceğim sorusuyla baş başa kaldım. Kırsalda yapabileceğim hiçbir şey olmadığını hissediyordum; böyle durumlarda çoğunlukla olduğu gibi, Londra beni bir mıknatıs gibi kendine çekti. Ağustos ayında bir gün, sabahın erken saatlerinde, çimenlerle yolun yüksek, yeşil kıyıları hâlâ çiy ışıldarken, bir komşum beni arabasıyla tren istasyonuna götürdü. Geniş fundalıkların, yabanıl dorukların insan eli değmemiş mazgallı kuleleri andıran kaya yığınlarının ülkesine veda ettim. Londra’ya yaklaştığımızda saat altıydı; Acton çevresindeki tuğla ocaklarından çıkan solgun, keskin duman açık pencereden püf püf içeri doluyordu ve yerden sis yükseliyordu. Derken art arda uzanan, derli toplu ve tekdüze sokaklar kısacık bir an göründü; içime bir tekdüzelik duygusu çöktü. Hava giderek daha sıcak geliyordu. Paddington yakınlarında, arka avluları kirli ve bakımsız, kasvetli, sefil evlerin altından geçerken Londra’nın bu baygın soluğunda boğulacakmışım gibi hissettim. Bir faytona atlayıp yola koyuldum; geçtiğim her sokak içimi daha da kararttı. Perdeleri kapalı gri evler, neredeyse ıssız caddeler, yürümekten çok yorgunluktan sendeleyerek ilerliyor görünen yayalar içime bir ağırlık çökertti. Babamın şehre yaptığı birkaç kısa ziyarette kaldığı, Strand’den ayrılan bir sokaktaki küçük bir otele yerleştim. Akşam yemeğinden sonra dışarı çıktığımda Strand ve Fleet Street’in gerçek canlılığıyla kalabalığı bile içimi pek ferahlatamadı; çünkü bu koskoca şehirde tanıdığım diyebileceğim tek bir insan yoktu. Ertesi yılın hikâyesiyle sizi yormayacağım; dibe vuran bir adamın başından geçenleri anlatmak, hatırlamaya değmeyecek kadar sıradan. Param uzun süre yetmedi. Düzgün giyinmezsem başvurduğum kimsenin beni dinlemeye bile yanaşmadığını; sıradan bir nezaket görmek istiyorsam saygın bir sokakta oturmam gerektiğini öğrendim. Oysa şimdi geriye bakınca hiçbirine uygun olmadığımı anladığım türlü işlere başvurdum. İş alışkanlıklarına dair en ufak fikrim olmadan kâtip olmaya çalıştım; genel bir edebiyat bilgisiyle berbat bir el yazısının ticaret çevrelerinde hiç de makbul sayılmadığını acı biçimde gördüm. Günümüzün ünlü bir romancısının en büyüleyici eserlerinden birini okumuştum; edebiyat çevresinden dostlar edinip yazarlık kariyerinde vazgeçilmez olduğunu bildiğim tanıştırılma fırsatlarını yakalarım umuduyla Fleet Street meyhanelerine sık sık uğruyordum. Umduğumu bulamadım. Bir iki kez yan bölmelerde oturan beylerle konuşmaya yeltendim; kibarca yanıt verdiler ama girişimlerimin alışılmadık olduğunu tavırlarından anladım. Küçük sermayem sterlin sterlin eriyip gitti. Artık dış görünüşüme kafa yormaz oldum; kuytu bir semte taşındım, yemeklerim de sırf karın doyurma işine dönüştü. Saat birde dışarı çıkıp ikide odama dönerdim, ama arada başıma gelen tek şey sütlü kek yemem olurdu. Kısacası talihsizlikle tanıştım. Hyde Park’ta sulu karla buzun arasında bir banka oturup bir parça ekmek kemirirken yoksulluğun acısını ve bir beyefendinin serseriliğin de altına düşmüş olmasının nasıl bir duygu olduğunu anladım. Bunca yılgınlığa rağmen geçimimi sağlayacak bir iş bulma çabamdan vazgeçmedim. İlan sütunlarını taradım, fırsat kolladım, kırtasiyelerin vitrinlerine baktım; ama hepsi boşunaydı. Bir akşam Halk Kütüphanesinde otururken gazetelerden birinde şöyle bir ilan gördüm: “Bir beyefendiye, edebiyat zevki ve yeteneği olan bir kişi sekreter ve yazı kâtibi olarak aranıyor. Seyahat etmesine engel bulunmamalı.” Elbette böyle bir ilana yüzlerce kişinin başvuracağını biliyor, işi kapma şansımın pek az olduğunu düşünüyordum. Yine de verilen adrese başvurdum ve West End’deki büyük bir otelde kalan Bay Smith’e mektup yazdım. Birkaç gün sonra, en kısa zamanda Cosmopole’a uğramamı isteyen bir not alınca kalbimin yerinden sıçrayacak gibi olduğunu itiraf etmeliyim. Hayatta neler yaşadığınızı bilmiyorum efendim; böyle anlar yaşayıp yaşamadığınızı da söyleyemem. Hafif bir bulantı, her zamankinden hızlı çarpan bir yürek, boğazda düğümlenme, konuşmakta güçlük… Cosmopole’a yürürken hissettiklerim bunlardı. Resepsiyondaki görevli adımı anlayana kadar iki kez söylemem gerekti; merdivenleri çıkarken ellerim ter içindeydi. Bay Smith’in görünüşü beni epey şaşırttı. Benden genç görünüyordu; yüzünde yumuşak ve çekingen bir ifade vardı. İçeri girdiğimde okuyordu; adımı söyleyince başını kaldırdı. “Sevgili efendim,” dedi, “sizi görmek beni gerçekten çok mutlu etti. Bana gönderme inceliğini gösterdiğiniz mektubu dikkatle okudum. Bu belgeyi kendi el yazınızla yazdığınızı mı anlamalıyım?” Yazdığım mektubu bana gösterdi; kendime bir sekreter tutacak durumda olmadığımı söyledim. “Öyleyse efendim,” diye devam etti, “ilan ettiğim iş sizin. Sanırım seyahat etmenizde bir sakınca yok?” Tahmin edeceğiniz gibi, sunduğu işi hevesle kabul ettim; böylece Bay Smith’in yanında çalışmaya başladım. İlk birkaç hafta özel bir görevim yoktu. Bir çeyreklik maaşımı almıştım; ayrıca yemek ve konaklama giderlerim için cömertçe bir ödenek verilmişti. Ancak bir sabah, talimat uyarınca otele uğradığımda işverenim deniz yolculuğuna hazır olmam gerektiğini söyledi. Gereksiz ayrıntıya girmeyeyim: iki hafta içinde New York’a varmıştık. Bay Smith, kendine özgü bir konuda çalıştığını, bu çalışmayı hazırlarken bazı sıra dışı araştırmalar yapması gerektiğini anlattı. Kısacası, Uzak Batı’ya gideceğimizi anlamıştım.
