Bölümler 39Şu an: Xvıı. Bölüm — Barton’un Gece İşi
- 1 Önsöz.442 kelime
- 2 Bölüm I. — Gizemli Bir Kayboluş.2.479 kelime
- 3 Iı. Bölüm — Manchester’da Bir Çay Daveti1.817 kelime
- 4 Iıı. Bölüm — John Barton’ın Büyük Felaketi2.529 kelime
- 5 Bölüm Iv. — Yaşlı Alıce’in Hikâyesi.2.918 kelime
- 6 V. Bölüm — Fabrika Yangını—jem Wılson Yardıma Koşuyor5.384 kelime
- 7 Vı. Bölüm — Yoksulluk ve Ölüm5.056 kelime
- 8 Vıı. Bölüm — Jem Wılson’ın Reddedilişi2.290 kelime
- 9 Bölüm Vııı. — Margaret’in Halk Önünde İlk Şarkı Söyleyişi.4.482 kelime
- 10 Bölüm Ix. — Barton’un Londra Deneyimleri.4.546 kelime
- 11 Bölüm X. — Savurgan Oğlun Dönüşü.3.923 kelime
- 12 Xı. Bölüm — Bay Carson’ın Niyetleri Ortaya Çıkıyor3.999 kelime
- 13 Xıı. Bölüm. — Yaşlı Alıce’in Çocuğu.2.487 kelime
- 14 Bölüm Xııı. — Bir Yolcunun Anlattıkları.2.611 kelime
- 15 Xıv. Bölüm — Jem’in Talihsiz Esther’le Görüşmesi3.312 kelime
- 16 Xv. Bölüm — Rakipler Arasında Şiddetli Bir Karşılaşma3.611 kelime
- 17 Xvı. Bölüm — İşverenlerle İşçilerin Buluşması2.954 kelime
- 18 Xvıı. Bölüm — Barton’un Gece İşi2.981 kelime · Okuduğun bölüm
- 19 Bölüm Xvııı. — Cinayet.3.151 kelime
- 20 Xıx. Bölüm — Jem Wılson Cinayet Şüphesiyle Tutuklanıyor3.259 kelime
- 21 Xx. Bölüm — Mary’nin Rüyası—ve Uyanış1.987 kelime
- 22 Xxı. Bölüm. — Esther’in Mary’yi Arama Nedeni.2.839 kelime
- 23 Xxıı. Bölüm — Mary’nin Alibisini Kanıtlama Çabası3.079 kelime
- 24 Xxııı. Bölüm — Celpname3.305 kelime
- 25 Xxıv. Bölüm — Ölmekte Olanlarla2.419 kelime
- 26 Xxv. Bölüm — Bayan Wılson’ın Kararı2.217 kelime
- 27 Xxvı. Bölüm — Liverpool Yolculuğu902 kelime
- 28 Xxvıı. Bölüm — LİVERPOOL RıHTIMLARINDA2.028 kelime
- 29 Bölüm Xxvııı.1.835 kelime
- 30 Xxıx. Bölüm — Jem Hakkında Ağır Suç İddianamesi1.563 kelime
- 31 Job Legh'in Aldatmacası1.389 kelime
- 32 Xxxı. Bölüm — Mary Geceyi Nasıl Geçirdi1.466 kelime
- 33 Bölüm Xxxıı. — Duruşma ve Karar — “Suçsuz.”5.278 kelime
- 34 Xxxııı. Bölüm — Huzur İçinde Yatsın.3.556 kelime
- 35 Bölüm Xxxıv. — Eve Dönüş.3.685 kelime
- 36 Xxxv. Bölüm3.466 kelime
- 37 Xxxvı. Bölüm — Jem’in Bay Duncombe’la Görüşmesi1.900 kelime
- 38 Xxxvıı. Bölüm — Cinayetle İlgili Ayrıntılar2.583 kelime
- 39 Otuz Sekizinci Bölüm. — Sonuç.1.504 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XVII. BÖLÜM
BARTON’UN GECE İŞİ
“Acıdır veda etmek,
Kısa bir süre ayrılsak da;
Bu ayrılıkta kim bilebilir,
Yüreği ne gelip incitir!”
