Üç Sahtekâr kitap kapağı

2. bölüm / 14

Altın Tiberius Macerası

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 14Şu an: Altın Tiberius Macerası

ALTIN TİBERİUS MACERASI
Bay Dyson ile Bay Charles Phillipps'in tanışması, Londra sokaklarında her gün iş başında olan sayısız tesadüften biri sayesinde gerçekleşti. Bay Dyson bir edebiyatçıydı; yeteneklerini yanlış kullanmanın talihsiz bir örneği. Gençliğinin baharında Bentley'nin gözde romancıları arasına yerleşmesini sağlayabilecek yeteneklere sahipken, ters bir yol seçmişti. Okul mantığına aşinaydı elbette ama hayatın mantığından habersizdi; kendini sanatçı diye nitelendiriyor, oysa başkalarının çabalarını aylakça ve merakla izleyen bir seyirciden öteye gidemiyordu. Pek çok yanılgısı arasından birine özellikle sıkı sıkı sarılmıştı: çok çalıştığına inanıyordu. Sık sık uğradığı Great Queen Street'teki küçük tütüncüye, büyük bir yorgunluk jestiyle girer, dinlemeye istekli herkese art arda iki güneşin doğuşunu ve batışını gördüğünü ilan ederdi. Dükkân sahibi, orta yaşlı, son derece nazik bir adamdı; Dyson'a biraz iyi yürekliliğinden, biraz da düzenli müşterisi olduğu için katlanırdı. Dyson'ın boş bir fıçının üstüne oturmasına, yorulana ya da dükkân kapanma vakti gelene kadar edebiyat ve sanat üzerine fikirlerini anlatmasına izin verilirdi. Yeni müşteri çekmediyse bile, onun belagatiyle dükkândan kimsenin kaçırılmadığı sanılırdı. Dyson tütün konusunda çılgın deneylere meraklıydı; yeni karışımları denemekten hiç usanmazdı. Bir akşam dükkâna girip son akıl almaz tarifini söylemişti ki, hemen ardından gelen, yaşı kendisininkine yakın genç bir adam dükkâncıdan aynı karışımı kendi hesabına hazırlamasını istedi ve konuşurken nazikçe Bay Dyson'a gülümsedi. Dyson kendini çok pohpohlanmış hissetti. Birkaç sözün ardından sohbete koyuldular; bir saat içinde tütüncü, yeni dostların iki fıçının üstünde yan yana oturmuş, derin bir konuşmaya dalmış olduğunu gördü.

“Sevgili efendim,” dedi Dyson, “edebiyatçının görevini tek cümlede anlatayım: Harika bir hikâye uydurmak ve onu harika bir biçimde anlatmak.”

“Bunu kabul ederim,” dedi Bay Phillipps, “ama sözün gerçek ustasının elinde bütün hikâyelerin harikulade, her ayrıntının kendine özgü bir mucize olduğunu da özellikle belirtmeme izin verin. Konu pek önemli değildir, anlatım her şeydir. Gerçekten de en yüksek ustalık, görünüşte sıradan bir konuyu alıp üslubun büyük simyasıyla sanatın saf altınına dönüştürmekte gösterilir.”

“Bu gerçekten de büyük bir ustalık göstergesi; ama aptalca, hiç değilse düşüncesizce sergilenen bir ustalık. Büyük bir kemancının çocuk banjosundan ne harika ezgiler çıkarabildiğini bize göstermesine benzer.”

“Hayır, hayır, gerçekten yanılıyorsunuz. Hayata kökten yanlış bir açıdan baktığınızı görüyorum. Ama bunu enine boyuna konuşmalıyız. Odama gelin; çok uzakta oturmuyorum.”