New York’ta yaklaşık bir hafta kaldıktan sonra tren vagonlarındaki yerlerimize oturup akıl almaz derecede sıkıcı bir yolculuğa çıktık. Günler, geceler boyunca büyük tren ilerledi; adları bana yabancı şehirlerden geçti, tehlikeli viyadükleri ağır ağır aştı, dağ sıralarının ve çam ormanlarının kıyısından dolandı, ağaçlıkların sıklaştığı bölgelere daldı. Oralarda miller ve saatler boyunca göze hep aynı tekdüze çalılıklar çarpıyordu. Döşemesi kötü raylarda tekerleklerin çıkardığı sürekli takırtı, yol arkadaşlarımızın sesini duymayı güçleştiriyordu. Yolcular sürekli değişiyor, birbirinden farklı insanlardan oluşan bir topluluktu. Gecenin bir yarısı frenlerin ani gıcırtısıyla sık sık uyanır, pencereden baktığımda ahşap iskeletli, döküntü bir kasabanın sokağında durduğumuzu görürdüm; sokağı aydınlatan başlıca şey, meyhanenin göz alan ışıklı pencereleriydi. Kaba saba görünüşlü birkaç adam çoğu kez vagonları seyretmek için dışarı çıkar, bazen yolcular iner, bazen de ahşap kaldırımda trene binecek iki üç kişi beklerdi. Yolcuların çoğu İngiliz’di; bin yıllık yurtlarına kök salmış mütevazı aileler yerlerinden sökülmüş, alkali çölünde ya da Kayalık Dağlar’da olduğu söylenen, nerede olduğu belirsiz bir cennete doğru yola düşmüştü. Erkeklerin Amerika’nın işlenmemiş topraklarında elde edilecek büyük kazançlardan söz ettiklerini duydum. Aralarındaki iki üç mekanikçi de Amerika’daki demiryollarında ve fabrikalarda kalifiye işçilere verilen olağanüstü ücretleri uzun uzun anlattı. Bu konuşmalar birkaç dakika sonra genellikle kesiliverirdi. Adamların yüzlerinde, çirkin çalılıklara ya da ıssız kırların uçsuz bucaksız düzlüklerine baktıklarında bir iç sıkıntısı ve yılgınlık belirirdi. Kimi yerde tahta iskeletli evler görülürdü; bahçeleri, çiçekleri, ağaçları yoktu ve koca, gri, donup sessizliğe gömülmüş bir denizin ortasında tek başlarına duruyorlardı sanki. Günler boyu dalgalanan ufuk çizgisiyle biçimsiz, renksiz ve tekdüze toprakların kasveti, aramızdaki İngilizlerin yüreğini korkuyla doldurdu. Bir gece uyanık yatarken bir kadının ağlayıp hıçkırdığını, böyle bir yere gelmek için ne yaptığını sorduğunu duydum. Kocası ona Gloucestershire’ın kalın şivesiyle, toprağın öyle bereketli olduğunu, sürer sürmez kendi kendine ayçiçekleri biteceğini söyleyerek teselli etmeye çalıştı. Ama kadın, küçük bir çocuk gibi annesi, eski kulübeleri ve arı kovanları için ağladı. Bütün bu keder içime öyle çöktü ki başka şeyleri düşünecek hâlim kalmadı. Bay Smith’in böyle bir ülkede ne işi olabileceği, bu yabanıl topraklarda nasıl bir edebiyat araştırması yapacağı aklımı pek kurcalamıyordu. Arada bir durumumun tuhaflığını düşünüyordum: dolgun bir maaşla edebiyat yardımcısı olarak işe alınmıştım ama işverenim hâlâ neredeyse bir yabancıydı. Bazen vagonlarda oturduğum yere gelir, ülke hakkında birkaç sıradan söz ederdi; yolculuğun büyük bölümünde ise tek başına oturur, kimseyle konuşmaz, anladığım kadarıyla derin düşüncelere dalardı. New York’tan ayrılışımızın beşinci günüydü sanırım; kısa süre içinde trenden ineceğimiz haber verildi. Önümüzde yabani ve sarp biçimde yükselen uzak dağları izliyor, insanın bu kaya yığınlarını görünce yurdunu anacak kadar mutsuz olabileceğini düşünüyordum. O sırada Bay Smith omzuma hafifçe dokundu. “Sanırım vagondan kurtulacağınız için sevineceksiniz, Bay Wilkins,” dedi. “Dağlara bakıyordunuz, değil mi? Bu gece orada olacağımızı umuyorum. Tren Reading’de duruyor; sanırım yolumuzu buluruz.”