Anonim
Bir önceki bölümde anlatılan olaylar salı günü yaşanmıştı. Perşembe öğleden sonra Mary, ufak tefek işlerle uğraşırken Will Wilson’ın içeri girmesiyle şaşırdı. Will tuhaf görünüyordu; en azından yüzünde her zamanki neşeli, ışıl ışıl ifadeden başka bir şey görmek tuhaftı. Elinde kâğıda sarılı bir paket vardı. İçeri girdi ve her zamankinden daha sessizce oturdu.
“Will! Neyin var? Bir şeye çok üzülmüş gibisin!”
“Öyleyim Mary! Vedalaşmaya geldim; insan sevdiği kişilere veda etmeyi pek istemez.”
“Veda mı? Aman Will, ne kadar da ansızın oldu!”
Mary ütü yapmayı bırakıp şöminenin yanına geldi. Will’i hep sevmişti; ama şimdi yüreğinde birden kardeşçe bir sevgi kabarmış gibiydi. Yakında gideceğini duyunca öyle üzülmüştü ki.
“Çok ansızın oldu, değil mi?” diye sorusunu yineledi.
“Evet, çok ansızın oldu,” dedi dalgın dalgın. Sonra ne dediğini düşünmek için kendine geldi. “Hayır, olmadı. Kaptan iki hafta içinde yeniden yola çıkmaya hazır olacağımızı söylemişti; ama ben size hepinizden bu kadar bağlanmışken haber bana çok ansızın geldi.”
Mary, böyle genelleştirdiği özel sevgiyi anladı. Yeniden konuştu.
“Ama geleli iki hafta olmadı ki. Jane Wilson’ın kapısını çalıp benim de orada olduğum günü hatırlıyorsun; daha iki hafta bile geçmedi!”
“Hayır, biliyorum, geçmedi. Ama bu öğleden sonra Jack Harris’ten bir mektup aldım; gemimizin gelecek salı yola çıkacağını yazmış. Bu sefer karaya çıktığımda dayımı—annemin erkek kardeşini, Man Adası’nda, Ramsey’in ötesindeki Kirk-Christ’te yaşayanı—ziyarete gideceğime uzun zaman önce söz vermiştim. Gitmeliyim. Çok üzgünüm ama zavallı annemin dostlarını da yüzüstü bırakamam. Gitmeliyim. Beni kalmaya ikna etmeye çalışma,” dedi; ısrar edilirse kendi kararından dönmekten korktuğu belliydi.
“Seni kalmaya ikna etmeyeceğim Will. Haklısındır herhâlde; yalnız gidiyor olmana üzülmekten kendimi alamıyorum. Geride kalmak çok tatsız. Ne zaman gidiyorsun?”
“Bu gece. Seni bir daha göremeyeceğim.”
“Bu gece! Liverpool’a gidiyorsun! Belki babamla birlikte gidersiniz. Liverpool üzerinden Glasgow’a gidecek.”
“Hayır! Yürüyerek gidiyorum; baban da yürüyebilecek durumda değil sanırım.”
“Peki neden yürüyorsun ki? Üç şilin altı peniye trenle gidebilirsin.”
“Evet ama Mary! (Sana anlatacağımı kimseye söyleme.) Üç şilinim, hatta altı penim bile kalmadı; en azından burada yok. Buraya gelmeden önce ev sahibeme adaya gidip dönmeme yetecek kadar, belki bir de birkaç hediye alacak kadar para verdim. Geri kalanını da buraya getirdim; hepsi bitti, elimde yalnızca bunlar kaldı,” dedi ve avucundaki birkaç bakırı şıngırdattı.
Üzgün ve kederli göründüğünü fark edince ekledi: “Otuz mil kadar yürümem için tasalanma. Hava açık ve güzel; erkenden yola çıkar, Man Adası vapuru kalkmadan yetişirim. Baban nereye gidiyor? Glasgow’a mı demiştin? Belki birlikte biraz yol alırız. Liverpool’a vardığımda Man Adası vapuru kalkmış olursa İskoçya vapuruna binerim. Glasgow’da ne yapacak? İş mi arayacak? İnsanlar orada da ticaretin buradaki kadar kötü olduğunu söylüyor.”
