Mary Barton kitap kapağı

36. bölüm / 39

Xxxv. Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 39Şu an: Xxxv. Bölüm
  1. 1 Önsöz.442 kelime
  2. 2 Bölüm I. — Gizemli Bir Kayboluş.2.479 kelime
  3. 3 Iı. Bölüm — Manchester’da Bir Çay Daveti1.817 kelime
  4. 4 Iıı. Bölüm — John Barton’ın Büyük Felaketi2.529 kelime
  5. 5 Bölüm Iv. — Yaşlı Alıce’in Hikâyesi.2.918 kelime
  6. 6 V. Bölüm — Fabrika Yangını—jem Wılson Yardıma Koşuyor5.384 kelime
  7. 7 Vı. Bölüm — Yoksulluk ve Ölüm5.056 kelime
  8. 8 Vıı. Bölüm — Jem Wılson’ın Reddedilişi2.290 kelime
  9. 9 Bölüm Vııı. — Margaret’in Halk Önünde İlk Şarkı Söyleyişi.4.482 kelime
  10. 10 Bölüm Ix. — Barton’un Londra Deneyimleri.4.546 kelime
  11. 11 Bölüm X. — Savurgan Oğlun Dönüşü.3.923 kelime
  12. 12 Xı. Bölüm — Bay Carson’ın Niyetleri Ortaya Çıkıyor3.999 kelime
  13. 13 Xıı. Bölüm. — Yaşlı Alıce’in Çocuğu.2.487 kelime
  14. 14 Bölüm Xııı. — Bir Yolcunun Anlattıkları.2.611 kelime
  15. 15 Xıv. Bölüm — Jem’in Talihsiz Esther’le Görüşmesi3.312 kelime
  16. 16 Xv. Bölüm — Rakipler Arasında Şiddetli Bir Karşılaşma3.611 kelime
  17. 17 Xvı. Bölüm — İşverenlerle İşçilerin Buluşması2.954 kelime
  18. 18 Xvıı. Bölüm — Barton’un Gece İşi2.981 kelime
  19. 19 Bölüm Xvııı. — Cinayet.3.151 kelime
  20. 20 Xıx. Bölüm — Jem Wılson Cinayet Şüphesiyle Tutuklanıyor3.259 kelime
  21. 21 Xx. Bölüm — Mary’nin Rüyası—ve Uyanış1.987 kelime
  22. 22 Xxı. Bölüm. — Esther’in Mary’yi Arama Nedeni.2.839 kelime
  23. 23 Xxıı. Bölüm — Mary’nin Alibisini Kanıtlama Çabası3.079 kelime
  24. 24 Xxııı. Bölüm — Celpname3.305 kelime
  25. 25 Xxıv. Bölüm — Ölmekte Olanlarla2.419 kelime
  26. 26 Xxv. Bölüm — Bayan Wılson’ın Kararı2.217 kelime
  27. 27 Xxvı. Bölüm — Liverpool Yolculuğu902 kelime
  28. 28 Xxvıı. Bölüm — LİVERPOOL RıHTIMLARINDA2.028 kelime
  29. 29 Bölüm Xxvııı.1.835 kelime
  30. 30 Xxıx. Bölüm — Jem Hakkında Ağır Suç İddianamesi1.563 kelime
  31. 31 Job Legh'in Aldatmacası1.389 kelime
  32. 32 Xxxı. Bölüm — Mary Geceyi Nasıl Geçirdi1.466 kelime
  33. 33 Bölüm Xxxıı. — Duruşma ve Karar — “Suçsuz.”5.278 kelime
  34. 34 Xxxııı. Bölüm — Huzur İçinde Yatsın.3.556 kelime
  35. 35 Bölüm Xxxıv. — Eve Dönüş.3.685 kelime
  36. 36 Xxxv. Bölüm3.466 kelime · Okuduğun bölüm
  37. 37 Xxxvı. Bölüm — Jem’in Bay Duncombe’la Görüşmesi1.900 kelime
  38. 38 Xxxvıı. Bölüm — Cinayetle İlgili Ayrıntılar2.583 kelime
  39. 39 Otuz Sekizinci Bölüm. — Sonuç.1.504 kelime

XXXV. BÖLÜM
“SUÇLARIMIZI BAĞIŞLA.”
“Ah, yaşasaydı,

Rusilla şöyle karşılık verdi, onun pişmanlığına

Hiçbir tövbe yetişemezdi! Yüreğini çok iyi bilirim,

Her işinde tutkuluydu. Kendine öyle bir ceza

Keserdi ki, bedensel acının doruğuna varırdı—evet,

Öyle bir katılıkla anlatılırdı ki,

Hatırlanmasıyla hatasının anısı,

Dehşetli bir merhamet ve şaşkınlık içinde

Silinip gider, güçsüz bir korku gibi solardı.”

Southey’nin “Roderick” adlı eserinden.