Birkaç saat sonra fren memuru treni Reading istasyonunda durdurdu ve indik. Kasabanın neredeyse tamamı ahşap iskeletli evlerden oluşuyordu elbette; yine de son iki gündür geçtiğimiz kasabaların hepsinden daha büyük ve hareketli görünüyordu. İstasyon tıklım tıklımdı. Zil ve düdük sesleri yükselince, yolculardan birçoğunun trenden inmeye hazırlandığını, daha da kalabalık bir grubun binmek için beklediğini gördüm. Yolcuların yanı sıra, kimi dostlarını ya da akrabalarını karşılamaya veya uğurlamaya gelmiş, kimiyse başıboş dolaşan insanlardan oluşan sıkışık bir kalabalık vardı. İngiliz yol arkadaşlarımızdan birkaçı Reading’de indi ama ortalık öyle karışıktı ki hemen gözden kayboldular. Bay Smith peşinden gelmem için işaret etti; çok geçmeden kalabalığın içine karışmıştık. Zillerin durmadan çalması, seslerin uğultusu, düdüklerin çığlığı ve kaçan buharın tıslaması aklımı karıştırıyordu. Bilmediğimiz bir ülkede nereye gittiğimizi, yolumuzu nasıl bulacağımızı belli belirsiz düşünerek işverenimin ardı sıra ilerledim. Bay Smith gözlerine doğru eğik, geniş kenarlı bir şapka takmıştı. Bütün erkeklerde aynı biçim şapka bulunduğundan kalabalığın içinde onu seçmekte zorlanıyordum. Sonunda dışarı çıktık. Yan bir sokağa saptı, sağa sola bir iki keskin dönüş yaptı. Hava kararmaya başlamıştı; kasabanın tenha bir bölgesinden geçiyor gibiydik. Kötü aydınlatılmış sokaklarda pek az insan vardı; görünenler de son derece tekinsiz tiplerdi. Birden köşedeki bir evin önünde durduk. Kapıda, belli ki birini gözleyen bir adam duruyordu. Onunla Smith’in birbirlerine keskin bakışlar attığını fark ettim.
“New York City’den geliyorsunuz, sanırım efendim?”
“New York’tan!”
“Pekâlâ; hazırlar. Ne zaman isterseniz alabilirsiniz. Emirlerimi biliyorum, görüyorsunuz ya; bu işi sonuna kadar götürmeye kararlıyım.”
“Pekâlâ, Bay Evans, istediğimiz de bu. Paramız sağlamdır, biliyorsunuz. Onları getirin.”
Bu konuşmayı sessizce dinleyip ne anlama geldiğini merak ederek dikildim. Smith sabırsızca sokakta bir aşağı bir yukarı yürümeye başladı; Evans hâlâ kapısının önünde duruyordu. Keskin bir ıslık çalmıştı. Yüzümü bir dahaki sefere tanıyabilmek ister gibi, beni ağır ağır ve sakinlikle süzdüğünü gördüm. Bütün bunların anlamını düşünürken, yan geçitten çirkin, kambur yürüyüşlü bir delikanlı çıktı; peşinde iki zayıf at vardı.
“Bin, Bay Wilkins, hadi çabuk,” dedi Smith. “Yola koyulmamız gerek.”
Toplanan karanlığın içinde birlikte at sürdük. Çok geçmeden arkama baktım; geride, kasabanın ışıklarının sönükçe parıldadığı uzak düzlük uzanıyordu. Önümüzde dağlar yükseliyordu. Smith atını engebeli patikada, sanki Piccadilly boyunca gidiyormuş gibi güvenle sürüyordu; ben de elimden geldiğince peşinden gittim. Yorgun ve bitkindim, çevremde olup bitenlere pek dikkat edemiyordum. Patikanın yavaş yavaş yükseldiğini hissediyor, yol kenarında burada orada dev kayalar görüyordum. Yolculuk bende pek iz bırakmadı. Atlarımızın kayalar arasında yolunu bulmak zorunda kaldığı sık, kapkara bir çam ormanından geçtiğimizi silik biçimde anımsıyorum; yükseldikçe seyrekleşen havanın tuhaf etkisini de hatırlıyorum. Yolun ikinci yarısında yarı uykuda olmalıyım. Smith’in şöyle dediğini duyunca irkildim—
“İşte geldik, Wilkins. Burası Blue-Rock Park. Yarın manzaranın tadını çıkarırsınız. Bu gece bir şeyler yer, sonra yatarız.”