Böylece Bay Dyson, Holborn'dan pek uzak olmayan sakin bir meydanda yaşayan Bay Charles Phillipps'in dostu oldu. Bundan sonra aralıklarla, bazen düzenli bazen düzensiz biçimde birbirlerinin odalarına uğradılar; Queen Street'teki dükkânda buluşmak için sözleştiler. Sohbetleri tütüncünün kârının cazibesini yarı yarıya azaltıyordu. Edebî ilkeler konusunda sürekli tartışıyorlardı: Dyson saf hayal gücünün üstünlüğünü savunurken, fizik bilimleri öğrencisi ve bir bakıma etnolog olan Phillipps, bütün edebiyatın bilimsel bir temele dayanması gerektiğini ileri sürüyordu. Vefat etmiş akrabalarının yanlış yoldaki iyilikseverliği sayesinde iki genç de açlık tehlikesinden uzaktı; büyük işler tasarlarken vakitlerini hoşça aylaklıkla geçiriyor, sıkıntının keskin çeşnisinden yoksun tasasız Bohem hayatının keyfini çıkarıyorlardı.

Haziran ayında bir gece Bay Phillipps, Red Lion Square'deki sakin odasında oturuyordu. Pencereyi açmış, huzur içinde sigara içerken aşağıdaki hayatın akışını seyrediyordu. Gökyüzü açıktı; gün batımının kızıllığı uzun süre silinmemişti. Yaz akşamının al al alacakaranlığı, meydanın gaz lambalarıyla yarışarak içinde tekinsiz bir şeyler barındıran bir ışık-gölge oyunu yaratmıştı. Kaldırımda bir aşağı bir yukarı koşuşan çocuklar, pub önünde oyalanan aylaklar ve gelip geçenler, somut varlıklar gibi durmaktan çok ışıkların içinde titreşiyor, süzülüyorlardı. Karşı evlerde pencereler birer birer ışıkla parlıyor, ara sıra bir siluet perdenin önünde belirip kayboluyordu. Bütün bu yarı tiyatral büyüye, az ötede bir piyano-orgdan yükselen cesur İtalyan operası ezgilerinin iniş çıkışları uygun bir eşlik oluşturuyordu; Holborn trafiğinin derinden gelen homurtusuysa hiç kesilmiyordu. Phillipps manzaranın ve etkilerinin tadını çıkarıyordu. Gökyüzündeki ışık solup karanlığa döndü, meydan gitgide sessizleşti; o ise pencerede hayallere dalmayı sürdürdü. Sonunda evin zilinin tiz sesi onu irkiltti. Saatine baktı; onu geçmişti. Kapı vuruldu, dostu Bay Dyson içeri girdi ve her zamanki gibi bir koltuğa oturup sessizce sigara içmeye başladı.

“Bilirsin Phillipps,” dedi sonunda, “ben hep olağanüstü olandan yana oldum. Bu koltukta otururken edebiyatta harikulade, akıl almaz şeylere ve tuhaf tesadüflere yer verilmemesi gerektiğini savunduğunu hatırlıyorum. Gerçekte harikulade ve akıl almaz şeylerin yaşanmadığını, insanların hayatının da tuhaf tesadüflerle biçimlenmediğini söyleyip bunu yapmanın yanlış olduğu sonucuna varmıştın. Şimdi bak, öyle olsa bile vardığın sonucu kabul etmezdim; çünkü ‘hayat eleştirisi’ kuramını bütünüyle saçma buluyorum. Ama öncülünü reddediyorum. Bu gece başıma son derece tuhaf bir şey geldi.”

“Gerçekten mi, Dyson? Bunu duyduğuma çok sevindim. Elbette, ne olursa olsun savına karşı çıkıyorum; ama maceranı anlatacak olursan büyük bir memnuniyetle dinlerim.”

“Şöyle oldu. Çok ağır bir çalışma günü geçirdim; hatta dün akşam saat yediden beri eski yazı masamdan neredeyse hiç kalkmadım. Geçen salı konuştuğumuz o fikri geliştirmek istiyordum, hani fetiş tapıcısı kavramını.”

“Evet, hatırlıyorum. Ondan bir şey çıkarabildin mi?”