Mary Wilsonların oturduğu sokağa dönmek üzereyken Jem ona yetişti. Ansızın karşısına çıkınca Mary irkildi.

“Annemi görmeye mi gidiyorsun?” diye sordu şefkatle; kolunu onun koluna geçirip adımlarını yavaşlattı.

“Evet, seni de. Ah Jem, doğru mu? Söyle bana.”

Mary, yarım bıraktığı sorunun ne demek istediğini onun hemen anlayacağını biliyordu. Jem cevap vermeden önce bir an duraksadı.

“Sevgilim, doğru; saklamanın faydası yok—Duncombe’un dökümhanesinde artık çalışmadığımı kastediyorsan. Bana kalırsa artık birbirimizden sır saklamanın zamanı değil; dün sana söylemedim, üzülürsün diye düşündüm. Merak etme, yakında yine iş bulurum.”

“Ama jüri suçsuz olduğunu söylediği hâlde seni neden işten çıkardılar?”

“İşten çıkarıldım demek doğru olmaz; gerçi orada kalmam da pek mümkün değildi. Adamların çoğu, bir daha benim emrim altında çalışmak istemediklerini belli etti. Beni, bunu yapmış olamayacak kadar iyi tanıyan birkaç kişi vardı; ama şüphe duyanlar daha çoktu. İçlerinden biri, ne düşündüklerini ima ederek genç Bay Duncombe’la konuştu.”

“Ah Jem! Ne büyük haksızlık!” dedi Mary, kederli bir öfkeyle.

“Yok sevgilim, onları suçlayamam. Onlar gibi yoksul insanların tutunup gurur duyabilecekleri tek şey karakterleridir; onu kollamaları, lekeden ve kirden uzak tutmaları da yerinde.”

“Ama sen... senden görecekleri iyilikten başka ne olabilirdi? Artık seni tanımış olmaları gerekirdi.”

“Bazıları tanıyor; ustabaşının masum olduğumu bildiğine eminim. Hatta bugün bunu açıkça söyledi. Yaşlı Bay Duncombe’la da konuşmuş; bir süreliğine Manchester’dan ayrılmamın daha iyi olacağını düşünmüşler. Bana başka bir yerde iş bulmam için tavsiye vereceklermiş.”

Mary kederle başını sallamaktan ve sözlerini yinelemekten başka bir şey yapamadı:

“Seni daha iyi tanımaları gerekirdi, Jem.”

Jem, nasırlı ellerinin arasında tuttuğu küçük eli sıktı. Bir iki dakika sonra sordu:

“Mary, Manchester’a çok mu bağlısın? Eski duman bacasından ayrılmak seni çok üzer mi?”

“Seninle mi?” diye sordu, göz ucuyla ona bakarak.

“Evet, kızım! Bana güven, ben buradayken senden Manchester’dan ayrılmanı asla istemem. Ama Kanada hakkında güzel şeyler duydum; ustabaşımızın orada dökümhane işinde çalışan bir kuzeni var. Kanada’nın nerede olduğunu biliyorsun, değil mi Mary?”

“Pek bilmiyorum—şu anda hiç bilmiyorum; ama seninle, Jem...” Sesi yumuşak, alçak bir fısıltıya dönüştü.
“Her yere...”

Coğrafi açıklamanın ne yararı vardı?

“Ama babam!” dedi Mary; o güzel sessizliği, hayatındaki tek keskin uyumsuzlukla birden bozarak.

Sevgilisinin ciddi yüzüne baktı; sonra babasının gönderdiği haber aklına geldi.

“Ah Jem, sana söyledim mi? Babam seninle konuşmak istediğini haber gönderdi. Bu akşam sekizde yanına gelmeni söyleyecektim. Sence ne istiyor, Jem?”

“Bilemiyorum,” diye karşılık verdi. “Her hâlükârda giderim. Tahmin yürütüp kendimizi üzmenin faydası yok,” diye sürdürdü. Birkaç dakika boyunca, konuşmaya başladıkları arka sokakta yavaşça ve sessizce aşağı yukarı yürüdükten sonra ekledi: “Annemi görmeye gel; sonra seni eve bırakırım Mary. İlk karşılaştığımda tir tir titriyordun; seni tek başına eve göndermeye gönlüm razı olmaz,” dedi, onun çaresizliğini sevgiyle abartarak.

Sevgililer biraz daha oyalanıp birkaç söz daha ettiler; kendi başlarına önemsiz görünen bu sözler—sizin için önemsiz—ama o iki genç için, hayatları boyunca o saatteki fısıltılı konuşmanın sevip güzelleştirdiği hecelerle birlikte içlerinden geçen duyguları anlatmaya hangi şefkatli, tutkulu sözler yeter?

Saat yediyi yarım geçmişti.

“Annemi görmeye gel; Mary, canım, onun gelini olacağını biliyor.”