Kaba görünümlü bir evden bir adam çıkıp atları aldı. İçeride bizi kızarmış biftekle sert viski bekliyordu. Tuhaf bir yere gelmiştim. Üç oda vardı: akşam yemeği yediğimiz oda, Smith’in odası ve benimki. İşleri yapan sağır ihtiyar bir tür barakada yatıyordu. Ertesi sabah uyandığımda dışarı çıktım ve evin dağların arasındaki bir çukurda durduğunu gördüm. Ağaçların arasında yer yer yükselen çam kümeleriyle kocaman mavimsi gri kayalar buraya Blue-Rock Park adını vermişti. Her yanımız karla kaplı dağlarla çevriliydi; havanın soluğu şarap gibiydi. Yamaçtan tırmanıp aşağı baktığımda, insanlarla ilişki kurmak bakımından, Pasifik’in ortasındaki küçük bir adada kazaya uğramış olmamdan farksız bir yerde olduğumu gördüm. İnsan elinin tek izi, geceyi geçirdiğim kaba kütük evdi. Bilgisizliğim yüzünden, Rockies’teki mesafe ölçüsüne göre görece kolayca ulaşılabilecek yerlerde benzer evler bulunduğunu bilmiyordum. Ama o anda mutlak, korkunç bir yalnızlık üzerime çöktü; büyük düzlükle bildiğim dünyadan beni ayıran engin deniz düşüncesi boğazıma sarıldı. Dağların arasındaki bu çukurda ölüp ölmeyeceğimi düşündüm. Korkunç bir andı; hâlâ unutmadım. Elbette dehşetimi yenmeyi başardım. Bu deneyimin beni daha da güçlü kılacağını söyledim ve her şeyin iyi yanını görmeye karar verdim. Hayat yeterince zordu; barınma ve yemek koşulları da pek ilkeldi. Tamamen kendi hâlime bırakılmıştım. Smith’i neredeyse hiç görmüyordum; evde ne zaman bulunduğunu da bilmiyordum. Çoğu kez uzakta olduğunu sanıyor, odasından çıkıp kapıyı kilitlediğini ve anahtarı cebine koyduğunu görünce şaşırıyordum. Bazen de odasında çalıştığını düşündüğüm sırada, çizmeleri toz toprak içinde eve girdiğini görüyordum. İş bakımından tam bir yan gelip yatma hâli içindeydim; yapmam gereken tek şey vadide dolaşmak, yemek ve uyumaktı. Zamanla bu hayata alıştım, kendimi epey rahat ettirmeyi başardım ve yavaş yavaş evden daha uzağa gitmeye, çevreyi keşfetmeye başladım. Bir gün komşu bir vadiye ulaşmayı başarmıştım ki kereste biçen bir grup adamla karşılaştım. Belki içlerinden bazıları İngilizdir umuduyla yanlarına gittim; her hâlükârda insandılar ve anlaşılır bir konuşma duyabilecektim. Sözünü ettiğim ihtiyar yarı kör, sağırların sağırı olmasının yanı sıra benimle konuşurken tümüyle dilsizdi. Fazla nezaket beklemeden, kabaca karşılanmaya hazırdım; ama aldığım sert bakışlar ve kısa, hırıltılı cevaplar beni şaşırttı. Adamların birbirlerine tuhaf tuhaf baktığını gördüm. İşini bırakmış olanlardan biri tüfeğiyle oynamaya başladı. Beni, insanların hayvanlardan bile daha vahşi olduğu bir diyara getiren kadere lanet ederek geldiğim yoldan geri dönmek zorunda kaldım. Bu hayatın yalnızlığı kâbus gibi üzerime çökmeye başladı. Birkaç gün sonra avcılarla turistlere hizmet veren, birkaç mil uzaktaki bir tür konaklama yerine yürümeye karar verdim. Orada derme çatma bir han vardı. İngiliz beyefendileri ara sıra gecelemek için oraya uğrardı; belki yöre halkından daha iyi terbiyeli birine rastlarım diye düşündüm. Beklediğim gibi, otel olarak kullanılan kütük evin kapısının önünde aylak aylak duran bir grup adam buldum. Yaklaştıkça baş başa verip bakıştıklarını gördüm. Altı yedi tuzakçıya doğru yürüdüğümde beni taş kesilmiş bir vahşilikle, iğrenç ve zehirli bir yılana bakar gibi tiksintiyle süzdüler. Buna daha fazla dayanamayacağımı hissedip bağırdım:
“Burada İngiliz var mı, ya da biraz olsun medeniyetten nasibini almış biri?”
Adamlardan biri elini kemerine attı, ama yanındaki onu durdurup bana cevap verdi.
“Çok geçmeden medeniyetin bazı imkânlarına kavuşacaksınız, efendim; ama pek hoşunuza gideceğini sanmam. Neyse, burada konaklayan bir İngiliz var; sizi görmekten memnuniyet duyacağına eminim. İşte, Bay D’Aubernoun.”
İngiliz taşralı bir toprak sahibi gibi giyinmiş genç bir adam kapıya gelip durdu ve bana baktı. Adamlardan biri beni göstererek şöyle dedi:
“Dün gece sözünü ettiğimiz kişi bu. Bir bakmak istersiniz diye düşündük, beyim; işte karşınızda.”
Genç adamın cana yakın İngiliz yüzü karardı. Bana sertçe baktı, sonra küçümseme ve tiksintiyle bir hareket yapıp arkasını döndü.
“Efendim,” diye seslendim, “bana böyle davranılmasına neden olacak ne yaptığımı bilmiyorum. Siz de benim gibi İngilizsiniz; biraz nezaket beklemiştim.”
Bana kara bir bakış fırlatıp içeri girecekmiş gibi yaptı, ama sonra fikrini değiştirdi ve bana döndü.
“Böyle davranarak pek ihtiyatsızlık ediyorsunuz, bence. Uzun sürmeyecek bir hoşgörüye güveniyor olmalısınız; gerçi o hoşgörü çok kısa da sürebilir. Şunu da söyleyeyim efendim: Kendinize İngiliz diyebilir, İngiltere adını çamura bulayabilirsiniz; ama size yardım etmesi için İngiliz nüfuzuna güvenmeyin. Yerinizde olsam burada daha fazla kalmazdım.”