“Hayır, bunu biliyor,” diye üzgünce karşılık verdi Mary. “Bazen bir daha hiç iş bulamayacağını, ticaretin de bir daha düzelmeyeceğini düşünüyorum. İnsan umutlu kalmakta çok zorlanıyor. Keşke erkek olsaydım da seninle denize açılsaydım. En azından kötü haberlerden uzaklaşırdım; şimdi kapımızdan içeri giren herkesin anlatacak üzücü, kederli bir şeyi var. Babam, birliğinin delegesi olarak Glasgow’dakilerden yardım istemeye gidiyor. Bu akşam yola çıkıyor.”
Mary içini çekti; yalnız kalmanın ne kadar tatsız olduğu duygusu yine üzerine çökmüştü.
“Eşiği geçen herkesin üzücü bir şey söylediğini söyledin; Margaret Jennings’in de bir derdi var demek istemedin, değil mi?” diye kaygıyla sordu genç denizci.
“Hayır!” dedi Mary hafifçe gülümseyerek. “Bildiğim kadarıyla kaygısız görünen tek kişi o. Körlüğü bazen ona bir nimet gibi geliyor; kör olmaktan korkarken çok kederliydi, ama körlüğü kesinleşince şimdi öyle sakin ve mutlu görünüyor ki. Hayır, sanırım Margaret mutlu.”
“Keşke öyle olmasaydı neredeyse,” dedi Will düşünceli bir hâlde. “Başı dertte olsaydı ona teselli vermekten, onu el üstünde tutmaktan öyle mutlu olurdum ki.”
“Mutlu olsa da onu el üstünde tutmana kim engel olabilir?” diye sordu Mary.
“Ah, bilmiyorum. Benden çok daha iyi biri gibi geliyor! Bir de sesi var! Onu duyunca ve içimdeki arzuları düşününce, karım olmasını istemek gökten bir meleğe bunu sormak kadar yersiz geliyor.”
Mary, kederine rağmen Margaret’i melek olarak düşünme fikrine kahkahayla güldü. Dikiş dikme hayal gücüyle bile, kanatların kahverengi kumaştan elbiseye ya da mavi sarı basma elbiseye nereye, nasıl tutturulacağını hayal etmek zordu.
Will de Mary’nin sevimli, neşeli gülüşüne eşlik ederek biraz güldü. Sonra şöyle dedi—
“Evet, gülebilirsin Mary; bu, hiç âşık olmadığını gösteriyor.”
Mary’nin yüzü bir anda kıpkırmızı kesildi, yumuşak gri gözleri yaşardı; aşktan doğan kuşkular yüzünden çok acı çekiyordu! Will’in böyle söylemesi insafsızlıktı. Yüzündeki ve tenindeki değişikliği fark etmedi; yalnızca sustuğunu gördü, o yüzden devam etti:
“Dönüş yolculuğumdan gelince ona açılacağımı düşünmüştüm; hâlâ da öyle düşünüyorum. Aynı gemide, aynı kaptanla dördüncü yolculuğum bu ve kaptan bu seferden sonra beni ikinci kaptan yapacağına söz verdi. O zaman Margaret’e sunabileceğim bir şeyim olacak. Denizde olduğum zamanlar kendini yalnız hissetmesin diye büyükbabasıyla halası Alice de onunla yaşayacak. Sanki o da beni seviyormuş ve benimle evlenirmiş gibi konuşuyorum. Sence beni hiç seviyor mu, Mary?” diye kaygıyla sordu.
Mary’nin bu konuda kesin bir fikri vardı, ama bunu söylemeye hakkı yokmuş gibi hissediyordu. Bu yüzden şöyle dedi—
“Bunu bana değil, Margaret’e sormalısın Will; bana adını hiç anmadı.” Yüzü düştü. “Ama onun gibi bir kız için bu, iyiye işaret derdim. Ne düşündüğümü söylemeye hakkım yok; ama senin yerinde olsam, konuşmadan şimdi yanından ayrılmazdım.”