İçeri girdiler. Jane Wilson, oğlunun eve dönmekte gecikmesine epey içerlemişti; çünkü Jem, dökümhaneden çıkarıldığını henüz annesine söylememişti. Jane’in sevdiği insanlar için küçük bir mutluluk, küçük bir rahatlık hazırlamak gibi bir huyu vardı. Onlar, habersizce, hazırladığı şeyden yararlanacakları vakitte gelmezlerse kendini kaygıya kaptırır, bakıp gözettiği kişiler görünür görünmez de sitemlerini sıralardı. Böylece en yoksul evde bile hüküm sürmesi gereken huzuru bozardı; dikkatli sevginin eseri ve kanıtı olan “besili öküz” görüntüsü, bu yüzden neredeyse tiksinti uyandırır, bunca huzursuzluğa yol açardı.

Bayan Wilson, oğlunun akşam çayı için yaptığı patatesli çöreklerin gitgide sertleşmesine önce iç çekmiş, sonra kendi kendine söylenmişti.

Kapı açıldı ve o içeri girdi. Yüzü gururlu bir gülümsemeyle aydınlanmıştı; Mary Barton koluna girmiş, yanakları kızarmış, gamzeleri belirmiş, göz kapakları gözlerindeki mutlu ışığı örtmüştü. Genç çiftin çevresinde ışıl ışıl bir hava, mutluluğun görkemi vardı.

Annesi bu mutluluğu gölgeleyebilir miydi? Martha misali evhamlarıyla araya girebilir miydi? Bir anlığına uğradığı haksızlığı, boşa giden emeğini hatırladı; sonra annelik sevgisi ve şefkatiyle kabaran bütün kalbini açarak kollarını uzattı, Mary’yi kucakladı. Sevinçten sarsılarak ağlarken kulağına fısıldadı:

“Tanrı seni korusun Mary, Tanrı seni korusun! Yeter ki onu mutlu et; Tanrı seni sonsuza dek korusun!”

Jem’in, uğruna birbirlerini böylesine sevmeye başladıkları iki kişiyi ayırabilmesi için kendini epey tutması gerekti. Ama John Barton’la buluşma vakti yaklaşıyordu; onun evi de hayli uzaktaydı.

Oraya hızlı adımlarla yürürlerken pek konuşmadılar; ama akıllarından pek çok şey geçiyordu.

Güneş henüz batmıştı; alacakaranlığın ilk soluk gölgesi her yanı kaplamıştı. Kapıyı açtıklarında Jem, günün solan ışığında ve ateşin titrek parıltısında içerideki eşyaları güçlükle seçebildi.

Ama Mary bir bakışta her şeyi gördü!

Odanın alışıldık görünüşüne gözü öylesine alışmıştı ki, olağandışı olanı hemen fark etti—gördü ve her şeyi anladı.

Babası, alışık olduğu koltuğun arkasında duruyor, destek alır gibi koltuğun arkalığını tutuyordu. Karşısında Bay Carson vardı; sert siluetinin karanlık çizgileri, küçük odadaki ateşin ışığına karşı iri iri yükseliyordu.

Babasının arkasında Job Legh oturuyordu; başını ellerinin arasına almış, dirseklerini küçük aile masasının üzerine dayamıştı. Belli ki dinliyordu; dinlediklerinden derinden etkilendiği de belliydi.

Konuşmaya ara verilmiş gibiydi. Mary ve Jem, yarı açık kapının önünde kıpırdamaya, hatta nefes almaya bile cesaret edemeden durdular.

“Doğru mu duydum?” diye başladı Bay Carson, derin ve titrek sesiyle. “Adam! Doğru mu duydum? Oğlumu, biricik oğlumu öldüren sen miydin?” Son sözleri neredeyse acınmasını ister gibi söyledi; ardından sesinin tonu değişip daha öfkeli, daha sert bir hâl aldı. “Kendini suçlamaya geldiğin için merhamet göstereceğimi, seni esirgeyeceğimi sanma sakın. Sana söylüyorum, yasanın verebileceği en küçük cezadan bile kurtulamayacaksın. Oğluma acımayan sana ben de acımayacağım.”

“Böyle bir şey istemedim,” dedi John Barton alçak sesle.

“İstemişsin, istememişsin, umurumda mı? Asılacaksın, asılacaksın, adam!” dedi yüzünü ona yaklaştırıp sözcüğü ağır ağır, dişlerini sıkarak tekrarladı; sanki ruhundaki acının bir kısmını o sözcüğe yüklemek ister gibiydi.

John Barton korkudan değil, soluk soluğa kaldı. Bay Carson’ın her sözüne, her hareketine sinmiş bu nefreti uyandırmış olmanın dehşetini hissediyordu.