Otele girdi. Ben orada durup aklımı kaçırıp kaçırmadığımı düşünürken adamlar sessizce yüzümü izliyordu. Evin hanımı dışarı çıkıp bana vahşi bir hayvan ya da bir yabanıl gibi baktı. Ona dönüp sakin bir sesle konuştum.
“Çok açım ve susadım, uzun bir yol yürüdüm. Yeterince param var. Bana yiyecek bir şeylerle içecek bir şey verir misiniz?”
“Hayır, vermem,” dedi. “En iyisi buradan defol.”
Yaralı bir hayvan gibi sürünerek eve döndüm ve yatağıma uzandım. Her şey içinden çıkılmaz bir bilmeceydi. Öfke, utanç ve dehşetten başka bir şey bilmiyordum. Yakın vadideki bir evin önünden geçerken dışarıda oynayan çocukların çığlık atarak benden kaçması da acımı pek hafifletmedi. Bir uğraş bulmak için yürümek zorundaydım. Blue-Rock Park’ta sessizce oturup bütün gün dağlara bakarak kalsaydım ölürdüm. Ama nerede bir insan görsem aynı nefret ve tiksinti dolu bakışla karşılaşıyordum. Bir keresinde sık bir çalılığın içinden geçerken silah sesi duydum; ardından kulağımın dibinden geçen bir kurşunun zehirli tıslaması geldi.
Bir gün beni şaşkına çeviren bir konuşma duydum. Bir kayanın arkasında oturmuş dinleniyordum; patikadan iki adam geldi ve durdu. İçlerinden birinin ayakları yabani sarmaşıklara dolanmıştı. Öfkeyle küfretti; ötekiyse güldü ve bazen işe yaradıklarını söyledi.
“Ne halt demek istiyorsun?”
“Önemli bir şey değil. Ama bu sarmaşıklar pek dayanıklıdır; bazen ip bulunmaz, bulunsa da pahalıdır.”
Küfreden adam buna kıkırdadı. Oturup pipolarını yaktıklarını duydum.
“Onu son zamanlarda gördün mü?” diye sordu şakacı olan.
“Geçen gün gözüm ilişti ama kahrolası kurşun yukarı gitti. Efendisinin şansına sahip herhâlde, efendim; ama bu şans daha fazla sürmez. Jinks’in yerine gidip kabadayılık tasladığını, ama genç İngilizin onu fena hâlde alt ettiğini duymuşsundur.”
“Lanet olsun, bütün bunlar ne demek?”
“Bilmiyorum ama işi bitirmek gerekecek galiba; hem de eski usulle. Zencileri nasıl hallettiklerini biliyorsun, değil mi?”
“Evet efendim, birazını gördüm. Brown’ın dükkânında birkaç galon gazyağı bir dolara mal oluyor; ama bence yine de ucuz.”
Bunun üzerine uzaklaştılar. Ben kayanın arkasında kıpırdamadan kaldım; yüzümden ter boşanıyordu. Öyle fenalaşmıştım ki ayakta zor duruyordum. Bastonuma yaslanıp yaşlı bir adam gibi ağır ağır eve yürüdüm. İki adamın benden söz ettiğini biliyordum; beni korkunç bir ölümün beklediğini de. O gece uyuyamadım. Sert yatakta dönüp durup kendime işkence ederek bütün bunların anlamını çözmeye çalıştım. Sonunda, gecenin en koyu vaktinde yataktan kalktım, giyindim ve dışarı çıktım. Nereye gittiğim umurumda değildi; kendimi tüketene dek yürümem gerektiğini hissediyordum. Ay ışığı altında hava açıktı. Birkaç saat içinde, dağlarda kötü şöhretli bir yere yaklaştığımı fark ettim: Black Gulf Kanyonu olarak bilinen derin bir kaya yarığına. Yıllar önce İngiliz kadın ve erkeklerden oluşan talihsiz bir grup burada kamp kurmuş, Kızılderililer tarafından kuşatılmıştı. Esir alınmış, tecavüze uğramış ve akıl almaz işkencelerle öldürülmüşlerdi. Tuzakçıların ya da ormancıların en kabadayıları bile gündüz vakti kanyona yaklaşmaktan kaçınırdı. Kanyonun üst tarafında yetişen sık çalılıkların arasından geçerken sesler duydum. Böyle bir yerde, böyle bir saatte kim olabilir diye merak edip daha dikkatli yürümeye, olabildiğince az ses çıkarmaya çalışarak ilerledim. Kayalıkların tam kenarında kocaman bir ağaç vardı. Yere uzanıp gövdenin arkasından baktım. Black Gulf Kanyonu aşağıdaydı; gökyüzünün ortasındaki ay ışığı en derin noktalarına kadar aydınlatıyor, sivri kayalıklardan ölüm kadar kara gölgeler düşürüyordu. Karşı taraftaki sarp kayaların tümü kanyonun üzerine sarkmış, karanlığa gömülmüştü. İncecik bir bulut ayın önünden geçtikçe hafif bir tül ışığı arada bir örtüyordu. Acımasız bir rüzgâr kanyonun üzerinden keskin keskin esiyordu. Aşağı baktım ve bir kayanın çevresinde yarım daire oluşturmuş yirmi adam gördüm. Onları birer birer saydım; çoğunu tanıyordum. Alçakların en aşağılıklarıydılar; Londra’nın en berbat meyhanelerinde bile böylesi bulunmazdı. İçlerinden pek çoğunun elinde cinayet ve daha beter suçların kanı vardı. Karşılarında, benim durduğum yerden de görünen Bay Smith, önündeki kayayla birlikte duruyordu. Kayanın üstünde, dükkânlarda kullanılanlardan büyük bir terazi vardı. Ağacın dibinde yatarken sesini kanyon boyunca çınlarken duydum; söyledikleri içimi buz gibi etti.