“Evet; beklediğimden iyi oldu ama büyük güçlükler vardı, tasarımla uygulama arasındaki o bildik sancılar. Her neyse, bu akşam yediye doğru bitirdim ve biraz temiz hava almak istedim. Dışarı çıkıp sokaklarda amaçsızca dolaştım; aklım hikâyemle doluydu, nereye gittiğime pek dikkat etmiyordum. Oxford Street'in kuzeyindeki sakin mahallelere, batıya doğru ilerledim; sıvalı evleri ve refahıyla seçkin bir yerleşim bölgesiydi. Farkına varmadan yeniden doğuya dönmüşüm; kasvetli, dar, karanlık ve boş bir ara sokaktan geçtiğimde hava iyice kararmıştı. O sırada nerede olduğumu hiç bilmiyordum; sonradan Tottenham Court Road'a pek uzak olmadığını öğrendim. Sessizliğin tadını çıkararak aylak aylak yürüyordum. Bir yanda büyük bir mağazanın arka bölümleri var gibiydi; kat kat tozlu pencereler geceye yükseliyor, ağır malları kaldırmaya yarayan darağacını andırır düzenekler görülüyordu. Aşağıda iri kapılar sıkıca kapanmış, sürgülenmişti; her yer karanlık ve ıssızdı. Sonra kocaman bir nakliye deposu geldi; karşı tarafta hapishane duvarı kadar ürkütücü, donuk bir duvar; ardından bir gönüllü alayının karargâhı ve sonrasında kiralık arabaların durduğu bir avluya açılan geçit vardı. Neredeyse hiç sakini olmayan bir sokaktı; ışık görünen pencere sayısı da pek azdı. Londra hayatının gürültülü ana damarlarından birine bu kadar yakın bir yerdeki tuhaf dinginliğe ve loşluğa şaşırıyordum ki, birden kaldırımda son sürat koşan ayakların gürültüsünü duydum. Dar bir geçitten, ahırların olduğu bir yerden ya da benzeri bir aralıktan bir adam, burnumun dibinde sanki mancınıkla fırlatılmış gibi ortaya çıktı ve koşarken elindeki bir şeyi savurup attı. Ne olduğunu anlayana kadar adam çoktan kaybolmuş, başka bir sokağa sapmıştı; ama onunla pek ilgilenmedim, gözüm başka bir şeydeydi. Bir şey fırlattığını söylemiştim; havada alevden bir çizgi gibi parlayıp titreyerek kaldırımın üzerinden uçtuğunu gördüm. Kendimi tutamayıp peşinden koştum. Hızı giderek azaldı; parlak bir yarım peniye benzeyen şeyin gittikçe yavaşladığını, sonra oluğa doğru yönelip bir an kenarında sallandığını ve ardından bir mazgala düşüp sektiğini gördüm. Ne aradığımı hiç bilmediğim hâlde, umutsuzca bağırdığımı sanıyorum. Derken sevinçle, lağıma düşmek yerine iki demirin üzerine çaprazlamasına düştüğünü fark ettim. Eğilip aldım, cebime attım. Tam yürümeye hazırlanıyordum ki yine o koşan ayak seslerini duydum. Neden yaptım bilmiyorum ama geçide, her neyse oraya daldım ve olabildiğince gölgede durdum. Birkaç adım ötemden bir adam hızla geçti; saklanmış olmaktan tuhaf bir memnuniyet duydum. Yüz hatlarını seçemiyordum ama gözlerinin parladığını, dişlerinin göründüğünü fark ettim. Bir elinde çirkin görünümlü bir bıçak vardı. İkinci soyguncu, ya da soyulan kişi, nasıl istersen, birinci adamı yakalarsa onun için işlerin çok tatsız olacağını düşündüm. Sana söyleyeyim Phillipps, soğuk bir kış sabahı boru sesi duyulup av köpekleri havlayarak kızıl ceketliler atıldığında tilki avı yeterince heyecanlıdır; ama insan avının yanında hiç kalır. Bu gece azıcık da olsa böyle bir av gördüm. Yanımdan geçerken adamın gözlerinde cinayet vardı; aralarında elli saniyeden fazla olduğunu sanmıyorum. Umarım bu süre yetmiştir.”

Dyson koltuğuna yaslanıp piposunu yeniden yaktı ve düşünceli düşünceli tüttürdü. Phillipps odada bir aşağı bir yukarı yürümeye başladı; kaldırımda peş peşe koşan, ölümcül bir kovalamacanın hikâyesini, lamba ışığında parlayan bıçağı, kovalayanın öfkesini ve kovalananın dehşetini düşünüyordu.