“Hayır! Konuşamam! Denedim. Vedalaşmak için onlara uğradım, ama sesim boğazıma düğümlendi. Söylemeyi tasarladığım hiçbir şeyi diyemedim. Bir sonraki yolculuğumu yapıp ikinci kaptan olmadan ona evlenme teklif edecek kadar cesur olmayı hiç düşünmemiştim. Şu kutuyu bile veremedim,” dedi; kâğıt paketini açıp gösterişli süslerle bezeli bir akordeon çıkardı. “Ona bir şey almak istedim; müzikle ilgili bir şey olursa belki daha çok hoşuna gider diye düşündüm. Ben gittikten sonra bunu ona verir misin Mary? Bir de, hissettiklerimden biraz olsun söz eden yumuşak, dokunaklı bir şey söylersen belki seni dinler.”
Mary, istediği her şeyi yapacağına söz verdi.
“Açık denizde nöbet tutarken, geceler boyu onu düşüneceğim. Rüzgâr ıslık çalıp fırtına koparken o da beni hiç düşünür mü, merak ediyorum. Ona benden sık sık söz edersin, değil mi Mary? Başıma bir felaket gelirse, ona ne kadar, ne kadar değerli olduğunu söyle; onu çok seven biri uğruna zavallı halam Alice’i avutmaya çalışmasını rica et. Canım halam! Sen de Margaret de onu sık sık görmeye gidersiniz, değil mi? Ben son kez karadayken epey çökmüştü. Oysa ne iyi bir kadındır! Küçük bir oğlanken onunla yaşadığım günlerde komşular kapısına vurup onu yatağından kaldırırdı; kimi hastalanmıştır, kiminin çocuğu huzursuzdur… Ne kadar yorgun olursa olsun, göz açıp kapayıncaya kadar kalkıp giyinir, ertesi sabahın ağır çamaşır işini hiç düşünmezdi. Ne mutlu günlerdi! Beni ot toplamaya tarlalara götürmesine nasıl sevinirdim! O zamandan beri Çin’de çay içtim, ama pazar geceleri bana yaptığı bitki çayının yarısı kadar bile güzel değildi. Bitkiler, kuşlar ve onların huyları hakkında da ne çok şey bilirdi! Çocukluğunu uzun uzun anlatırdı; bir gün, Allah izin verirse—hep böyle derdi—Lancaster ötesindeki eski evinin yakınlarına gidip yaşayacağımızı tasarlardık. Bulabilirsek doğduğu kulübenin ta kendisinde… Ah, her şey nasıl da değişti! Hâlâ Manchester’ın arka sokaklarından birinde yaşıyor; kendi evini bir daha göreceği yok. Ben de bir denizci, gelecek hafta Amerika’ya gidiyorum. Ölmeden önce bir kez olsun Burton’a gidebilseydi keşke.”
“Belki de orada her şeyin çok değiştiğini görürdü,” dedi Mary; ama yüreği Will’inkiyle aynı duyguyu taşıyordu.
“Evet, evet! Herhâlde böylesi daha iyi. Yalnız bir dileğim var; derin denizde tek başımayken, düşüncesiz birinin bile geçmişi ve geleceği düşünmeden edemediği nice gecede bunu diledim: Keşke onu hiç üzmeseydim. Ah Mary! Üzdüğün kişiyi bir daha hiç göremeyeceğini düşündüğünde, ağzından düşünmeden çıkmış sözler yüreğe nasıl da ağır geliyor!”
İkisi de düşüncelere dalmış hâlde duruyordu. Mary birden irkildi.
“Babamın ayak sesleri bu. Gömleği de hazır değil!”
Kaybettiği zamanı telafi etmeye çalışarak aceleyle ütüsünün başına döndü.
John Barton içeri girdi. Will, hayatında bu kadar bitkin ve kaygıdan gözü dönmüş görünen bir adam görmediğini düşündü. Will’e baktı, ama selam ya da hoş geldin anlamında tek kelime etmedi.
“Sizinle vedalaşmaya geldim,” dedi denizci. Cana yakın, dostça tavrıyla konuşmayı sürdürecekti ki John sertçe karşılık verdi:
“Öyleyse hoşça kal.”
Tavrından, ziyaretçinin gitmesini istediği açıkça anlaşılıyordu. Will de Mary’yle el sıkıştı, sonra John’a baktı; onunla el sıkışmayı teklif edip etmemekte tereddüt ediyordu. Ama John’dan karşılık veren bir bakış ya da hareket gelmeyince yoluna koyuldu; kapıda bir an durup şöyle dedi:
“Salı günü beni düşünürsün Mary. Jack Harris’in dediğine göre mavi Peter bayrağımızı o gün çekeceğiz.”