“Altına can,” diye haykırdı. “Her bir libre altına bir can. Her bir libre altın için bir düşmanın kanı ve canı.”
Bir adam öne çıktı, bir elini kaldırdı; ötekiyle de parlak bir maden parçasını terazinin kefesine fırlattı. Terazi şangırtıyla aşağı indi. Smith adamın kulağına bir şeyler mırıldandı. Sonra yeniden haykırdı:
“Altına kan; bir libre altına bir düşmanın canı. Terazideki her bir libre altına bir can.”
Adamlar birer birer öne çıktılar, her biri sağ elini kaldırdı; altın terazide tartıldı ve Smith her seferinde öne eğilip adamın kulağına bir şeyler söyledi. Ardından yine haykırdı:
“Terazideki altına karşılık arzu ve şehvet. Her bir libre altına arzunun doyumu.”
Bir öncekinin aynısının yaşandığını gördüm: kalkmış eller, tartılan maden, kulağa fısıldayan ağız ve her yüzde kara bir tutku.
Sonra adamların birer birer yeniden Smith’in yanına gittiğini gördüm. Aralarında alçak sesle konuşuyor gibiydiler. Smith’in açıklamalar yaptığını, talimat verdiğini seçebiliyordum; yolu gösteren biri gibi biraz el kol hareketi yapıyor, bir iki kez de yolun açık olduğunu ve şaşırmanın mümkün olmadığını anlatır gibi ellerini hızla oynatıyordu. Gözlerimi öylesine dikkatle ona dikmiştim ki başka pek az şeyi fark ettim. Sonunda birden irkilerek kanyonun boş olduğunu anladım. Az önce o hain yüzlerden oluşan grubu ve kayanın yanında, biraz ötede duran iki adamı gördüğümü sanmıştım. Bir an aşağı bakmıştım; yeniden kanyona göz attığımda orada kimse yoktu. Sessiz bir dehşet içinde eve döndüm ve bitkinlikten hemen uyuyakaldım. Kuşkusuz saatlerce uyuyabilirdim; ama uyandığımda güneş henüz doğuyordu ve ışığı yatağımın üzerine düşüyordu. Uykumdan sarsılmış gibi fırlamıştım. Şaşkınlıkla çevreme bakarken odada üç adam olduğunu görünce hayrete düştüm. İçlerinden biri elini omzuma koymuş, benimle konuşuyordu.
“Haydi efendim, uyanın. Vaktiniz doldu sanırım; adamlar dışarıda sizi bekliyor, hem de çok aceleleri var. Kalkın; giyinebilirsiniz, bu sabah hava biraz serin.”
Öteki iki adamın birbirlerine acı acı gülümsediğini gördüm ama hiçbir şey anlamadım. Giysilerimi giyip hazır olduğumu söyledim.
“Pekâlâ, hadi öyleyse. Nichols, sen önden git; Jim’le ben de beyefendiye koluna girip yardım ederiz.”
Beni güneş ışığına çıkardılar. Giyinirken belli belirsiz aklımı kurcalayan boğuk uğultunun ne anlama geldiğini o zaman kavradım. Dışarıda yaklaşık iki yüz adam bekliyordu; aralarında birkaç kadın da vardı. Beni görünce alçak bir homurtuyla mırıldanmaya başladılar. Ne yaptığımı bilmiyordum ama o ses yüreğimi çarptırıyor, yüzümü terletiyordu. Kalabalığın kargaşasını, sağa sola sallanışını sanki bir tülün ardından bulanık biçimde görüyordum. Uyumsuz sesler konuşuyordu; o kadar yüzün arasında tek bir merhametli bakış yoktu, anlam veremediğim bir şehvet öfkesi vardı. Sonra kendimi vadi yamacına doğru ilerleyen bir tür kortejin içinde buldum. Çevremde ellerinde tabancalar olan adamlar vardı. Arada bir bir ses kulağıma çarpıyor, birbirine bağlayamadığım sözler ve cümleler duyuyordum. Ama tek bir lanetleme ifadesinin tekrarlandığını anladım; tuhaf ve inanılmaz görünen hikâyelerden parçalar işittim. Birileri, kurnaz tuzaklarla evlerinden kandırılarak çıkarılan, korkunç işkencelerle öldürülen, karanlık ve ıssız yerlerde yaralı yılanlar gibi kıvranırken yalnızca birinin onları kalplerinden bıçaklayıp acılarına son vermesi için yalvaran adamlardan söz ediyordu. Bir başka ses de birkaç gün ortadan kaybolup sonra geri dönen, ölüm sancıları içinde bile utançtan kıpkırmızı kesilerek can veren masum kızlardan bahsediyordu. Bütün bunların ne anlama geldiğini, başıma ne geleceğini merak ediyordum ama o kadar yorgundum ki rüyada yürür gibi ilerliyor, uykudan başka bir şey istemiyordum. Sonunda durduk. Blue Rock Vadisi’ne bakan tepenin zirvesine ulaşmıştık; sık sık oturduğum ağaç kümesinin altında durduğumu gördüm. Silahlı adamlardan oluşan bir halkanın ortasındaydım. İki üç adamın odun yığınlarıyla uğraştığını, başkalarının da bir iple oynadığını gördüm. Sonra kalabalıkta bir kıpırdanma oldu ve bir adam öne itildi. Elleriyle ayakları iple sımsıkı bağlanmıştı. Yüzü tarif edilemeyecek kadar aşağılık görünüyordu; yine de yüz hatlarını ezen, dudaklarını büken acısı için ona üzüldüm. Onu tanıyordum; önceki gece Black Gulf Kanyonu’nda Smith’in çevresinde toplananların arasındaydı. Bir anda bağlarını çözdüler, çırılçıplak soydular ve ağaçlardan birinin altına taşıdılar. Boynuna, ağacın gövdesine dolanan bir ilmek geçirdiler. Boğuk bir ses bir tür emir verdi; ayak sesleri hızla yaklaştı, ip gerildi. İşte önümde kararmış yüzü, kıvranan uzuvları ve ölümün utanç verici azabı duruyordu. Önümde, birbiri ardına yarım düzine adamı boğarak öldürdüler. Bir önceki gece kanyonda gördüğüm bu adamların cesetlerini yere attılar. Sonra durakladılar. Kısa süre önce beni uyandıran adam yanıma gelip şöyle dedi:
“Şimdi sıra sende, efendim. Hesabını kapatman için sana beş dakika veriyoruz; süre dolunca, yaşayan Tanrı adına, seni şu ağaca bağlayıp diri diri yakacağız.”