“Asılmaya gelince, efendim, bunun yerinde ve doğru olduğunu biliyorum. Yeterince kötü olacağına şüphe yok; ama size şunu söyleyeyim,” diye birden patlayarak konuştu: “Yaptığımın ertesi günü beni assaydınız, diz çöküp size minnettar kalırdım. Ölüm mü? Tanrım, yaşamın yanında nedir ki? Hele son iki haftadır sürdürdüğüm böyle bir yaşamın yanında! Yaşam, en iyi hâlinde bile öyle büyük bir şey değil; ama o geceden beri sürüklenerek yaşadığım hayat...” Bunu düşününce ürperdi. “Kaç kez kendi düşüncelerimden kurtulmak için kendimi öldürmenin eşiğine geldim. Yapmadım! Nedenini söyleyeyim. Günahımın anılarının beni daha da çok rahatsız edip etmeyeceğini bilemiyordum. Ah, Tanrı’dan başkası bilemez günahımdan ne büyük bir azapla pişman olduğumu; bu azabın bir kısmı da belki O’nun ceza olarak gönderdiği sefalete sabırsızlık ettiğimi düşüneceğinden korkmamdan geliyordu—bu, asılmaktan çok ama çok daha beter bir azap, efendim.” Aşırı duygulanmanın etkisiyle sustu.

Sonra yeniden konuşmaya başladı.

“O günden beri—çok günahkâr bir düşünce olabilir efendim ama doğru—durmadan şunu düşünüp durdum: Tanrı’nın bulunduğunu söyledikleri o dünyada olsaydım, belki O bana doğruyla yanlışı öğretirdi; bunu birçok kez kırbaçlatarak yapması gerekse bile. Burada kafam çok karıştı. Yeter ki sonunda günahtan kurtulayım, cehennem ateşinden bile geçerim; günah korkunç bir şey. Asılmaksa hiç, ama hiç önemli değil.”

Bitkinlik onu oturmaya zorladı. Mary koşup yanına gitti. Sanki o ana dek onun orada olduğunu fark etmemişti.

“Heh, heh, kızım!” dedi güçsüzce. “Sen misin? Jem Wilson nerede?”

Jem öne çıktı. John Barton, sözleri sık sık kesilip soluk soluğa kalarak yeniden konuştu:

“Delikanlı! Benim için çok şey çektin. Bütün yükü sana bırakmak, yaptığım en alçakça şey. Sen, daha doğmamış bir bebek kadar bile bundan habersizdin. Bunun için seni kutsamayacağım. Benim gibi birinin duası sana iyilik getirmez. Mary’yi seveceksin, o benim kızım olsa da.”

Sustu; birkaç saniye sessizlik oldu.

Sonra Bay Carson gitmek üzere döndü. Eli kapının mandalındayken bir an duraksadı.

“Neden gittiğimi anlamışsınızdır. Doğruca karakola, sizi ve suç ortağınızı gözetim altına almaları için adam göndermeye gidiyorum, zavallı adam. Yarın sabah anlattıklarınız sizi hapse gönderebilecek kişilere aktarılacak; çok geçmeden de asılmanın ne kadar arzu edilir bir şey olduğunu deneme fırsatı bulacaksınız.”

“Ah efendim!” diye haykırdı Mary öne atılıp Bay Carson’ın koluna yapışarak. “Babam ölüyor. Ona bakın efendim. Ölüme ölümle karşılık istiyorsanız, işte karşınızda. Son saatlerinde onu benden almayın. Ölümü tek başına karşılamalı, ama ben de yapabildiğim sürece yanında olayım. Ah efendim, içinizde zerre merhamet varsa, bırakın burada ölsün.”

John dimdik, kaskatı ayağa kalkıp cevap verdi:

“Mary, kızım! Ona borçluyum. Nerede ve nasıl isterse orada ölüme gideceğim. Doğru söyledin; ölümle yan yanayım, yaşamımdan kalan şu kısacık zamanı nerede geçirdiğimin önemi yok. O zamanı, öteki dünyaya götüreceğim bir karakter kazanmak için ruhumla boğuşarak geçirmeliyim. Uygun gördüğünüz yere gelirim efendim. O masum,” dedi; Jem’i güçsüzce işaret ederken yeniden koltuğuna yığıldı.

“Korkma! Ona dokunamazlar,” dedi Job Legh alçak sesle.

Bay Carson yüzünde en ufak bir yumuşama belirtisi olmadan evden çıkmak üzereyken John Barton onu bir kez daha durdurdu. Koltuğundan yeniden kalkmış, konuşurken Jem’e yaslanıp ayakta duruyordu.

“Efendim, bir söz! Benim saçlarım acıdan ağardı, sizinkiler yıllardan...”

“Ben hiç acı çekmedim mi?” diye sordu Bay Carson; sanki çocuğunu öldüren adamdan bile şefkat bekliyordu.

Çocuğunun katili bu yakarışa karşılık verdi; ona yaşattığı ıstırap yüzünden ruhu inleyerek acı çekti.