Kapı kapanınca Mary gerçekten üzüldü; sanki dostça bir güneş ışığı dışarıda kalmıştı. Peki babasına ne olmuştu? Yerinde duramıyordu; konuşmuyor (keşke konuşsa), bir kalkıp bir oturuyor, Mary’nin ütüsüne karışıp duruyordu. Yüzüne bakılırsa öfkesi de çok büyüktü. Acaba Will’in orada olmasından mı hoşlanmamıştı, yoksa Mary’nin işini daha fazla ilerletmediğini görünce mi kızmıştı? Sonunda babasının gergin hâline dayanamaz oldu; bu, Mary’yi de aynı ölçüde tedirgin edip huzursuz ediyordu. Konuşacaktı.
“Ne zaman yola çıkıyorsun baba? Trenlerin saatini bilmiyorum.”
“Bilmen niye gerekiyor?” diye sertçe karşılık verdi. “Ütüne bak, seni ilgilendirmeyen şeyleri sorma.”
“Önce sana yiyecek bir şeyler hazırlamak istemiştim,” diye yumuşakça karşılık verdi.
“Ben yiyeceksiz yaşamayı öğreniyorum, bilmiyor musun?” dedi.
Mary şaka yollu mu konuştuğunu anlamak için ona baktı. Hayır! Yüzü vahşice ciddi görünüyordu.
Ütülemesi gereken işi bitirdi, sonra babasının ihtiyacı olduğuna emin olduğu yemeği hazırlamaya koyuldu; çünkü açlığın derecelerini yaşayarak öğrenmişti ve babasının şimdiki huysuzluğunu yiyecek yokluğu artırıyor, hatta belki de buna yol açıyordu.
Glasgow’a delege olarak giderken yapacağı harcamalar için kendisine bir sovereign verilmişti; bunun içinden sabah Mary’ye birkaç şilin vermişti. Böylece Mary yeterince yiyecek alabilmişti; şimdi de yemeği babasının iştahını en çok kabartacak biçimde pişirmeye çalışıyordu.
“Bunu benim için yapıyorsan Mary, zahmet etmesen de olur. Sana yemek yemeyeceğimi söyledim.”
“Yola çıkmadan önce azıcık olsun baba,” diye ısrarla tatlı dil döktü Mary.
Tam o sırada içeri giren kişi Job Legh oldu. Sık sık uğramazdı ama geldi mi, Mary geçmiş deneyimlerinden ziyaretlerinin kısa sürmeyeceğini bilirdi. Babasının yüzündeki derin kasvet, Mary’nin tatlı sesi ve sevimli yalvarışlarıyla daha yeni dağılmaya başlamışken yeniden çöktü. John yine huzursuz ve kıpır kıpır oldu; Job’u kendi evinde ağırlayan birinin göstermesi gereken asgari nezaketle bile karşılamadı. Ancak Job öyle inceliklere aldırmadı. Ziyarete gelmişti ve niyetinden caymaya da hiç niyeti yoktu. John Barton’ın Glasgow’a gidişini merak ediyor, her şeyi öğrenmek istiyordu; bu yüzden oturup rahatına baktı. Mary, yerleşip uzun süre kalkmayacağını belli eden bir tavrı olduğunu gördü.
“Demek Glasgow’a gidiyorsun, öyle mi?” diye sorgulamaya başladı.
“Evet.”
“Ne zaman yola çıkıyorsun?”
“Bu gece.”
“Onu biliyorum. Peki hangi trenle?”
Mary’nin öğrenmek istediği tam da buydu; ama babası belli ki söyleyecek hâlde değildi. Tek kelime etmeden kalkıp üst kata çıktı. Mary, adımlarından ve yürüyüşünden ne kadar canının sıkkın olduğunu anladı; Job’un da bunu fark etmesinden korktu. Ama hayır! Job hiç etkilenmiş görünmüyordu. Bu daha iyiydi; belki de böylesine iyi bir dosta kendi nezaketiyle karşılık vererek babasının kabalığını telafi edebilirdi.