İşte o zaman kendime geldim ve anladım. Bağırdım:
“Ama ben ne yaptım? Bana neden zarar veresiniz? Zararsız bir adamım, size hiç kötülüğüm dokunmadı.” Yüzümü ellerimle kapadım. Her şey öylesine acıklı, ölüm de öylesine korkunçtu.
“Ben ne yaptım?” diye yeniden bağırdım. “Beni başka biri sanıyorsunuz. Beni tanıyor olamazsınız.”
“Kara yürekli şeytan seni,” dedi yanımdaki adam, “seni gayet iyi tanıyoruz. Sen cehennemde yanarken buradan otuz mil içinde Jack Smith’e lanet etmeyecek tek bir adam yok.”
“Benim adım Smith değil,” dedim, içimde hâlâ biraz umutla. “Wilkins. Bay Smith’in yazı kâtibiydim ama onun hakkında hiçbir şey bilmiyordum.”
“Şu kara yalancıyı dinleyin!” dedi adam. “Yazı kâtibiymiş! Geceleri sinsice sıvışacak, yüzünü karanlıkta saklayacak kadar kurnazdın herhâlde; ama sonunda izini bulduk. Vaktin doldu. Yürü bakalım.”
Beni sürükleyerek ağaca götürdüler ve zincirlerle gövdesine bağladılar. Etrafımın odun yığınlarıyla çevrili olduğunu gördüm ve gözlerimi kapadım. Sonra üzerime bir sıvı döküldüğünü hissettim; yeniden baktığımda bir kadın sırıtıyordu. Az önce büyük bir teneke gazyağını hem üzerime hem odunların üstüne boşaltmıştı. Bir ses, “Yakın!” diye bağırdı. Bayıldım ve sonrasını bilmiyorum.
Gözlerimi açtığımda boş, kasvetli bir odada yatıyordum. Bir doktor burnuma keskin kokulu tuzları tutuyordu. Yatağın yanında duran bir beyefendi —sonradan şerif olduğunu öğrendim— bana şöyle seslendi:
“Bakın efendim,” diye başladı, “kıl payı kurtuldunuz. Ben adamlarımla geldiğimde adamlar tam ateşi yakmak üzereydi. Sizi oradan çıkarmak için epey uğraştım, doğrusu. Şunu da söyleyeyim, onları suçlamıyorum; Black Gulf çetesinin başının siz olduğunu sanmışlardı ve başta ne söylesem Jack Smith olmadığınıza onları inandıramadım. Neyse ki bizimle gelen, buralı Evans adında bir adam sizi Jack Smith’le birlikte gördüğünü ve sizin o olmadığınızı söyledi. Bunun üzerine sizi buraya getirip hapse attık. Ama bu baygınlık hâliniz geçince isterseniz gidebilirsiniz.”