“Peki,” dedi sonunda, “oluktan kurtardığın şey neydi?”

Dyson, belli ki irkilerek ayağa fırladı. “Gerçekten hiçbir fikrim yok. Bakmayı akıl etmedim. Ama şimdi göreceğiz.”

Yeleğinin cebinde el yordamıyla bir şey aradı, küçük ve parlak bir nesne çıkarıp masanın üzerine koydu. Lamba ışığının altında, ender rastlanan eski altının göz kamaştırıcı ihtişamıyla parlıyordu; üzerindeki tasvir ve harfler kabartma hâlinde, bir ay önce darphaneden çıkmışçasına belirgin ve keskindi. İki adam üzerine eğildi; Phillipps nesneyi eline alıp dikkatle inceledi.

“Imp. Tiberius Caesar Augustus,” diye okudu üzerindeki yazıyı; sonra sikkenin arkasını çevirip görünce şaşkınlıkla gözlerini dikti ve nihayet zafer dolu bir ifadeyle Dyson’a döndü.

“Ne bulduğunu biliyor musun?” dedi.

“Anlaşılan, epey eski bir altın sikke,” dedi Dyson soğukkanlılıkla.

“Aynen öyle, bir altın Tiberius. Hayır, yanlış söyledim. Sen Altın Tiberius’u buldun. Arka yüzüne bak.”

Dyson baktı ve sikkenin üzerinde, kamışların ve akan suyun ortasında duran bir faun tasvirinin damgalı olduğunu gördü. Küçücük olmalarına rağmen yüz hatları zarif çizgilerle belirgindi; yüz hem güzeldi hem de ürkütücü. Dyson, oğlanın oyun arkadaşının onunla birlikte yavaş yavaş büyüyüp boy attığı, sonunda keçinin ağır kokulu dumanının havayı doldurduğu o iyi bilinen dizeleri düşündü.

“Evet,” dedi, “ilginç bir sikke. Tanıyor musun?”

“Hakkında bilgim var. Dünyada varlığını sürdüren, tarihe mal olmuş sayılı nesnelerden biri; okuduğumuz o mücevherler gibi başından türlü hikâyeler geçmiş. Çevresinde koca bir efsaneler döngüsü oluşmuş; anlatılana göre, Tiberius’un rezil bir taşkınlığı anmak üzere bastırdığı bir sikke serisinin parçasıymış. Arka yüzündeki yazıyı görüyorsun: ‘Victoria.’ Olağanüstü bir rastlantı sonucu serinin tamamının eritme potasına atıldığı, yalnızca bu sikkenin kurtulduğu söylenir. Tarih ve efsanelerin içinde, yüzyıllar ve kıtalar aşarak belirip kaybolur. Bir İtalyan hümanist tarafından bulunmuş, sonra yitirilip yeniden keşfedilmiş. 1727’den beri ondan haber alınmamış. O yıl Türkiye tüccarı Sir Joshua Byrde onu Halep’ten evine getirmiş, sikkeyi bilginlere gösterdikten bir ay sonra da ortadan kaybolmuş; nereye gittiğini o zaman da kimse bilmiyormuş, şimdi de bilmiyor. Ve işte burada!”

Bir süre sustuktan sonra, “Cebine koy onu, Dyson,” dedi. “Yerinde olsam kimsenin göz ucuyla bile görmesine izin vermezdim. Ondan söz etme. Gördüğün adamlardan biri seni gördü mü?”

“Sanmıyorum. Karanlık geçitten dışarı fırlayan ilk adamın hiçbir şey gördüğünü sanmıyorum; ikincisinin de beni görmüş olamayacağından eminim.”

“Sen de onları doğru dürüst görmedin. Yarın sokakta karşılaşsan ikisini de tanıyamazsın, öyle mi?”

“Hayır, sanırım tanıyamam. Dediğim gibi, sokak loştu; ikisi de deli gibi koşuyordu.”