Babasının üst kattaki hareketlerini—öfkeli, sert ve huzursuz hareketlerdi bunlar—yarım kulakla dinlerken bir yandan da Job Legh’le ilgilenmeye çalıştı; ona gereken bütün saygıyı göstermeye uğraştı.
“Baban ne zaman yola çıkıyor Mary?”
Yine o can sıkıcı soru.
“Ah, çok yakında. Ona akşam yemeği hazırlıyorum. Margaret’in sağlığı yerinde mi?”
“Evet, fena değil. Bu akşam bir saat kadar Alice Wilson’la oturmaya gidecek; yeğeninin Liverpool’a yola çıktığını düşündükten sonra. Yaşlı kadın biraz yalnızlık çeker diye düşünüyor. Sendikanız babanın masraflarını karşılıyor, sanırım?”
“Evet, ona bir sovereign verdiler. Sen de sendikadansın, Job?”
“Evet, elbette üyeyim; ama bu işte uyuyan ortağım ben. Huzur olsun diye üye olmak zorunda kaldım, yoksa onlara katılmıyorum. Görüyorsun ya, onlarla aynı fikirde olmadığım için kendilerini akıllı, beni budala sanıyorlar; ne âlâ, bunda zarar yok. Ama beni kendi hâlimde, sessizce budala bırakmıyorlar; kendileri kadar akıllı olmaya zorluyorlar. Ben buna İngiliz özgürlüğü demem. Kendi düşüncelerine göre akıllı olmaya mecbur bırakıyorlar beni; yoksa bana zulmedip cezamı veriyorlar.”
Babası üst katta ne yapıyordu? Güm güm yürüyor, oraya buraya vuruyordu. Neden aşağı inmiyordu? Ya da Job neden gitmiyordu? Akşam yemeği berbat olacaktı.
Ama Job’un gitmeye hiç niyeti yoktu.
“Benim budalalığım şu Mary: Elime ne geçerse kabul ederim; yarım somun ekmeğin hiç yoktan iyi olduğunu düşünürüm. İşsiz kalıp açlıktan ölmektense düşük ücretle çalışırım. Ama İşçi Sendikası çıkıp diyor ki: ‘Yarım somunu kabul edersen seni hayatından bezdiririz. Açlıktan mı öleceksin, yoksa bizden gördüğün eziyetten mi?’ Açlıktan ölmek sessiz bir ölümdür; eziyet öyle değil. Ben de açlıktan ölmeyi seçip sendikaya katılıyorum. Ama budalaysam, bırakın da rahatça budalalık edeyim.”
Merdiven gıcırdadı, gıcırdadı. Babası sonunda aşağı iniyordu.
Evet, aşağı indi; ama öncekinden de inatçı ve öfkeli görünüyordu, üstelik yolculuğa çıkmaya hazırlanmıştı; küçük bohçası kolundaydı. Job’un yanına gidip Mary’nin beklediğinden daha nazikçe ona hoşça kal diledi. Sonra Mary’ye dönerek kısa ve soğuk bir tavırla vedalaştı.
“Ah baba, daha gitme. Yemeğin hazır. Biraz daha kal!”
Ama onu itip geçti, gitti. Mary kapıya kadar ardından koştu; ansızın dolan gözleri önünü görmesini engelliyordu. Orada durup arkasından baktı. Ne kadar tuhaf, ne kadar soğuk, ne kadar katıydı. Birden, avlunun ucunda dönüp onu orada görünce hızla geri geldi ve onu kollarına aldı.
“Tanrı seni korusun Mary! Göklerdeki Tanrı seni korusun, zavallı yavrum!” Mary kollarını boynuna doladı.
“Daha gitme baba; gitmene dayanamıyorum. İçeri gel, biraz yemek ye; çok bitkin görünüyorsun. Canım babacığım, ne olur!”
“Hayır,” dedi zayıf ve kederli bir sesle. “Böylesi daha iyi. Yemek yiyemezdim; bir an önce gitmem de iyi. Evde duramıyorum. Sürekli hareket etmeliyim.”
Bunları söyleyip Mary’nin yumuşak kollarını usulca çözdü, onu bir kez daha öptü ve öfkeyle yola koyuldu.