“Saçlarımı ağartacak iç acısı hiç mi çekmedim? Bu yaşlara gelene dek yüreğimde umutlarla çalışıp didinmedim mi; bütün umutlarım oğlumda toplanmamış mıydı? Bunlardan söz etmedim, ama hepsi yüreğimde değil miydi? Sert ve soğuk görünürdüm; başkalarına öyle olabilirdim, ama ona karşı değil! Ona duyduğum sevgiyi kim hayal edebilir? O bile ayak seslerini duyduğumda yüreğimin nasıl sevinçle kabardığını, zavallı yaşlı babası için ne kadar kıymetli olduğunu hiç anlamadı. Şimdi yok—öldürüldü—sevgi dolu sözlerimi duyamayacağı, bir daha gözümün göremeyeceği yerde. Benim güneşimdi; şimdi gece çöktü! Tanrım, teselli et beni, teselli et!” diye haykırdı yaşlı adam.

John Barton’ın gözleri yaşlarla bulanıklaştı. O an yoksuluyla zengini, işvereniyle işçisi, yüreklerinin derinliklerinde aynı acıyı taşıyan kardeşlerdi. Yıllar önce, bambaşka bir yaşamda kalmış gibi görünen o günlerde küçük Tom için hissettiği ıstırap, aynı ıstırap değil miydi?

Karşısındaki yaslı adam artık işveren değildi; başka bir ırktanmış gibi, sonsuza dek düşmanlık içinde yaşamaya mahkûm, dünyada altın gibi parlayıp içinde taş gibi bir yürek taşıyan, yalnızca ticari talihsizlikler yüzünden kederlenen biri değildi. Artık düşmanı, zalimi değil; yapayalnız, yoksul bir yaşlı adamdı.

Eskiden John Barton’ın yüreğini dolduran acıya duyduğu merhamet yeniden kabardı; ıstırap içinde titreyen bu sert adama, elinden geldiğince içten, şefkatli sözler söylemek üzereydi.

Ama o kimdi ki merhamet ya da teselli sözü söyleyebilsin? Bütün bu kederin nedeni oydu.

Ah, kahredici düşünce! Ah, sefil anı! Kardeşinin yaralarını sarmak için gereken bütün hakkını yitirmişti.

Bu düşünceyle sersemleyip koltuğa çöktü; kendi eyleminin sonuçlarını bilmenin ağırlığı altında ezilmiş gibiydi. Çünkü yıktığı yuvayı ve sefil ana babayı hiç düşünmemişti; tıpkı tüfeğini ateşleyen askerin, bir anda dul ve babasız kalacak karısının perişanlığını, çaresiz yavrularının acı feryatlarını gözünün önüne getirmemesi gibi.

John Barton, yalnızca kendilerinden aşağıdakilerin, en düşük ücret karşılığında en çok işi elde etmeye çalıştıklarını bildiği bir sınıfı sindirmek—ya da haklarını elde etmek için ellerinden geldiğince mücadele edenlerin önünde duran, baskıcı bir ortağı sevimsiz bir şirketten uzaklaştırmak—işlediği suçu böyle görmüştü. Ne var ki heyecanı yatışınca bile, intikamcı, kaçınılmaz intikamcı onun izini bulmuştu.

Ama artık bir adamı, bir kardeşini öldürdüğünü biliyordu; körü körüne savunduğu acı çekenlerin bile bu kötülükten hiçbir iyilik elde edemeyeceğini anlamıştı.

Kalbi kırılmış hâlde masanın üzerine kapandı. Bay Carson’ın her yeni hıçkırığı ruhuna saplanan bir bıçak gibiydi.

Herkesin lanetini üzerine çektiğini hissediyordu; apaçık bir günahı işlemeyi görev gibi gösteren çarpık akıl yürütmelerini asla açıklayamayacakmış gibiydi. Ufak bir mazeret sunma isteği gittikçe güçlendi. Güçsüzce başını kaldırdı, Job Legh’e bakıp fısıldadı:

“Ne yaptığımı bilmiyordum Job Legh; Tanrı biliyor, bilmiyordum! Ah efendim!” diye haykırdı. Neredeyse kendini Bay Carson’ın ayaklarına atarak ekledi: “Size verdiğimi şimdi anladığım acıyı bağışladığınızı söyleyin. Acıyı da ölümü de umursamam, bilirsiniz; ama ah adam, işlediğim suçu bağışlayın!”

“Bize karşı suç işleyenleri bağışladığımız gibi, suçlarımızı da bağışla,” dedi Job, sanki dua ediyormuş gibi ağırbaşlı ve alçak sesle; sanki bu sözleri John Barton’ın söyledikleri aklına getirmişti.

Bay Carson ellerini yüzünden indirdi. O yüzü kaplayan korkunç karanlığı görmektense ölümü görmeyi yeğlerdim.

“Oğlumun katilinden intikam alabilmem için günahlarım bağışlanmasın.”

Küfür sayılacak davranışlar da vardır, sözler de; sevgiden yoksun, zalimce her eylem, davranışla edilmiş bir küfürdür.