Ertesi gün trene bindim; üç hafta sonra yine neredeyse beş parasız hâlde Londra’daydım. Ama o andan sonra talihim değişmiş gibiydi. Her çevreden nüfuzlu dostlar edindim; banka müdürleri arkadaşlığımı arıyor, gazete editörleri neredeyse kollarıma atılıyordu. Tek yapmam gereken mesleğimi seçmekti. Bir süre sonra, doğam gereği sakin ve rahat bir hayat sürmem gerektiğine karar verdim. Gülünç denecek kadar kolay biçimde, başarılı bir siyasi kulüpte iyi maaşlı bir iş buldum. Parkların yakınında, şehrin merkezî bir semtinde hoş bir dairem var; öğle ya da akşam yemeğine kulübe gittiğimde aşçı elinden geleni yapıyor, mahzendeki en nadide şaraplar daima emrime amade. Yine de Londra’ya döndüğümden beri bir gün olsun kendimi güvende ya da huzurlu hissetmedim. Uyandığımda Smith’i yatağımın başında bulurum diye titriyorum; attığım her adım beni uçurumun kenarına biraz daha yaklaştırıyor sanki. Smith’in kanunsuzların baskınından kaçıp kurtulduğunu biliyordum. Büyük olasılıkla Londra’ya döneceği ve hazırlıksız yakalanıp onunla yüz yüze geleceğim düşüncesi beni kendimden geçiriyordu. Her sabah evden çıkarken, o korkunç siluetin beni beklediğini sanıp sokağın iki yanını gözlüyordum. Sokak köşelerinde oyalanıyor, birkaç hızlı adımın bizi karşı karşıya getirebileceği düşüncesiyle yüreğim ağzıma geliyor, içim daralıyordu. Bir tuhaflık olur da yanı başımda oturur diye tiyatrolara, müzikli eğlence yerlerine gitmeye dayanamıyordum. Bazen istemeye istemeye gece yürüyüşüne çıkmak zorunda kalıyordum; sessiz meydanlardaki gölgeler beni ürpertiyor, kalabalık caddelerde insanların gelip geçişine bakarken kendi kendime, “Er ya da geç olacak; mutlaka şehre dönecek ve ben en güvende hissettiğim anda onu göreceğim,” diyordum. Yaklaşan bir tehlikeye dair en ufak ipucu var mı diye gazeteleri tarıyor, en küçük puntolu yazıyı, en önemsiz haberi bile okumadan geçmiyordum. Özellikle ilanları tekrar tekrar okuyor, ama hiçbir sonuç alamıyordum. Aylar geçti; huzurum bozulmadı. Kendimi güvende hissetmekten çok uzak olsam da, her an yanı başımdaymış gibi duyduğum dehşetin dayanılmaz baskısı artık üzerimde değildi. Bu öğleden sonra Oxford Street’te sakince yürürken başımı kaldırıp yolun karşısına baktım ve sonunda, düşüncelerime uzun zamandır musallat olan adamı gördüm.
Bay Wilkins şarabını bitirdi, sandalyesine yaslanıp Dyson’a kederle baktı. Sonra aklına bir şey gelmiş gibi ceketinin iç cebinden deri bir mektup kılıfı çıkardı ve masanın üzerinden bir gazete kupürü uzattı.
Dyson kupüre dikkatle göz gezdirdi; bunun bir akşam gazetesinin sütunlarından kesildiğini gördü. Şöyle yazıyordu:
TOPLU LİNÇ.
KORKUNÇ OLAY.
Dalziel’in Reading’den (Colorado) gönderdiği bir telgrafta bildirildiğine göre, Blue Rock Park’tan gelen haberler halkın korkunç bir intikam örneğini anlatıyor. Bir süredir çevre, dikkatle planlanmış bir örgütün örtüsü altında kadınlara ve erkeklere karşı en alçakça zulümleri işleyen bir haydut çetesinin suçlarıyla dehşet içindeymiş. Bir Halk Güvenliği Komitesi kurulmuş ve çetenin liderinin Blue Rock Park’ta yaşayan Smith adında biri olduğu anlaşılmış. Harekete geçilmiş; çetenin en beter altı üyesi iki üç yüz kadın ve erkeğin gözü önünde alelacele boğularak öldürülmüş. Smith’in kaçtığı söyleniyor.
“Korkunç bir hikâye bu,” dedi Dyson. “Anlattığınız böylesi dehşet verici sahnelerin gündüzlerinize, gecelerinize musallat olduğuna inanabiliyorum. Ama Smith’ten korkmanız için bir neden yok, öyle değil mi? Asıl onun sizden korkması gerekir. Bir düşünün: elinizdeki bilgileri polise vermeniz yeter; tutuklanması için hemen tutuklama emri çıkarılır. Bir de söyleyeceklerim için beni bağışlayın.”
“Sevgili efendim,” dedi Bay Wilkins, “umarım benimle tamamen açık konuşursunuz.”
“Öyleyse şunu itiraf etmeliyim: Adam arabasıyla uzaklaşmadan onu durduramamış olmanızın sizi biraz hayal kırıklığına uğrattığını sanmıştım. Caddenin karşısına geçemediğiniz için öfkelenmiş gibiydiniz.”
“Efendim, ne yaptığımı bilmiyordum. Adamı bir anlığına gördüm; tanık olduğunuz o ıstırap, belirsizliğin ıstırabıydı. Yüzünden emin değildim; Smith’in yeniden Londra’da olduğu düşüncesi beni ezip geçti. Ruhu korkunç suçlarla kapkara olmuş bu ete kemiğe bürünmüş şeytanın zararsız kalabalıkların arasına özgürce ve fark edilmeden karıştığını, belki de yeni ve daha korkunç bir alçaklıklar döngüsü tasarladığını düşünmekten ürperdim. Size söylüyorum efendim, sokaklarda korkunç bir varlık dolaşıyor; öyle ki önünde güneş ışığı bile kararmalı, yaz havası soğuyup nemlenmeli. Bu düşünceler bir kasırga gibi üzerime çullandı; aklımı yitirdim.”
“Anlıyorum. Duygularınızı bir ölçüde kavrıyorum, ama gerçekten korkacak hiçbir şeyiniz olmadığını vurgulamak isterim. Bana güvenin, Smith size hiçbir şekilde dokunmayacaktır. Unutmayın, o da bir uyarı aldı. Hem onu kısacık gördüğümde, korkmuş birine benziyordu. Neyse, geç oldu. İzniniz olursa Bay Wilkins, ben artık kalkayım. Sanırım burada sık sık karşılaşırız.”
Dyson, rastlantının karşısına çıkardığı tuhaf hikâyeyi düşünerek hızlı adımlarla uzaklaştı. Soğukkanlılıkla yeniden gözden geçirince, Bay Wilkins’in tavrında biraz tuhaf bir yan olduğunu fark etti; yaşadığı onca esrarengiz olay bile bunu bütünüyle açıklamaya yetmiyordu.
Bölüm etkileşimi