Gözden kaybolmuştu! Mary nedenini bilmiyordu ama daha önce hiç kendini bu kadar çökkün, bu kadar yapayalnız hissetmemişti. İçeride hâlâ oturmakta olan Job’un yanına döndü. Babası gözden kaybolur kaybolmaz yavaşladı; umutsuzluğunu ve güçsüzlüğünü kelimelerden iyi anlatan ağır, isteksiz adımlarla yürümeye başladı. Hava kararıyordu ama o oyalanarak ilerledi, kimsenin selamına karşılık vermedi.
Bir çocuğun ağlaması kulağına çalındı. Aklı küçük Tom’daydı; daha mutlu yılların ölüp gömülmüş çocuğunda. Kendi çocuğunun ağlaması olabilecek bu sesin geldiği yöne yürüdü ve yolunu kaybetmiş zavallı bir yavrucuk buldu. Kederi öyle büyüktü ki aklında tek bir istek kalmıştı: “Anneciğim, anneciğim.” John Barton şefkatle küçük oğlanı yatıştırdı; korkmuş yüreğinden hıçkırıklarla karışık dökülen yarım yamalak sözlerden, olağanüstü bir sabırla anlam çıkardı. Oradan geçenlere ara sıra sorular sorarak çocuğa yol gösterdi, sonra onu kucağına alıp annesinin evine götürdü. Annesi o kadar meşguldü ki çocuğun yokluğunu fark etmemişti; şimdi onu bulduğu için şükrediyor, içten bir İrlanda duasıyla kutsuyordu. John bu kutsama sözlerini duyunca kederle başını salladı ve geri dönmek üzere oradan ayrıldı.
Onu burada bırakalım.
Babası gittikten sonra Mary dikişini aldı; oturmayı sürdürdü, Job’u dinlemeye çalıştı. Job her zamankinden daha konuşkandı. Mary, ona karşı sabırsızlığını bastırıp babasının reddettiği yemeği önüne koyabilecek hâle gelmişti; hatta kendisi de yemeye çalıştı. Ama iştahı yoktu. Üzerine kurşun gibi bir ağırlık çökmüştü; bir kötülük olacakmış gibi hissediyor, belki de o öğleden sonra iki kişinin gitmiş olmasının verdiği aşırı kederle boğuşuyordu.
Job Legh’in ne kadar oturacağını merak ediyordu. İşini bırakıp onun önünde ağlamak istemiyordu; ama hayatında hiç, gönlünce hıçkırarak ağlayabilmek için yalnız kalmayı bu kadar çok arzulamamıştı.
“Eh Mary,” dedi Job’un birden konuşmaya başladığını duydu; “bu gece biraz yalnız kalacağını düşündüm. Margaret yaşlı kadına moral vermeye gidecekti, ben de genç olana arkadaşlık etmeye geleyim dedim. Çok hoş, sohbetli bir akşam geçirdik, doğrusu. Yalnız Margaret neden dönmedi, onu merak ediyorum.”
“Belki de dönmüştür,” dedi Mary.
“Yok, yok; onu hesaba kattım. Bak şuna!” dedi ve iri ev anahtarını çıkardı. “Beni nerede bulacağını bildiği hâlde sokakta bekleyecek değil ya.”
“Tek başına mı dönecek?” diye sordu Mary.
“Evet. Başlarda ona güvenmeye korkardım; ben de belli etmeden biraz arkasından yürürdüm. Ama inan bana, ne güzel, ne düzenli ilerliyor; biraz yavaş tabii, başı da sanki dinliyormuş gibi yana eğik. Yolu karşıdan karşıya geçişini görmek gerçekten çok güzel. Önce biraz bekleyip ortalığın sessiz olup olmadığını dinliyor. Görmekte o kadar zorlanmıyor ki arabayı ya da yük arabasını kocaman kara bir şey olarak seçemesin; ama ne kadar uzakta olduğunu göz kararıyla kestiremiyor, o yüzden dinliyor. Dinle! İşte o!”
Evet, içeri girdi; her zamanki sakin yüzü gözyaşı izleriyle dolmuş, kederle çizilmişti.
“Ne oldu kızım?” diye aceleyle sordu Job.