Bay Carson evden çıktı. John Barton ise ölü gibi yere yığıldı.

Onu kaldırdılar; derin baygınlığın dünyadaki her şeyin sonu olmasını neredeyse umarak yatağına taşıdılar.

Bir süre boyunca onun güçsüz soluklarını dinlemeye çalışırken dikkatleri bölündü; çünkü dışarıdaki sokakta yankılanan her aceleci adımda adalet görevlilerinin gelişini duyduklarını sandılar.

Bay Carson evden çıktığında heyecandan başı dönüyordu; sıcak kanı damarlarında deli gibi dolaşıyordu. Başında zonklayan şiddetli nabızlar yüzünden gecenin koyu mavi göğünü göremiyordu. Biraz olsun kendini toparlayıp sakinleşmek için bir korkuluğa yaslandı ve binlerce yıldızla dolu o dingin, görkemli enginliğe baktı.

Derken kendi sesi ona geri döndü; sanki söylediği son sözler o sonsuz boşluğun her yanında yankılanıyordu. Ama yankılarda anlatılamaz bir keder vardı.

“Oğlumun katilinden intikam alabilmem için günahlarım bağışlanmasın.”

Bu düşüncenin onda bıraktığı ruhsal etkiden kurtulmaya çalıştı. Ateşler içindeydi ve hastaydı; buna şaşmamak gerek.

Böylece karakola gideceğine dair tehdidini yerine getirmek için değil, evine doğru yola koyuldu. (Kendi kendine söylediğine göre) nasılsa sabah da gidebilirdi. Adamın kaçmasından korkulacak bir şey yoktu; tabii mezara kaçmadığı sürece.

Beynine kendiliğinden üşüşen hayalet sesleri ve şekilleri kovmaya, sakin ve ağır adımlarla yürüyüp duyularına çarpan her şeye dikkat ederek zihnini yeniden dengelemeye çalıştı.

İlkbaharın ılık, yumuşak bir akşamıydı; sokaklar kalabalıktı. Aralarında, bir çocuk eğlencesinden dönmekte olan küçük bir kızın dadısı da vardı. Büyük olasılıkla bir dans eğlencesine gitmişlerdi; çünkü sevimli küçük yavrucağın üzerine kar gibi beyaz, incecik müslinden zarif bir giysi giydirilmişti. Peri kadar hafif ayakları, dadısının yanında, az önce dinlediği bir ezginin ölçüsüne uyar gibi seke seke ilerliyordu.

Tam o sırada arkadan, dokuz on yaşlarında, kaba saba bir ayakçı çocuğu yetişti. Peri kızın yanında bir dev gibi görünüyordu. Nasıl oldu bilmiyorum ama hoyratça yanından geçerken beceriksizce küçük kızı sert kaldırıma devirdi; canını yaktığı kim olursa olsun, yeter ki yoluna devam etsin, pek umurunda değildi.

Çocuk acıyla hıçkırarak ayağa kalktı; haksız da sayılmazdı, çünkü az önce aydınlık ve güzel olan yüzünden kan damlıyor, güzelim elbisesine akıp küçük çocukları dehşete düşüren kızıl lekeler bırakıyordu.

Güçlü kuvvetli dadı çocuğu yakalamıştı; Bay Carson da bütün olanları görerek tam o sırada yanlarına geldi.

“Seni yaramaz küçük serseri! Seni polise vereceğim, bak gör! Küçük kızı nasıl incittiğini görüyor musun? Görüyor musun?” Her cümlesine öfkeyle şiddetli bir sarsıntı eşlik ediyordu.

Oğlan sert ve meydan okurcasına baktı; ama bütün talihsiz sokak çocuklarının gözünde birer öcü olan polise verileceği tehdidinden de korkmuştu. Dadı bunu fark etti ve kendi deyişiyle ona “iyi bir ders vermek” için çocuğu sürüklemeye başladı.

Korkusu arttıkça öfkesi de kabardı. Hıçkırıklarını bastırmaya çalışan küçük, tatlı yüz dadının başını kendine doğru çekti ve şöyle dedi:

“Lütfen sevgili dadıcığım, çok incinmedim; ağlamakla aptallık ettim, biliyorsun. Bunu bilerek yapmadı. Ne yaptığını bilmiyordu, değil mi küçük çocuk? Dadı polise haber vermeyecek, korkma.” Sonra, evde barışmak için kendisine öğrettikleri gibi, onu inciten çocuğun öpmesi için küçük ağzını uzattı.

“Bahse girerim, o küçük hanım sayesinde bu oğlan aklını başına toplar, bundan böyle daha nazik davranır,” dedi yoldan geçen biri; sözlerini biraz kendi kendine, biraz da sahneyi izlediğini fark ettiği Bay Carson’a söyler gibiydi.