İki adam uzun süre sessizce oturup hikâyeyi kendi hayallerinde ayrı ayrı ördüler; ama olağanüstü olana duyduğu arzu, Dyson’ın daha ağırbaşlı düşüncelerine yavaş yavaş üstün geliyordu.

“Her şey hayal ettiğimden de tuhaf,” dedi sonunda. “Gördüğüm şey zaten yeterince garipti: Adam, gri evlerin ve bomboş duvarların sıralandığı, sessiz, sakin, sıradan bir Londra sokağında gezinmektedir. Derken bir anlığına perde aralanır sanki; cehennem çukurunun dumanı kaldırım taşlarının arasından yükselir, yer ayaklarının altında kıpkızıl yanar ve cehennem kazanının tıslamasını duyar gibi olur. Can havliyle kaçan bir adam, peşine bıçağını çekmiş, öfkeyle basan biri; işte asıl korku bu. Ama bütün bunlar senin anlattıklarının yanında nedir ki? Söylüyorum sana, Phillipps, düğümün gittikçe sıkılaştığını görüyorum; bundan böyle gizem adımlarımızı izleyecek, en sıradan olaylar bile anlamla dolup taşacak. Buna direnebilir, gözlerini kapatabilirsin; ama gözlerini zorla açacaklar. Sözlerimi unutma: Kaçınılmaza boyun eğmek zorunda kalacaksın. İstersen karmakarışık de, ama bir ipucu rastlantı eseri elimize geçti; peşine düşmek de bizim işimiz. Bu tuhaf olayın suçlusu ya da suçluları elimizden kaçamayacak. Ağlarımızı bu büyük kentin dört bir yanına sereceğiz; birdenbire, sokaklarda, halkın uğrak yerlerinde, bilinmeyen suçluyla temasta olduğumuzu bir şekilde anlayacağız. Hatta senin bu sakin meydanına doğru ağır ağır yaklaştığını görür gibi oluyorum. Sokak köşelerinde oyalanıyor, görünüşte amaçsızca uzayıp giden caddelerde dolaşıyor; ama karşı konulmaz bir çekimle, Doğu masalındaki Mıknatıs Kayası’nın gemileri kendine çekmesi gibi, gittikçe yaklaşıyor.”

“Bence de,” diye karşılık verdi Phillipps, “şu sikkeyi çıkarıp insanların burnunun dibinde sallamaya devam edersen, büyük ihtimalle suçluyla ya da bir suçluyla temasa geçersin. Kesinlikle zor kullanılarak soyulursun. Bunun dışında ikimizden birinin kaygılanması için hiçbir neden göremiyorum. Sikke senin eline geçerken kimse seni görmedi; kimsenin de sende olduğundan haberi yok. Ben huzur içinde uyuyacak, işime gücüme güvenle ve doğanın düzenine sarsılmaz bir inançla devam edeceğim. Gecenin olayları, sokaktaki macera, tuhaftı; kabul ediyorum. Ama bu meseleyle daha fazla uğraşmayı kesinlikle reddediyorum ve gerekirse polise danışırım. Altın bir Tiberius’un kölesi olmayacağım; hele de karşıma böylesine melodramatik bir şekilde çıkmış olsa bile.”

“Bense,” dedi Dyson, “serüven arayan gezgin bir şövalye gibi yola çıkıyorum. Gerçi aramama gerek kalmayacak; serüven beni bulacak. Ağının ortasındaki bir örümcek gibi her kıpırtıya karşılık verecek, her an tetikte olacağım.”

Kısa süre sonra Dyson ayrıldı. Bay Phillipps gecenin geri kalanını satın aldığı birkaç çakmaktaşı ok ucunu inceleyerek geçirdi. Bunların Eski Taş Devri insanının değil, modern birinin işi olduğuna inanması için pek çok nedeni vardı; yine de dikkatle inceleyince kuşkularının doğrulandığını görmek onu hiç memnun etmedi. Bir etnoloğu kandırmaya kalkışan bu rezilliğe öfkelenirken Dyson’ı ve Altın Tiberius’u tümüyle unuttu. Güneş doğarken yatağına gittiğinde, hikâye aklından bütünüyle silinmişti.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…