“Ah dede! Alice Wilson çok kötü!” dedi, ama soluksuz kalmış heyecanından ötürü devam edemedi. Öğleden sonranın yaşattıkları ve Will’le vedalaşması, sinirlerini yeni bir sarsıntıya dayanamacak kadar yıpratmıştı.
“Ne oldu? Anlatsana Margaret!” dedi Mary; onu bir sandalyeye oturtup şapkasının bağlarını çözerken.
“Sanırım felç geçirdi. Her hâlükârda bir tarafını kullanamıyor.”
“Will yola çıkmadan önce mi oldu?” diye sordu Mary.
“Hayır; ben oraya vardığımda gitmişti,” dedi Margaret. “Alice, günlerdir olduğu kadar iyiydi. Biraz konuştu ama pek değil; bu da doğal, çünkü Bayan Wilson’ın sohbeti hep kendi elinde tutmayı sevdiğini bilirsin. Ayağa kalkıp odanın öbür yanına geçmek istedi; sonra bacağının süründüğünü duydum, hemen ardından da düştü. Bayan Wilson koşarak geldi ve öyle bir feryat kopardı ki! O doktor getirmeye gidince ben Alice’in yanında kaldım. Bana cevap vermeye çalıştı sanırım ama konuşamadı.”
“Jem neredeydi? Doktoru neden o çağırmadı?”
“Ben vardığımda dışarıdaydı; ben orada kaldığım sürece de eve gelmedi.”
“Bayan Wilson’ı zavallı Alice’in yanında hiç yalnız bırakmadın, değil mi?” diye aceleyle sordu Job.
“Hayır, hayır,” dedi Margaret. “Ama ah dede, şimdi gözlerimi kaybetmenin ne kadar zor olduğunu anlıyorum. Ona bakmayı çok isterdim; denedim de ama yarardan çok zarar verdiğimi fark ettim. Ah dede, keşke görebilseydim!”
Biraz hıçkırdı; onlar da yüreğinin hafiflemesine izin verdiler. Sonra devam etti:
“Hayır! Bayan Davenport’lara uğradım; işinin başındaydı. Ama derdimi anlatır anlatmaz Jane Wilson’a gitmeye, gece boyunca Alice’in yanında kalmaya hazır olduğunu söyledi.”
“Doktor ne dedi?” diye sordu Mary.
“Ah, doktorların hepsinin söylediği gibi: Yargısında yanılmamak için iki tarafa da çit çekiyor. Bir an pek umut görmediğini söylüyor ama ‘can varsa umut da vardır’ diyor; sonraki an kısmen iyileşebileceğini düşündüğünü söylüyor, ama yaşı aleyhine. Başına sülük koymasını emretmiş.”
Öyküsünü bitiren Margaret, bedenen ve zihnen yorgun düşmüş hâlde arkasına yaslandı. Mary ona hemen bir fincan çay hazırladı; az önce çok konuşan Job ise sessizce, keder içinde oturuyordu.
“Yarın sabah erkenden gidip nasıl olduğunu öğreneceğim; işe gitmeden önce de haber getiririm,” dedi Mary.
“Will’in gitmesi kötü oldu,” dedi Job.
“Jane onun kimseyi tanıdığını sanmıyor,” diye karşılık verdi Margaret. “Şimdi onu görmemesi belki de daha iyi; yüzünün çok çarpıldığını söylüyorlar. Bir daha görmezse onu eski yüzüyle hatırlayacaktır.”
Birkaç kederli söz daha ettikten sonra gece için ayrıldılar. Mary, geçen ağır günü düşünmek üzere evinde yalnız kaldı. Her şey ters gidiyor gibiydi. Will gitmişti; babası da gitmişti—hem de ne tuhaf biçimde! Glasgow, ona gizemli ve çok uzak bir yer gibi görünüyordu. Babasının varlığı, Harry Carson ve tehditlerine karşı onu koruyordu; şimdi ise yalnız kaldığını öğrenmesinden korkuyordu. Jem konusunda da umutsuzluğa kapılmaya başlamıştı. Jem’in artık onu sevmediğinden korkuyor, görünürdeki ilgisizliği yüzünden onu gittikçe daha çok seviyordu. Bütün bu kederli düşünceler yetmezmiş gibi, zavallı Alice felç geçirmişti.
Bölüm etkileşimi