Bay Carson bu söze belli etmeden kulak asmadı ve yoluna devam etti. Ama çocuğun yalvarışı, az önce alçak ve kırık bir sesle aynı mazereti dile getiren, pişmanlık ve alçakgönüllülükle büyük suçunun hafifletilmesini isteyen adamı hatırlattı ona.

“Ne yaptığımı bilmiyordum.”

Bu sözler ona bir şey çağrıştırıyordu; bu savunmayı daha önce bir yerde duymuş ya da okumuştu. Neredeydi?

Yoksa...?

Eve varınca bakacaktı. Evin kapısından girer girmez sessizce doğruca üst kattaki çalışma odasına çıktı ve ciltçinin presinden yaprakları birbirine yapışmış, neredeyse hiç açılmadığı belli olan, gösterişli, büyük ve altın yaldızlı Kutsal Kitap’ı raftan indirdi.

İlk sayfaya (Bay Carson’ın önünde açılan sayfaya) çocuklarının ve kendisinin adları yazılmıştı.

“Yukarıda adı geçen John ve Elizabeth Carson’ın oğlu Henry John.

Doğum tarihi: 29 Eylül 1815.”

Kaydı tamamlamak için şimdi ölüm tarihi de eklenmeliydi. Ama sayfa, biriken gözyaşlarının sisiyle görünmez oldu.

Bir düşünce ötekini, bir anı öbürünü kovalayarak zihnine doldu; bir günlük bebeğinin doğumunu yazmak için o pahalı kitabı satın aldığı gururlu günü hatırladı.

Açık sayfanın üzerine başını koydu; tertemiz yapraklara gözyaşlarının ağır ağır düşmesine izin verdi.

Oğlunun katili bulunmuş, suçunu itiraf etmişti; yine de (gariptir ki) onu, kanlı canlı, yasaları, insan yasalarını da Tanrı’nın yasalarını da hiçe sayan genç bir adam olarak hayal ettiğinde duyduğu nefretin şiddetiyle nefret edemiyordu. Ölü oğluna karşı bir görev saydığı intikam duygusunu korumak istese de, günahını anlatıp o gece kendisinden af dileyen, ezilmiş, perişan adamın iskelet gibi bedenine acımadan edemiyordu.

Bay Carson çocukluk ve gençlik yıllarında yoksulluğa alışmıştı; ama o yoksulluk dürüst, namuslu bir yoksulluktu. John Barton’ın evinin her köşesinde gördüğü, insanı ezen sefil sefalet değildi. Üstelik bu sefaleti, şimdi oturduğu odanın gösterişli zenginliğiyle arasındaki tuhaf karşıtlık daha da belirginleştiriyordu. İnsan kardeşlerinin birbirinden ne denli farklı hayatlar yaşadığını düşününce, daha önce hiç tatmadığı bir şaşkınlık kapladı içini.

Sonra dalgınlığından sıyrıldı ve aradığı yere, İncillere döndü. Orada şefkatli bir yakarış bulmayı umuyordu: “Ne yaptıklarını bilmiyorlar.”

Vakit gece yarısıydı; ortalık zifiri karanlıktı, ev sessiz ve sakindi. Yaşlı adamın alışılmadık çalışmasını bölecek hiçbir şey yoktu.

Yıllar önce İncil, ona okumayı öğretirken kullandığı ders kitabı olmuştu. Aradan öyle çok yıl geçmişti ki, Yaşam’a can veren Ruhu kavrayamadan önce olaylara aşinalık kazanmıştı.

Şimdi anlatıyı yeniden, küçük bir çocuğun bütün merakıyla okumaya koyuldu. En başından başlayıp neredeyse açgözlülükle okudu; öykünün bütün anlamını ilk kez kavrıyordu. Sonuna, o dehşetli sona geldi. Ve zihnine musallat olan o yakarış sözleri işte oradaydı.

Kitabı kapattı ve uzun uzun düşündü.

Başmelek bütün gece Şeytan’la mücadele etti.

Başkalarıysa bütün gece ölüm döşeğinin başında bekledi. John Barton’ın bilinci ara sıra yerine gelir olmuştu. Bazen eski gücünden izler taşıyan bir sesle konuşuyordu; her zaman rahatça konuşurken kullandığı, kendine özgü Lancashire ağzıyla.

“Görüyorsun ya, doğru yolu bulmayı hep istedim; ama yoksul bir adam için bulması zor bir yol bu. En azından benim için öyle oldu. Bana öğreten olmadı, yol gösteren de. Küçük bir çocukken okumayı öğrettiler, sonra elime hiç kitap vermediler; yalnız İncil’in iyi bir kitap olduğunu duymuştum. Düşüncelere dalıp kafam karışınca ona sarıldım. Ama çevrende herkes siyahı beyaz, geceyi gündüz gibi yaşıyorsa, siyahın siyah, gecenin gece olduğuna inanamazsın. Öteki dünyada kendim için pek bir şey söyleyemem, Tanrı beni bağışlasın; ama şunu söyleyebilirim: İnsanların İncil’e gerçekten inandığını görseydim, onun kurallarına uymaya can atardım. Hepsi İncil’i savunur, ama sonra tam tersini yapardı. O günlerde küçük bir çocuk gibi elimde İncil’le dolaşır, parmağımı sayfaya koyup şu ya da bu ayetin anlamını sorardım; kimse cevap vermezdi. Sonra cam gibi açık iki üç ayet seçip bana emrettiklerini yapmaya çalıştım. Ama nasıl oldu bilmiyorum; patronlar da işçiler de bu ayetlere uymaya, benim Londra Belediye Başkanı’nı umursadığım kadar bile aldırmıyordu. Ben de bunun yoksul, cahil halka, kadınlara ve benzerlerine oynanan bir oyun olduğunu düşünmeye başladım.”

“İncil’e göre yaşamayı uzun süre denemedim; ama dünyada yaşadığım hiçbir şey o dönem kadar cennete yakın değildi. Bana güç veren yaşlı Alice vardı. Ama herkes, ‘Haklarını savun, yoksa alamazsın,’ diyordu. Karım ve çocuklarım tek kelime etmiyordu; ama çaresizlikleri haykırıyordu. Ben de başkaları gibi davranmaya itildim. Sonra Tom öldü. Sen her şeyi biliyorsun; nefesim daralıyor, gözlerim de kararıyor sanki.”

Birkaç dakikalık sessizlikten sonra yeniden konuştu.

“Şimdi olduğum hâle gelmiş olsam da insanları sevmek hep içimden geldi. Bir zamanlar, izin verseler patronları bile sevebilirdim sanırım; bu, İncil’e göre yaşadığım günlerdeydi, çocuğum açlıktan ölmeden önce. Zihnimde, yoksul, acı çeken insanlara duyduğum üzüntüyle (bana kalırsa) onların çektiği acılara sebep olanları sevmeye çalışmak arasında sık sık ikiye bölünürdüm.”

“Sonunda insanların davranışlarını İncil’le bağdaştırmaya çalışmaktan umutsuzca vazgeçtim; artık kendim de İncil’e göre yaşamak için çabalamayacağımı düşündüm. Bunları daha önce de anlatmış olabilirim. Ama o zamandan beri gittikçe dibe vurdum, dibe...”

Bundan sonra yalnızca kesik kesik konuştu.

“Onun bu kadar yaşlı bir adam olduğunu düşünmemiştim... Ah, keşke beni bağışlasaydı,” dedi; ardından içten, tutkulu, kesik kesik dua sözleri döküldü ağzından.

Job Legh, beklenmedik darbenin sersemliğiyle evine dönmüştü. Mary ve Jem birlikte ölümün gelişini bekliyordu. Son mücadele yaklaşırken, sabah ağarırken Jem, kesik kesik nefes almasını biraz olsun rahatlatacak bir şey bulmayı önerdi. Bu saatte açık bir eczane bulmak için evden çıktı.

Jem yokken Barton’ın durumu kötüleşti; yatağın üzerine çapraz düşmüş, nefesi neredeyse kesilmiş gibiydi. Mary onu kaldırmaya çalıştıysa da boşunaydı; keder ve yorgunluk onu güçten düşürmüştü.

Alt kattaki ev bölümüne birinin girdiğini duyunca Jem’den yardım etmesi için seslendi.

Merdivenlerden çıkan adımlar Jem’e ait değildi.

Kapı aralığında Bay Carson belirdi. Durumu bir anda kavradı.

Güçsüz bedenini kaldırdı; can çekişen adamın gözlerinden minnetle bakan ruhu görünüyordu. Ölmekte olan adamı kollarında destekleyerek tuttu. John Barton ellerini dua eder gibi kavuşturdu.

“Bizim için dua edin,” dedi Mary dizlerinin üzerine çökerken; o ciddi anda babasıyla Bay Carson’ın arasına giren her şeyi unutmuştu.

Ağzından, birkaç saat önce okuduğu sözlerden başka bir şey çıkmadı.

“Biz günahkârlara merhamet et Tanrım. Bize karşı suç işleyenleri bağışladığımız gibi, suçlarımızı da bağışla.”

Sözler biter bitmez John Barton, Bay Carson’ın kollarında bir ceset olarak yatıyordu.

Böylece yoksul bir adamın hayatındaki trajedi sona erdi.

Mary dakikalarca başka hiçbir şey bilmedi. Kendine geldiğinde kendisini evin alt katındaki odada, Jem’in desteğiyle sedirde buldu. Job ile Bay Carson oradaydı; alçak sesle, ağırbaşlı bir tonda konuşuyorlardı. Sonra Bay Carson vedalaşıp evden çıktı. Job, kendi kendine konuşur gibi yüksek sesle şöyle dedi:

“Tanrı o adamın duasını işitti. Onu teselli etti.”

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…